Բոլորս էլ ունենք նախասիրություններ ու հետաքրքրություններ և դեռ մանկուց ենք մտածում, թե ինչ մասնագիտություն ենք ընտրելու: Բայց կան մասնագիտություններ, որոնք աշխատասիրությունից բացի պահանջում են նաև համարձակություն: Հենց այդպիսին է տիեզերագնացությունը: Հիմա կարծես այնքան էլ հաճախ չեն խոսում այդ մասին, մինչդեռ վաղնջական ժամանակներում մարդիկ ինչեր ասես, որ չեն արել տիեզերքի գաղտնիքներին խորամուխ լինելու համար: Ըստ առասպելի՝ փորձել են անգամ մոմե թևերով սավառնել վեր՝ դեպի արևն ու երկինքը: Տիեզերք են ուղարկել շներ ու տեսախցիկով հետևել նրանց: Եղել են դեպքեր, երբ շները չեն վերադարձել… Երբ Բելկա ու Ստրելկա անուններով շները բարեհաջող վերադարձել են, մարդիկ ոգևորվել են…

Մարդկանց մեջ ամենախիզախն ու գիտակը եղել է բոլորիս հայտնի Յուրի Գագարինը: Առաջինը հենց նա է տիեզերք թռել ու վերադարձել: Թռիչքը տեղի է ունեցել ապրիլի տասներկուսին: Ինչպիսի՜ ինքնամոռաց նվիրվածություն է պետք նման համարձակություն ունենալու համար: Ես նրա մասին կարդացել եմ: Երբ փոքր է եղել, նայել է օդապարուկով խաղացող ընկերներին ու մտածել. «Ի՜նչ լավ կլիներ, եթե ես էլ կարողանայի այդպես վեր բարձրանալ»: Շատ լավ է, որ նրա մանկական երազանքն ի վերջո իրականացել է: Երանի բոլորս նման բախտ ունենայինք…

Ի դեպ, ես ապրում եմ հենց այն ավանում, որը կրում է աշխարհահռչակ տիեզերագնացի անունը: Գագարինի տպավորիչ արձանը գտնվում է մեր ավանի կենտրոնում, նրա նկարներից փակցված են մեր դպրոցի պատերին: Գագարինը լուսավոր ու բարի դեմք ունի: Մեր բնակավայրում բոլորը գիտեն մեծ տիեզերագնացի պատմությունը:

Ես լսել եմ նաև, թե նա ինչպես է արբանյակի մեկնարկից հետո ինքնավստահ ձայնով ասել…

-Поехали!

Այսինքն՝ գնացի՜նք:

Այդ օրը կարելի է համարել տիեզերագնացության մեկնարկի օրը: Այսօր երկնքի ոլորտներն ակոսում են բազում արբանյակներ, գալակտիկաներ են ուսումնասիրվում: Ես հպարտ եմ, որ ապրում եմ Գագարինի անունը կրող բնակավայրում: Հույս ունեմ, որ մեր ավանը նույնպես առաջ կգնա  ու բարձունքներ կնվաճի…

Ի վերջո, յոթ տարեկանում սկսեցի հաճախել Սևանի Վալերի Սարգսյանի անվան երաժշտական դպրոց: Երբ առաջին անգամ գիրկս դրեցի քանոնը, այն մի քիչ ծանր էր, ես անընդհատ ինչ-որ լարերի էի դիպչում ու այդ լարերը կարծես սրտումս լինեին: Սկզբից ուսուցչուհիս նվագեց. ես անհամբեր իմ հերթին էի սպասում: Մի քանի ամսից արդեն բավականին լավ տիրապետում էի գործիքիս:

Հիշում եմ՝ երբ երեխաներին ասում էի, որ իրենք էլ երաժշտական դպրոց հաճախեն, բնականաբար հարցնում էին, թե ես ինչ գործիք եմ նվագում: Ու լսելով, որ քանոն եմ նվագում, կեսկատակ ասում էին.

-Ո՞նց… Ուրեմն եթե հիմա քանոն տամ, կարո՞ղ ես նվագել:

Այո՛, նույնիսկ երաժշտական դպրոցում շատ երեխաներ չգիտեին քանոնի մասին: Պատահում էր նաև, որ մի տեսակ իմիջիայլոց էին վերաբերվում՝ ասելով, որ անունը քանոն է, քանի որ եռանկյունու տեսք ունի ու… Կարելի է դրանով մե՜ծ թղթի վրա գծել: Ինձ նրանց այսօրինակ խոսքերը բնավ դուր չէին գալիս: Ես ուզում եմ, որ շատ ու շատ մարդիկ իմանան քանոն կոչվող հրաշալի երաժշտական գործիքի մասին: Հետո մտորում էի, որ հուսահատվել պետք չէ, քանի որ թեկուզ իմ գյուղի ու իմ դպրոցի համար կնվագեմ:

Երաժշտական դպրոցն ավարտելուց հետո ես շարունակում եմ քանոն նվագել դպրոցական միջոցառումներին ու իմ՝ ութերորդ դասարանի համար: Ես նաև դաշնամուր եմ նվագում, բայց քանոնն ինձ ավելի հոգեհարազատ է: Երևի դա նրանից է, որ ամեն անգամ նվագելիս գիրկս եմ առնում քանոնս ու հիշում մեծ տատիկիս խոսքերը. «Այն երաժշտական գործիքը, որին գրկում ու հպվում ես, ավելի մոտ է սրտիդ, քան այն գործիքը, որի դիմաց նստում ես»: Ես հենց այդպես էլ զգում եմ:

Շատ կուզեի, որ հայերը շարունակեն քանոն նվագել, քանի որ այդ խոսուն մեղեդիներ արարող երաժշտական գործիքը մեր մշակույթի մի մասն է:

«Կանթեղ» գրական խմբակ