Ani Harutyunyan

Սեր առաջին փողոցից

Կան, չէ՞, այնպիսի մարդիկ, որոնց մեկ անգամ ես տեսնում, ու մի տեսակ պետք եղածից շատ են հարազատ թվում, ու եթե կան այդպիսի մարդիկ, կան նաև նման վայրեր։

Մեքենայից իջա ու մոռացա, որ 2 ժամ շարունակ ճանապարհ եմ գնացել՝ 100 անգամ Վիկտոր Ցոյ լսելով։ Իջա ու տեսա, որ քաղաքը ժպտում է ինձ, թեթև հրում ուսս ու հումորներ անում. Գյումրին է։

Սկզբում չէի գիտակցում, ամբողջովին չէի ընկալում Գյումրին։ Աստիճանաբար ամեն քայլի հետ քաղաքը խառնվում էր արյանս ու հոսում երակներովս։ Քայլում էի փողոցով ու չէի ուզում, որ խոսեին ինձ հետ, խանգարեին, սթափեցնեին քաղաքի հրապուրանքից։

Պիտի գնաս Գյումրի ու թափառես քաղաքում, բարևես հին տան բակում նստած, հին տնից մի քանի տարով փոքր ծերուկին, ժպտաս ու անցնես։

Հասնես Շիրազին, նստես կողքին, ու ոնց ինքն էր սիրում՝ քարով ձմերուկը կիսես, ջուրը վրադ թափելով ուտես ու նորից վերադառնալու խոստումով լքես։

Մտնես Ավետիքենց տուն, թոնրի նոր թխած լավաշը վայելես։

Ֆրունզիկի հետ թեյի սեղանի շուրջը զրուցես, փորձես հասկանալ հոգով տխուր լինելու, բայց բոլորին ժպիտ պարգևելու բանաձևը։

Պիտի գնաս Սև բերդ, զգաս դարերի շունչը, զրուցես այնտեղ կռված մարդկանց հոգիների հետ ու ստանաս ամենակարևորը՝ առանց նահանջելու պայքարի ուժը:

Գյումրին վայր է, որտեղ ուզում ես նորից վերադառնալ։

Գյումրին սեր է առաջին փողոցից։

Գյումրու օրը

Հոկտեմբերի 1-ը քաղաքիս օրն էր, ճիշտ է, ամեն տարի նույն օրն էլի է նշվում, բայց որ ղայդով կնշվի, ըդիկ փաստ է: Գյումրու հյուրընկալությունը բոլորին է հայտնի, ըմբես որ, դուք էլ մյուս տարի եկեք Գյումրի, որ ականատես եղնիք էդ ամեն ինչին:

Գյումրի՜ս, հրաշք քաղաք, մշակույթի քաղաք, վախտին զարգացած, պատվով ապրող, ղոնախ ընդունող ու տեղը տեղին ճամփու դնող քաղաք: Իսկ ժողովուրդդ՝ թասիբով ու նամուսով, լու՜ռ կսպասե, աշես՝ ինչի՞ կսպասե: Բայց զարմանալուն էն է, որ հույսով կսպասե՝ լավ ապագայի, կորցրածը հետ բերելու հույսով: Իսկ էդ լավ ապագան եթե մենք չկառուցենք, էլ ո՞վ բդի կառուցե՞: Արդեն մե պուճուր լույսիմ կետ կերևա, գուզեմ, որ էդ կետը մեծնա՜, մեծնա՜ ու ամբողջ քաղաքս ընդգրկե: Ու մե օրմ զարթնինք ու տեսնինք մաքուր, ուրախ ու առանց «դոմիկների» քաղաք: Ու ամեն տնից երգի ու ծիծաղի ձայներ լսենք ու լիաթոք ուրխնանք:

Ես շատ կսիրեմ Գյումրիս ու քաղաքիս օրվա կապակցությամբ դուրս էի եկել քաղաքով զբոսնելու ու շատ ուրախացա, երբ տեսա կազմակերպված միջոցառումները:

Օրվա խորագիրն էր՝ «Իմ Հին ու Նոր Գյումրի»: Միջոցառումներից ամենաշատը ինձ դուր եկավ վերջերս վերանորոգված Ալեքսանդրովսկի ճեմափողոցում բացված ցուցահանդեսը, որի ժամանակ քաղաքի արհեստավորները ու արվեստագետները ցույց էին տալիս իրենց կատարած աշխատանքները: Մյուսների նման ես էլ հետաքրքրությամբ կնայեի կատարած աշխատանքներին ու հանկարծ հանդիպեցի ավագ ընկերներիցս Արսենին ու Գագիկին, ովքեր «Իմ ֆռռիկը» նախաձեռնության հեղինակներն են, ինչի մասին նախորդ հոդվածներից մեկում արդեն պատմել եմ: Բարևեցի, հարցրեցի, թե գործերը ինչպես են առաջ գնում, ֆռռիկով հետաքրքրվողների թիվը շատացե՞լ է: Իրենք էլ թե. «Նայե էն երեխեքին»: Նայեցի ու տեսա, որ ֆռռիկ կխաղան, բայց չֆայմա երեխեքին նկարեմ:  Հաջողություն սեցի ու շարժվա ուրիշ հետաքրքիր աշխատանքներ դիտելու:

Տեսա մյուս ընկերներիս՝ Մամիկոնին ու Լևոնին: Իրանք էլ իրանց աշխատանքները ցույց կուտային: Ըսեմ, որ շատ հետաքրքիր տղեք են՝ մե օրմ իրանց մասին անպայման կգրեմ: Իրանց հետ կխոսայի, մեկ էլ տեսա, որ դարբինները իրանց արհեստը ցույց կուտային: Էս անգամ ֆայմա, հարմար տեղ գտա, որ նկարեմ ու ձեզ էլ ցույց տամ:

Դե, իրենք վերջացրեցին, ես էլ որոշեցի մի փոքր էլ քաղաքով շրջեմ ու վերադառնամ տուն:

Օրվա վերջում Վարդանանց հրապարակում տեղի ունեցավ համերգ, որին մասնակցում էին ինչպես Գյումրիից, այնպես էլ ուրիշ տեղերից հրավիրված երգիչներ:

Տան ճանապարհին մտքիս մեջ տվի ու առա, ու եկա էն եզրահանգմանը, որ ուրախությունը ուրախություն կբերե, իսկ քաղաքիս համար ուրախություն է պետք:

susanna ghazoyan gyumri

Վարդան Մամիկոնյանը, շապիկն ու 16-դարյա թակարդը

Իմ շատ երկար ու ձանձրալի ընդմիջումներից մեկն էր, ու ես էլի չգիտեի, թե ինչ անել այդ երկարուձիգ երկու ժամվա ընթացքում։ Որոշեցի գնալ կաֆետերիա՝ իմ քաղցած ստամոքսի պահանջը հագեցնելու (ոչ թե իմ, որովհետև եթե ինձ մնար, ես հաց չէի ուտի): Ճանապարհին մեր առաջին կուրսեցիներից մեկին հանդիպեցի, սկսեցինք զրուցել դեսից-դենից, ու այդ ընթացքում նա փորձում էր շատ մեծ դժվարությամբ գտած իմ «Երևան» ամսագրից պոկել սթիքերները, բայց դա նրան չհաջողվեց։

Ու հանկարծ մեզ մոտեցավ նա՝ նույնը ինքը Վարդան Մամիկոնյանը, կամ ավելի շուտ Վարդան Մամիկոնյանի նկարով շապիկ հագած աղջիկը։ Ես հարցրի՝

-Վա՛յ, էս Վարդանն Մամիկոնյա՞նն է։

-Yes, that’s him.

Դե ես էլ մտածեցի անգլերենով շարունակել, եթե նրան էդպես էր հարմար։ Բայց մեր խոսակցությունը հայերեն կգրեմ։ Ես՝

-Իսկ էդքան համոզվա՞ծ ես, որ ինքը գոյություն է ունեցել։

-Իսկ համոզվա՞ծ ես, որ գոյություն չի ունեցել։ Ախր, ինքը հերոս էր։ Ինքը կռվեց հանուն երկրի, ինքը զոհաբերեց ինքն իրեն։ Լավ, եթե տենց է, քո հերոսն ո՞վ է։

-Ես հերոս չունեմ․․․

Ես հերոս չունեմ։ Ու առհասարակ տանել չեմ կարողանում հերոսի գոյության կարևորությունը։ Հերոսը ծնվում է ճգնաժամից, իսկ մենք արդեն էնքան ենք հոգնել ճգնաժամերից։ Ցանկացած պատերազմից կամ աղետից հետո տրավմատիկ իրավիճակի միակ մխիթարանքը ձեռք բերված հերոսներն են։ Մենք վերցնում ենք հերոսներին, «դնում գլխներիս վրա», աստվածացնում, մինչդեռ նրանք դա չէին ուզում։ Նրանք ուղղակի ուզում էին ապրել, որովհետև դա շատ քաղցր է։ Հերոսներին աստվածացնելով, մենք իրականում նրանց արժեքը գցում ենք։

Ես հերոս չունեմ, որովհետև չեմ հավատում Վարդան Մամիկոնյանին։ Որովհետև 16 դար շարունակ մեզ խաբել են։

-Վարդանի նման եղե՛ք։ Վարդանը հերոս էր։

Վարդանը մեր ներսի եղած պաթոսի հայրն է։ Առանց մտածել, գնալ ու կռվել, միայն թե վերջում քո կենացը խմեն։ Մեզ կենաց խմողներ պետք չեն, ոչ էլ մարդիկ են պետք, որոնց կենացը խմենք։ Մենք հոգնել ենք կենացներից, որոնք էնքան դատարկ են։ Արդեն հոգնել ենք հերոսներ ունենալուց․․․

Վարդան Մամիկոնյանի մասին խոսելիս միշտ «Կարգին հաղորդումն» եմ հիշում։ Մենք էլ էդ խեղճ հովիվի նման Վարդանից բացի էլ հերոսներ չգիտենք։

Վերջում Վարդանի շապիկով աղջկան խորհուրդ տվեցի գնալ ու էդ «Կարգին հաղորդումը» նայել։ Պատասխանն ընդամենը եղավ՝

-I don’t watch that kind of trash.

Ու իր հերոսի հետ հերոսական կեցվածքով հեռացավ։

tatev nurijanyan

Առաջին քայլս

11-րդ դասարանում էի սովորում, երբ սկսեցի լրջորեն մտածել մասնագիություն ընտրելու մասին: Մտքիս գալիս էին աշխարհի բոլոր մասնագիտությունները՝ ոստիկանից մինչև բժիշկ, խոհարարից մինչև դերասան, վարսահարդարից մինչև հոգեբան: Դժվարին ու բարդ այդ տարբերակների մեջ կանգ առա «վերամբարձ» ու առաջին հայացքից շատ դժվար թվացող պատմաբանի մասնագիտության վրա:

Պատմությունը միակ առարկան էր, որտեղ ես ինձ զգում էի ինչպես ձուկը՝ ջրում:
Պատմության հանդեպ սեր իմ մեջ արթնացրել է իմ պատմության ուսուցիչը, որը նաև իմ կնքահայրն է: Նա է եղել իմ ոգեշնչման աղբյուրը, ու որքան էլ տարօրինակ էր, նա դեմ էր իմ ընտրությանը: Փորձում էր համոզել հրաժարվել այդ բարդ ուղի ունեցող մասնագիտությունից: Խորհուրդ էր տալիս ընտրել ավելի ժամանակակից մասնագիտություն, բայց ես իմ որոշման մեջ մնացի անսասան: Դա ինձ համար արդեն ոչ միայն երազանք էր, այլև նպատակ:
Հիմա ես Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետի ուսանող եմ: Կատարվել է երազանքս, որին հասնելու ճանապարհին ես անդադար աշխատել եմ՝ ոչնչի առաջ կանգ չառնելով, որովհետև գիտեի, որ եթե կատարվի իմ երազանքը, դրանից ինձնից շատ կուրախանան ծնողներս ու կնքահայրս:
Երազանքները միշտ էլ կատարվում են, եթե պայքարում ենք արդեն նպատակ դարձած երազանքի համար:

Արտախլեզ

Լուսանկարը՝ Մարինե Նիկողոսյանի

Լուսանկարը՝ Մարինե Նիկողոսյանի

Նախորդ հոդվածներիցս մեկում անդրադարձել էի գյուղական ծանր աշխատանքներին, մասնավորապես՝ խոտհունձին։

Առաջներում այդ աշխատանքներն ավարտելուց հետո գյուղացիները մեծ խնջույքներ էին կազմակերպում և տոնում դրանց ավարտն ու երկար սպասված հանգիստը։ Այդ խնջույքներին մեր մեծերը տվել են «արտախլեզ» անվանումը։

Լուսանկարը՝ Մարինե Նիկողոսյանի

Լուսանկարը՝ Մարինե Նիկողոսյանի

Արտախլեզի մասին պատմում է մեր գյուղի տատիկներից մեկը.

«Առաջներում խոտքաղի ավարտից հետո գյուղացիներով հավաքվեինք գը մե աղբըրիմ մոտ, մեր մեջի ջոջը ոտի կկանգնիր ու կըսեր.

-Գյուղացինե՛ր ջան, եկուց արտախլեզ է, լա՜վ ականջ էրեք։

Էդ վախտ գյուղացիները հերթով ոտի կկանգնեին ու կըսեին, թե ով ինչ կրա բերե իրա հետ։ Եքսի օրը ուտելիքները շալակներիս կէրտայինք դաշտ, մեր որոշած տեղը կնստեինք ու արտախլեզ կենեինք՝ կուտեինք, կխմեինք, կշնորհավորեինք մեկս մեկիս ու Աստծուն էլ շնորհակալություն կհայտնեինք, օր վերջապես պրծանք էդ գործերից։ Արտախլեզ բառն էլ կնշանակե, օր արտերից եզներով բերքը խլեցինք, բերեցինք, հասցրեցինք մեր տները»։

Լուսանկարը՝ Մարինե Նիկողոսյանի

Լուսանկարը՝ Մարինե Նիկողոսյանի

Այժմ սակայն գյուղերում ոչ բոլորն են խնջույքներ կազմակերպում և տոնում, այդպես կոչված, արտախլեզը։

Մեր գյուղում բացի արտախլեզից մեկ ուրիշ հետաքրքիր միջոցառում էլ կա։ Երբ գյուղում կարտոֆիլի քանդման սեզոնը բացվում է, գրեթե բոլորի տնամերձներից ծուխ է բարձրանում։ Մարդիկ փուռ են վառել: Աթարի խորանարդիկներից փոքրիկ բուրգեր են պատրաստում և վառում այն, հետո միջին չափի կարտոֆիլներ են լցնում այդ բուրգի մեջ, իսկ վերջում բացում են կիսաքանդ բուրգը և հանում արդեն եփված և կրակից սևացած կարտոֆիլները, որոնք էլ համտեսում են հենց արտի մեջ։

Համեցե՛ք և համտեսեք ինքներդ։

Լուսանկարը՝ Մարինե Նիկողոսյանի

Լուսանկարը՝ Մարինե Նիկողոսյանի

svetameliqyan

Հոգով ջահել

Հերտրուդ Ստայնը մի անգամ ասել է. «Ինչքան էլ ծերանանք հոգում, միևնույն է բոլորս նույն տարիքին ենք»:

Չնայած համաձան եմ, որ տարիքով մարդիկ էլ են ջահել, բայց արդեն հոգնել են ցավից, կորուստներից ու անվերջ հուսալուց: Առաջ էս թեմայի մասին չէի մտածում, չէ որ ես ջահել եմ, դեռ նոր եմ սկսում սավառնել կյանքում, դեռ նոր եմ սովորում վստահ բացել թևերս և չտատանվել անցողիկ քամիներից:

Մի քանի օր առաջ գնացել էինք Մասիվի հանրակացարաններ, և քանի որ ես Կարմիր խաչի կամավոր եմ, իմ պարտքն եմ համարում օգնել կարիքը ունեցող մարդկանց: Այդ օրը այցելությունների օր էր՝ պետք է զրուցեինք տատիկների ու պապիկների հետ, պատմեինք մեր ու մեր կյանքի, նպատակների մասին ու մտովի նրանց հասցնեինք իրենց անցյալը: Երկար զրուցում էինք բոլորի հետ, իսկ նրանք անընդհատ ընկնում էին հուշերի գիրկը: Հիշում էին անցած գնացած, լավ ու վատ օրերը և թե ինչպես են առաջին անգամ սիրահարվել, դպրոց գնացել ու համբուրվել: Հանդիպման ընթացքում բերում ու հյուրասիրում էին իրենց ամենահամեղ շոկոլադներն ու կոնֆետները, որ գիտեմ ինչքան դժվարությամբ են ձեռք բերել: Քայլում էի մութ միջանցքով ու աչքերս ծանրացած էին աղի ջրով, որ պատրաստ էր ամեն պահի կաթիլ դարձած աննկատ հոսել այտիս վրայով ու ընկնել հատակին, քանդված ու ոտքերի տակ ծեծված հատակին, որ տեսնում ու զգում էր նույնիսկ այն, ինչը իմ սիրտը չկարողացավ: Մի տատիկի հետ էի խոսում: Պատմեց իր կյանքից, ու թե ոնց են իր ամուսինը, որդին ու աղջիկը մահացել ու վերջում ծիծաղով ավելացրեց. «Չեմ հասկանում, թե ինչի եմ մինչև հիմա ողջ մնացել, թե ինչի Աստված ինձ ողջ թողեց»:
Շատ ազդվեցի: Տուն գալուց ամբողջ ընթացքում լսում էի այդ բառերը: Ծիծաղով ասաց, որ ինձ վատ չզգայի, բայց չէր կարող էլ մեջը պահել, պիտի արտահայտվեր: Սիրեցի էդ տատիկին:
Բայց չէ որ տարիքը իրոք կապ չունի հոգում մեռած կամ դեռ ողջ լինելու հետ: 20 տարեկանում էլ կարող ես արդեն կործանված լինել, իսկ 60-ում դեռ վայելել կյանքի ամեն մի ակնթարթը: Տարիքը կապ չունի ապրելու ցանկության հետ: Մի բան ևս հասկացա: Պետք է գոհ լինենք նրանից, ինչ-որ ունենք՝ սիրենք մեր շրջապատի մարդկանց ու փորձենք հասկանալ նրանց ու նրանց պահվածքը: Կյանքին այլ տեսանկյունից նայենք ու վստահենք մեր սրտին, որ երբեք չի խաբի և կզգա այն, ինչը այնքան լավ թաքնված է աչքից:

harutyun hayrapetyan portret 2

Ուսանողը Երևանում

Այն ժամանակ, երբ բոլոր քննությունները հանձնված էին, և ամառն արդեն ավարտվում էր, եկավ մի պահ, որ ուսանողները սկսեցին պատրաստվել դասերին։ Դե պարզ է, արդեն սեպտեմբերի 1-ն էր մոտենում։ Ոմանք այդ օրը հուզվում են՝ ուղղակի հիշելով իրենց ուսանողական տարիները։ Որոշ ուսանողների համար ձանձրացնող մի բան է այն, որովհետև նրանք արդեն կամ 4-րդ կուրսում են, կամ մագիստրատուրայում, ոմանք ոչ էլ մտածում են այդ մասին, իսկ ոմանք էլ այդ օրվան սպասում են մեծ ոգևորությամբ, որովհետև առաջին կուրս են գնալու։

Առաջին կուրս, մի քիչ պատասխանատու է, չէ՞։

Մի քիչ դժվար է գյուղից եկած ուսանողին հարմարվել քաղաքային կյանքին։ Ես օրինակ Ամասիա գյուղից եմ տեղափոխվել Երևան:

Առավոտյան արթնացա 7-ին, որ վազեմ դասի։ Հագա նախօրոք արդուկած ու պատրաստած շորերս, հարդարեցի մազերս, մի խոսքով պատրաստվեցի ու դուրս եկա տանից։ Գնացի կանգառ ու սկսեցի սպասել երթուղայինին։

Առաջինը եկավ մի 10 րոպե անց, որը դիմավորեց ինձ լիքը մարդկանցով։ Ստիպված բաց թողեցի, որ հաջորդով գնամ։ Երկրորդը մոտեցավ ինձ 15 րոպե անց։ Այն ավելի լիքն էր, քան առաջինը, անգամ պատուհանից դուրս եկած մարդիկ կային։

Այս մեկն էլ բաց թողեցի։ Մոտ 15 րոպե անց ինձ մոտեցավ երրորդ երթուղայինը։ Ու ես հասկացա, որ ավելի լավ կլիներ առաջինով, լավ գոնե երկրորդով գնայի։ Նայեցի ժամացույցին՝ 9.10 է, ու հասկացա, որ ուզած թե չուզած պիտի «նստեմ» երթուղային։ Նստելը որն է, պիտի մի կերպ «խցկվեմ» ներս։ Մի կերպ ներս սողոսկելով ու ներողություններ խնդրելով, գնացի մի քիչ առաջ, որ դռները փակվեն։ Հետևիցս մի կին գոռաց.

-Մի քիչ առաջ խտացեք, որ ես էլ բարձրանամ։

Ափսոս, տեղ չկար, և նա մնաց այդտեղ կանգնած ուրիշ մարդկանց հետ։

Հաճախ մտածում եմ՝ մի կողմից լավ է, որ շատ մարդ կա երթուղայինում, ճիշտ է կանգնած ես, բայց կարիք չկա բռնվելու։ Մարդիկ այնքան խիտ են կանգնած, որ հնարավոր չէ որ ընկնես, ընկնելու տեղ որ լիներ, մի 3 հոգի շատ մարդ կբարձրանային երթուղային։ Ու ես հասկանալով այդ, բաց թողեցի բռնակը և ուզում էի ձեռքս ներքև իջեցնել, ինչ որ ձայն եկավ։

Արմունկով հարվածեցի ինչ որ մեկի գլխին։

-Ներողություն,- ասացի ես ու անձայն ծիծաղելով կամաց շարունակեցի գործս։

Եվ վերջապես երթուղայինը կանգ առավ համալսարանիս դիմաց։ Մի քանիսի ոտքերի վրայով, բայց իջա…

Իջա ու հասկացա, որ շորերս արդուկելու տալ, գեղեցիկ հագնվել, մազեր հարդարել ուղղակի պետք չէր։ Մեկ է, այդ ամենից բան չէր մնալու։ Եվ այդպես «մոդայիկ» հագնված, գեղեցիկ կերպով գզգզված մազերով գնացի համալսարան։ Համալսարանի բակում այնքան մարդ կար հավաքված, որ ակամայից թախիծով հիշեցի ինձ տեղ հասցնող երթուղայինը։

Ռեկտորի, դեկանի խոսքերից հետո մեզ ներս տարան, ու ես իմացա որ ինձ հետ սովորելու են ևս 21 ուսանող։ 6 հոգանոց դասարանից հետո դա ինձ համար մի քիչ մեծ թիվ է, էլի։ Ծանոթացա համալսարանի կանոնակարգի և ուսանողների հետ։

Երբ ամեն բան վերջացավ, էլի նույն ձևով տուն գնացի։

Դժվար է, իհարկե, հարմարվելը մեծ քաղաքին, բայց դե հետաքրքիր է ուսանողական կյանքը։

marine nikoghosyan

Քեֆլին իմ երազանքն է

Հաճախ մտածում եմ և փորձում տարբերություն գտնել գյուղի և քաղաքի միջև։ Ի՞նչ յուրահատկություն ունի այսպես կոչված «քաղաքը», որ բոլորը ձգտում են տեղափոխվել այնտեղ։

Ես իմ կյանքում շատ գյուղերում և քաղաքներում եմ եղել, բայց երբեք տարբերություն չեմ գտել դրանց միջև, և ընդհակառակը, որտեղ էլ որ եղել եմ, միշտ ցանկացել եմ վերադառնալ իմ հարազատ գյուղը՝ իմ Քեֆլին։

Գյուղում թե՛ մեր համագյուղացիներից, և թե՛ մյուս գյուղերի բնակիչներից հաճախ եմ լսում արտահայտություններ, որոնք այդքան էլ չեն համապատասխանում իրականությանը։ Գրեթե բոլորն ասում են, որ գյուղում կյանք չկա։ Կյանքը քաղաքում է, իսկ գյուղերում տանջվելով էլ բանի չենք հասնի։ Չգիտես՝ ինչու, բոլորին թվում է, թե քաղաքում ավելի հեշտ է ապրելը։

Այս արտահայտություններն ամեն անգամ լսելով՝ ես թևաթափ էի լինում և մտածում, որ կգա մի ժամանակ, երբ գյուղերում միայն լքված տներ և ամայի փողոցներ կլինեն։ Սակայն մտածելակերպս փոխվեց, երբ մի օր հայրիկիս ընկերներից մեկը ընթրիքի ժամանակ ասաց.

-Քեֆլին իմ երազանքն է։

Իմ կյանքում այս խոսքերը ես առաջին անգամ էի լսում. Քեֆլին իմ երազանքն է: Այս երեք բառերն ինձ ոգևորեցին և հույս տվեցին, որ ինչքան ժամանակ էլ անցնի, միևնույնն է՝ գյուղերում կլինեն ծխացող օջախներ, միգուցե մեկ-երկուսը, բայց՝ կլինեն։ Եվ ես վստահ եմ դրանում:

Կկարոտեմ այդ օրերը

Լուսանկարը՝ Հովհաննես Սարգսյանի

Լուսանկարը՝ Հովհաննես Սարգսյանի

20 օր առանց հեռուստացույցի, համակարգչի, հեռախոսի ու առավել ևս, համացանցի:

Հիմա երևի կասեք՝ էս երեխան ի՞նչ է արել, որ ծնողները նման պատիժ են տվել: Ասեմ, որ ամենևին էլ պատժված չեմ եղել, այլ ամառային հանգստիս մի մասը՝ 20 օր, անցկացրել եմ Հանքավանի «Արագած» ճամբարում ու ասեմ, որ օրը առանց թվարկածս սարքավորումների ավելի հետաքրքիր է անցնում: Ճամբարում կտրվում ես քաղաքի եռուզեռից, նոր ծանոթներ ու ընկերներ ես ձեռք բերում, որքան ամբողջ տարվա ընթացքում չէիր կարող ձեռք բերել:

Լուսանկարը՝ Հովհաննես Սարգսյանի

Լուսանկարը՝ Հովհաննես Սարգսյանի

Այդ 20 օրվա  ընթացքում ճամբարակաները դառնում են ընտանիքի անդամներ որոնց հետ անցկացնում ես ամբողջ օրը՝ արթնանում ու քնում ես նույն սենյակում, ճաշում ես միևնույն սեղանի շուրջ: Այս օրերի ընթացքում ոմանք սիրահարվում են, ոմանք ընկերանում, ոմանք էլ իրենց չարաճճիություններով բարկացնում ջոկատավարներին:

Լուսանկարը՝ Հովհաննես Սարգսյանի

Լուսանկարը՝ Հովհաննես Սարգսյանի

Այս 20 օրը կարծես 20 մասից բաղկացած 24 ժամյա ֆիլմ լինե, որից ես շատ բաներ սովորեցի, որոնք կօգտագործեմ կյանքիս ընթացքում:

Ճամբարում կատարվում էին մի շարք միջոցառումներ, որոնց ժամանակ մեր ջոկատը համարյա միշտ առաջին տեղն էր զբաղեցնում: Հաղթեցինք թենիսի, շաշկու ու վոլեյբոլի թիմային առաջնությունը և, որ ամենակարևորն էր, հաղթեցինք նաև գիտակների մրցույթը, որին մասնակցում էր 8 ջոկատ:

IMG_3611Լավ, մի քիչ էլ իմ կատարած գործերից  պատմեմ: Լինելով ճամբարում՝ չէի կարող այնտեղի երեխաներին չսովորեցնել ազգագրական պարեր: Դե, ինչպես արդեն ասել եմ, ես պարում եմ «Կարին» ավանդական երգի պարի խմբի շառավիղը հանդիսացող «Հրայրք» ավանդական պարի խմբում, որը գործում է Գյումրիում: Օգտվելով առիթից, ասեմ, որ «Հրայրք» ավանդական պարի խումբը սեպտեմբերի 21-ին կազմակերպում է ֆլեշմոբ, որի ժամանակ պարելու ենք ազգագրական պարեր, ու հիմա «Հրայրք»-ի յուրաքանչյուր անդամ տարբեր տեղերում սովորեցնում է այդ պարերը: Դե, ես էլ որոշեցի ճամբարում սովորեցնել ու ձեզ էլ հրավիրում եմ Գյումրի, որպեսզի դուք էլ մասնակցեք ֆլեշմոբին:

IMG_3536Լավ, ոնց որ շեղվեցինք: Վերադառնանք ճամբարին: Ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել ճամբարի բոլոր աշխատակիցներին, բայց կուզեի առանձնացնել իմ սիրելի ջոկատավարներ ընկեր Քրիստինեին, ընկեր Լիաննային, ընկեր Գայանեին և հատկապես ընկեր Վիկտորին, ովքեր մի կերպ էին մեր ձեռքը դիմանում:

Ջոկատավարներս դարձան իմ ավագ ընկերները, ումից ես շատ բան սովորեցի: Բարևում ու ամուր գրկում եմ իմ բոլոր ճամբարական ընկերներին, ես ձեզ շատ եմ  կարոտում: Այն 20 օրերը, որ անցկացրեցի ձեզ հետ, երբեք չեմ մոռանա ու հույս ունեմ, որ դուք էլ ինձ չեք մոռանա:

Նրանց, ում գրիչ եմ նվիրել որպես հուշ, հանկարծ չկորցնեք, հույս ունեմ մի օր անպայման կհանդիպենք: