Մամիկոն Կիրակոսյանի բոլոր հրապարակումները

Զգոն մնա՛, քաղաքացի

Սարսափելի զգացումները դադար չեն տալիս։ Էս ամենի մեջ անհասկանալի սիմվոլիզմ կա, հայրենասիրություն, ընտանիքի ու աշխարհի հանդեպ սեր: Շանդ ու կատվիդ հետ էլ ինչ որ էմոցիոնալ կապ ես զգում: Նեղվում ես, որ լեզու չունեն ու չեն կարող իրենց զգացածը արտահայտել։ Հա՛, էդ կրակոցների տակ երևի ամենաանկենդանն էլ կենդանանում ու զգացածի մասին խոսել ա ուզում։

Դու սահմանին կանգնել չես կարող, բայց պատուհանի մոտ կանգնելով, էդ կրակոցները լսելով (ես Ճամբարակում եմ ապրում), թվում է, թե զենքը ձեռքիդ է, ու պատրաստվում ես կրակել։ Շարքային քաղաքացի, կրա՛կ…

Կողքի սենյակից Փաշինյանի ձայնը էնքան վախեցնող ա հնչում, ասում է.

-Մենք զոհվելու ենք հանուն մեր հայրենիքի։

Հա, մենք ոչինչ անել չենք կարող, մեզ մնում է զգոն-զգոն հետևել լուրերին, հետևություններ անել, վախենալ, հետո ինքներս մեզ սփոփել։

Էս ամենի մեջ ամենասարսափելին գիտե՞ք որն ա։ Մարդկանց մի տեսակ կա, որ սիրում են խուճապահար լինել ու խուճապի վատնել բոլորին: Սոցկայքում փոստ անել, բոլորին խառնել իրար, 4 տարեկան երեխու հետ էլ դնել քննարկել, որ` պապան սահմանին ա ու կարող ա չգա էլ։

Աշխարհը արդեն քնել ա  կորոնավիրուսի պատճառով, մենք էլ անմարդկային ու ամենահասարակ նորմերին չտիրապետող մարդկանց պատճառով քնել չենք կարողանում։

Խաղաղությունը պատերազմով պետք է նվաճել, միգուցե պա՞հն ա։

mamikon kirakosyan

Մադլենի ոտքերը երբեք այդքան կեղտոտ չէին եղել

16 տարեկան աղջիկ, չգիտեմ ինչ անուն ունի, անունը կարևոր չի։ Մեր իրականության մեջ, մեր մոռացված գյուղերում մարդու անունը, զգացմունքները ու կարիքները կարևոր չեն։

Մենք մի իրականության մեջ ենք, որտեղ շատերի համար նորմալ է 16 տարեկանում ամուսնանալը։ Սա ահավոր ցավոտ թեմա է։ Սա հնարք է երեխեքից արագ ազատվելու, վզին գցած պարանն էլ հանելու ու դեն նետելու։

Մադլենը 12 տարեկան մի աղջիկ էր, ով սոցիալական հարցում իրականացնելու ժամանակ փորձում էր օգնել ու շրջել գյուղով ինձ հետ։ Ես ուրախ եմ, որ մեզ հետ ապրող մադլեններ կան։ Մադլենի համար աննորմալ երևույթ էր իր քրոջ 16 տարեկանում ամուսնանալը։ Ոստիկան դառնալ էր երազում, անարդարություններ չէր սիրում, նեղվում էր, երբ ինձ վատ ապրող ընտանիքի տուն էր ուղեկցում։ Ասում էր՝ սիրում եմ գյուղս, ամեն բան անելու եմ գյուղիս համար։ Ու թեև Մադլենի ոտքերը, որոնք փոշուց սևացել էին, խոսում էին չհանձնվելու ու իրենից փոքր 5 եղբորը ու 2 քրոջը հոգ տանելու մասին։ Մադլենի մաշված հողաթափերը ու մոր չափից դուրս նորմալ կոշիկները տարածաշրջանում առկա անմարդկային ու ստորացնող իրավիճակի մասին էին պատմում։

Չէ՛, Հայաստանում ոչինչ լավ չի, չէ՛, Հայաստանում մարդիկ մարդ չեն, ու չէ՛ ,Հայաստանում փառահեղ արժեքները կարևոր էլ չեն. մարդիկ ուղղակի վախենում են քնել, աչքերը փակել, որովհետև մի օր սովից կանգ կառնեն։

Մարդիկ մարդ չեն, մենք էլ իրենց հետ: Մենք երբեմն զուրկ ենք մարդկային ամենահասարակ ապրումակցումից։

Մադլենի ընկերը քամին էր, որ բաց պատուհանով տուն էր մտնում, մեկ էլ Սամոն, որ դեռ չէր խառնվել մարդկային արջի ցեղերին, դեռ չէր հասկացել, որ ստամոքսում թանկ ուտելիքն է կարևոր ու մեկ էլ անճաշակ, բայց բրենդային խանութից առած ռոկոկո վերնաշապիկը։

IMG_5335-1024x682

Այս գիշեր քնել չի լինի

Երբ փորձում ես քնել, բայց իրար հերթ չտվող կրակոցներ ես լսում, հետո շանդ անհանգիստ հաչոցը, հասկանում ես, որ այդ ամենը երևի ինչ-որ բան է նշանակում։ Փորձում ես ուղղակի չֆիքսել, չպատկերացնել, որ ամեն կրակը մի ուղղություն ուներ, բայց ուղղակի պատահմամբ չստացված էին։  Ստիպված հեռախոսդ ես ձեռքդ առնում, այստեղ էլ Բաքվի զանգվածային ցույցերն են, գլուխ կտրելու ու Երևանում թեյ խմելու կոչերը։ Ուղեղումդ իրար հերթ չտվող մտքեր են հղանում այն հարցի շուրջ, թե ինչքան կենդանանման, ոչ մարդկային ու ագրեսիվ կարող է լինել մարդը։

Սմբատը համաքաղաքացիս էր՝ պատմության ուսուցչուհուս փոքր որդին։ Ամեն պատմության դաս գոնե շաբաթական 2 անգամ Սմբատի մասին պատմություններով էր սկսվում։ Ամեն դեպքում սիրով էինք լսում, թե ինչ երազանքեր ունի Սմբատը, ինչ է սիրում ուտել, ինչ արժեքների կրող է, ինչքան է սիրում իր մորը՝ ընկեր Գաբրիելյանին, ու թե ինչ կենցաղային հարցերի շուրջ է սիրում քննարկումներ անել։ Երբեմն կարոտում էինք այդ պատմությունները, դե, լինում էին դեպքեր, երբ ընկեր Գաբրիելյանը չէր գալիս, կամ մի քիչ ընկճված էր լինում, մեկ-մեկ էլ՝ Սմբատից նեղացած, բայց գիտեինք, որ մեկ է՝ սպասում է Սմբատի զանգին։

Ամեն զանգելուն պես ներողություն կխնդրեր, խորը ժպիտով կվերցներ հեռախոսը ու կասեր․ «Հա՞, Սմբո ջան»։ Սմբատով թե՛ ինքն էր հպարտանում, թե՛ մենք։ Անկեղծ ասած՝ կապվել էինք Սմբատի, իր պատմությունների, ունեցած հաջողությունների հետ։ Ննջիր հանգստությամբ։

mamikon kirakosyan

Շատ մի՛ ատիր, սիրել կա

Բազմազանության ընկալումները բոլորիս մոտ տարբեր են։ Մենք լույս աշխարհ ենք գալիս առանց որևէ ընտրություն կատարելու։ Մենք չենք ընտրում թե որտեղ, ումից ու երբ ծնվենք։ Չենք ընտրում մեր մաշկի գույնը, սեռը, աչքերի գույնը, մազերի գանգուր կամ ուղիղ լինելը։ Որոշ ընտրություններ բնությունը արդեն կատարել է մեր փոխարեն, որի դեմ պայքարելու, հանդգնելու, կռվելու կամ բողոքելու կարիք բացարձակապես չկա։ Ամեն բան երբևէ այսքան ներդաշնակ ոչ ոք չէր ստեղծել։ Ոչ ոք մեղավոր չէ, որ բնությունը քեզ այդպիսին է ստեղծել, ինձ՝ այսպիսին։ Բնության այս օրենքը չխախտելու համար մեկս մյուսին ուղղակի սիրել ու ընդունել է պետք։ Դե, իհարկե, խախտողները կհայտնվեն, բայց միգուցե բնությունը իրենց էլ այդպիսին է ստեղծել։ Բնությունը ինձ հանդուրժող ու անգամ ինձ չսիրողին սիրող է ստեղծել, բայց ի՞նչ մեղավոր է ինձ չսիրողը, երբ հնարավոր է, որ իրեն էլ ուղղակի այդպիսին է ստեղծել։ Ասեցի, չէ՞, մենք ուղղակի բազմազան ենք, բոլորս էլ մարդ ենք, բայց տարբեր արժեքներ, մաշկի գույներ, սեռեր, տաղանդներ, մեզ բաժին հասած հնարավորություններ ու զգացմունքներ ենք կրում մեր մեջ։ Ոչ ոք երբևէ չի կարող տեսնել, թե ինչքան բազմազան ենք մենք՝ մարդիկս, կամ ուղղակի բազմազանության շատ տեսակներ կան, կամ էլ դա խիստ անձնական է։ Եկեք սիրենք իրար՝ ինչպիսին կանք։ Եկեք կոտրենք մարդկությանը բաժին հասած ամենամեծ ու կործանիչ կարծրատիպը։ Վերջ ի վերջո, մարդ ենք, չէ՞։