Զառա Թորոսյանի բոլոր հրապարակումները

Խայտաբղետ Երևան

Այսօր Հին Նոր տարին է

Երեկոյան կհավաքենք բոլոր ամանորյա ձևավորումները, խնամքով կտեղավորենք արկղերի մեջ մինչ հաջորդ տարի: Տոնն ավարտվեց:

Տնակների թաղամաս

Exploring the world through the lens of camera ծրագրի շրջանակներում

Լուսանկարը` Էլզա Զոհրաբյանի

Լուսանկարը` Էլզա Զոհրաբյանի

-Նկարեք, նկարեք,- կանչեց երեխան՝ կտուրից մեզ տեսնելով։
Մենք մեր խմբով Գյումրիում ուզում էինք գրել և լուսանկարներ անել այն մարդկանց մասին, որոնք երկրաշարժից հետո, կոցնելով իրենց տները, ստիպված տեղափոխվել են և մինչ օրս էլ ապրում են տնակներում։
Հենց սկզբում, երբ մտանք այդ թաղամաս, հանդիպեցինք մի պապիկի։ Հարցրինք երկրաշարժի մասին և խնդրեցինք պատմել իր ընտանիքի մասին։ Նա ցանկանում էր պատմել, բայց չէր կարողանում, քանի որ չէր ցանկանում կրկին հիշել այդ ամենը։

Լուսանկարը` Էլզա Զոհրաբյանի

Լուսանկարը` Էլզա Զոհրաբյանի

- Ինչի՞ եք եկել, ինչ-որ վատ բա՞ն եք ուզում անել,- դողացող և վախեցած ձայնով հարցնում էր պապիկը։

Անընդհատ կանչում էր թոռանը, քանի որ ինքը չէր ուզում շարունակել։ Հասկանալով, որ չարժե պնդել, որ նա խոսի այդ ցավալի թեմայով, դուրս եկանք և շարունակեցինք քայլել ու փնտրել նոր մարդկանց։ Հանդիպեցինք դրսում խաղացող երեխաների և գնացինք իրենց տատիկի մոտ, որը ուներ խնդիրներ լսողության հետ, ինչի պատճառով էլ կրճազրկվել էր աշխատանքից և հիմա ստիպված ապրում է թոշակի և նպաստի հաշվին։

-Ես էլ, աղջիկս էլ թոշակառու ենք։ Տղես Ռուսաստանում ա, բայց նոյեմբերի կողմերը արդեն կգա, որ էստեղ աշխատի ու մեզ մի ձև պահի։ Քուրս էլ ա ստեղ, դոմիկում ա ապրում։

Մյուս հետաքրքրված հարևանուհիներն էլ չկարողացան ոչինչ պատմել, քանի որ բոլորը փոքր են եղել երկրաշարժի ժամանակ և ոչինչ հիշել չէին կարող։

-Ես ամեն ինչ էլ հիշում եմ,- լսեցի մեծահասակ տղամարդու ձայնը։

Մենք խնդրեցինք մեզ պատմել իր պատմությունը։

-Հա, կարամ պատմեմ, ամեն ինչ էլ կարամ, բայց չեմ ուզում, երեխեք ջան, չեմ ուզում հիշել։

Արդեն պատրաստվում էինք գնալ, երբ հանդիպեցինք ամրակազմ, աշխույժ մի կնոջ։ Ուժեղ բնավորության շնորհիվ նա պատրաստ էր ամեն ինչ պատմել։

Լուսանկարը` Էլզա Զոհրաբյանի

Լուսանկարը` Էլզա Զոհրաբյանի

-Ես տասնվեց տարեկան էի, դպրոցում էի։ Քույրս աշխատանքի էր կարի գործարանում։ Հայրս Ռուսաստանից նոր էր եկել։ Մեծ ախպերս բանակում էր, իսկ փոքրը երկրաշարժից հետո անհայտ կորել էր, մի քանի օր անց գտնվեց։ Երկրաշարժից հետո եկանք դոմիկ։ Ինքս եմ ամեն ինչ արել, տունը սարքել ու չեմ դժգոհում, ոչ էլ հաշվառված եմ տուն ստանալու համար։ Ինձ պետք էլ չի։ Հիմիկվա շենքերը նենց են կառուցում, որ քո տանը փռշտաս, հարևանը կասի՝ առողջություն։ Ուզենաս «ռազեդկա» դնես, պիտի գնաս հարևանի տնից անե

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

Գյումրիում հիմա կան մոտ երկու հարյուր տնակներում ապրող մարդիկ, ովքեր պետք է ստանան տներ «Գյումրին առանց տնակների» ծրագրի կողմից։ Չնայած դրան՝ կան շատ տներ, որոնք քարաշեն են և հաշվառված չեն։ Շատ մարդիկ չեն դժգոհում և փորձում են իրենց հնարավորությունների չափով բարելավել իրենց տները և կյանքը։

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

Էլզա Զոհրաբյան, Զառա Թորոսյան

Հայ-բելգիական “Exploring the world through the lens of camera” ծրագիր. օր տասներորդ

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Առավոտ էր… Հյուրատան լուսապայծառ ու չքնած առավոտներից մեկը։

Օրը սկսվեց առավոտյան 6։00-ից, որովհետև չէր էլ ավարտվել։ Դեպի Խոր Վիրապ և Բյուրականի աստղադիտարան այցերից ու գերհագեցած օրվանից հետո մասնակիցների մի մասը քնեց, մյուս մասը զբաղվեց միջմշակութային հաղորդակցության  զարգացման գիշերային բուռն ծրագրերով։ Զարգացրինք։
Տասներորդ օրը տեղի ունեցան օրակարգային որոշ փոփոխություններ։ Դեպի Գեղարդ ճամփորդությունը հետաձգվեց՝ ճանապարհների փակ լինելու պատճառով: Ինչպես գիտեք, դեպի Գեղարդ տանող ճանապարհի մի հատվածում տեղի է ունեցել քարաթափում, և տարվում են պայթեցման աշխատանքներ, հետևաբար օրվա պլանավորումն ազատ էր։ Մասնակիցները «Մանանա» կենտրոնում պետք է լինեին 13։00-ին՝ նախկին 10։00-ի փոխարեն։ Մինչև այդ ժամանակը պետք է օգտագործվեր  խմբային նախագծերի աշխատանքների համար։ Մենք ազատ էինք ընտրելու աշխատանքների իրականացման վայրն ու ֆորմատը։
Կեսօրից հետո ազատ ժամանակ հատկացվեց: Անհրաժեշտ էր տեղում մտածել ժամանակի ճիշտ կառավարման մասին։ Մի քանիսը ընտրեց այն անցկացնելու մշակութային, մնացածը՝ աշխատանքային ֆորմատը։

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Այսպես՝ առաջին խումբը ուղևորվեց Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր և Ցեղասպանության թանգարան։ Բելգիացի մասնակիցների հետաքրքրությունն ու ավելի մանրամասն թեմային ծանոթանալու ցանկությունը նկատելի էր։ Թանգարանում նրանց ներկայացվեց ցեղասպանության պատմությունը, պատճառը, պատմական հետևանքները։ Բելգիացի մասնակիցները տպավորված էին։ Անգամ հնչեցին մտահոգություններ, որ իրենք պատմությանը քիչ ծանոթ են, ինչն, ըստ իրենց, վատ է։
Հուշահամալիր այցից հետո մասնակիցները բացահայտեցին երեկոյան Երևանի իրենց համար դեռևս անհայտ կողմերը։
19։00-ին բոլորս «Մանանայում» էինք, որտեղից պետք է ուղևորվեինք ճաշի։
Մատուցողը Մորանին.
- Կարող եք սպասել ջրի համար։ Կթարգմանե՞ք իր համար։
Ես.
- Հա, իհարկե: Մորան, նա ասում էր, որ պետք է սպասես ջրի համար։
Իմ վստահությունն, իհարկե, բավական էր, որ Մորանը, համարյա հայերեն հասկանար, բայց լեզվական փոքրիկ խնդիրները թույլ չտվեցին։
-  Բարի գիշեր, երեխեք։ Redouan, it means “good night, guys”
- Okay, I got it. Բարի գիշեր:

Մարիամ Պապոյան

***

Ներկայացնում ենք մեր մասնակիցներին

Հարցազրույց Սուրեն Կարապետյանի հետ

-Ինչո՞ւ որոշեցիր մասնակցել ծրագրին:

-Առաջին հերթին ցանկացա մասնակցել ծրագրին, քանի որ «Մանանայի» մեկ այլ ծրագրով պետք է գնամ Բելգիա, այդ իսկ պատճառով ուզեցի շփվել բելգիացիների հետ, ծանոթանալ իրենց մշակույթին: Երկրորդը, որ անգլերենով հաղորդակցվելու փորձառությունս մեծացնեմ, որպեսզի Բելգիայում խոսելիս չկաշկանդվեմ: Բացի այդ ես միշտ էլ մեծ ոգևորությամբ եմ մասնակցում «Մանանայի» ծրագրերին, որովհետև դրանք աչքի են ընկնում ստեղծարարությամբ. Ինչ ծրագիր էլ լինի, անպայման կիրառում ենք մեր «մասնագիտական» կարողությունները՝ գրում ենք, լուսանկարում, նկարահանում: Ես օրինակ, այս ծրագրի ընթացքում նկարահանում եմ ծրագրի ողջ ընթացքը, որպեսզի պատրաստեմ աշխատանքային մեր ֆիլմը: Կարելի է ասել՝ ես իսկապես աշխարհին նայում եմ օբյեկտիվի միջից:

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

-Ի՞նչ սպասելիքներ ունեիր, և արդյո՞ք դրանք իրականացան:

-Սպասելիքներ ունեի ծանոթանալու իրենց մշակույթին և, ինչպես ասացի, իրականացել է: Արդեն գիտեք, որ մեր բելգիացի մեր մյուս ընկերը՝ Ռեդուանը, արմատներով Մարոկոյից է, ծանոթացնում է նաև արաբական մշակույթին:
Ես միշտ նմանատիպ ծրագրերի ժամանակ աշխատանքային ֆոտոներ եմ անում, այս անգամ նաև ֆիլմը: Հենց այդ անկնկալիքներն ունեի, որոնք իրականացան:

-Արդյոք հասցրե՞լ ես շփվել բոլոր բելգիացի մասնակիցների հետ:

-Այո, արդեն հասցրել եմ ընկերանալ բոլոր բելգիացի մասնակիցների հետ, սակայն ամենաշատը մտերմացել եմ Ռեդուանի հետ, որովհետև ինքը կարծես հոգով հայ լինի, ցանկանում է գալ և Հայաստանում ապրել, ուստի նաև հայերեն է սովորում:

-Կշարունակվի՞ հետագայում բելգիացի ընկերների հետ շփումը

-Ինձ թվում է միանշանակ կշարունակվի, որովհետև բոլոր բելգիացիները շատ հյուրընկալ են. օրինակ Ռոուինը և Ռեդուանը ինձ միշտ ասում են, որ երբ ես գնամ Բելգիա, զանգահարեմ իրենց, մենք անպայման կտեսնվենք, կամ եթե ինչ-որ խնդիր ունենամ, այնտեղ անմիջապես իրենց ասեմ, և նրանք ամեն բանով կօգնեն ինձ: Եվ ես կարծում եմ, որ երբ ծրագիրը ավարտվի, մենք կմնանք իսկական ընկերներ:

-Նոր բան սովորե՞լ ես, որը կարող է հետագայում օգտակար լինել:

-Այո, ես սովորեցի հարցազրույց վարել, և դասընթացները շատ օգնեցին: Օրինակ, առաջին հարցազրույցը արել եմ բելգիացու հետ, և դա իմ առաջին օտար լեզվով կատարած հարցազրույցն էր:

-Ի՞նչ դժվարություններ էին առաջանում բելգիացիների հետ շփման ժամանակ:

-Նախ առաջին օրը, երբ եկա, և Ռեդուանը հայերենով բարևեց, միանգամից մտերմացանք և իր հետ խնդիր չկար: Իսկ հիմնական խնդիրը կարծում եմ, որ անգլերեն շփման ժամանակ էր: Առաջին օրերի ընթացքում բոլորս փակ էինք, քանի որ ամաչում էինք, իրենք՝ նույնպես, որովհետև անգլերենը Բելգիայում առաջին կամ երկրորդ լեզու չէ, բայց արդեն երկու օրվա մեջ մտերմացանք, առանց կաշկանդվելու շփվում ենք, կես բառից հասկանում ենք իրար:

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

-Կարո՞ղ ես հիշել ամենատարօրինակ պատմությունը այս օրերի ընթացքում:

-Ամենատարօրինակ պատմությունը պատմություն պատմելն էր: Երեկոյան հյուրատանը Ռեդուանի հետ նստած էինք դրսում: Ոչ ոք ձայն չէր հանում, և Ռեդուանը անսպասելի հարցրեց. «Իսկ դուք քնո՞ւմ եք շենքի տանիքին»: Զարմացա, թե ինչպես կարելի է տանիքին քնել, իսկ նա շարունակեց պատմել, որ Մարոկոյում դա նորմալ է, երբ գիշերը շոգ է լինում, նրանք ընտանիքով բարձրանում էին կտուր, քնում աստղերի տակ: Մենք կատակելով ասացինք, որ դա շատ ռոմանտիկ է:
Իսկ մյուս տարօրինակ պատմությունը դարձյալ Ռեդուանից եմ լսել: Մենք լսել ենք, որ մուսուլմաններն ունենում են շատ կանայք, բայց առաջին անգամ հնարավորություն ունեինք Ռեդուանից հարցնելու դրա մասին: Եվ պարզվեց, որ Ռեդուանի պապիկը ունի չորս կին, Ռեդուանը առաջին կնոջ թոռն է, ընդհանուր հաշվեցինք, պապն ունի 46 թոռ:

Հարցազրույցը վարեց՝ Զառա Թորոսյանը

***

Tell me interesting story during the program

I am going to tell a story from when we were at the host family. We arrived at the village and were welcomed with a big meal. It was super delicious. After lunch we went on a walk to see the village were we would be staying at for the next couple of days. After our walk we came back to our host family’s and had dinner. When we finished our dinner, we talked for hours with our host family and then got ready for bed. I was staying in the same room as Valentina, Anna and Oriane. We all sat on the same bed and stared talking about love. Just love and nothing else. It was so interesting to hear how different love works in Armenia compared to Belgium. The way Anna and Valentina were talking about love was so cute and so adorable. It was a really pleasant night and we got way closer after it.

***

Մի պատմություն Վալերիայից

Ես պատրաստվում եմ պատմել պատմություն, երբ մենք հյուրընկալ ընտանիքում էինք։ Մենք հասանք գյուղ, և մեզ դիմավորեցին ճաշի սեղանի շուրջ։ Այն արտակարգ համեղ էր։ Ճաշից հետո մենք գնացինք զբոսնելու և տեսնելու գյուղը, որտեղ մնալու էինք հաջորդ երկու օրերը։ Զբոսանքից հետո մենք վերադարձանք հյուրընկալ ընտանիք և ընթրեցինք։ Երբ մենք վերջացրինք ընթրիքը, մի քանի ժամ զրուցեցինք մեր հյուրընկալ ընտանիքի հետ, ապա գնացինք քնելու։

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Ես մնալու էի նույն սենյակում Վալենտինայի, Աննայի և Օրիենի հետ։ Մենք նստեցինք նույն մահճակալի վրա և սկսեցինք խոսել սիրո մասին։ Միայն սեր, և ուրիշ ոչինչ։ Շատ հետաքրքիր էր լսել, թե ինչպես է սերը տարբերվում Հայաստանում՝ համեմատելով Բելգիայի հետ։ Այդ ժամանակ Աննան ու Վալենտինան խոսում էին սիրո մասին շատ սիրուն ու զմայլելի։ Շատ հաճելի գիշերվանից հետո մենք մտերմացանք միմյանց հետ։

Վալենտինա Չիլինգարյան

Հայ Բելգիական “Exploring the world through the lens of camera” ծրագիր. օր իններորդ

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

Առավոտյան սկսեցինք մեր թիմային աշխատանքները: Բաժանվեցինք 4 խմբի, և ամեն խումբ պետք է անի հարցազրույցներ, ֆոտո և վիդեո ռեպորտաժներ: Յուրաքանչյուր խումբ ինքն է որոշում, թե ինչ թեմայի շուրջ է աշխատելու: Առավոտյան քննարկում էինք, թե թիմում ով ինչ է անելու, պատրաստում էինք հարցազրույցների հարցերը և այլ նախապատրաստական աշխատանքներ: Թեև բոլորս ներսում էինք, սակայն աղմուկ չկար, քանի որ բոլորը խորասուզված էին իրենց աշխատանքի մեջ. մեկը գրում էր, մյուսը մոնտաժում էր, երրորդը հարցազրույցն էր խմբագրում, մի քանիսն էլ պատրաստում էին ծրագրի օրագիրը 17-ի համար:

Ընդմիջումից հետո Լիոն բերեց և սեղանների վրա շարեց թղթեր, որոնց վրա տարբեր թեմաներ էին գրված, և մենք պետք է գրեինք, թե ինչն է մեզ դուր գալիս, իսկ ինչը՝ ոչ ընտրած թեմայից: 15 րոպեն, որը մեզ հատկացրել էին այդ ամենը կատարելու համար, սկսվեց: Բոլորս կենտրոնացած կանգնած էինք թղթերի առաջ, իսկ Ռեդուանը ամեն ինչի վրա գրում էր՝ «Good» և անցնում առաջ, երևի նրան ամեն բան դուր էր գալիս:

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

15 րոպեն շատ շուտ անցավ: Եկան Լիոն և Ռոուինը, հավաքեցին թղթերը և սկսեցին բարձրաձայն կարդալ բոլոր պատասխանները, որոնց մեջ կային և հումորով, և լուրջ գրառումներ: Դասընթացի կեսից հիշեցի, որ ես աշխատանքային ֆոտոներ պետք է անեմ, գնացի վերցրի ֆոտոապարատը և սկսեցի նկարել: Նայեցի ծրագրին և հասկացա, որ մեր դուրս գալուն մնացել է շատ քիչ ժամանակ:

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

Այսօր պետք է այցելեինք Խոր Վիրապ, իսկ երեկոյան՝ Բյուրականի աստղադիտարան:

Վերջապես հասանք Խոր Վիրապ, եկեղեցու մասին մեզ պետք է պատմեր Աննան, սակայն մենք հաճելիորեն զարմացանք, երբ տեսանք, որ իր փոխարեն պատմում է բելգիացի մասնակիցներից մեկը՝ Մորենը: Աննան իրեն ճանապարհին պատմել էր, և նրանք ցանկացան մեզ զարմացնել, և դա նրանց հաջողվեց:

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

Արարատի ֆոնին խմբակային նկար արեցինք, ցրվեցինք վանքի տարածքով և որոշ ժամանակ անց ուղևորվեցինք Բյուրական: Ականջակալներով պատուհանից դուրս էի նայում, բայց լսեցի ինչ-որ տարօրինակ ձայներ հետևից, պտտվեցի և տեսա, թե ինչպես էր Արմանը Ռեդուանին սովորեցնում հայկական «ռաբիզ» երգեր: Ուրախ միջավայրում հասանք Բյուրական: Արդեն երեկոյան ժամը ինն էր, ժամանակն էր ներս մտնելու: Մեզ սպասում էին աստղագետն ու էքսկուրսավարը, որոնք մեզ պատմեցին Բյուրականի աստղադիտարանի մասին և աստղադիտակով նայեցինք աստղազարդ երկնքին: Այդ օրը պերսիդների աստղաթափի օր էր: Բոլորս չէինք համբերում, թե երբ ենք աստղադիտակով նայելու: Էքսկուրսավարը շատ հետաքրքիր պատմություններ էր պատմում, բոլորս շատ ուշադրությամբ լսում էինք:

-Վա՜յ աստղը, տեսա՞ք,- երջանիկ դեմքով ասաց Աննան

Ամեն բան շատ գեղեցիկ էր, նայում էինք երկնքին և հիանում աստղերի գեղեցկությամբ: Սակայն արդեն ժամանակն էր տուն գնալու: Հոգնած և մի փոքր էլ տխուր, որ ավարտվեց օրը, գնացինք ավտոբուսի մոտ: Ճաապարհին Ռեդուանը արդեն լիարժեք կարողանում էր երգել Արմանի սովորեցրած երգերը:

Զառա Թորոսյան

***

Ներկայացնում ենք մեր մասնակիցներին

Հարցազրույց Մարիամ Պապոյանի հետ 

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

-Ինչու՞ որոշեցիր մասնակցել այս ծրագրին։

-Ծրագրին որոշել եմ մասնակցել, որովհետև կարևորում եմ միջմշակութային հաղորդակցությունը, ամառս ավելի հետաքրքիր դարձնելը, նոր շփումներ հաստատելը, նոր գիտելիքներ ձեռք բերելը և մշակութային փոխանակումը, որը միշտ դրական ազդեցություն է ունենում ինձ վրա։

-Ինչո՞վ կզբաղվեիր, եթե չմասնակցեիր այս ծրագրին։

-Կքնեի տանը։

-Ի՞նչ ակնկալիքներ ունես ծրագրից։

-Ակնկալում եմ, որ մեր շփումները բելգիացի մասնակիցների հետ կշարունակվեն հետագայում, ձեռք կբերենք նորանոր գիտելիքներ և կիրականացնենք մեր ծրագրերը։

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

-Ի՞նչ տպավորություններ ունես ծրագրից։

-Տպավորություններս միայն դրական են։ Տպավորված եմ նոր շփումներով ու գիտելիքներով, միմյանց մշակույթների ծանոթությամբ։

-Ի՞նչն է քեզ ամենաշատը դուր եկել բելգիացիների մեջ։

-Ամենաշատը դուր է եկել բելգիացիների խնդիրների վերաբերվելու թեթևությունը։ Կարծում եմ, որ որ հայերին շատ է պետք այդ մտածողությունը, որովհետև մենք սովոր չենք թեթև նայել խնդիրներին։

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

-Ի՞նչ նոր բան սովորեցիր։

-Նոր գիտելիքներ ձեռք բերեցի բելգիացիների կողմից կազմակերպված կոնֆլիկտների դասընթացից, բայց բոլոր նորությունները կընդհանրացնեմ միայն ծրագրի ավարտից հետո։

-Ի՞նչ ես կարծում, ի՞նչ ազդեցություն կթողնի այս ծրագիրը քեզ վրա։

-Ծրագրի վերջում ձեռք կբերեմ միջմշակութային հաղորդակցման նոր հմտություններ և նոր ընկերներ։ Եվ քանի որ տպավորված եմ բելգիացի մասնակիցների ընկերասիրությամբ, կարծում եմ այն միայն կարող է դրական ազդեցություն թողնել

***

Հարցազրույց Սոնա Զաքարյանի հետsona zakaryan

-Ինչո՞ւ որոշեցիր մասնակցել այս ծրագրին։

-Մի անգամ, երբ ֆեյսբուքիս էջն էի թերթում, տեսա որ «Մանանա» կենտրոնը հայ-բելգիական ծրագրի հայտարությունն է տարածել, ուրախացա, մտածեցի, որ էս ծրագիրը շատ լավ հնարավորություն է ինձ համար, մանավանդ որ նոր էի վերադարձել Միացյալ Նահանգներից։ Մասնակցել եմ մշակույթների փոխանակման, ընկերներ ձեռք բերելու և զարգանալու համար։

-Ինչո՞վ կզբաղվեիր, եթե չմասնակցեիր այս ծրագրին։

-Եթե չմասնակցեի ծրագրին, երևի ամբողջ օրը տանը կլինեի՝ Դարբաս գյուղում, չէի ճանաչի շատ մարդկանց, որոնց հետ արդեն մտերմացել եմ։

-Ի՞նչ ակնկալիքներ ունեիր ծրագրից։

-Որ ընկերներ ձեռք բերեմ, բելգիացիներին կծանոթացնեմ հայկական մշակույթին։ Կարծում եմ, որ ուսուցողական է, երբ ինչ որ երկրի մասին սովորում ես, ու քո երկրի մասին պատմում ես մեծ ոգևորությամբ։

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

-Արդյո՞ք բոլոր ակնկալիքներդ արդարացան։

-Հիմնական ակնկալիքներս արդարացել են, իսկ առաջիկա մի շաբաթվա ընթացքում կհասցնեն արդարանալ մնացածը։

Բավականին լավ տպավորություններ ունեմ, հետաքրքիր է անցնում։ Շատ եմ սիրում երեկոյան ազատ ժամանակ մեր թեյի սեղանները, որոնց շուրջ տարբեր կատակներ ենք անում։

-Ի՞նչն է քեզ ամենաշատը դուր եկել բելգիական մշակույթի մեջ։

-Բելգիացիները շատ են տարբերվում իրենց սովորույթներով, ու շատ հարցեր կան, որ մի քիչ անսովոր է հայաստանցիներիս համար: Օրինակ, Ռևդուանը Մարոկկոյից է, իսկ Վալերիան՝ Ռուսաստանից։ Մորենի հետ մտերմացել եմ, շատ ջերմ ընկեր է։ Ուզում եմ ասել, որ Բելգիան բազմազգ է, և իրենց համար կապ չունի՝ ինչ ազգից ես, մարդուն այդպես չեն բնորոշում։

-Ի՞նչ նոր բան սովորեցիր։

-Սովորեցի, որ մարդկային հարաբերությունները, ամեն պարագայում, շատ կարևոր են։ Պետք է մարդկանց ընդունել այնպես, ինչպես կան։

-Ի՞նչ ես կարծում, ի՞նչ ազդեցություն կթողնի այս ծրագիրը քեզ վրա։

-Այս ծրագիրը ինձ տվեց պատասխանատվության զգացում ։

-Արդյո՞ք կպահպանես կապերդ բելգիացի մասնակիցների հետ հետագայում։

-Կարծում եմ, անպայման կպահպանեմ։ Արդեն կոնտակտներով փոխանակվել ենք։

Հարցազրույցները վարեց Վալենտինա Չլինգարյանը

***

Հարցազրույց Վալենտինա Չիլինգարյանի հետ

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

-Ինչու՞ որոշեցիր մասնակցել ծրագրին:

-Ծրագրին մասնակցեցի, քանի որ ցանկանում էի ձեռք բերել նոր ընկերներ, ուսումնասիրել և ճանաչել բելգիական մշակույթը, զարգացնել անգլերեն հաղորդակցման հմտություններս:

Ակնկալում էի հնարավորինս շատ ճանաչել բելգիացի երիտասարդների մտածելակերպը ` համեմատելու այն հայերի մտածելակերպի հետ, բայց քանի որ ծրագիրը դեռ չի ավարտվել, դեռ շարունակում եմ բացահայտել արդեն ընկերներ դարձած բելգիացիներին: Ծրագրի վերջում վստահ եմ, որ այդ սպասելիքս կարդարանա, որովհետև մենք շատ հեշտ ենք շփման եզրեր գտնում:

-Ի՞նչ կարծիք ունես ծրագրի մասին:

-Կարծում եմ ծրագիրը կազմակերպվեց շատ ճիշտ ժամանակին` հեղափոխությունից հետո, և մեր մասնակիցները առիթ ունեն ծանոթանալ սիրով և հանդուրժողականությամբ լեցուն հայերի հետ:

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

-Արդյո՞ք կշարունակվի շփումը բելգիացի մասնակիցների հետ հետագայում և ինչպե՞ս: 

-Վստահ եմ, որ կշարունակվի: Մենք արդեն կոնտակտային տվյալներով փոխանակվել ենք և տվել ենք արևմտյան՝ «pinky promise», որը նույնպես սովորել եմ բելգիացի ընկերներիցս:

-Ամենից շատ ի՞նչն է դուր եկել այս օրերի ընթացքում: 

-Ամենից շատ երևի դուր է եկել Էլադա տատիկը, ով մեզ հյուրընկալել էր երեք օր Արզականում: Նա շատ պահպանողական և ավանդապաշտ տատիկ է, միևնույն ժամանակ, ուրախ և կատակասեր: Տատիկը ինձ անվանում էր արաբ` գետնին նստելու համար, և ցանկանում էր շտապ ամուսնացնել բոլորիս իր «ազաբ» բարեկամների հետ:

-Արդյոք մասնակցե՞լ ես նմանատիպ ծրագրերի: 

-Սա իմ առաջին փոխանակման ծրագիրն էր:

-Ինչ որ նոր բան սովորե՞լ ես, որը կարող է քեզ հետագայում օգտակար լինել: 

-Բացի մեդիա գիտելիքներից ու կոնֆլիկտաբանությունից, գյուղում ապրած օրերին սովորել եմ ինչպես կարելի է պատրաստել փախլավա, կոճղ, լավաշ, տոլմա, կոմպոտ, խմորեղենի բեզե: Այժմ ես «տուն տանելու աղջիկ» եմ, ինչպես ասում է իմ ընկերներից Օրիենը:

-Ի՞նչն է ամենաշատը տպավորվել բելգիացի մասնակցիների մշակույթից: 

-Նրանց պատրաստած ուտեստը` գազարով ու կարտոֆիլով, որը փորձել եմ բելգիական երեկոյի ժանանակ ու հիմա չեմ պատկերացնում, թե ինչպես կարելի է ուտել դա: Նաև տպավորված եմ բելգիացիների մեջ իրենց հայրենիքի հանդեպ լցված սիրով:

-Ի՞նչ խնդիրներ են առաջացել բելգիացիների հետ շփման ժամանակ: 

-Խնդիրներ չեն առաջացել, որովհետև շատ արագ և հեշտ լեզու եմ գտնում մարդկանց հետ: Օրինակ, առաջին անգամ Յիթցեի հետ մեր ընդհանուր թեման կենսաբանությունն ու բժշկությունն էր, իսկ Վալերիայի հետ կարելի է խոսել կյանքի խորը և փիլիսոփայական թեմաներով: Նրանք իմ երկու կարևոր ձեռքբերումներն են այս ծրագրում:

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

Լուսանկարը` Զառա Թորոսյանի

-Կարո՞ղ ես հիշել ամենազվարճալի պատմությունը այս օրերի ընթացքում:

-Երբ Արզականում ապրում էինք հյուրընկալ ընտանիքում, պետք է բելգիացի երկու ընկերներիս ծանոթացնեի հայկական ավանդական մշակույթը: Առաջին օրը` բացօթյա ընթրիքից հետո, երբ պետք է ափսեները հավաքեինք և տանեինք տուն, չկարողացա ձախ կոշիկս հանել, որովհետև ամուր էի կապել թելերը և ստիպված մի կոշիկը հագած մտա ներս: Իմ հետևից բելգիացի ընկերներս էլ էին նույն կերպ վարվել, որովհետև մտածել էին թե հաց ուտելուց հետո առաջին անգամ տուն մտնելուց պետք է անպայման մեկ կոշիկով մտնել:

Հարցազրույցը վարեց՝ Զառա Թորոսյանը

We had breakfast at 10 o’clock in the morning. Our group arrived in Manana center at 11 o’clock . We started working in the groups for our projects until 2 pm. The group ate lunch together and then started with the evaluation of the exchange so far. After that we went Khor Virap it means deep hole in English. It is a monastery with a beautiful view of the Ararat but because it was cloudy you couldn’t see Masis only Sis. When we were ready we drove to the observatory. On the way there the clouds had cleared so we could see Masis. We ate, in front of the observatory, salads and other dishes we brought with us. First they explained their history and then we went to the telescope. They explained where the planets where and the constellations. We watched the falling stars and planets. After that we went back to the hostel.

Morane Peeters

 

zara torosyan

Արձակուրդային պլաններ

-Երեխաներ, դասերի ավարտին մնացել է մի քանի շաբաթ, լավ սովորեք, որ կիսամյակը կարողանաք լավ փակել,- ասաց պատմության ուսուցչուհին:

Բոլորս նայեցինք օրացույցին․ մայիսի տասն էր։ Մտածեցինք, որ դեռ շատ ժամանակ ունենք, և դրա մասին մտածել չարժի։ Սակայն անցավ մի քանի շաբաթ, գրականության ուսուցչուհին եկավ և հանձնարարեց այնքա՜ն շատ գրքեր ամռանը կարդալու։

-Ախր, ընկեր Խաչատրյան, ինչի՞ եք էսքան շատ բան տալիս, մեղք ենք, չէ՞, համ էլ` արձակուրդը այնքան շուտ կանցնի, որ չենք հասցնի կարդալ,- վրդովված ասաց Էմիլը:

-Բան ու գործիդ անունը ի՞նչ է, որ չես հասցնի, ձեր արձակուրդին մնացել է ընդամենը երկու օր, կգնաք, հենց այս օրվանից էլ կսկսեք կարդալ, սեպտեմբերին բոլոր վեպերն ու նորավեպերը հարցնելու եմ։

Դասերի վերջին օրն էր։ Գրքերը հանձնեցինք, ժամանակն էր արդեն տուն գնալու։ Մեկը երջանկությունից տուն սլացավ, մյուսն էլ իր ընկերուհիների հետ կանգնած որոշում էր, թե ամռան ընթացքում ինչ պլաններ ունեն իրար հետ, դե, քանի որ իրենք երեք ամիս ուղղակի չէին կարող չտեսնվել։

Դասարան մտավ դասղեկս՝ երջանիկ դեմքով, և ասաց.

-Երեխաներ ջան, հանկարծ չտխրեք, մենք այս արձակուրդի ընթացքում լիքը էքսկուրսիաներ կանենք. օրինակ՝ ամսի հինգին կգնանք թատրոն, լավ անակնկալ է, չէ՞։

Դե, քանի որ մեզ մոտ արդեն ավանդույթ էր դարձել ամռանը թատրոն գնալը, մենք այդքան էլ չզարմացանք։

Դասարանցիներով որոշեցինք հաջորդ շաբաթվա մեջ գնալ ման գալու և ինչ-որ ֆիլմ դիտել։ Բոլորը պատմում էին, թե ինչ են անելու ամառային արձակուրդի ընթացքում։ Չնայած նրան, որ մենք ամեն տարի նախօրոք իմանում էինք մեր ամառային արձակուրդի պլանների մասին, այս տարի այդպես չէր։

-Մա՜մ, մենք էս տարի որտե՞ղ ենք հանգստանալու։

-Վայ Զառա, ի՞նչ հարցեր ես տալիս, ախպերդ գնում ա բանակ, չգիտենք՝ ինչ ենք անելու, դու եկել հարցնում ես, թե որտեղ ենք հանգստանալու։

Այդ ամենից արդեն անցել է երկու ամիս, երեսուն օրից սեպտեմբերն է, նորից դասեր, այս տարի նաև քննություններ: Ինչպես Էմիլն էր ասում՝ այնքան շուտ անցավ ամառը, որ նույնիսկ չհասցրինք հանձնարարված գրքերի կեսը կարդալ, ինչպես միշտ՝ ամեն ինչ մնաց վերջին օրվան:

Եվ երբ եղբայրս գնաց բանակ, ես նոր հասկացա, որ մեր հանգստանալը երկրորդական էր:

zara torosyan

Եթե ես լինեի կրթության նախարար

Ամեն տեղ բարեփոխումներ են սկսում, և ես էլ որոշեցի դասընկերներիս հարցնել, թե ինչ առաջարկներ ունեն, ինչը իրենց դուր չի գալիս: Չգիտեմ, որ առաջարկն է օգտակարը, իսկ որը պարզապես ծիծաղելի: Միգուցե դո՞ւք էլ հարցնեք ձեր ընկերներին:

-Ի՞նչը կփոխեիք ուսումնական ծրագրի մեջ և առհասարակ դպրոցական համակարգում:

-Նորմալ տեքստեր կտայի պատմելու, որ հետաքրքիր լինի ու, որ իմաստ ունենան (Էլեն Սարգսյան, 8-րդ դասարան):

-Շատ դասեր չտան, որովհետև հոգնում ենք (Անի Եփրեմյան, 7-րդ դասարան):

- Դասատուներին կփոխեի, ավելի բարի դասատուների կընդունեի (Արեն Գասպարան, 8-րդ դասարան):

-Ավելի թեթև ծրագիր կգրեի օրվա համար (Աննա Դանիելյան, 9-րդ դասարան):

-Լավ կլիներ, որ դասարաններ չլինեին: Այսինքն, դասաժամերին նստեին ըստ գիտելիքի մակարդակի (Անահիտ Եղիազարյան, 8-րդ դասարան):

-Ոչ մի բան չէի փոխի (Լիլի Եփրեմյան, 8-րդ դասարան):

- Անգիրները կկրճատեի ծրագրի մեջ (Էլեն Գրիգորյան, 9-րդ դասարան):

-Դասերը ավելի հետաքրքիր, յուրահատուկ ձևով կպլանավորեի (Նինա Սարգսյան, 10-րդ դասարան):

-Դպրոցական հագուստը կվերացնեի ընդհանրապես (Էլեն Մարտիրոսյան, 8-րդ դասարան):

-Գնահատականները կհանեի, որովհետև գնահատականը ոչ մեկին չի հետաքրքրում (Կարինե Պետրոսյան, 7-րդ դասարան):

-Ինձ դուր չի գալիս, որ «2» են դնում (Էլիզա Առաքելյան, 8-րդ դասարան):

-Դասերը 45 րոպեի փոխարեն լինեին 20 րոպե (Կարեն Մարտիրոսյան, 9-րդ դասարան):

-Դուրս չի գալիս, որ դասատուի երեխային ավելի բարձր են դնում և ավելի շատ ուշադրություն դարձնում (Մերի Մանուկյան, 8-րդ դասարան):

-Դասատուները մեզ չասեն, թե մենք ինչ անենք (Ալբերտ Նավասարդյան, 8-րդ դասարան):

-Շատ դասատուների կհեռացնեի դպրոցից (Մանե Կարապետյան, 9-րդ դասարան):

- Կթողնեի, որ հեռախոսները դասերին օգտագործեն, որովհետև կան դասեր, որ շատ անհետաքրքիր են անցնում, ու մի զբաղմունք պետք է (Աշոտ Խաչատրյան, 8-րդ դասարան):

-Անգիրները կքչացնեի: Հիշողությունը զարգացնելու ավելի լավ ձևեր կան:

-Այնպես կանեի, որ տղա ու աղջիկ իրար կողքի չնստեին:

zara torosyan

Դասամիջոց

-Աննա, Աննա,- շշնջում էր Ալբերտը դասարանի մի կողմից մյուս կողմը,- էս գումարը վերցրու, ինձ երեք հատ խորիզով բուլկի կբերես բուֆետից:

-Հա, ինձ էլ:

-Ինձ էլ կբերես,- սկսեցին շշնջալ բոլորը:

Զանգը հնչեց: Աննան ու Էլենը միանգամից դասարանից դուրս սլացան: Նրանց հետևից, ինչպես միշտ, երեք հոգի դուրս են վազում, սակայն ոչ ոք երբեք չի իմանում, թե նրանք ուր են գնում: Տղաները միշտ կանգնում են աղբամանի մոտ, իսկ երբ ցանկանում ես աղբը թափել, և մի կերպ անցնում ես նրանց միջով, այնպես են գոռում, կարծես դա իրենց տարածքն է և ուրիշները իրավունք չունեն այդտեղով անցնելու:

Նախավերջին նստարանին նստած է Վովան, ով պարտաճանաչորեն կատարում է իր դասամիջոցի պարտականությունը` լուռ նայում է գրատախտակին, իսկ նրա հետևում նստած Մերին` Վովայի մեջքին:

Կան նաև տղաներ և աղջիկներ, որոնք դեռ տարված են արդեն հնացած ինտերնետային մարտահրավերներով:

Մի քանի աղջիկներ էլ` գրքերը ձեռքներին, դուրս են գալիս դասարանից, որ ուսուցիչները տեսնեն, թե ինչ պարտաճանաչ են իրենք և ինչպես են միշտ դաս սովորում: Սակայն իրականում նրանք լրիվ տարբեր թեմաներից են զրուցում:

Կան նաև աղջիկներ, որ պատուհանից այն կողմ չեն գնում, կանգնած նայում են մեր զուգահեռ դասարանի պատուհանին, քանի որ գիտեն, որ հնարավոր է` Վրեժն անցնի այդտեղով, և իրենք էլ տեսնեն նրան: Վրեժն էլ իրեն աստղ է զգում:

Զանգի հնչելուն մնացել էր երկու րոպե, բոլորն սկսել էին նյարդայնացած քայլել, քանի որ Աննան ու Էլենը դեռ չէին եկել: Երբ նրանք մտան դասարան, բոլորը հարձակվեցին Աննայի վրա ու պահանջեցին իրենց ուտելիքը: Դրանք ստանալուց հետո դասարանում լռություն է տիրում, որովհետև բոլորը լուռ նստած ուտում են:

zara torosyan

Խաղաղ երեկո

Երեկոյան կենտրոնացած դաս էի անում, իսկ հեռախոսս անընդհատ զնգում էր։ Վերցրի և տեսա, որ եղբայրս է՝ կողքի սենյակից։ Անհանգստացա, որովհետև նա իր քննություններին էր պատրաստվում և անիմաստ բանի համար չէր զանգի։ Պատասխանեցի զանգին, եղբայրս ասաց, որ շատ կարևոր բան է պատահել, շտապ գնամ իր սենյակ։ Երբ գնացի, ասաց, որ ուղղակի կատակում էր, ծիծաղեց և ջուր ուզեց։ Ջուրը բերեցի, իսկ նա ասաց, որ փոշմանել է և այլևս չի ուզում։ Ու էլի ծիծաղեց։

-Ժիրո, զզվացրիր արդեն քո տափակ հումորներով,- ասացի ես, թողեցի գնացի իմ սենյակ։

Եղբայրս արդեն ոչ թե զանգում էր, այլ սենյակից գոռում, սակայն ես բանի տեղ չէի դնում, քանի որ անիմաստ բանի համար էր կանչելու, ինձ նյարդայնացնելու էր, ես էլ ոչ մի բան չէի անելու, որովհետև, դե նա մեծ եղբայրս է և ավելի վատ բան կմտածեր իմ գլխին խաղ խաղալու։ Իսկ ես չէի ուզում սկսել այդ անվերջ շարունակվող պատերազմը։

Ժիրոն ինձնից անցավ տատիկին, ամեն վայրկյան նրան էր կանչում։ Իսկ տատիկը նրա բոլոր ուզածներն անում էր, ինչն ինձ ավելի էր բարկացնում։

Բայց սենյակում նստած մտածում էի. Ինչ լավ է, որ բոլորս միասին ենք, տանն ենք, և բոլորս սիրում ենք իրար: