Հայկանուշ Հովսեփյանի բոլոր հրապարակումները

Haykush

Իմ գրադարակը

Մեր տան գողտրիկ մի անկյունում կա մեծ պահարան, որի մեջ իմ գրքերն են: Այնքան էլ շատ չեն, բայց լի են հիասքանչ տողերով:

Գրքերիս մեծ մասը գողացված են պապիկի գրքերի այն մեծ բազմությունից, որ օր օրի ավելանում էին: Եվ ոչ ոք չէր նկատում ինձ հետաքրքրող գրքերի բացակայությունը: Ես դրանք սիրով էի կարդում, բայց մի փոքր դանդաղ: Չէի սիրում, երբ ինձ խանգարում էին, որովհետև ընկղմվում էի կարդացածս գրքի մեջ, պատկերացնում ամեն մի մանրուք, որոնց վրա գուցե շատերը ուշադրություն չէին դարձնի: Հետաքրքիր էր, նոր գիրքը սկսելիս միշտ մտածում էի, թե ինձ դուր չի գա, բայց երբ ավարտում էի այն, միշտ ուզում էի նորից կարդալ: Փոխարենը ավարտելուն պես գնում էի պապիկի տուն, բարձրանում երկրորդ հարկ և տեսնում այդ ահռելի պահարանը: Փնտրում էի հետաքրքիր վերնագրով գիրք: Ձեռքս միշտ չէր հասնում վերին դարակի գեղեցիկ կազմով գրքերին, որոնց վերնագրերն անգամ չէին երևում այդ փոքրիկ աղջնակին: Բայց ես չէի հուսահատվում, ներքևի դարակից գտնում էի մի գիրք, կարդում նկարագրությունը և… հերթական գողությունը:
Հիմա, երբ նայում եմ իմ գրադարակի գրքերին՝ հիշում եմ ամեն գրքի պատմությունը, որն արդեն թանկ է, հետաքրքիր, լի ուրախությամբ, լի այն վախով, որ շուտով պապիկը կնկատի ձեռքիս գիրքը, կբարկանա վրաս այն վերցնելու համար:
Բայց նա հաստատ չէր բարկանա, եթե անգամ բարկանար, ես չէի վախենա, որովհետև նրա աչքերը բարի էին ինձ համար, խոր, ինչպես այն գրքերը, որոնք կարդալիս գտնում ես կյանքի լույսը:

Ինչ ենք շնչում

Լուսանկարը` Լիլիթ Հովսեփյանի

Լուսանկարը` Լիլիթ Հովսեփյանի

Փողոցով քայլում էի: Հանկարծ տեսա մեկին, ով այրում էր չորացած ընկուզենու տերևները: Արդյոք անհրաժե՞շտ է, որ այրենք տերևները: Դրանք այրվելով թունավոր գազեր են արտանետում, որոնք վտանգավոր են բոլորի համար: «Հետո ինչ, օդն արդեն իսկ աղտոտված է, ես իմ շրջակայքն եմ մաքրում աղբից»,- մտածում են այդպիսի մարդիկ: Բայց աղբը կարելի է այլ կերպ մաքրել և այնպես անել, որ այն մեզ ծառայի որպես հումուս, այլ ոչ թե թունավորի օդը:

Այդ օրը մայրիկիս հետ երկար զրուցեցինք բնապահպանական գլոբալ հիմնախնդիրների մասին։ Նա դասավանդում է ֆիզիկա, բնագիտություն և Է․Ռ․Օ․Դ․Ծ․ (էներգոռեսուրսների օգտագործման դպրոցական ծրագիր): Նա ինձ պատմեց տերևներն այրելու վնասակարության մասին։ Իմացա ավելին, որ տերևների խոնավության պատճառով դրանք ավելի դանդաղ են այրվում և արտանետում են օդով տեղափոխվող մասնիկներ՝ փոշի, մուր: Ցանկացած նյութ այրվելիս արտանետում է ածխաթթու գազ: Եվ եթե այն մեծ քանակությամբ է արտանետվում, ապա նպաստում է գլոբալ տաքացմանը: Առաջացնում է հազ, խրոնիկ շնչառական խանգարումներ, կարող է գրգռել աչքերը, քիթը, կոկորդը, վնասակար է ասթմա կամ սրտային հիվանդություններ ունեցող մարդկանց համար: Արյան մեջ միանալով հեմոգլոբինին՝ ազդում է արյան մեջ թթվածնի քանակության վրա:

ՀՀ-ում ընդունված մթնոլորտային օդի պահպանության մասին օրենքի համաձայն՝ բնական միջավայրում առաջացած թափոններն այրելն արգելվում է: Եվ օրենքը խախտողներին սպասվում է վարչական տուգանք: Բացի դրանից՝ կան շատ կազմակերպություններ, որոնք ակտիվ գործունեություն են ծավալում բնապահպանության ոլորտում, կազմակերպում են շատ միջոցառումներ, ինչպիսիք են «Թուղթը աղբ չէ», «Պլաստիկը աղբ չէ», և վերջիվերջո, աշխարհում գոյություն ունի էներգախնայողության օր: Սա խոսում է այն մասին, որ հարկավոր է սիրել բնությունը, քանզի այն մեզ տվել է կյանք: Պետք չէ մտածել միայն այսօրվա մասին, չէ՞ որ «վաղը» գալու է: