Քաթար 2022֊ը իրականանալի նպատակ է

Հայկական ֆուտբոլը վերջին տարիներին վերելք է ապրում։ Ակումբային ֆուտբոլը  զարգանում է, ասպարեզ են գալիս ծագող աստղեր։ Հավաքականում  հաճելի մթնոլորտ է. ֆեդերացիան երկրի գլխավոր թիմի ղեկը վստահել է իսպանական մարզչական շտաբին՝ փորձառու մասնագետ Խոակին Կապառոսի գլխավորությամբ։ Նա աշխատել է իսպանական հայտնի ակումբներում՝ Վիլյառեալ, Ատլետիկ Բիլբաո և Սևիլիա։

Խ. Կապառոսը կարողացավ հավաքականի հետ առաջին տեղը զբաղեցնել՝ Ազգերի լիգայի խմբային փուլում` առաջ անցնելով Վրաստանի, Հյուսիսային Մակեդոնիայի և Էստոնիայի ընտրանիներից։ Հաջողությունները շարունակվեցին նաև աշխարհի առաջնության որակավորման փուլի խաղերում։ Ազգային ընտրանին 100%֊անոց արդյունք ցույց տվեց՝ հաղթելով Լիխթենշթեյնի, Իսլանդիայի և Ռումինիայի հավաքականներին։ Այսպիսով Հայաստանն այժմ զբաղեցնում է առաջին հորիզոնականը՝ ետևում թողնելով նույնիսկ ահեղ Գերմանիային։ Սա, իհարկե, աննախադեպ արդյունք է, սակայն պետք է զարգացնել հաջողությունը և երազանքը դարձնել նպատակ, ապա՝ իրականություն։ Հավաքականի հաջորդ խաղերը չափազանց կարևոր են, քանի որ մրցելու ենք աղյուսակում մեզ հետապնդողներից մեկի՝ Հյուսիսային Մակեդոնիայի, հետո մյուսի՝ Գերմանիայի հավաքականների դեմ։ Հաջողություն գրանցելը բարդացնում է նաև այն հանգամանքը, որ երկու խաղերում էլ մենք լինելու ենք հյուրի կարգավիճակում։ Կարելի է ասել, որ այս երկու հանդիպումները եթե ոչ ճակատագրական, ապա անկյունաքարային են աշխարհի առաջնության ուղեգրի համար պայքարում։

Մեր հավաքականը անցյալում նույնպես ունեցել է բազմաթիվ հնարավորություններ խոշոր մրցաշարի ուղեգիր նվաճելու համար, սակայն միշտ ինչ-որ բան պակասել է։ Կարծես թե այս անգամ կան բոլոր նախադրյալները՝ պրոֆեսիոնալ մարզչական անձնակազմ, բարենպաստ մթնոլորտ հավաքականում, մարտական կազմ և, իհարկե, նպատակ, որին հասնելու համար ոչինչ խնայել պետք չէ։

Ներկայացնենք մեր մրցակիցներին։ Իհարկե, խմբի բացարձակ ֆավորիտը Գերմանիայի ընտրանին է, սակայն, ինչպես տեսնում ենք, ֆուտբոլում ամեն ինչ հնարավոր է։ Գերմանիան ձախողված Եվրոյից հետո գլխավորել է Բավարիային վերելքի հասցրած գերմանացի մասնագետ Հանսի Ֆլիկը։ Գերմանիան, անշուշտ, լուրջ է տրամադրվելու Հայաստանի հետ խաղին, քանի որ Կապառոսի թիմի հաջողությունները չնկատել արդեն հնարավոր չէ։ Հյուսիսային Մակեդոնիան Եվրոյի ժամանակ վատ տպավորություն չթողեց և անկասկած համարվում է Հայաստանի գլխավոր մրցակիցներից մեկը։ Իսկ Լիխթենշթեյնի, Իսլանդիայի և Ռումինիայի հավաքականների դեմ մերոնք արդեն մեկական անգամ դրական արդյունք գրանցել են, սակայն այս թիմերից ոչ մեկին թերագնահատել պետք չէ, քանի որ երեք խաղերում էլ մենք դժվարությամբ ենք հաղթանակի հասել։

Հիշեցնենք, որ հանդիպումները կսկսվեն սեպտեմբերին և կավարտվեն նոյեմբերին։ Չափազանց դժվար է լինելու  մեր հավաքականի համար ուղեգիր նվաճել, սակայն ճանապարհի կեսից ետ չեն կանգնում։ Պետք է անել հնարավոր և անհնարին ամեն ինչ՝ արդյունքի հասնելու համար…

Gohar Petrosyan

Քեզ էլ չհասցրի հրաժեշտ տալ

Դու չխմեցիր իմ պատրաստած թեյը…
Հողն այլևս չի զգում ծանրությունդ, արդեն ինքդ ես զգում մի ողջ ծանրություն, ինչը մնաց քեզանից հետո իմ մեջ։ Չկաս հիմա այնպես, ասես երբեք էլ չես եղել, ու ասես ոչինչ էլ չի փոխվել կյանքում։ Բայց ինչ-որ բան հիմա ներսից խեղդում է ինձ։ Երևի հենց կյանքում ոչինչ չփոխվելու դժվարությունից է։
Շուտով աշուն կգա, ու ես նորից թեյը ձեռքումս կսպասեմ քեզ` տանս դատարկված պատերի ներսում։ Դաշտերի ոչինչ չասող քամին նույն բույրերով կխառնվի շնչիս, ու կրկին կզգամ ներկայությունդ օդում։ Կփակեմ աչքերս, տեսադաշտումս կպահեմ քեզ ու կերջանկանամ մանկության խենթ հույզերով, որովհետև քեզանից հետո կորցրի և մանկությունս։

Ինչ-որ մի տեղ, գրողի ծոցում լուռ նստել է դեռահասությունս ու փորձում է մոռանալ ինքն իրեն, քանզի թանկ չէր ապրելը և ոչ էլ կարևոր։ Բայց հիմա, ես նախընտրում եմ ապրել մանկության մեջ, դե՜ թքած, ինչու՞ չէ, նաև դեռահասության. դու կայիր դրանցում։ Իսկ հիմա պարզապես դատարկ է ամեն բան։ Ծխախոտն էլ խեղդում է, բայց միևնույն է, չի հերիքում։ Դատարկությունն այնքան մեծ է, որ մի ողջ ծխախոտի տուփն էլ քիչ է։

Քեզ էլ չհասցրի հրաժեշտ տալ։ Դեհ, հրաժեշտների հարցում ես միշտ եմ ուշացել, որովհետև չեմ էլ մտածել շտապելու մասին։ Ու դու էլ գնացիր, տարար քեզ հետ ողջ երազանքներս ու պայքարս հանուն դրանց։ Գիտեմ, չէիր ուզում ու չես ուզում տեսնել, թե ինչպես է փոխվել կյանքս քեզանից հետո։ Բայց դե, քարշ եմ տալիս պայքարելու ցանկությունը, որը դեռ քայլել չի ուզում։

Աշունը արդեն մոտենում է, իսկ դու դեռ չկաս։ Չե՞ս գալու… Արի՛, թեյը սառչում է։

Ani Harutyunyan erevan

Հիմա իմ հայրենիքը Եռաբլուրն է

Մեր փոքր քաղաքն ունի մեծ սիրտ. Իր մեջ տեղավորում է մի քանի իրականություն, ու մեկ-մեկ այդպես էլ չես կարողանում հասկանալ, թե որն է քո իրականությունը, կամ որն է այն իրականությունը, որը կուզեիր քոնը լիներ:

Երբեք Եռաբլուր չեմ գնացել այն զգացումով, ինչ հիմա: Եվ երբեք իմ աչքերը չեն տեսել այսքան կարոտ և խելագարության հասցնող լռություն, ինչպես հիմա:

«Իմ հայրենիքը տեսե՞լ ես, ասա´…»
Հիմա իմ հայրենիքը Եռաբլուրն է:

Իմ հայրենիքը որդու շիրիմի առաջ կուչ եկած մոր արցունքն է, առանց ժպիտ աչքերն ու արդեն սառը ձեռքերը. Այդ ձեռքերը սառն են, որովհետև որդուն իր գիրկն առնելու փոխարեն` հիմա գրկում են մի բուռ հողը, որդու վերջին լուսանկարը սեղմում կրծքին, ու մայրը ցավից հեկեկում է:

Իմ հայրենիքը դարձավ Եռաբլուրը:
Իմ, քո ու մյուսների հայրենիքները հիմա այստեղ են` Եռաբլուրում:
Եվ գիտեք, խոսքերն այստեղ արժեք չունեն, այստեղ ոչինչ էլ արժեք չունի:
Վերևում քամուց տարուբերվող դրոշներ են. թեքվում եմ, նայում շուրջս ու փնտրում ընկերներիս…
Երբեք, երբեք այսպես չեմ փնտրել նրանց, ու երբեք այդ փնտրելու ճանապարհն ինձ չի թվացել այսքան երկար ու ցավոտ…

Քայլում եմ. Հողը դեռ թաց է, ու երկինքը` արտասուքի մեջ…
Այստեղ մի անսովոր լռություն կա, լռություն, որի մեջ այնքան ճիչեր են խլացել,
լռություն, որ խեղդում է կոկորդդ ու դառնում արցունքի կաթիլ…

«Ճիչը քամու մեջ թողնում է կիպարիսի հետք, թողե´ք ինձ այս դաշտում լալով…»:
Թողե´ք ինձ այս դաշտում լալով…
Քայլում եմ… Արթուր, Էդուարդ, Արտյոմ, Դավիթ, Ալեն, Հայկ, Ռաֆայել, Վահագն, Գևորգ…

Տղե´րք, ես ուզում եմ խոսել, բայց ոչինչ ասել չեմ կարող, որովհետև բառերն այնքան իմաստազուրկ ու դատարկ են դառնում, երբ ուզում ես նկարագրել անբացատրելին. հոգում խարանված ցավը, դողը աչքերի, կսկիծը սրտի…
Քայլում եմ… Հասա Արթուրի` ժպիտից աչքերը մի փոքր կկոցած հայացքին. Արթուրի մայրը համբուրում է որդու լուսավոր ժպիտն ու խեղդում արցունքները, որովհետև Արթուրն ասում էր. «Մամ ջան, դու միշտ պիտի ժպտաս…»
Ճանապարհը տանում է դեպի ՆՐԱՆՑ, և առհասարակ բոլոր ճանապարհները տանում են դեպի ՆՐԱՆՑ, որովհետև ՆՐԱՆՔ են իմ «հանուն»-ները` միս ու արյունից…

Արթուրի մայրը պատմում է, թե ինչ անհամբերությամբ է Ամանորի գիշերը հասել այստեղ, ուր Արթուրն էլ անհամբեր իրեն է սպասում…
Ի՜նչ կիսատ է կյանքը, և որքան տարբեր` կողք կողքի գտնվող երկու իրականությունները…
Առավոտ է. Արևը կրկին խաղում է իր նոր արթնացած շողերի հետ. Արևն ասես մայր լինի, դե շողերն էլ, երևի կռահեցիք, իր երեխաներն են. Ինչպե՞ս է արևը գրկում իր շողերին ու ջերմացնում մեզ…

Իսկ արթուրների մայրերն ու՞մ գրկեն, որ ջերմացնի իրենց այնպես, ինչպես շողերը կջերմացնեն արևին…
Չէ´, արդար չէ…
Կարծես անարդարությունը մեխի նման խրված լինի մեր հայրենիքի սրտին և բաժանի մեզ…

Չէ՞ որ հայրենիքը մի մեծ սիրտ է, և իր սրտում կարողանում է տեղավորել հազարավոր սրտեր, իսկ հիմա… Հիմա այդ սրտերի փոխարեն բեկորներ են, բեկորներ, որոնց հպվել անգամ երևի չկարողանաք, որովհետև այդ բեկորներն արդեն վաղուց չունեն հպումների կարիք, նրանք բացարձակ են, բացարձակ և ունայն…

Առավոտ է… Իմ սրտում դեռ այն տխուր կիրակին է, որից հետո կյանքն այլևս այնքան գունավոր ու սիրուն չէ, որքան տեսնում էին տասնյոթ տարեկան աղջկա աչքերը:
Կյանքն այդ կիրակի փոխեց իր գույները, ու չեմ հասկանում` ո՞ր սահմանված կամ չսահմանված օրենքով…
Մարդասիրություն, օրենքներ, իրավունքներ… Ցավոք, այս բառերն արդեն կորցրել են իրենց ուժն ու դերն իմ կյանքում, և կորցրին այն պահին, երբ իմ ընկերները, դպրոցական նստարանից դեռ նոր դուրս եկած, վերցրին զենքն ու մինչև վերջին շունչը պայքարեցին թուրք ոսոխի դեմ` հեռվում թողնելով իրենց երազներն ու հույսերը…
Եվ ես ամաչում եմ խոսել մարդասիրության մասին. Ամաչում եմ նայել ընկերներիս աչքերին ու խոսել, ամաչում եմ…
«Մարտական խաչ» շքանշան, հերոսի կոչում… Մենք չէինք ուզում այս կոչումները ձեզնից հետո, տղե´րք, մեզ դուք էիք պետք…

Բառերն արժեզրկվում են, մութը թանձրանում, ու խավարի մեջ խարխափելով անգամ չեմ գտնում հույսի լույսը…
Դուք էիք լույսերը, տղե´րք, և հիմա առանց ձեզ ոչինչ չկա: Առանց ձեզ աշխարհն այլևս նույն գույները չունի:
Երկինքը կապույտ է, և կապույտ երկնքում թևածում են կապույտ երազներն ու կապույտ կարոտները…
Երկինքը կապույտ է, բայց հոգիս մթի մեջ է. Հիմա շրթունքներս միայն կամաց շշնջում են` շնորհակալ եմ…

Natali Mkrtchyan

Կյանքը պայքար է, դուք՝ պայքարող

«Հաճախ էր պատահում, երբ մի քանի տող գրում էի, ջնջում ու ոչ մի տեղ չէի պահպանում։ Մի անգամ որոշեցի ֆեյսբուքյան հարթակում տեղադրել իմ մտքերից, իհարկե, այդ ժամանակ անանուն։ Արձագանքները միանգամից եղան, որոնք թե՛ դրական էին, թե՛ ոգեշնչող։ Ոգեշնչվեցի ու որոշ ժամանակ անց ստեղծագործություններս հանրությանը ներկայացրի իմ անվան ներքո»,- 17.am-ի հետ զրույցում ասում է երիտասարդ գրող Գայան։ Միշտ չէ, որ ստեղծագործում է այն ժամանակ, երբ մուսան գալիս է, երբեմն հասկանում է, որ ստեղծագործական մտքերը հանգրվանելու տեղ են փնտրում, և սկսում է գրել։

Պատերազմը երիտասարդ գրողի ստեղծագործական կյանքում ևս շատ բան է փոխել, մինչ պատերազմը գրում էր հիմնականում սիրո և այլնի մասին։ «Պատերազմի ժամանակ և պատերազմից հետո կարողացա խոսել նաև հայրենիքի մասին»,- ասում է Գայան։ Նշենք, որ նա բոլորիս հայտնի ԵԳԸ թիմի անդամ է, որը ըստ իրեն` վաղուց սովորական թիմ չէ, այլ ընտանիք։ Թիմից շատ բան է սովորել ու սովորում։

Մեր զրույցում չէինք կարող չանդրադառնալ գրքերին, որի մասով մեր զրուցակիցն ասաց.

-Գիրքը մարդուն կարող է տալ այն ամենը, ինչ մարդը մարդուց չի կարողանում վերցնել։ Հիմնականում կարդացող մարդը աչքի է ընկնում կիրթ խոսելաձևով, չնայած կան մարդիկ, որոնք չեն կարդում, բայց կարողանում են խոսքը գեղեցիկ ձևակերպել։ Կարդացող մարդն ունի շատ վառ երևակայություն։ Ի վերջո, գիրք կարդալը կյանքի ամենագեղեցիկ հաճույքներից է, և ով չի կարդում` մեծ բան է կորցնում։ Գրքերի մեջ չեմ կարող ասել, թե որն է ամենան, որովհետև ամեն գիրքը կարդալիս ունեցել եմ տարբեր ապրումներ, հույզեր, սովորել եմ շատ բաներ։ Կան գրքեր, որոնք կարողացել են լիովին ներխուժել հոգիս, դրանցից է` Վիլյամ Սարոյանի «Մարդկային կատակերգություն»-ը, Էթել Վոյնիչի «Բոռը» և այլ գրքեր։ Այս գրքերը վերջերս եմ կարդացել ու դեռ ցնցված եմ։ Նույն պատասխանը կտամ գրողների մասին խոսելիս։ Ամենագրող չունեմ, բայց կան գրողներ, որոնց կարող եմ անվերջ  ընթերցել։ Իրենց դասին է պատկանում` Վարդգես Պետրոսյանը։

Խոսելով ստեղծագործական կյանքի անկումներից և հիասթափություններից, Գայան ասաց, որ ստեղծագործելուց երբեք չի հիասթափվել, ուղղակի շատ է պատահել, երբ դժգոհել է, որ գրել այլևս չի կարողանում ու այդ ամենը հաճախ խոստովանել է ստեղծագործությունների մեջ։

-Եղել է ժամանակ, երբ դադար եմ տվել, օրերով ոչինչ չեմ գրել, որովհետև էմոցիաներս, ապրումներս խառնված են եղել, ու չեմ կարողացել կողմնորոշվել, թե ինչ եմ ուզում գրել, բայց հանդարտվելուն պես շարունակել եմ գրել։ Հաճախ եմ հիասթափվում, կանգնում տեղում, բայց գիտակցում եմ, որ այս կյանքում հիասթափությունն ամենահիմար բանն է, և կամքից թույլ մարդիկ են խորտակվում հիասթափության ճահճում։ Միշտ գնում եմ առաջ, որովհետև հանձնվել չեմ սիրում, և կողքիս կան մարդիկ, ովքեր երբեք թույլ չեն տալիս հանձնվել։ Իմ մոտիվացիան էլ ես ինքս եմ, իմ ապրումները, ձեռքբերումները, կորուստները։ Այն ամենը, ինչ ինձ շրջապատում է, շատ հաճախ դառնում է մոտիվացիայիս աղբյուրը,-ասում է մեր զրուցակիցը։

Ֆեսբուքյան էջը, որում Գայան տեղադրել և տեղադրում է իր ստեղծագործությունները, հաջողություններ է գրանցել, դեռ ամենասկզբից, ակտիվությունից երբեք չի դժգոհել։ Ասում է`  արժանացել է լավագույն ընթերցողների գնահատականներին ու սիրուն։ Այն հարցին, թե ի՞նչն է պակասում մեր հասարակությունում և ի՞նչ կփոխեր, պատասխանեց.

-Մեր հասարակությունում իր դերը կորցրել է հարգանքը։ Մենք շատ հաճախ մոռանում ենք հարգել դիմացինին, և բնավ կապ չունի, թե նա ինչ սեռի ներկայացուցիչ է, քանի տարեկան է։ Ես կցանկանայի հանդուրժողականություն մտցնել այս հասարակության մեջ, որպեսզի լսելու կարողություն ունենանք և կարողանանք լսել հասկանալու համար։ Երիտասարդ գրողը շարունակելու է ստեղծագործել, եթե անգամ մի օր դադարի իր գործերը հանձնել հանրության դատին։ Մոտ ապագայում էլ լույս կտեսնի իր գիրքը` պատերազմի մասին։ Մանրամասների մասին չցանկացավ խոսել և վերջում խորհուրդ տվեց մեր ընթերցողներին.

-Որքան էլ կյանքը հարվածի` երբեք կանգ մի առեք։ Կյանքի նպատակն է ձեզ ընկած տեսնելը, հաղթեք կյանքին ու գնացեք առաջ, որքան էլ վերքերը ցավոտ լինեն և ուշ սպիանան։ Կյանքը պայքար է, դուք՝ պայքարող։ Ձգտեք հաղթանակներ ունենալ, թեկուզ ամենածանր պարտություններից հետո։

Գայայի ստեղծագործություններից.

Կանգնի՛ր Արցախ,

Մաքրիր թաց աչքերդ,

Մաքրիր վրայիդ փոշին ու նորից ժպտա

Տե՛ս, Բերձորդ կուչ է եկել,

Աղոթում է ծնկաչոք,

Խնդրում է, որ չթողնես իրեն,

Որ չորբացնես

Տե՛ս, Շուշիդ կաղում է, հոգու վիշտը չափազանց ծանր է

Գրկիր նրանց, բռնիր նրանց ձեռքը

Դու ծնող ես, իրավունք չունես թողնել զավակներիդ

Այն զավակներիդ, ովքեր կռվում են անգամ, երբ վիրավոր են,

Ովքեր ընկած են,

Ովքեր ճահճի մեջ են

Գիրկդ առ քաղաքներիդ ու փրկիր

Փրկիր, որ փրկվես

Իմ պապերի, իմ հոր գերեզմանը քո հողում է

Չպիտի պղծվեն,

Չպիտի քանդվեն,

Չպիտի ավերվեն

Չպիտի թուլանաս

Չպիտի ծնկես,

Չպիտի հանձնվես

Մայրս լացում է մանկիկի պես, ու ես չեմ կարողանում սրբել արցունքները։

Մայրս սպասում է, որ իրեն կանչես ու փայփայես

Մեծահասակները լացում ու գոռում են նորածնի պես,

Եվ մանուկը աղոթում է այնպես, ինչպես՝ մեծը

Արցախ, նայի՛ր շուրջդ, բոլորը խնդրում են, որ չլքես

Լաց եմ լինում, բայց չեմ թուլացել, քանի դեռ դու ես ուժեղ

Վստահ եմ, չես լքելու ու չես քնելու մեր երազներում

Աղոթք դարձած սրբություն ես

Սեր դարձած հայրենիք Ես

Հայրենի սերն Ես

Կանգնի՛ր, Արցախ

Կանգնիր, որ ՏՂԵՐՔԻ ընկնելը զուր չլինի

Հայը

Դերենիկ Դեմիրճյանը իր «Հայը» հոդվածում մանրամասն ներկայացնում է հայ մարդու կերպարը, վեր հանելով մեր ազգի ինչպես բացասական, այնպես էլ դրական հատկանիշները:

Շատ տարիներ են անցել այդ հոդվածի հրապարակումից, թևակոխել ենք 21-րդ դար, նոր աշխարհաքաղաքական իրադարձություններ են տեղի ունենում, նոր սերունդներ, գաղափարներ ու արժեքներ են ծնվում, բայց հայի բնավորությունը չի փոխվում՝ նույն միամիտն ենք, հյուրընկալը, պարծենկոտն ու փառահեղը:

Կարդում ես նկարագրությունն ու յուրաքանչյուր տողում գտնում ես քեզ, քանի որ դու էլ ես նախընտրում համառորեն աշխատել, կաշվիցդ դուրս գալով մի բանի հասնել, բայց երբեք ոչ մեկից ոչինչ չխնդրել:

Այո՛, այնպես է ստացվել, որ առանց մեզ հարցնելու մեր հայրենիքը բերել ու տեղավորել են այս մոլորակի ամենաթեժ և կարևոր կետերից մեկում, իսկ մենք առանց երկմտելու մնացել ու արմատներ ենք գցել այստեղ: Այնքան խորն ու ամուր են այդ արմատները, որ թշնամիներին այլ բան չի մնում, քան մեզ արմատախիլ անելն ու ոչնչացնելը: Ավա՜ղ, մենք դրան էլ ենք համակերպվել, սովորել ենք ամեն անգամ մեր վերքերը դեռ չսպիացած կրկին ոտքի կանգնել ու պայքարել, որ գոնե մեր ապագա սերունդը լավ ապրի ու այսպես մինչև օրս: Բառիս բուն իմաստով մենք գոյության կռիվ ենք տալիս ամեն օր՝ երեկ, այսօր, վաղը: Ու կարևոր չէ, որ աշխարհում գոյություն ունեն խաղաղապահ առաքելություն իրականացնող զորքեր, միջազգային կառույցներ կամ մարդու հիմնարար իրավունքների մասին կոնվենցիաներ:

Չէ՛, դրանք մեզ համար չեն, մեր հույսն ու հավատը մեր ազգն է, մեր գյուղացին ու բանակը:

Պատմությունից դասեր է պետք քաղել, չենք անում. մեր մեծագույն սխալն է:

Սահմաններին հարաբերական-կայուն լինելիս (քանի որ մեր սահմաններին երբեք խաղաղ չի լինում) մեծամտանում ենք, մոռանում ենք ամենքին և ամեն ինչ, դիվանագիտական հարաբերություններ կառուցելու փոխարեն առանձնատներ և ռեստորաններ ենք կառուցում, քանի որ աշխարհը մերն է, մենք էլ՝ ասող-խոսող, երգող-պարող ու քեֆ անող ազգ ենք, չէ՞:

Բայց բավական է ինչ որ մեկը ընդհատի մեր խրախճանքը, և էլի դժվարին պահին առաջինը հիշում ենք օտարին, նստում ու սպասում ենք, որ մեր հարցերը գերտերությունները լուծեն, իրենք էլ բաժանում են, կիսում, միացնում, անում այնպես, ինչպես իրենց է ձեռք տալիս: Ու դրա համար մենք բողոքում ենք, բայց եթե հանկարծ չեն խառնվում, մենք էլի բողոքում ենք ու մեղադրում, որ չեկան, չօգնեցին:

Դեմիրճյանը մեզ համեմատում է մեր էպոսի Դավթի հետ:

Այո՛, համաձայն եմ, յուրաքանչյուր էպոս մանրամասն նկարագրում է տվյալ ազգի ամենակարևոր հատկանիշներն ու առանձնահատկությունները, բայց մեր այդ Դավիթը միշտ չափազանց ուշ է արթնանում, երբ դանակն արդեն ոսկորին է հասնում, երբ արդեն լինել-չլինելու հարցն է սեղանին դրված լինում:

«Այնտեղ, ուր մի ուրիշ ցեղ ուրիշների միայն սերը կարող է վաստակել, հայը գտնում է հնարը ատելություն առաջ բերելու: Տաղանդն է իր դեմ ատելություն ստեղծելու»:

Հեղինակը այստեղ ընդգծում է մեր ազգի ստեղծարար և տաղանդավոր լինելու բացառիկ հմտությունը:

Այո՛, մեր ազգն այդպիսին է. մենք միշտ ձգտում ենք լինել լավագույնը, սակայն դա ոչ բոլորին է դուր գալիս:

Մենք տաղանդավոր ենք բոլոր բնագավառներում՝ գիտություն, մշակույթ, սպորտ: Բայց, ափսոս, մեր տաղանդը ճիշտ չենք կարողանում օգտագործել:

Դպրոցական դասագրքերում կարդում էինք՝

«Հովհաննես Ադամյանը տվեց աշխարհին գունավոր հեռուստացույց, որ կյանքն ավելի գունեղ դառնա…»:

Բայց այդ նույն աշխարհը մի քանի ամիս առաջ խլեց ինձնից կյանքին գունավոր նայելու կարողությունս, դասընկերներիս…

Մի՞թե Դեմրիճյանը գուշակություններ էր արել, թե՞ ուղղակի մենք էլի նույնն ենք մնացել, ու մեր պատմությունը պարբերաբար կրկնվում է: Հեղինակը նշում է.

«Իբրև ժողովրդական՝ անմիաբան է, անտանելի, խռովարար: Ուր հեղափոխություն, այնտեղ՝ հայություն»:

Միացրե՛ք հեռուստացույցը… Բոլորը բողոքում են իրարից, երկրի ներսում թշնամիներ են փնտրում, ոչ ոք ոչ ոքի կողմ չէ, բայց միայն խոսում ենք, գործ անող չկա:

Սիրում ենք այդ ազատությունը, բայց դրան հասնելու համար մենք միշտ շատ թանկ ենք վճարում, քանի որ դեռ չենք սովորել սիրել մեր պետությունը, հարգել մեկս մյուսին և լինել միաբան:

Հունիսի 1-ը «Զանգակ»-ում

Հունիսի 1-ին՝ Երեխաների պաշտպանության միջազգային օրը, «Զանգակ» գրատան գրքերը բացի հիմնական մասնաճյուղերից առկա են եղել Կենդանաբանական այգում, Օպերայում, Cityzen-ում, Հաղթանակի զբոսայգում, Խաչքարերի պուրակում:

Խաչքարերի պուրակում վաճառքի գումարի 20%-ը փոխանցվելու է վիրավոր զինծառայողների բուժմանը:

Բացի այս միջոցառումից հունիսի 1-ին «Տարբեր ակումբի» հերթական հանդիպումն է կայացել: «Տարբեր» ակումբը գրքի ակումբ է փոքրիկ ընթերցողների համար, որի շրջանակներում հետաքրքիր մանկական գրքեր են քննարկվում:

«Զանգակ« գրատանը առկա են շատ գեղեցիկ, գրավիչ և հետաքրքիր գրքեր, որոնց միջոցով երեխաները կարող են ավելի մոտ լինել գրականությանը: Մենք միշտ կազմակերպել և պարբերաբար կազմակերպում ենք  բազմաթիվ միջոցառումներ հենց փոքրիկների համար: Մեր նպատակն է`  երեխաների մեջ դեպի ընթերցանությունը սեր և հետաքրքրություն առաջացնել: Որոշակի դադարից հետո «Տարբեր ակումբը» ավելի ակտիվ է իր գործունեությունը ծավալելու՝ համախմբելով ավելի շատ երեխաների և դարձնելով նրանց իսկական ընթերցողներ,- նշեց «Զանգակ» գրատան հանրային կապերի պատասխանատու  Աստղիկ Օհանյանը:

Նախորդ տարիներին «Զանգակ» գրատունը կազմակերպել է միջոցառումներ  հենց իր ցանցում և համախմբել է երեխաներին գրատան ներսում:

Lilit Hovsepyan Yerevan new

Մի՞թե այդքան ցրված էի

Կարոտով լցված հոգիները լռում էին: Կաթկթացող լռությունը նյարդայնացնում էր մոռացյալ հոգիներին և ստիպում կոտրել անտանելի թվացող անձայնությունը: Կոտրված լռություն, ամբոխ, տեղատարափ աղմուկ: Աղմուկի միջից ականջս շոյող մի մեղմ շշնջոց. «Անկարող ես դիմանալ գոյությանս»: Անկարող եմ: Գուցե թուլության նշա՞ն է: Գուցե՞ տագնապի: Գուցե վախենու՞մ եմ խեղդամահ անող կապանքներիցդ, որոնք հանգիստ չեն տալիս կոկորդս: Գուցե վախենու՞մ եմ, որ կապանքներդ ուժասպառ կանեն հոգիս: Իսկ գուցե վախենու՞մ եմ, որ անտեսանելի թելերով կկապվենք իրար: Վախենու՞մ եմ: Ինքս էլ անկարող եմ հասկանալ: Երևի վախենում եմ խեղդամահ լինելուց: Դե լավ, ինձ հետ հեշտ չէ: Կորուսյալ հոգիների մեջ անգամ տեղս չեմ գտնում: Ինչու՞ եմ այդքան վախենում գոյությունիցդ: Ինքս ինձ հասկանալ անգամ անզոր եմ: Անզոր եմ թափանցել հոգիդ: Անզոր եմ գտնել հարցերիս պատասխանները: Հարցեր, որոնք այդպես էլ կմնան անպատասխան: Անզոր եմ հանդուրժել մահու չափ խլացուցիչ ձայնիդ:

Գիտես` քեզ հավերժ պահելու եմ հոգուս խունացած էջերում:

Կպատկերեմ դեմքդ: Կապավինեմ հիշողությանս ու կստեղծեմ քեզ: Դառնությամբ լցված մատներս կաղավաղեն պատկերդ, կխառնեն դիմագծերդ ու կկուրացնեն հոգիդ: Պատկերիդ նայել դժվար, թե ստացվի: Սրտխառնոց առաջացնող դեմքդ շատ ծանոթ կթվա ինձ: Գուցե ամենևին էլ չե՞մ աղավաղել դեմքդ: Գուցե հիշողությունս ինձ չի՞ դավաճանել: Գուցե դու այդպիսի՞ն էիր: Միթե՞ ես էի կույր: Միթե՞ այդքան ցրված էի: