Հարցազրույց նկարչուհի Լենա Ապոյանի հետ:

-Բարև, Լենա, մի քիչ պատմիր քո մասին:
-Բարև, ես Լենան եմ, մասնագիտությամբ՝ դիմահարդար։ Սիրում եմ նկարել։ 26 տարեկան եմ, ինքնուս եմ, արդեն հասել եմ մասնագիտական հաջողությունների։ Ծնվել եմ Վրաստանում։ Դպրոց եմ հաճախել Արտաշատում, ներկա պահին էլ ապրում եմ Արտաշատում, բայց ամեն տարի որոշ ժամանակով գնում եմ իմ ծննդավայր։

-Քանի՞ տարեկանից ես սկսել նկարել։
-Փոքր հասակից նկարել եմ, հետո 9 տարի դադար եմ տվել, դադարից հետո 2 տարի է, ինչ վերսկսել եմ ու շարունակում եմ նորից նկարել։

-Կարծում եմ՝ առանց նկարչական կրթություն ստանալու շատ դժվար է եղել, կպատմե՞ս մի քիչ անցած դժվարություններիդ մասին։
-Հավատացեք՝ դժվար չի եղել: Եթե կա ցանկություն և սեր, դժվար չէ։ Ես մտովի տեսնում եմ պատկերը և հանձնում եմ թղթին։ Այդ ամենը մտքիս գալիս է իմ օրվա ապրումներից։ Եղել են պահեր, որ անգամ մատիտ, վրձին և ներկեր չեմ ունեցել ու ձեռքիս տակ եղածով (դիմահարդարման պարագաներից սկսած՝ մինչև կոշիկի մածուկ) եմ միտքս հանձնել թղթին։ Աստծո տված շնորհ է, որ ես կարողանում եմ առանց մասնագիտական կրթություն ստանալու նկարել։

-Ի՞նչ ոճի մեջ ես նկարում։
-Տարբեր։ Բայց ավելի շատ՝ աբստրակտ. դա է ինձ հոգեհարազատ։

-Արդեն մի քանի տարի է՝ Հայաստանում ես և այստեղ ես ստեղծագործում. տարբերություն տեսնո՞ւմ ես հայ և վրացի նկարիչների, նկարչական արվեստի մեջ։
-Տարբերություն տեսնում եմ: Վրաստանում կտավներին պատկերված շատ հաճախ տեսնում եմ հին Թբիլիսին՝ կամուրջները, հին ազգային պատկերները, և գովելին այն է, որ այսօր այդ ամենը պահպանվում է նաև իրականում՝ ի տարբերություն Երևանի: Մոռացվում է հին Երևանը:

-Իսկ ի՞նչ հաջողություններ ես ունեցել նկարչական ոլորտում։
-Երիտասարդ գրողների հետ մի շնորհանդեսի էի մասնակցում՝ որպես միակ նկարչուհի, առաջարկ եղավ author.am կայքի հիմնադիր Մերուժ Ջանոյանի կողմից և «Երիտասարդ գրողների գրական ակումբ»-ի հիմնադիր-ղեկավար Սոնա Վանյանի կողմից՝ գրքում տպագրված բանաստեղծությունների հետ միասին տպագրել նաև իմ աշխատանքները: Տպագրվելուց որոշ ժամանակ անց հաջողությանս մասին տպագրվեց «Հայորդյաց» ամսագրում։

-Իսկ հետագա ի՞նչ պլաններ ունես, կշարունակե՞ս ստեղծագործել այստեղ՝ Հայաստանում։
-Այո, Հայաստանում եմ մնալու և շարունակելու։ Պլաններ շատ կան, շուտով կունենամ ցուցահանդես, այս պահին աշխատում եմ այդ ուղղությամբ։

Հարցազրույց հարևանուհուս՝ Վարդ Ավագյանի հետ: 

Երկար ժամանակ է, ինչ ճանաչում եմ տիկին Վարդին: Նա ծնունդով Հրազդան քաղաքից է, դպրոցն ավարտել է գերազանց, որից հետո սովորել է Հրազդանի քոլեջում՝ «կապակցվող նյութերի տեխնոլոգիա» բաժնում: 1971 թվականին ամուսնացել է ու տեղափոխվել Սևան, որտեղ ընդունվել է Սևանի ՀՍՍՀ բարձրագույն և միջնակարգ մասնագիտական կրթության ինդուստրիալ-տեխնոլոգիական տեխնիկումը: 1974 թվականին ավարտել է տեխնիկումի լրիվ դասընթացը՝ «Մետաղների մշակումը կտրմամբ» մասնագիտությամբ, գերազանց առաջադիմությամբ և կարմիր դիպլոմով: Ավարտելուց հետո նրան անմիջապես աշխատանքի ընդունեցին որպես էլեկտրատեխնիկայի լաբորանտ և գրադարանավար: Նրան ուղարկեցին բարձրագույն ուսումը շարունակելու, բայց ընտանիքում ծնվեց 3-րդ երեխան, որի պատճառով ուսումը չկարողացավ շարունակել: Դրանից հետո 3 տարի տիկին Վարդն աշխատել է մանկապարտեզում՝ որպես թե՛ փոքրերի, թե՛ մեծերի խմբերի դաստիարակչուհի: Շուրջ 18 տարի աշխատել է Գագարինի լուսատեխնիկական ապակու գործարանում՝ որպես հսկիչ: Իսկ հիմա աշխատում է որպես ավանի հավաքարար: Հոգով մաքուր և բարի այս կինն անցել է կյանքի մեծ ուղի, տեսել ցավ, տառապանք, բայց այդ ցավն ու տառապանքը չեն փոխել նրա հոգու մաքրությունը: Այդ ամենը նա հանձնել է թղթին:

-Քանի՞ տարեկան էիք, երբ սկսեցիք ստեղծագործել: 

-7-րդ դասարանում էի սովորում, խմբակի էի հաճախում: Գրականության ուսուցչուհուս ամուսինը՝ Վարդան Փարթամյանը, բանաստեղծ էր, նա մեզ համար ուղեցույց էր հանդիսանում: Մի քանի առաջադրանքներից հետո, որ հանձնարարել էր մեզ, նկատեց, որ ստեղծագործական ձիրք ունեմ:

-Ի՞նչ թեմաներով եք գրել առաջին անգամ: 

-Առաջին անգամ գրել եմ դպրոցի մասին, ընտանիքիս մասին, շրջապատում կատարվող վատ կամ լավ իրադարձությունների մասին, աշխատանքային ընկերներիս մասին: Մտքումս տարբեր թեմաներ էին առաջանում, որոնք անմիջապես թղթին էի հանձնում:

-Իսկ ընտանիքում և շրջապատում ինչպե՞ս էին դրան արձագանքում: 

-Ընտանիքում և շրջապատում բոլորն ուրախանում էին, խնդրում, որ իրենց մասին էլ որևէ բան գրեմ: Կային այնպիսի թեմաներ, որոնք գրելիս մտածում էի, թե լավ չի ստացվել, բայց ընտանիքում և շրջապատումս բոլորն ինձ քաջալերում էին, հաջողություն մաղթում:

-Իսկ երբեմն չե՞ք մտածել, որ կարող եք տպագրել ձեր ստեղծագործությունները: 

-Սկսած այն ժամանակից, երբ արդեն գրում էի բանաստեղծություններ, երազում էի, որ դրանք տպագրվեն: Բայց ոչ ընտանիքս ուներ միջոցներ, ոչ էլ շրջապատում որևէ մեկը, որ կարողանար աջակցել ինձ: Դիմել եմ տարբեր կառույցների, բայց ապարդյուն: Սակայն մինչև հիմա էլ այդ երազանքն ինձ համար շատ կարևոր է, դեռ չեմ կորցրել հույսս, որ կգտնվի մի բարերար, ով կօգնի ինձ՝ կատարել իմ ամենանվիրական երազանքը:

-Իսկ բացի ստեղծագործելուց՝ էլ ի՞նչով եք սիրել զբաղվել: 

-Մանուկ հասակից սիրել եմ շփվել երեխաների հետ: Թեկուզ հիմա արդեն էլ երեխա չեմ, բայց սիրում եմ խաղալ երեխաների հետ: Նրանց համար միջոցառումներ էի կազմակերպում, ամեն կերպ ջանում էի օգնել երեխաներին և հիմա էլ շարունակում եմ նույն կերպ:

-Եթե ժամանակը հետ տայիք, հատկապես ի՞նչը կցանկանայիք փոխել ձեր կյանքում: 

-Ուսումը, որն ինձ համար մնաց անկատար երազանք: Ուսումս կիսատ թողեցի, որովհետև խնամում էի եղբորս երեխաներին: Հետագայում ինձ էլի շանս ընձեռվեց, բայց ես այդ ժամանակ արդեն ընտանիքի մայր էի: Մտածեցի, որ ընտանիքումս սովորելս կարող է խնդիրներ առաջացնել: Եթե ամուսինս բանվոր է, ուրեմն ես էլ բանվոր կլինեմ. այդպես էի ես մտածում: Ես իմ կյանքում բազմաթիվ զիջումների եմ գնացել, և իմ կատարած այն բոլոր քայլերի համար, որոնցով օգնել եմ մարդկանց, երբեք չեմ զղջացել:

-Տիկին Վարդ, ներկայումս աշխարհին ի՞նչ կցանկանաք: 

-Ի՞նչ եմ ուզում այս աշխարհից.

Ես ուզում եմ խաղաղություն,

Միայն ժպիտ ու բարություն,

Բայց մարդկային հոգու ամեն կոպտություն,

Տրորել է սիրտս մի պահ ու անցել,

Մի վատ խոսքից օրերով եմ վշտացել,

Ու մարդկանց դաժանության համար զարմացել,

Մի թույլ ժպիտ, բարի հեգնանք

Մոռացնել են տվել ինձ ամեն դառնություն,

Եվ հոգուս մեջ լույս է վառվել, համառ կամք,

Կարծես նորից բարության տենչն է ծնվել իմ հոգում,

Ինչ եմ երազել իմ կյանքում.

Երազել եմ սեր, մաքրություն, միասնություն,

Ի՞նչ եմ խնդրել մեծ արարչից,

Մեծ արարչից ես խնդրել եմ

Զավակներիս առողջություն,

Շատ երկար կյանք, հաջողություն,

Զերծ ու հեռու փորձանքներից, չար աչքերից, նենգի ձեռքից,

Եվ փա՜ռք Աստծո,

Զգացված եմ ու շատ գոհ,

Որպես Աստծո գթություն,

Գտել եմ միշտ օգնություն: