Մարիամ Հովհաննիսյան (Շիրակ)ի բոլոր հրապարակումները

Mariam Hovhannisyan.Nor kyanq

Ուղղակի դարձած անուղղակիները

Ինձ մեղադրեցին, որ սկսել եմ աշխարհին սև նայել, որ ընդամենը տասնվեց տարեկան եմ ու պիտի ուղղակի ապրեմ։ Ազնիվ խոսք, որոշեցի, որ վերջ. պիտի ուղղակի ապրեմ: Ուղղակի քայլում էի փողոցով…

Մի ութ տարեկան տղա դասն ու դպրոցը թողել ու աղբամաններն է ընկել, որ երեկոյան իր հավաքածը պիտի ներկայացնի ու դրա դիմաց մի կտոր ցամաք հաց ստանա։
Պատռված շորերով, փայլուն աչքերով, մրոտ ձեռքերով, նստած նստարանի ծայրին՝ վաստակած հացն էր ուտում։ Էս ամենը շատ ուղղակի եմ ասում։

Ուղղակի Անդրին ու Նռանեն 3 տարի է՝ հորը չէին տեսել, հարցնողներին էլ, չէ՛, առաջին հերթին, իրենք իրենց էին ոգևորված ու մեծ հավատով համոզում մոր ասած խոսքերը, որ գնացել է խոպան՝ լիքը-լիքը փող աշխատի, որ գա, գնան ռեստորան՝ խորոված ուտելու,
որ իրենց ուզած խաղալիքները ու շորերը առնեն, որ իրենց սառնարանը միշտ լիքը լինի, ու որ իրենք էլ սոված չքնեն։ Իրենք հավատում էին, որ հավատում են մորը։ Էս էլ էր ուղղակի։

Ուղղակի Արա հոպարը մենակ էր ապրում գյուղի իր մեծ տանը, երկու որդի ուներ, որոնց հասցրել էր իրենց նպատակներին, որոնց համար պատրաստ էր հոգին տալ, որոնց սրտի ուզածի չափ երես էր տվել։ Բայց որոնք նույնիսկ չէին բարեհաճում զանգել, դե զբաղված էին (Արա հոպարը էս խոսքերը ասում էր նրանց, ովքեր առյուծի սիրտ էին կերել ու որոշել էին տղերքի հասցեին թթու խոսք ասել, պատառ-պատառ էր անում էդ մարդկանց)։ Բայց էդ տղերքը պատրաստ չէին իրենց հիվանդ հորը տանել իրենց տուն: Դե, իրենք չէին ամուսնացել, որ իրենց կանայք իրենց հիվանդ հորը պահեին։ Բայց իրենք, չգիտես՝ ինչու, որոշել էին, որ էդ մարդը ծնվել էր, որ անդադար աշխատեր ու երկու մակաբույծ մեծացներ։

Ուղղակի մանկատան երեխեքին եմ տեսնում։ Իրենց բարությունը, իրենց երազանքներն ու նպատակաները, իրենց երջանկությունն ու ուրախությունը էն պահին, որ իրենցից մեկը հասնում է երազանքին՝ գտնում է իր տունը։ Էդ երեխեքը չեն ուրախանում, որ էդ պահից սկսած նույն խաղալիքով 30-ի փոխարեն 29-ը կխաղա ու իրենց սիրած շորի հերթը իրենց ավելի շուտ կհասնի։ Իրենք անկեղծ են, իրենք սիրում են իրար անկեղծ ու մաքուր՝ առանց մեզ էդքան ծանոթ արհեստականության։

Էսքան ուղղակի չի կարող լինել։ Ուղղակի ուզում եմ, որ ամեն ինչ էսքան անուղղակի չլինի։

Mariam Hovhannisyan.Nor kyanq

Իմ գտած բարևը

Լա՞վ եք ապրում։
Դուք գուցե, բայց ես՝ չէ։

Եթե ձեզ համար լավ ապրելը ասոցացվում է լավ սննդի, լավ հագուստի, թանկարժեք մեքենայի ու էսպես լիքը նյութական բաների հետ, ուրեմն դուք կարող է` լավ եք ապրում։
Այս կյանքում անտարբերությունը դեպի դիմացինն էնքան շատ է, որ կյանքում մարդկային հոգու արժեքը արժեհամակարգում ավելի ու ավելի ներքև է իջնում։
Երեքշաբթի է։ Ինձ համար հասարակ դարձած ծանր երեքշաբթի, պարապմունքից վազելով հասա տրանսպորտին, նստեցի ու րոպեներն էի հաշվում, որ տուն հասնեմ ու տաքանամ։ Հասանք գիշերօթիկի մոտ։ Երթուղայինը կանգնեց, մի երեխա բարձրացավ։ Նրան գրեթե շպրտեցին գազելի դռնից ներս, դաստիարակն էր կամ գիշերօթիկի աշխատողներից մեկը։
Սակայն էս ամենի մեջ ինձ ամենաշատը հուզող հարցերից մեկը այն էր, թե ուր էին երեխայի հարազատները, ու թե ինչի իրեն դիմավորող չկար։
Մի 7 տարեկան տղա էր, ֆիզիկական ու մտավոր խնդիրներ ուներ։ Գազելի մեջ տեղ չկար, տեղս իրեն տվեցի, նայեց աչքերիս մեջ․ չեմ կարողանում մոռանալ աչքերը, էդքան բարություն ու անկեղծություն կյանքում տեսած չկայի։ Ասաց՝ բարև, էնքան բարև կար իր բարևի մեջ, ժպտացի, ես էլ իրեն բարևեցի։ Գազելի վերջում ինձ տեղ տվեցին, սկսեցի հետևել պուճուր Բարևին։
Տեղավորվեց, նայեց նստածներին, ժպտաց, սկսեց բարևել ու ձեռքի շարժումով հերթով բոլորին ողջունել։ Ինքն իր անկեղծ բարևներից էր ուզում, բայց իր բարևները անպատասխան էին մնում, չէր հիասթափվում, էլի ու էլի բարևում էր։ Բայց չէ, ո՞նց կարելի էր, իրենց բարևը ամեն մեկի համար չէր։ Իրենք սովոր են շինծու բարևներին, ու երեխայի անկեղծ բարևը իրենց համար հարմար չէր։
Ու էս պուճուրը զարմացած պտտվեց, հակառակ կողմով նստեց՝ ծնկերի վրա, դեպի վարորդը։ Վարորդի կողքին երկու տղամարդ էին նստած, բարևեց ու վերջապես ստացավ իր բարևի բարևը։
Շուռ էկավ, էլի աչքերն աչքերիս նայեցին, ու ես գտա էս կյանքում բարևի բարին։
Նայում էի շուրջս ու հասկանում, թե ինչքան «լավ» ենք ինտեգրում։