Իզա Ասծատրյանի բոլոր հրապարակումները

Պապիս ապրած և չապրած տարիները

Լուսանկարը` Գոհար Փարսյանի

Լուսանկարը` Գոհար Փարսյանի

Յուրաքանչյուրի մասին կարող ես խոսել, թե՛ ծանոթների, թե՛ անծանոթների, բայց հարազատներիդ մասին և հատկապես պապիդ մասին, բառեր չես կարող գտնել՝ խոսելու կամ գրելու համար:

Պապս՝ Աշոտը, ճաղատ, միշտ թախծոտ աչքերով մարդ էր: Ճիշտ է, վերջին 8 տարիների ընթացքում նա դժվարանում էր քայլել, սակայն այդ վիճակում ևս, նա չէր դադարում ուրիշների մասին մտածել:

Դժվարանում եմ պապիս մասին անցյալով խոսել, որովհետև նա մեզ հետ է, կապ չունի, որ ֆիզիկապես լքել է մեզ, նա հոգեպես մեր կողքին է և պաշտպանում է մեզ ցանկացած փորձությունից:

Պապս՝ Փարսյան Աշոտը, ծնվել է 1941թ.-ի նոյեմբերի 4-ին, մեր հին ու չքնաղ Հալիձորում: Հին գյուղում էլ ստացել է 8-ամյա կրթություն, այնուհետև ուսումը շարունակել է Շինուհայրում: Դպրոցն ավարտելուց հետո նրան չեն տանում բանակ. ծնողները ծեր էին, պապիս խնամակալության տակ, սակայն 2 տարի հետո, զինակոչվում է, ծառայությունն ավարտելուց հետո վերադառնում է հայրենիք և ամուսնանում տատիս՝ Ռոզայի հետ (եթե հիշում եք, տատիս մասին էլ եմ գրել):

Լուսանկարը` Իզա Ասծատրյանի

Լուսանկարը` Իզա Ասծատրյանի

Երբ տատիս հարցրի, թե ինչպես են ծանոթացել, ամուսնացել, տատս նայեց ինձ, աչքերը մի փոքր լցրեց ու լռեց: Ճիշտ է, այդպես էլ չիմացա, բայց գիտեմ, որ մի հետաքրքիր ձևով ծանոթացած կլինեն:

Ամուսնանալուց հետո պապս և տատս մեկնում են Բաքու, որտեղ ծնվում է մորաքույրս՝ Ալինան, այնուհետև վերադառնում են Հին Հալիձոր: Երեք տարի հետո ծնվում է քեռիս՝ Ռոբերտը:

Ինչպես նշել էի տատիս մասին հոդվածում, 1960-ական թվականներից Հին Հալիձորից մարդիկ բարձրանում էին ներկայիս գյուղ: Տատս ու պապս առաջիններից էին, ովքեր նոր Հալիձորում սեփական ձեռքերով տուն կառուցեցին: 1972 թվականին տեղափոխվեցին նորակառույց տուն, բայց շարունակեցին մշակել նաև հին գյուղի այգիները:
Նոր գյուղում նոր տանը ծնվում է մայրս՝ Իրան: Այս շրջանում պապս պահեստապետ էր, այդ ժամանակ Գորիսում ինչքան խանութ, բուֆետ կար, իրենց սնունդը պապս էր բաժանում:
Մայրիկիս ծնվելուց երեք տարի հետո էլ ծնվում է մյուս քեռիս՝ Վարդանը:

Տատս ու պապս, 4 երեխաներին էլ շատ սիրում, խնամում, պատրաստված դպրոց էին ուղարկում:

Պապիս մասին անվերջ կարելի է նստել և խոսել, մայրիկս հաճախ է պատմում պապիս մասին, ասում է.
-Պապիկդ ամեն օր մեր դասերը ստուգում էր: Մի օր, երբ ստուգելու ժամը գալիս է, իսկ մենք դաս սովորած չեն լինում, ասում ենք, որ պատմությունը կարդալ է տվել, պապիկդ էլ թե բա՝ էշի մեկերը, ո՞վ ա տեսել պատմությունը կարդալ տան (ի դեպ, «էշի մեկերը» պապիս սիրած բառերից էր):

Մայրս նաև պատմում է, թե ինչպես էր օգնում պապիկիս հաշվապահական աշխատանքներում: Այն ժամանակ փայտի համրիչներով էին հաշվում, և այդտեղից էլ մայրիկիս մեջ սեր ծնվեց դեպի հաշվապահությունը և այդ ուղղությամբ էլ սովորեց:

Հիշում եմ, երբ գնում էի պապիկենց տուն, պապիկս ասում էր, որ Իզան փողոցի սկզբում ա լինում, ես միանգամից իմանում եմ, էնքան բարձր ա խոսում:
Դե, ես փոքր ժամանակ հայտնի էի բարձր խոսելով:

Պապիս քույրը՝ Թամարա տատիկը, ասում էր, որ երբ ինքը փոքր էր, պապիկս գնում էր խոտ հնձելու, ինքն էլ էշին էր տանում, որ խոտը լցնեն վրան ու տանեն տուն:

Փոքր ժամանակ, բոլոր թոռներս գիտեինք, թե պապիս անունը Փարսյան է: Դե իրեն բոլորը Փարսյանով էին դիմում: Այնքան հիշողություններ կան, որ չգիտեմ, որը գրել, որը՝ թողնել:

Պապիս բոլորը սիրում և հարգում էին: Նա մեզ համար հիանալի օրինակ է թե՛ իր մարդ տեսակով, թե՛ իր աշխատասիրությամբ:

izaaastsaryan1

Ինֆո քեմփ

Լուսանկարը` Իզա Ասծատրյանի

Լուսանկարը` Իզա Ասծատրյանի

Ամառ է, բան չկա անելու, հատկապես գյուղում: Տանը ձանձրանում եմ, մեկ էլ մի լավ միտք ծագեց: Որոշեցի ճամբար անել մեր բնակավայրում, կիսվեցի քույրիկիս հետ, և որոշեցինք միասին իրագործել:
Ճամբարի համար գումար հարկավոր չէր, անհրաժեշտ էր թղթապանակներ, գրիչներ, տետրեր, պաստառներ, մի խոսքով, այն ամենը, ինչ անհրաժեշտ էր, մենք սեփական ներդրում արեցինք:
Սենյակը, որտեղ պետք է իրականացնեինք ճամբարը, Հալիձորի համայնքապետարանը տրամադրեց: Համացանցի միջոցով էլ իրազեկեցինք երեխաներին:
Առաջին օրը շատ հագեցած էր, ինչպես մնացած բոլոր օրերը: Որոշել էինք լրագրության վերաբերյալ դասընթաց անել: Ճիշտ է, մասնագետների չէինք, բայց կարողացանք մեր գիտելիքները կիսել մասնակիցների հետ:
Օրվա ընթացքում խմբային աշխատանք արեցինք, ովքեր ցանկանում էինք դառնալ 17.am-ի թղթակից, նրանց բացատրեցի, թե ինչ պետք է անել, ինչ է անհրաժեշտ և այլն: Հետո սկսեցին հոդվածներ գրել: Ես ուղղակի տպավորված էի, որովհետև առաջին անգամ ծանոթանալով լրագրության հետ, բավականին հետաքրքիր հոդվածներ էին գրել:

Երկրորդ օրը խոսեցինք կինոյից: Որոշել էինք սցենար գրել՝ ֆիլմ նկարահանելու նպատակով, սակայն այնքան ֆանտաստիկ սցենարներ էին գրել, որ դրանք նկարահանելու համար բավական աշխատանք և միջոցներ էր անհրաժեշտ:
Երրորդ օրը, որը ճամբարի վերջին, բայց և ամենահետաքրքիր օրն էր, գնացինք սովորելու լուսանկարչության որոշ գաղտնիքներ:

Լուսանկարը` Իզա Ասծատրյանի

Լուսանկարը` Իզա Ասծատրյանի

Օրը և ճամբարը ամփոփեցինք, գնացինք տուն, սակայն այդ օրը որոշել էինք էքսկուրսիա կազմակերպել, դեպի Հալիձորի դիտակետ: Այդպես էլ արեցինք, գնացինք , լուսանկարներ արեցինք, վերադարձանք:

Ամփոփելով ճամբարը, կարող եմ ասել, որ բոլորդ կարող եք նմանատիպ ճամբարներ կազմակերպել: Ե՛վ դուք կկիսվեք ձեր փորձով, և՛ մասնակիցները չեն ձանձրանա տանը նստելուց ու նոր գիտելիքներ կստանան:

17-ի կողմից. Սիրով սպասում ենք Հալիձորի նոր թղթակիցներին:

Այս անգամ ՝ ծիթրոնի հետքերով

Լուսանկարը` Անետա Ասծատրյանի

Լուսանկարը` Անետա Ասծատրյանի

Բարև, ինչպես տեսնում ես, ես ամեն օր քայլում եմ ինչ-որ բանի հետքերով, այս անգամ էլ որոշեցի գնալ ծիթրոնի հետքերով: Դե, և՛ դուք կիմանաք, թե ինչպես ենք պեղում ծիթրոնը, թե՛ մեր տանը ծիթրոնի հարցը կլուծվի:
Մի օր, արևոտ օր, երբ հովն ընկավ, արդեն ժամը 17:00 կլիներ, մեկ էլ քույրս՝ Անետան, առաջարկեց գնալ ծիթրոն հավաքելու: Ինչպես կարող էի հրաժարվել, եթե ես կյանքում չէի գնացել ծիթրոնի հետքերով:

Լուսանկարը` Անետա Ասծատրյանի

Լուսանկարը` Անետա Ասծատրյանի

Ուտելիք վերցրեցինք ու ճամփա ընկանք: Երևի գիտեք, որ ծիթրոնը դաշտում քեզ չի սպասում, ճանապարհի վրա է, պետք է հավաքելով գնաս, ու մենք այդպես էլ արեցինք:

Հավաքեցին, հոգնեցինք, որոշեցինք նստել ծառի տակ, մի կտոր հաց ուտել, այնուհետև շարժվել տուն: Հացը ուտելուց հետո ճանապարհ ընկանք, մեկ էլ՝ դիմացներս մի ավազե պատ: Որոշում ենք ցատկել, իրականում այդքան էլ բարձր չէր երևում, բայց բավականին սարսափելի էր: Մենք այդ պատը հաղթահարեցինք մոտ 10 րոպեում, երբ կարող էինք շրջանցել ընդամենը 3 րոպեում:

Լուսանկարը` Անետա Ասծատրյանի

Լուսանկարը` Անետա Ասծատրյանի

Արդեն գալիս էինք տուն, մոտ երկու պարկ հավաքել էինք: Հասանք տուն, լիքը շնորհակալական խոսքեր լսեցինք: Ես ահավոր հոգնած էի, բայց դա ինձ չէր խանգարում լուսանկարները նայել, ընտրել դրանցից մեկը և տեղադրել ֆեյսբուքյանս էջում:

Մի խոսքով, ես դեռ շատ ճանապարհներով եմ գնալու, հետևեք իմ բացահայտումներին:

Մեր ուժեղ Մարկը

Լուսանկարը` Լիա Մովսեսյանի

Լուսանկարը` Լիա Մովսեսյանի

Այսօր պետք է պատմեմ մի ուժեղ տղայի մասին, ում անունը Մարկ է, նրա մոտ ախտորոշվել է «Սուր լիմֆոբլաստային լեյկոզ» , այժմ բուժում է ստանում Յոլյանի անվան արյունաբանական կենտրոնում: Մարկը ընդամենը 4 տարեկան է, սակայն նրա աչքերում մի ողջ կյանք կա:

Մենք՝ համայնքի ակտիվ երիտասարդներով, մեր վարչական ներկայացուցչի՝ Հասմիկ Ղարագյոզյանի հետո, որոշեցինք «Անհոգ մանկություն հրաշամանուկ Մարկին» խորագրով բարեգործական համերգ կազմակերպել, որի ժամանակ հանգանակված ողջ հասույթը կփոխանցվի Մարկին:

Նախքան միջոցառումը, հավաքվեցինք, սցենար գրեցինք և հրավիրատոմսերի դիզայնը որոշեցինք: Դրանից հետո, երբ ամեն ինչ արված էր, մնում էր պատրաստվել միջոցառմանը:

Օրը որոշված էր, ժամը նույնպես, մնում էր հրավիրատոմսերը բաժանել, դա ևս արեցինք:

Օգոստոի 7-ին, ժամը 14:00-ին սկսեցինք մեր միջոցառումը: Դահլիճը լիքն էր, բոլորի աչքերը փայլում էին, յուրաքանչյուրը գիտեր, որ ինքը իր օգնությունն է ցուցաբերում: Իսկ մենք այդ ընթացքում շարունակում էինք ելույթ ունենալ: Ելույթ ունեցան «Angels» պարային համույթի սաները, ովքեր թեև 2 ամիս է, ինչ հաճախում են պարի, բայց ամեն ինչ արեցին, որ իրենք էլ իրենց նպաստը բերեն:

Կարճ ասած, մեր միջոցառումը հրաշալի ստացվեց, բավականին գումար հավաքվեց, որը հուսով ենք, իսկապես կօգնի Մարկին:

Լուսանկարը` Անետաս Ասծատրյանի

Լուսանկարը` Անետաս Ասծատրյանի

Ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել բոլոր նրանց, ովքեր օգնեցին:

Իսկ Մարկին մաղթում ենք առողջություն: Վստահ եմ, որ նա շուտով կապաքինվի, կվերադառնա իր բնակավայր և կդառնա մեկը, ով պատրաստ է ուրիշներին օգնել:

100-ամյակն առանց նրա

Լուսանկարը՝ «Զանգեզուր» թերթից

Լուսանկարը՝ «Զանգեզուր» թերթից

Հուլիսի 1-ին լրանում է «Զանգեզուր» թերթի խմբագիր Սերյոժա Ղազարյանի 100-ամյակը:

Իմանալով պարոն Սերյոժայի մասին, որոշեցի նրա թոռնուհու՝ Ռուզաննա Ղազարյանի հետ հարցազրույց վարել: Տիկին Ռուզաննան ասում է.

-Պապիկս՝ Սերյոժա Ղազարյանը, ծնվել է 1918թ.-ին, Գորիսի շրջանի Ակներ գյուղում: Սովորել է տեղի միջնակարգ դպրոցում, իսկ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է մանկավարժական ինստիտուտ, դրա հետ մեկտեղ Քարաշեն և Քարահունջ գյուղերում աշխատել է հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ:

Երբ Հայրենական մեծ պատերազմը սկսվեց, նա 3-րդ կուրսում էր սովորում և 1941թ.-ի հունիսի 24-ին գնում է ռազմաճակատ: Այնպես է ստացվում, որ պապս ռազմաճակատում վիրավորվում է, սակայն ապաքինվելուց հետո կրկին մեկնում է ռազմաճակատ: Չմոռանամ նշել, որ 1944թ.-ին նշանակվել է Խոտ գյուղի դպրոցի տնօրեն, իսկ 1945թ.-ին՝ պատասխանատու քարտուղար «Զանգեզուր» թերթում: Արդեն 1963թ.-ից 26 տարի աշխատել է «Զանգեզուր» թերթի խմբագիր: Նրա խոսքերից շատերն են մեջբերումներ անում, ես էլ ուզում եմ մի մեջբերում անել: Երբ լրագրողները խճճված խոսքերով էին հոդվածներ գրում, պապս ասում էր. «Այ ընկեր/ընկերուհի, պարզ գրիր, Թումանյանի մեծությունը, տաղանդի ուժը նրա ստեղծագործությունների պարզության մեջ է»:

Մի դեպք ևս պատմեմ: Մի անգամ երկու լրագրողների, ովքեր հարբած վիճակում ուշացել էին, երկուսն էլ երկու ժամով, տարբեր պատժամիջոցներ է կիրառում, մեկին՝ ուղղակի նկատողություն, մյուսին՝ խիստ նկատողություն, և երբ նրան հարցնում են, թե ինչո՞ւ է այդպես պատժում, չէ՞ որ երկուսն էլ նույն իրավիճակում էին հայտնվել, նա ասում է, որ մյուսը գումար չունի մոտը, խմիչքը երկրորդն է գնել:

Շատ բաներ կարելի է պատմել պապիս մասին, վերջերս «Զանգեզուր» թերթը պապիս մասին

հոդվածներ էր հրատարակել, հոդվածներից մեկում, որի հեղինակը Ալվարդ Մեսրոպյանն էր,

հետաքրքիր միջադեպ էր պատմել, հիմա մի հատված կարդամ:

«Հերթապահությունս ավարտելու հաճույքը դեռ չվայելած, զանգեց՝ արի այստեղ: Գնացի:

-Այս նախադասության մեջ ստորակետ չես դրել:

-Դրել եմ:

-Ո՞ւր է, դե հանի աչքս կոխի (այս բառակապակցությունը նրա ամենասիրելի բառակապակցությունն էր և այն հաճախ էր օգտագործում առիթի դեպքում):

Ես նրան ցույց տվեցի իմ դրած ստորակետը: Նա խոշորացույցը հանեց, նայեց, տեսավ ես ճիշտ եմ:

-Գյուլնազարյան Լենան (նա մեր սրբագրիչն էր) գիտե՞ս ինչ խոշոր ստորակետ է դնում:

-Ամեն մարդ իր չափսի է դնում կետադրական նշանը,-ասացի ես:

Նա մեղմորեն ժպտաց, որը կարելի է այսպես «թարգմանել»՝ «Մեղքս ընդունում եմ»:

Իմ հուշերով կիսվելուց հետո, ուզում եմ, հենց պապիկիս մասնագիտական ձեռագրով էլ շնորհավորել նրան: Ճիշտ է, նա 2007թ.-ին է մահացել, բայց կարելի է անվերջ խոսել պապիս մասին, որովհետև նա միշտ մեզ հետ է: Որովհետև նա միշտ ապրում է:

Չեմ կարող հպարտությանս ու հուզմունքիս չափը բառերով նկարագրել: Ուղղակի կցանկանայի այսօր գրկել, համբուրել ու շնորհավորել նրա ծննդյան տարեդարձը: Կուզեի ասել, թե որքան եմ սիրում ու հպարտանում նրանով: Նա Զանգեզուրի մեծ մարդկանցից է, ում համեստությունն ու աշխատելաոճը միշտ տարբերվել է: Պապիկս մեր ողջ գերդաստանի գլուխն է, ում մահից հետո անգամ, ոչինչ չի փոխվել: Մարդ մահանում է այն ժամանակ, երբ նրան այլևս չեն հիշում: Իսկ պապիկս այն լույսն է, որ միշտ վառ է մնալու, նրան միշտ հիշելու ենք: Շնորհավոր ծնունդդ, հայ մարդ, Մեծ մարդ, Պապ ջան:

iza Astsatryan

Միացիր Գոռին

Ողջույն, այսօր ուզում եմ մի հետաքրքիր մարդու մասին խոսել: Գոռ Պապերտյանի մասին պետք է պատմեմ, ով տարիքով մի փոքր մեծ, բայց հոգով երիտասարդ է: Նախքան պատմելը, մի փոքր ներկայացնեմ, թե որտեղից եմ ճանաչում նրան:

Առավոտ էր, արթնացա հեռախոսի զանգից։ Քույրս էր, պատասխանեցի և նա ասաց, որ մի մարդ կա, ով ուզում է գնալ հին գյուղ, սակայն տեղանքին այդքան էլ ծանոթ չէ, գուցե ես ուղեկցե՞մ նրան: Դե, ես համաձայն էի, զանգեցի Գոհարին, որ միասին գնանք: Նա էլ համաձայնեց:

Շուտով տեսանք Գոռին և նրա հետ ճանապարհ ընկանք: Այդ ընթացքում պատմում էինք թե՛ մեր նոր գյուղի, թե՛ հին գյուղի մասին: Իսկ հետո սկսեցինք մեր «հարցաքննությունը»: Դե, նա էլ մեծ հաճույքով պատասխանում էր:

Գոռը Հայաստանի տարբեր վայրերով էր շրջել, լուսանկարել էր եկեղեցիներ, խաչքարեր, այն ամենը, ինչը վկայում է, որ այդտեղ մենք՝ հայերս ենք եղել: Նա ասում էր, որ օնլայն քարտեզների վրա հայկական մի շարք վայրեր նշված են որպես ադրբեջանական տարածքներ: Նա նաև ասում էր, որ Ադրբեջանը միլիոններ է ծախսում կեղծ գրքեր

տպագրելու համար, սակայն եթե ինքը լուսանկարի, մի փոքր պատմություն գրի, և տեղադրեն տարբեր տուրիստական կազմակերպությունների էջերում, բոլորը կիմանան, որ դա մերն է, ոչ թե Ադրբեջանինը:

Ինտերնետում շատ ճշգրիտ տեղեկություններ կան Հայաստանի հնագույն եկեղեցիների մասին և նրանց մասին, որոնց մասին շատերը չգիտեն, որոնք դժվար վայրերում են:

Նա Ռուսաստանում է բնակվում և եկել է Հայաստան հենց այդ աշխատանքը կատարելու համար: Ասում էր, որ եթե միայն Ռուսաստանում էլ կարդան, դա հսկայական աշխատանք կլինի:

Երբ հարցրինք՝ միայնակ է աշխատում, թե թիմ ունի, նա պատասխանեց, որ մենակ է աշխատում, սակայն առաջիկայում նախատեսում է լուսանկարիչների թիմ հավաքել, որովհետև այնքան պատմամշակույթային կոթողներ ունենք, որ ինքը մենակ չի հասցնի:

Նաև մտածում էր Հայաստանի տարբեր վայրերից երեխաներին տանել ուրիշ համայնքներ և ծանոթացնել այնտեղի պատմությանը, եկեղեցիների և մեր ազգայինը պահող ամեն ինչի հետ:

Նրա գաղափարը հրաշալի էր, մենք մեծ ոգևորությամբ էինք լսում, հարցեր տալիս:

Շուտով հասանք հին գյուղ, այնտեղ համայնքաբնակները թութ էին թափ տալիս, գնացինք դա էլ նրան ներկայացնելու:

Երբ արդեն հետ էինք գալիս, ես չեմ հիշում վերջին ոլորանները ոնց հաղթահարեցի, բայց հիշում եմ, որ հետներս ջուր չէինք վերցրել, ես էլ ծարավից «մեռնում» էի: Հետո հրաժեշտ տվեցինք Գոռին և վերադարձանք տուն:

Հ. Գ. Առաջարկում եմ՝ եթե կան լուսանկարիչներ, ովքեր պատրաստ են օգնելու, թող միանան Գոռին, կարծում եմ, հետաքրքիր նախաձեռնություն է իրականացնում: Եվ ուրեմն՝ քայլ արա, միացիր Գոռին:

Արցախի սրտում

Լուսանկարը՝ Իզա Ասծատրյանի

Լուսանկարը՝ Իզա Ասծատրյանի

20180611_102747-33Հիմա պատմեմ, թե ինչ եղավ մինչև Արցախ գնալը:
Մի քանի օր առաջ, հավաքվել էինք, որոշելու, թե որտեղ գնանք էքսկուրսիայի: Դժվար էր, տարբերակները շատ էին, չէինք կողմնորոշվում: Վերջում, մնաց երկու տարբերակ՝ Սևան կամ Արցախ: Ընտրեցինք Արցախ տարբերակը, օրը, ժամը պայմանավորվեցինք, մնում էր գնալը:

Առավոտյան 6:40 էր, բոլորս պատրաստ էինք, նստեցինք մեքենաները և շարժվեցինք:

Լուսանկարը՝ Իզա Ասծատրյանի

Լուսանկարը՝ Իզա Ասծատրյանի

 

Լուսանկարը՝ Իզա Ասծատրյանի

Լուսանկարը՝ Իզա Ասծատրյանի

Չնայած ճանապարհի երկարությանը, այն կարճ էր թվում:

Երբ հասանք Արցախ, սկզբից մտանք Գանձասարի վանական համալիր, որտեղ մի պապիկ կար, իր ճերմակ ձիով, ով մեզ համոզում էր ձի նստել, բայց դասընկերներիցս մեկն ասաց.

-Պապի ջան, ես ձիու վրա մեծացած երեխա եմ, չեմ ուզում:

Լուսանկարը՝ Իզա Ասծատրյանի

Լուսանկարը՝ Իզա Ասծատրյանի

Ապա գնացինք Գանձասարի հայտնի հյուրանոցը, հետո էլ Գանձասարի մինի «Տիտանիկ»-ի մոտ, որի հարակից շրջանում էլ հայտնի վագրն է, որը պարզապես մռնչում է, ուրիշ ոչինչ:

Լուսանկարը՝ Իզա Ասծատրյանի

Լուսանկարը՝ Իզա Ասծատրյանի

Լուսանկարը՝ Իզա Ասծատրյանի

Լուսանկարը՝ Իզա Ասծատրյանի

Ընկերներիցս մեկին՝ Դավիթին, գեղեցիկ լուսանկար էի արել:
Երբ լուսանկարները նայում էինք, Նարեկը ասաց.

-Իզան նենց ա նկարել, որ «ցելի» Արցախը երևում ա:

Մոռացա նշել այն երկու շունիկների մասին, որոնց հետ հասցրել էի ընկերանալ, այնքան խելացի էին: Նրանց հետ խաղացի, շոյեցի, հետո ցտեսություն մաղթեցի…

Հետաքրքիր էր նաև Խաչեն գետը, որի ափին նստեցինք, հաց կերանք ու շարժվեցինք դեպի Շուշի:

Լուսանկարը՝ Իզա Ասծատրյանի

Լուսանկարը՝ Իզա Ասծատրյանի

Որքան էլ որ տարօրինակ հնչի, բայց ես ասում էի.

-Գնալ Արցախ, անցնել Ստեփանակերտի կողքով ու չտեսնել «Պապիկ-տատիկ»-ի արձանը, դա նույնն է, ոնց որ օգոստոսին գնալ Սևան ու չմտնել լողանալու:
Ու չնայած դրան, գնացինք Շուշի, տանկի մոտ լուսանկարվեցինք, մտանք Ղազանչեցոց եկեղեցի, ապա շարժվեցինք տուն:

Զարմանալին այն էր, որ գնալուց անձրև էր գալիս, արդեն հույսներս կորցրել էինք, բայց մեր բախտը բերեց և անձրևը դադարեց: Գալուց էլ որոշել էինք տեսնել Խնձորեսկի ճոճվող կամուրջը, բայց անձրևը չթողեց:

Լուսանկարը՝ Իզա Ասծատրյանի

Լուսանկարը՝ Իզա Ասծատրյանի

Պետք է ասեմ, որ առաջին անգամը չէր, որ գնացել էի Արցախ, բայց դասընկերներով գնալը, մի ուրիշ հետաքրքրություն էր:
Վերջում հավելեմ, որ Արցախից մեզ հետ բերեցինք լիքը ժպիտներ, անմոռանալի հուշեր, անթիվ լուսանկարներ և հուշանվերներ:

Ահա ինչու եմ սիրում ամառը:

Լուսանկարը` Իզա Ասծատրյանի

Ոչխարխուզման փառատոն

Հունիսի 9-ին Սյունիքի մարզի Տաթև համայնքի Խոտ բնակավայրում տեղի ունեցավ «Ոչխարների խուզման փառատոնը», որի նպատակն էր՝ առավել ճանաչելի դարձնել Վայոց Ձորի և Սյունիքի մարզերի տեղական արտադրանքը, ավանդույթներն ու մշակույթը, ինչպես նաև նպաստել զբոսաշրջության զարգացմանը: Արդեն չորս տարի է, ինչ անցկացվում է փառատոնը:

Ոչխարների խուզմանը փառատոնին մասնակցում էին տարբեր բնակավայրերից ժամանած հյուրեր:
Այս տարի նույնպես, վիճակահանությամբ ընտրվեց մասնակիցների հաջորդականությունը. չորսական մասնակից՝ յուրաքանչյուր փուլին մասնակցելու համար: Ժյուրին հաշվի էր առնում ոչ միայն արագությունը, այլև վնասվածքները և որակը:

Փառատոնին մասնակցում էր արտասահմանից ժամանած հյուրը, ով ևս ոչխար խուզեց:

Փառատոնին իրենց ելույթներով հանդես եկան The time project-ը, լարախաղաց Մամիկոն Պապիկյանը, Dj Mish-ը,Դավիթ Հակոբյանը և Վահե Մելքումյանի պարի ստուդիան:

Փառատոնի հաղորդավարը՝ MC Grig-ն էր, ով իր պոզիտիվ էներգիան փոխանցում էր մեզ:

Փառատոնի ընթացքում հետաքրքիր խաղեր էին կազմակերպում: Երկու տարբեր համայնքաներից մեկական մարդիկ հրավիրվեցին, մեկը՝ Հալիձորից էր, մյուսը՝ Շինուհայրից, պետք է այդ երկուսը շրջեին ամբողջ տարածքով, գնացք կազմեին, ում գնացքը ամենաերկարը լիներ՝ նա հաղթող կճանաչվեր: Ստացվեց այնպես, որ երկուսն էլ բավականին մեծ գնացք էին կազմել, երկուսն էլ հաղթեցին և «Կոկա Կոլայի» կողմից նվերներ ստացան:

Հետո Ֆլեշմոբ արեցինք, հեթով բարձրանում էինք բեմ, իսկ մնացածը պետք է կրկնեին այն բոլոր շարժումները, որը մենք ցույց էինք տալիս:

Չմոռանամ խոսել տաղավարների զարդարանքների և հյուրընկալ մարդկանց մասին, ովքեր թեյախմություն էին կազմակերպել:
Այնքան հետաքրքիր իրեր կային տաղավարներում: Էլ չխոսեմ՝ զբոսաշրջիկների զարմացած դեմքերի մասին:

Փառատոնի ժամանակ երեխաների համար կազմակերպվել էին խաղեր, նրանց խաղահրապարակը առանձին էր, նրանց համար հեքիաթներ էին պատմում: Այս տարի ևս երեխաների համար գառնուկներ կային:
Օտարերկրյա զբոսաշրջիկները շատ էին, զարմանալի էր, բայց տարածքով քայլում էի, տեսա երկու զբասաշրջիկի և մեկ հայի, ովքեր ձեռք-ձեռքի տված «Փափուռի» էին պարում:

Շուտով ժյուրին հայտնեց առաջին երեք հորիզոնականը զբաղեցրած մասնակիցների անունները:
Երրորդ հորիզոնականը զբաղեցրեց Պավլիկ Կիրակոսյանը, Գեղարքունիքի մարզի Ճամբարակ համայնքի Վահան գյուղից, երկրորդ տեղը` Էդգար Զաքարյանը՝ Սիսիանի տարածաշրջանի Շաքի համայնքից, իսկ առաջին տեղը զբաղեցրեց Ռոմանոս Սարգսյանը՝ Գորիսի Տաթև համայնքի Շինուհայր բնակավայրից: Հաղթողները ստացան նվերներ և շնորհակալագրեր, նաև արտասահմանից ժամանած հյուրի կողմից ստացան հատուկ մրցանակներ, իսկ մնացած մասնակիցները՝ «Կոկա Կոլայի» կողմից նվերներ ստացան:

Ինչպես նախորդ տարի, այս տարի ևս մեծ պատրաստակամությամբ համալրեցի կամավորների շարքերը:
Փառատոնի վերջում ամբողջ տարածքով շուրջպար բռնեցինք:

Պետք է ասեմ, որ կամավորությունն ինձ մեծ ու կարևոր փորձ է տալիս, որը վստահ եմ օգտակար կլինի իմ ապագան կերտելու գործում, քանի որ մեծ ինքնավստահություն ձեռք բերեցի ու կարողացա ինքս ինձ ճիշտ դրսևորել յուրաքանչյուր պարագայում: Բացի այդ, նաև հնարավորություն ստացա շփվել օտարերկրյա մասնակիցների հետ, ովքեր իրենց բազմակարծիք տպավորություններով կիսվում էին ու շնորհակալություն հայտնում այսչափ կարևոր աշխատանք կատարելու համար:

Իսկ վերջում, պետք է շնորհակալություն հայտնեմ բոլոր կազմակերպիչներին նման հնարավորություն ընձեռելու համար: Չմոռանամ ասել, որ  փառատոնը կազմակերպել էր «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ն՝ Շվեյցարիայի Զարգացման և Համագործակցության Գործակալության (ՇԶՀԳ) ֆինանսավորմամբ։

Անցած տարվա խորհուրդս մնում է անփոփոխ. մի բավարարվեք միայն կարդալով և լուսանկարները դիտելով: Հաջորդ տարի եկեք և մասնակցեք:

Ուշացած, բայց հունիսմեկյան

Կրկին շնորհավորում  եմ բոլորիդ  և  անցնում  առաջ, պատմելու, թե  մեզ  մոտ` Հալիձոր գյուղում,  ինչպես  է  անցել  օրը:

Այս  տարի  շատ  հետաքրքիր  բան  էինք  մտածել. կազմակերպել  էինք  «Ֆորտ  Բոյար»: Խաղը  բաղկացած  էր 10  փուլից, 6 թիմ  ունեինք,  յուրաքանչյուրում՝ 5  մասնակից:

Մենք՝ 10 խաղավարներս, թաքնվել  էինք  տարբեր  վայրերում, երեխաները  պետք  է մեզ  գտնեին, հաղթահարեին  տվյալ  փորձությունը, ապա  անցնեին  առաջ:

Այն  խաղը, որը  ղեկավարում  էի  ես, շատ  հետաքրքիր  էր, թիմից  մեկ  մասնակցի  աչքերը  կապում  էինք, առաջնորդում, իսկ  թե  ինչ  էր  սպասվում նրան, դա  անակնկալ  էր:
Փուչիկների  մեջ  ալյուր  և  ջուր  էինք  լցրել (մեծ  դժվարությամբ), պետք  է  մեկը  պայթեցնեին, իսկ  թե  ինչ  կթափվեր… Կարճ  ասած, ինձ  մոտ  եկող  թիմերը  կա՛մ  թաց  էին  հեռանում, կա՛մ  սպիտակած:

Ինչ  խոսք, բոլոր  փորձություններն  էլ հետաքրքիր  էին: Եվ  ամենակարևորը  այն  էր,  որ  խաղավարների  մեջ  ուսուցիչներ  էլ  կային:

Երկար –բարակ  չպատմեմ  ներկայացնեմ իմ  ֆոտոշարքը:

Լուսանկարը` Իզա Ասծատրյանի


Լուսանկարը` Իզա Ասծատրյանի

Լուսանկարը` Իզա Ասծատրյանի


Լուսանկարը` Իզա Ասծատրյանի

Լուսանկարը` Իզա Ասծատրյանի


Լուսանկարը` Իզա Ասծատրյանի

Լուսանկարը` Իզա Ասծատրյանի


Լուսանկարը` Իզա Ասծատրյանի

Լուսանկարը` Իզա Ասծատրյանի


Լուսանկարը` Իզա Ասծատրյանի

Լուսանկարը` Իզա Ասծատրյանի


Լուսանկարը` Իզա Ասծատրյանի

Լուսանկարը` Իզա Ասծատրյանի


Լուսանկարը` Իզա Ասծատրյանի

Լուսանկարը` Անետա Ասծատրյանի


Լուսանկարը` Անետա Ասծատրյանի

iza Astsatryan

Թողե՛ք մանուկ մնամ…

Հունիսի մեկ, օր, որը լիովին կարող է փոխել քեզ, և կապ չունի, թե դու 3, 5, թե 16 տարեկան ես:

Հունիսի մեկին, առավոտյան արթնանում ես թե չէ, անկախ քո ցրվածությունից, կամ չգիտեմ, քո ցածր կամ բարձր տրամադրությունից, միանգամից հիշում ես այն, հիշում ես, որովհետև դա հենց քո տոնն է, հիշում ես, որովհետև կգա ժամանակ, և դու այլևս հնարավորություն չես ունենա այն նշելու, նշելու որպես քո տոն:

Եղել են տարիներ, որ հունիսի մեկը ուրիշ վայրում եմ նշել, իմ Հալիձորից հեռու, բայց գրեթե մեծ մասը, հենց Հալիձորում եմ անցկացրել, որովհետև մեկ այլ ուրախություն է տեսնել հենց քո բնակավայրի երեխաների ոգևորությունը, նրանց պատրաստակամությունը, նրանց աչքերի փայլը:

Գիտեք, մեկ այլ երջանկություն է, երբ հենց դու ես նրանց ոգևորության պատճառը, երբ դու ես մի քանի օր առաջ ընկերներիդ և կազմակերպչիդ հետ հավաքվել, մտածել, թե այս տարի ինչ հետաքրքիր բան կարելի է անել, հանուն մեր երեխաների, հանուն նրանց երջանկության և աչքերի փայլի:

Ըստ երեխաների մասին ՀՀ օրենքի՝ երեխա է համարվում 18 տարին չլրացած յուրաքանչյուր ոք, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ նա օրենքով սահմանված կարգով գործունակություն է ձեռք բերում կամ գործունակ է ճանաչվում ավելի վաղ:

Հոդվածը կարդալուց հետո սիրտս ճմլվում է, որովհետև ինչպես մնացած տարիներին, այս տարի ևս կնշեմ հունիսի մեկը, բայց վերջին անգամ: Ասեմ, որ մեծ ուրախությամբ և անմոռանալի եմ որոշել նշել: Եվ այո, անմոռանալին կլինի այն, որ այս տարի ավելի շատ ժպտացող դեմքեր կտեսնեմ:

Ինչքան էլ ասեմ, որ ուզում եմ հետ բերել մանկությունս, մեկ է, դա ինձ մոտ չի հաջողվի, չնայած իմ հրաշքներին հավատալու հանգամանքին:

Գիտե՞ք, ես ուզում եմ դպրոցն ավարտել, բայց չեմ կարծում, որ այն եզակի մարդկանցից եմ, որ շտապում է դպրոցն ավարտել, սակայն չի ուզում մեծանալ, ուզում է մանուկ մնալ:

Գիտեմ, դպրոցից դուրս, ինձ ավելի դժվար փորձություններ են սպասում, բայց…

Լավ, փորձեմ ձեզ հետ կիսվել: Գիտե՞ք , մեկ-մեկ ինձ ճնշված եմ զգում, այո, ճնշված եմ զգում, որովհետև չեմ կարող տեղավորվել մայրիկիս գրում… Չէ, իրականում կատակում եմ, բախտն ինձ ժպտացել է, իմ փոքրամարմին լինելն ինձ ահագին օգնում է:

Մի բան ևս հավելեմ, ես ինձ այնքան վատ եմ զգում, երբ որևէ խելառ բան եմ ուզում անել, բայց ինձ ասում են, որ ես արդեն փոքր չեմ և մեջբերում.

-Մեծ մարդ ես:

Այո, այս արտահայտությունը կարող ես լսել և՛ տանը, և՛ դպրոցում, և՛ ընկերական շրջապատում:

Ընկերներիցս մեկը՝ Դավիթը, լավ խոսք ունի, ասում է.

-Որ ինձ ասում եք մեծ մարդ, ես ինձ 98 տարեկան եմ զգում:

Իրականում միայն Դավիթը չէ այդպես կարծում, նաև ես, Գոհարը և մնացած ընկերներս:

Մեր ժամանակ մանկապարտեզը փակ էր, չգիտեմ վերանորոգում էին, թե ինչ, բայց մեր դասարանից ոչ մեկս մանկապարտեզ չգնացինք, բայց դա հոգ չէր, մենք հաճախ են հավաքում, կարուսել նստում, պաղպաղակ ուտում, երգում, պարում. լրացնելով մանկապարտեզի բացը:

Սիրելի երեխաներ, շնորհավոր բոլորիս հունիսի մեկը, վայելեք այն, որովհետև կգա ժամանակ և այդ հնարավորությունը չեք ունենա։ Վայելեք, որովհետև մանկությունը, մեր ամենա-ամենա գունավոր էջերն ունի, և կապ չունի, դու ծնվել ես 1990-ականներին, թե 2018 թվականին: Մի շտապեք մեծանալ, որովհետև մեծանալը մեր ապագան է, իսկ փոքր լինելը՝ անցյալն է, որը հետ չես կարող բերել: