Անահիտ Ստեփանյանի բոլոր հրապարակումները

Ծակ քարի ավանդությունը

Միշտ էլ իմ հետաքրքրության կենտրոնում  եղել են մեր գյուղի բարքերն ու սովորությունները, հետաքրքիր պատմություն ունեցող վայրերը։ Եվ ինձ միշտ այդ հարցում օգնության է հասնում տատիկս։ Հիշում եմ, երբ նրանից խնդրեցի, որպեսզի պատմի մի պատմություն կապված մեր գյուղի բարքերից և հետաքրքիր պատմություն մի վայրից, որը ունի հեթանոսական պատմություն։

Նա սկսեց  ամենասկզբից:

- Մեր գյուղը ունի շատ հերոսական և հետաքրքրական պատմություններ: Դրա մասին վկայություններ կան Ս.Օրբելյանի «Պատմություն նահանգին Սիսական» գրքում,- հետո ավելացնում, որ գյուղն ունի հազար տարուց ավելի պատմություն, և երբեմն գործում է Ղուշչի, Կուշչի, Կուշչի ֊Բիլաք անուններով,- գրաված է այնտեղ. «մի թուրք բեկ գյուղ կնքեղ իր ճաշակին համապատասխան, որը թարգմանվում է ՝ բազեապան, բազե ՝դաստակի վրա։ Այստեղի մարդիկ շատ ավանդապաշտ ու իրենց օրենքով ապրող մարդիկ էին։ Գյուղի արևմտյան մասում բաց տարածության մեջ կա մի մեծ քար, որը կոչվում է «Ծակ քար»:  Թե ինչու է կոչվում Ծակ քար, հիմա կպատմեմ:

Կար մի գեղեցիկ աղջիկ, ով իր համեստությամբ և հոգատարությամբ միշտ աչքի էր ընկնում։ Նրա բարությունն ու գեղեցկությունը սահմաններ չէին ճանաչում։ Նա ուներ մուգ կանաչ աչքեր, մուգ շագանակագույն մազեր։ Նրան միշտ ասում էին գեղեցկուհի Մարիամ։ Նրան էր սիրահարված գյուղի ամենասիրուն և ամենաքաջ և «ամենաիգիթ» տղամարդը։Նա նույնպես շատ գեղեցիկ էր, ուներ գանգուր մազեր, լայն բազուկներ և նրա որսորդության մասին պատմում էին հարակից գյուղերում։

Մի անգամ Մարիամի հայրը նրան ուղարկում է հանդից եղբորը կանչելու: Մինչ այնտեղ հասնելը նա հանդիպում է Կարապետին: Նրանց հայացքները միախառնվում են, կարծես երկուսի սրտում վառվում է սիրո կրակը։ Նրանք այնպես էին միմյանց նայում, կարծես թե, վերջին անգամ էին իրար տեսնում։ Սիրահարները սկսում  են հանդիպել «Ծակ Քար» կոչվող վայրում։Նրանց հանդիպումները դառնում են հաճախակի մինչ այն պահը, երբ  Մարիամն իմանում է, որ իրեն նշանել են: Այդպես էր՝ դեռ փոքր տարիքից հայրերը նշանում էին իրենց աղջիկներին  և կնության էին տալիս այն ժամանակ, երբ դառնում էին հասուն։ Դժբախտ լուրը կոտրում է Մարիամի փխրուն սիրտը։Աղջիկը անհապաղ ուզում է տեսնի Կարապետին  և արագ քայլելով գնում իրենց վայրը, ուր իրեն սպասում էր Կարապետը։ Բայց Մարիամին հետևում էր հայրը և տեսնում, որ աղջիկը մտավ ծակ քար, ուր սովորաբար գնում էին սիրահարները։ Հայրը աննկատ մոտենում է և տեսնում նրանց ՝աղունիկների նման զրուցելուց։ Հայրը այնքան է բարկանում, որ դանակով հարվածում է տղային։ Տղան ընկնում և քարի վրա անցք է գոյանում: Մարիամն այդ ամենը տեսնելով վերցնում է դանակը և ասում և ինքնասպան լինում։Երբ նա ընկնում է, այնպիսի դիրք է  լինում, կարծես թե նրանց օրհնում է քահանան։ Եվ այսպես այդ վայրն անվանում են «Ծակ քար» կամ Կարապետի պուրակ։ Գյուղի երիտասարդները ավանդույթ են դարձնում, և մայիսին սիրահարները հավաքվում են և երդվում, որ էլ այդպիսի դեպքեր չեն լինի, և որ ամեն սիրահար հասնի իր մուրազին։

Դևի բույնը

Լուսանկարը` Անահիտ Ստեփանյանի

Լուսանկարը` Անահիտ Ստեփանյանի

-Անահիտ, ե՞րբ ես այգուց ազնվամորի հավաքելու, եթե էսպես շարունակես, հաստատ այս տարի ազնվամորու հյութ չես խմի։

-Տատիկ, հիմա կգնամ, բայց այդ անիծյալ այգին այնքան հեռու է, որ ալարկոտություն եմ անում։

-Չեմուչում չկա, արագացրու գնա։

Դե, ես ճանապարհ ընկա, ինձ զրուցակից եղավ մեր գյուղի Աբել պապը։ Ինչ խոսք, նրա հետ քայլելը և զրուցելը ինձ համար պատիվ էր, նա եղել է ժամանակի ամենագիտուն մարդկանցից մեկը և նախկին գյուղապետը։ Քայլեցինք միասին և նստեցինք մեր գյուղի ամենագեղեցիկ վայրերից մեկում։

Աբել պապիկը սկսեց պատմել մի պատմություն։

-Այս վայրը հնում անվանել են «Դևի բույն», իբրև թե այն ժամանակ այստեղ ապրել է դև, որպեսզի մարդիկ չգային և չդիտեին մայրամուտը, որովհետև այստեղ ամեն բան դյութական էր։ Այնքան դյութական էր այդ ամենը, կարծես թե մի ամբողջ աշխարհ ու արև է կրում իր ներսում, և ոչ ոք չկա, որ այն խլի քեզնից, որովհետև կա այնքան բարություն, անսահման սեր ու ազնվություն, որ կարող ես խենթանալ։ Ըստ լեգենդի՝ մի տղա ու մի աղջիկ են լինում, նրանք անսահման շատ էին միմյանց սիրում և ամեն մայրամուտի այցելում էին իրենց մատուռը, որտեղ միշտ վառ էր սիրո անմար կրակը։ Բայց տղան անհետանում է որոշ ժամանակով, աղջիկը փնտրում էր նրան ամենուր։ Հանկարծակի հայտնվում է տղան և ասում, որ այլևս չի սիրում աղջկան, և նրա համար լավ կլինի, որ իրարից հեռու լինեն, և կրկին անհետանում է։ Անհույս աղջիկը անիծում է տղային, որ եթե նա սիրահարվի իրենից ավելի գեղեցիկ և ավելի խելացի աղջկա, անմիջապես դև դառնա։ Աղջիկն անհետանում է արջ կոչվող ժայռի մեջ, իսկ տղան վերածվում է դևի և ոչ ոքի չի թողնում դիտել մայրամուտը։ Նա բնակվում է Արջ կոչվող ժայռի ամենախորքում, և ժողովուրդն այդ տեղն անվանում է Դևի բույն։ Այդ տեղն այնքան անիծված էր, որ անդադար անձրևներ էին տեղում, անգամ երկինքն էր սգում կատարվածը, դրանից էլ այդտեղ գոյացավ լիճ՝ ներքևում թողնելով դևի բույնը։

Լուսանկարը` Անահիտ Ստեփանյանի

Լուսանկարը` Անահիտ Ստեփանյանի

Մնացել է միայն արջի լայն բացված բերանը, որ կարծես թե մխրճված էր ջրի մեջ, իսկ վերևում կա սիրո այն մատուռը, որտեղ միշտ վառվում է սիրո անմար կրակը սիրահար մարդկանց կողմից։

Այսպես էլ մեր գյուղի Աբել պապի հետ զրուցելով և հետաքրքիր պատմություններ պատմելով տեղ հասանք։ Իսկ ես վերջապես հավաքեցի բոլոր ազնվամորիները։

Ռազմական մրցույթ Եղեգնաձորում

-Ողջույն, դասակ։

-Ողջույն, պարոն ավագ լեյտենանտ։

-Երեխաներ, Եղեգնաձորում անց է կացվելու ռազմական մրցույթ, որին դուք էլ եք մասնակցելու: Ամեն տարի մրցույթը տեղի է ունենում Եղեգնաձորի մարզադաշտում: Հաճախ են կազմակերպվում այդպիսի մրցույթներ, և ամեն տարի սիրով մեր դպրոցը մասնակցում է: Այս տարի հերթը ձերն է: Պետք է պատրաստվել մրցույթին և պատվով ներկայանալ: Իսկ դասարանի մյուս երեխաները կարող են գալ և ոգևորել իրենց դպրոցին:

Մրցույթի մասնակիցներին ընտրում է ուսուցիչը՝ ելնելով վարքից, գիտելիքներից և, իհարկե, ճկունությունից:

Հասանք Եղեգնաձոր: Մասնակիցները կանգնեցին շարք, իսկ մենք՝ ոգևորողներս, նստեցինք: Մասնակցում էին Ջերմուկի թիվ 3, Կեչուտի միջնակարգ, Մալիշկայի թիվ 2, Արենիի միջնակարգ, Զառիթափի միջնակարգ դպրոցները: Բոլորն էլ հաղթական էին տրամադրված: Մենք՝ աշակերտներս, շատ ոգևորված էինք։ Չէ՞ որ մասնակիցներից է կախված դպրոցի պատիվը։

Կար 5 խաղ՝ շարային քայլ, արգելափակոցների հաղթահարում, վիրավորների տեղափոխում, ազիմուտի կողմնորոշում, բանավոր հարցեր:

Մենք միշտ ձգտում ենք նմանատիպ մրցույթների մասնակցել, չէ՞ որ դա ընդլայնում է աշակերտների աշխարհայացքը։ Մեր դպրոցից աշակերտ կա՝ Գոռ Թադևոսյանը, ով սովորում է Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական համալսարանում։ Լսելով մրցույթի մասին՝ նա շտապեց օգնելու մեր մասնակիցներին: Եվ հավատացեք, որ դա իրոք մեծ պատիվ է:

Մրցույթում չհաղթեց ոչ մի թիմ, քանի որ բոլորն էլ ուժեղ էին, և դժվար էր որոշել հաղթողին:

Տիգրանը

Հարցազրույց Ֆիզմաթ դպրոցի աշակերտ Տիգրան Գրիգորյանի հետ

-Տիգրան, ինչպե՞ս եղավ, որ հայտ ներկայացրիր Ֆիզմաթ դպրոց:

-Երբեք չեմ մտածել այդտեղ ընդունվելու մասին, երբ իմացա այդ դպրոցի մասին, պատմության մասին, հասկացա, որ դա այն տեղն է, որտեղ կցանկանամ սովորել և սկսեցի աշխատել ինձ վրա:

-Ի՞նչ հույսեր կային, որ կնդունվես դպրոց, չէ՞ որ Ջերմուկում առաջինն էիր, որ հայտ ներկայացրեց դպրոց և ընդունվեցիր:

-Դե, այդ դպրոցի մասին ես լսել էի, որ հիմնականում այդ դպրոցից են գնում միջազային օլիմպիադաների: Իսկ ես մեծ հույսեր ունեմ մասնակցելու միջազգային օլիմպիադաներին:

-Ի՞նչ զգացիր այն պահին, երբ համացանցում տեսար քննության արդյունքները:

-Արդյունքները տեղադրվեցին 29:06:2017 00:05 րոպեին, իսկ այդ օրը իմ ծննդյան օրն էր: Կարճ ասած, ինձ համար կրկնակի տոն դարձավ: Միանգամից այդ ցուցակը նկարեցի և տեղադրեցի համացանցում, և իմ հարազատներն ուրախացան ինձ հետ հավասարաչափ

- Դժվար չէ՞ սովորել այդ դպրոցում և միաժամանակ հեռու գտնվել ընտանիքից:

-Ես շատ եմ սիրում Երևան քաղաքը: Այստեղ սովորելը շատ բարդ է, բայց և միաժամանակ, հետաքրքիր ու նոր փորձություններով լի: Դե, այս դպրոցում սովորելը նման չէ Ջերմուկում սովորելու տարիներին: Ճիշտ է, հեշտ չէ այստեղ սովորելը, բայց ես փորձում եմ մաքսիմալ յուրացնել այստեղի տված գիտելիքները: Իհարկե դժվար է, նամանավանդ առաջին երկու ամիսներին:

-Կպատմե՞ս ինչպես է անցնում առօրյադ դպրոցում

- Իմ առօրյան շատ հագեցած է: Առավոտյան դպրոց եմ գնում ինչպես բոլորը, դասերից հետո հաճախում եմ օլիմպիական խմբակների, որոնցից մեծ գիտելիքներ եմ ստանում, ընկերներով վերադառնում ենք Ֆիզմաթ դպրոցի հանրակացարան, իսկ հանրակացարանի կյանքն ավելի հագեցած է, քան ես կարծում էի: Ընկերներով դասերին ենք պատրաստվում, որևէ մեկս եթե հարց է ունենում, ոչ թէ սպասում ենք հաջորդ օրվան, այլ հարցնում ենք իրարից:

-Տիգրան, շաբաթ, կիրակի օրերին գալի՞ս ես Ջերմուկ, թե՞ մնում ես Երևանում:

-Լինում են այնպիսի օրեր, որ գալիս եմ Ջերմուկ, այցելում ընտանիքիս անդամներին ու հարազատներիս, բայց և լինում են այնպիսի օրեր, որ շատ ծանրաբեռնված եմ լինում դասերով, մնում եմ Երևանում:

-Դպրոցն ավարտելուց հետո ի՞նչ նպատակներ ունես:

-Առայժմ հստակ չեմ որոշել, թե որտեղ եմ ընդունվելու: Հիմա ուսումնասիրում եմ տնտեսագիտություն և ծրագրավորում, փորձում եմ հասկանալ՝ որն է ինձ ավելի հոգեհարազատ: Բայց առայժմ աշխատում եմ ինձ վրա, որպեսզի մասնակցեմ օլիմպիադաների: