Նարե Օհանյանի բոլոր հրապարակումները

Ծնունդդ շնորհավոր, մեր հերոս Կարեն

Էսօր 20 կդառնայիր… Կզանգեինք, կշնորհավորեինք տարեդարձդ, կմաղթեինք բարի վերադարձ, կլսեիր էն ամենը, ինչ սովորաբար մաղթում են զինվորին: Օմարից էստեղ կլսվեին ուրախ ձայնիդ պարզ հնչյունները, զրնգուն ծիծաղդ կլսվեր` մեզ ծանոթ ու հարազատ ծիծաղդ։ Քեզ լավագույնը կմաղթեինք և կսպասեինք, անվերջ կսպասեինք, որ գաս… Պատերազմը վերապրած հերոս ունենալու հպարտությունից հեռավորությունն էլ չէր խանգարի ժպիտներ տալ քեզ ու քո ժպիտը պատկերացնել… Քեզ նվերներ կուղարկեինք առաջին պատահած մեկի հետ, ով մոտդ կգար:

Հիմա քո շիրիմին ենք գալիս, Կարեն ջան, օծանելիքի կամ ժամացույցի փոխարեն քեզ ծաղիկներ ենք բերում: Իսկ ինչպե՞ս ժամացույց բերենք, երբ կյանքիդ ժամանակը մոտ 3 ամիս է, կանգնել է` հավերժի կանգառով… Ինձ համար անտանելի է քո մասին այսպես գրելը, անտանելի է ծնունդդ շնորհավորելիս գործածել շիրիմ գոյականը, գրել ենթադրական եղանակով, անցյալով…
Հիմա եկել եմ քեզ մոտ, քեզ ծաղիկներ եմ բերել` թարմ վարդեր, մուգ կարմիր, անուշաբույր, չբացված… Ծնկել ու արտասվում եմ, ծնկել ու ափսոսանքով հիշում եմ դպրոցական երջանիկ տարիների պատմությունները, որ էդ նույն տարիների մեջ մտքներովս անգամ չէր անցնի, որ լավագույններից մեկն էդպես էլ 20 չի դառնա, որովհետև գրողի տարած պատերազմը նրան 19-ում կտաներ մեզանից…

Չգիտեմ` միամի՞տ էինք, թե պատմության դասերին էինք պաթոսով վերաբերվում, որ չէինք մտածում մեր օրերի պատերազմի ու պատերազմում բոլոր ժամանակների ընկեր կորցնելու մասին: Հիմա էլ միամիտ լինեինք, չհավատայինք ու չիմանայինք` ինչ բան է պատերազմը, ընկեր կորցնելը…
 Եկել եմ ասեմ` մենք քեզ հավերժ սպասում ենք, մենք երբեք չենք բուժվելու քո բացակայության ցավից, մենք քեզ բացակա չենք էլ դնելու… Քո հիշատակը վառ կմնա դարեր ու դարեր, քեզ կփնտրենք երկինքների մեջ, կխոնարհվենք ամեն անգամ` երկնքին նայելիս:

Շնորհավոր հերոսական ծնունդդ, մեր հին, բայց երբեք չհնացող ընկեր: Շնորհավոր 20-րդ չապրածդ տարեդարձը… 
Մեզնից ոչ մեկը չի կարող ապրել նաև քո փոխարեն, որովհետև ոչ մեկս  քո փոխարեն չանմահացավ: Մինչև վերջ երդմանդ հավատարիմ մնացիր` չխնայել կյանքը հանուն հայրենիքի: Ուր էր, թե հանուն հայրենիքի ապրեիր…
Պատկերացնում եմ` աչքերդ փակելիս էլ հաստատ ժպտացել ես, էն քո լայն ժպիտով: Հիմա բոլոր ժպիտները դեմքներիս սառել են, և միայն արցունքներն են, որ անվերջ սահում են, ու ամեն կաթիլի մեջ մի հիշողություն կա, մի կիսատ կյանքի ու չապրած տարիների պատմություն…

Հայրենիքի համար զոհվածներն հրեշտակներ են: Նրանք չեն երևում, բայց միշտ մեզ հետ են: Դու էլ ես մեզ հետ։ Քո աթոռը, նստարանը, տեղը, ափսեն ու բաժակը միշտ քոնն են` նույն տեղում դրված…

Ծնունդդ շնորհավոր, հավերժ ժպտացող, հավերժ անկեղծ ու հավերժ ներկա Կարեն: Երկնային արքայության մեջ լինես: 
Խաղաղ ննջիր իմ հերոս ընկեր, դասընկեր, եղբայր…

Սև աչքերով անթերի տղան. Վահե Խաչատրյան

Պատերազմի օրերն էին։ Երկինքը հարստացավ, մենք աղքատ մնացինք…

Նկարի սևաչյա, հպարտ կեցվածքով ինքնավստահ կանգնած տղան Վահե Խաչատրյանն է։ Ծնվել է 2000թ. սեպտեմբերի 25-ին, ՀՀ Վայոց ձոր մարզի Աղավնաձոր գյուղում։ 10 տարի սովորել է Աղավնաձորի Գրիգոր Գրիգորյանի անվան միջնակարգ դպրոցում, զուգահեռ հաճախել Մուրադ Սարգսյանի անվան արվեստի դպրոցի դհոլի բաժին։ Այնուհետև տեղափոխվել է Երևանի Օլիմպիական հերթափոխի պետական մարզական քոլեջ։ 2 տարի այնտեղ սովորելուց հետո ընդունվել է Ոստիկանական ակադեմիա, 4 ամիս սովորել այնտեղ և 2019 թվականի հունվարի 10-ին զորակոչվել բանակ՝ ծառայելու հայրենիքին։

Սկզբում ծառայել է Հոկտեմբերյանում։ 6 ամիս անց ծառայությունը շարունակել Կուբաթլուում՝ Որոտանում։

Վահեի ընկերներն ու բարեկամները նրան բնորոշում են որպես հումորով, չափազանց աշխույժ, նպատակասլաց և կյանքով լեցուն մարդու։

2020 թվականի սեպտեմբերի 25-ին՝ Վահեի ծննդյան օրը, նրան և զինակից ընկերներին տագնապի հրամանով բարձրացնում են Ջեբրայիլի դիրքեր։ Վահեն կոչումով սերժանտ էր, դասակի հրամանատարի տեղակալ, տանկի հրամանատար։ Միաժամանակ երեք տանկ էր կառավարում։

Սեպտեմբերի 27-ին համապատասխան դիրքերը զբաղեցնելուց հետո առաջ գնալու հրաման են ստացել։ Վահեն 6 օր անվերապահորեն կռվել ու ոչինչ չի խնայել հայրենիքի սահմանները պաշտպանելու համար։ Փրկել է 2 վիրավոր ընկերների կյանքը, ոչնչացրել թշնամու 5 տանկ ու մեծ թվով կենդանի ուժ։

Վահեի զինակից ընկերներն ու հրամանատարները պատմում են, որ հոկտեմբերի 2-ին, երբ Վահեն ընկերոջ հետ խրամատում տեղակայված իր տանկով առաջ է շարժվել, թշնամին խոցել է տանկը, և հայրենիքի սուրբ պաշտպանության համար զոհվել է 20-ամյա Վահե Հրանտի Խաչատրյանը։

Վահեն տան ավագ որդին էր։ Մայրը՝ Կարինեն, վերջին անգամ որդու հետ խոսել է սեպտեմբերի 30-ին:

- Վահեի մասին կարելի է անվերջ պատմել։ Նա իր 20 տարվա կյանքում ավելի շատ բան է արել, քան այն մարդիկ, ովքեր ապրում են ու չգիտեն, թե ինչի համար են ապրում։ Պարտադիր չէ ինքը զոհվեր, որ դառնար հերոս։ Նա ինձ համար հերոս եղել է, կա և կլինի։ Զգացողություն է, թե հիմա պիտի զանգի ու ինչ-որ բան ասի։ Երբ Վահեին ճանապարհում էինք բանակ, ստիպեց խոստանալ, որ երկու տարի չեմ լացելու…
Վահեն ամեն բան ծրագրում էր բոլորիս համար։ Չգիտեմ՝ սրանից հետո քանի տարի պիտի ապրեմ, որ իր պլանները կարողանամ կյանքի կոչել։ Վահեի բացը երբեք ոչ ոք չի կարող լրացնել։ Նրա զոհվելուց հետո ընկերոջ՝ Դավիթի հետ եմ շատ կապվել։ Մտածում եմ կզանգի ու կասի՝ Վահեն կա…
Ժամերով խոսում էր հետս, երբ հերթապահ էր լինում։ Անթիվ էին Վահեի երազանքները։
Ամսի 2-ին անտանելի զգացողություն ունեի: Ասացի՝ Վահեիս ինչ-որ բան եղավ։ Փաստորեն չսխալվեցի…

Իսկ Վահեի հայրը՝ Հրանտը, պայմանագրային զինծառայող է, դիրքերում է լսել որդու զոհվելու մասին.

- Վերջին անգամ որդուս անցած նոյեմբերին եմ գրկել, ափսոս, որ հիմա միայն հիշողություններն ու նկարներն են մնացել… Եթե միայն հնարավորություն ունենայի մոտենալ տանկին, մի բան գտնեի, թեկուզ Վահեի իրերից…

Ստյոպան՝ փոքր եղբայրը, Վահեի մասին թեպետ չի պատմում, բայց աչքերն ամեն ինչ ասում են անտակ կարոտի, ջերմագին հիշողությունների ու հպարտության մասին:

Վահեի ծառայակից ընկերը՝ Դավիթ Իկիլիկյանը, մեկ տարի է, ինչ ճանաչում էր Վահեին-.

- Շատերը կերազեին Վահեի նման լինել։ Չափազանց հոգատար և ընկերասեր էր։ Շատ շուտ ընկերներ դարձանք։ Հատկապես պատերազմի ժամանակ ընկերների կյանքը գերադասեց սեփական կյանքից։ Ճիշտ է, մենք էլ չէինք վախենում, բայց մեջներիցս ամենից շատը չէր վախենում Վահեն։ Ծնունդը ճանապարհին նշեցինք։ Մոմերը խորովածի վրա էինք շարել։
Վահեն փայլուն էր տիրապետում իր զինվորական մասնագիտությանը։ Երկուսս էլ տանկիստ էինք։ Միշտ վիճում էինք տեխնիկայի մասին խոսելիս։ Արդյունքում լավ մասնագետներ դարձանք։ Իմ ընկեր Վահեին հարգում էին բոլորը՝ զինվորից մինչև հրամանատար:
Սեպտեմբերի 30-ին ես ու մեր մյուս ընկերը՝ Հարութը, վիրավորվեցինք։ Վահեն մեզ երկուսիս ձեռքերի վրա՝ գրկած հասցրեց հոսպիտալ տեղափոխող մեքենային։ Վերջին անգամ այդ օրն եմ տեսել Վահեին։ Հոկտեմբերի 2-ն էր, հիվանդանոցից կապնվեցի տղաների հետ, ասացին՝ Վահեն չկա… Չէի կարողանում հավատալ։ Հոկտեմբերի 15-ին, երբ արդեն ապաքինվել էի, վերադարձա ծառայությունս շարունակելու։ Ոչ մեր դիրքերը կային, ոչ մեր Վահեն…

-Վահեն անթերի էր, իր նման անթերի էլ, առանց հետք թողնելու՝ գնաց…

Խոնարհում և հավե՛րժ փառք Վահեի հիշատակին…

20201211_195412

Հավերժ  ներկա  ընկերոջս

Կարենի մասին գրել էի, կհիշեք: Քարվաճառում ծառայող զինվորն էր, Օմարի պահապանը: Գրել էի, որ հանուն հայրենիքի` անմահացավ, իսկ նրա սխրանքի մասին կպատմեմ հիմա:

Հոկտեմբերի 10-ին` առաջին հրադադարից ժամեր առաջ, Կարենին ու ընկերներին խրամատից իջեցնում են թաքստոց` հանգստանալու: Կարենը տղաների համար հաց է պատրաստում, տանում թաքստոց: Հակառակորդը  նորից հարձակվում է: Թշնամու արձակած առաջին ռումբն ընկնում է թաքստոցի վրա, բայց չի պայթում: Կարենը զինվորներին դուրս է բերում թաքստոցից, իսկ երբ երկրորդ ռումբը պայթում է, Կարենը չի հասցնում դուրս գալ…

Եվ, 2020 թվականի հոկտեմբերի 10-ին, Արցախյան հայրենական պատերազմում, փրկելով 11 զինակից ընկերների կյանքը, հայրենիքի պաշտպանության համար զոհվում է 19-ամյա հետախույզ-հեռաչափորդ Կարեն Մովսեսի Կարապետյանը…

Ուզում եմ ասել, որ դու լավագույններից էիր, որին երբևէ ճանաչել եմ: Մարդ ինչպես կարող էր էնքան անկեղծ լինել, որքան դու էիր… Երկինքն ամենաներին է տանում, որովհետև երկրում հողն անգամ չի դիմանում նրանց հզորությանը…

Դու սահմանին և երկնքում հաղթել ես, իսկ մենք ամեն օր պարտվում ենք թիկունքում` երկրի վրա:

Մենք կանք ու մի օր երևի չլինենք, դու կաս ու միշտ լինելու ես…

Հիմա, կապույտի մեջ, դու հանգիստ ու խաղաղ ես, իսկ մենք սև ու սպիտակ կյանքում, մի տեսակ սևի մեջ ենք մնացել… Ապրելու բանաձևը կորցրած` չգիտենք ոնց տանենք սեփական գոյությունը մեր, որ համակերպվենք քո ու ձեր ֆիզիկական բացակայությանը:

Դու հայրենիքին նվիրեցիր ամենաթանկը` կյանքդ` հանուն մեր կյանքի…

Իմ աչքերով պատերազմը քո դեմքն ունի: Ասում են պատերազմ, աչքիս առաջ դու ես գալիս` միշտ լայն ժպիտով և հպարտ, բայց ոչ երբեք գոռոզ կեցվածքով…

Գիտեմ, իմ գրածներն էդպես էլ պատասխան չեն ստանալու, բայց գիտեմ նաև, որ դու երկնքից հսկում ես աշխարհը:

Քո մասին պիտի միշտ գրեմ, որ քեզ սերունդներ ճանաչեն: Իմ հավերժ ներկա ընկեր…

Հաղթաթեյ

16-ամյա Սեդայի, 17-ամյա Սիլվայի և Անիի՝ խոտաբույսեր վաճառելու միտքը փոխարինվեց «Հաղթաթեյի» վաճառքով։

Հոկտեմբերի 30-ից Եղեգնաձորի կենտրոնում՝ նախկին «Արագիլ» կինոթատրոնի դիմաց անցորդների ուշադրությունն է գրավում ու հրապուրում հաղթանակի անուշաբույր թեյը, որի ամբողջ հասույթը փոխանցվելու է «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամին։

«Մեկ բաժակի համար նախատեսել ենք 300 դրամ, բայց մարդիկ ավելին են վճարում, իմանալով, որ գումարը փոխանցվելու է հիմնադրամին։ Աշխատում ենք առավոտյան 11-ից մինչև երեկոյան 19-ը։ Նույնիսկ վատ եղանակը չի խանգարում մեզ»,- պատմում է Սեդան։

Իսկ Անին ասում է. «Բացի սև ու կանաչ թեյից, մոշի, ուրցի, անանուխի, նռնածաղկի, ավանդական խառնուրդների համերով են թեյերը, որոնց վաճառքը մի քանի օրում սպասվածից ավելի մեծ հաջողություն ունեցավ»։

Արդեն 700.000 դրամ և ավելի գումար է հավաքվել, որն ամբողջությամբ կփոխանցվի հիմնադրամին։

Վստահ եմ՝ նման ծրագրերը շարունակական և արդյունավետ կլինեն։ Չէ որ ցանկացած նախաձեռնություն հնարավոր է իրական դարձնել, եթե կա բավարար չափով ցանկություն։

Հավերժ հերոս

Ասում են՝ մանկության ընկերներն ամենաիսկականներն  են։ Կարենը իմ դասընկերն էր, մանկության ընկերը։ Դպրոցական տարիներից էլ պարտաճանաչ էր, իր ասածի տերը, պատասխանատու, կամային։ Ամենից շատ սիրում էր սպորտը։ Ասում էր՝  եթե մի օր չմարզվեմ, չեմ կարող քնել։

Դասարանում քսաներկուսն էինք, տասնհինգը տղաներ էին։ Դպրոցն ավարտելուց հետո տասնմեկը գնացին ծառայության։ Կարենն էլ գնաց։ Ծառայում էր Քարվաճառում, Օմարի լեռներն էր պաշտպանում։ Արժանապատվորեն էր կատարում իր գործը՝ առանց մի անգամ բողոքելու։ Կարենի տեսակը ճանաչող մարդիկ երբևէ չեն կարող կասկածի տակ դնել նրա հայրենասիրությունն ու սեփական կյանքն ընկերոջ համար վտանգելու պատրաստականությունը։

Բայց պատերազմը… տարավ լավագույններից մեկին։ Փամփուշտները լավագույններին էլ սիրահարվում են…

2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ին սանձազերծված արցախա-ադրբեջանական պատերազմի 14-րդ օրը՝ հոկտեմբերի 10-ին, հայրենիքի պաշտպանության համար զոհվեց 19-ամյա Կարենը։ Թշնամին ռմբակոծել էր թաքստոցը, Կարենը վիրավորվել էր թիկունքից։ Ուժեղներին միշտ էլ թիկունքից են հարվածում։

Վերջին անգամ խոսել էր ծնողների հետ։ Ասել, որ շատ ընկերներ է կորցրել, բայց հանգիստ լինեն, ինքը լավ է։
Քույրը պատմում է, որ Կարենի զոհվելուց հետո ընտանիքին ապրեցնում է նրա ծիծաղն ու ձայնը, որ ամեն անգամ լսվում է տուն մտնելիս։ Ասում է՝ հպարտությունը մեծ է, բայց ցավն ավելի քան։

Կարենը տան միակ որդին էր։
Ժպտադեմ, աշխույժ, կյանքով լեցուն և չափազանց անկեղծ. Այդպիսին եմ հիշում Կարենին։

Մենք դասարանում քսաներկուսն էինք, քսաներկուսն էլ մնացել ենք։ Կարենն անմահացավ։ Նա միշտ մեզ հետ է, մեր ամենավառ հիշողություններում։

Նա հայրենիքի սրտում Հավե՜րժ Հերոս է…

Փա՜ռք…

Մենք ձեզ կյանք ենք պարտք

Պատերազմի մասին գրքերում կարդալը սովորական է, պատերազմ ապրելն ու ապրած պատերազմի մասին գրելը՝ ուրիշ։ Ես պատերազմը դեմքերով տեսա ու հայացքներով։

Դա 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ի ադրբեջանաթուրքական էսկալացիան է, որն օրերի ընթացքում դարձավ Արցախյան Հայրենական պատերազմ։ 21-րդ դարում նախադեպը չունեցող հակամարտություն։

Սա պատերազմ է, որտեղ հայկական  զորքը կյանքի ու մահվան կռիվ է տալիս  սիրիական, թուրքական, ադրբեջանական ահաբեկիչների դեմ։ Սա պատերազմ է ազգային ինքնությունը հաստատելու, սա պատերազմ է 1915 թվականին սկսած ցեղասպանությունը կանխելու: Մեզ համար պատերազմ՝ բոլոր կանոններով, թշնամու համար պատերազմ՝ բոլոր կանոնները խախտելով։ Սա գոյության կռիվ է։

Պատերազմը քրեորեն էլ, մարդասիրորեն էլ դատապարտելի է, աններելի է, որովհետև կորցրածն անդառնալի է, իսկ կորցրածը կյանքեր են՝ 18, 19, 20, 50, 60  տարեկան կյանքեր… Ես չգիտեմ, թե ոնց պիտի ապրենք, որ արժանի լինենք հերոսներին, ովքեր դեռ պաշտպանելու են հայրենի հողը, և նրանց, ովքեր սեփական գրեթե չապրած կյանքը դրեցին զոհասեղանին, անմահացան, մնացին երկնքում ու հայրենիքը սիրող հայի սրտում…

Հատկապես 18, 19, 20 տարեկան հերոս  տղաներին մենք մի ամբողջ կյանք ու խաղաղություն ենք պարտք և հաղթանակ՝ իրենցով կերտված հաղթանակ։ Այո՛, պատերազմն առանց զոհերի չի լինում, և նրանց արյունով ենք երկիրը պահում, դողում ամեն գրամ հողի վրա։ Նրանց անուններով են գրվում հայի պատմության հերոսական էջերը։

Հայն իր բոլոր սերունդներով էլ անպարտելի է։

Հաղթանակը Հայի արյան ու գենի մեջ է։

Զավակները երկիրը Հայրենիք են դարձնում.

Հայաստանը՝ Հայրենիքս,

Արցախը՝ Մայրենիքս։

 

Փա՜ռք հզոր հայորդիներին:

Եվ խոնարհում՝ լուսավոր հիշատակներին…

nare ohanyan

Հայաստանն սկսվում է սահմանից

Տասներեքը հուլիսի, 2020 թվական…

Արդեն առավոտ դարձող գիշերը մի վայրկյան աչք չփակած՝ կողքիս դրված փոքր գրասեղանից վերցնում եմ սմարթֆոնը և սկսում թերթել լրահոսը։ Աչքիս առաջ նույն բովանդակության լուրեր են՝ «Ադրբեջանի զինված ուժերը Տավուշի ուղղությամբ ՀՀ պետական սահմանը խախտելու փորձ են կատարել։ Իրավիճակը սահմանին սրվում է։ Ադրբեջանական կողմը մեծ կորուստներ է տվել։ Հայկական կողմը կորուստներ չունի։ ՀՀ ԶՈՒ ամբողջությամբ վերահսկում են իրավիճակը։ Կոչ ենք անում հետևել ու տարածել բացառապես պաշտոնական տեղեկատվություն…»։

Մի քանի ժամ մտքերս իրար խառնելով ու ինչու-ների պատասխաններն էդպես էլ չգտնելով (որովհետև երևի պատասխանները չկան)՝ գրում եմ համակուրսեցուս՝ սահմանապահ Տավուշում ապրող.

-Աննա, ո՞նց եք։ Շա՞տ եք վախեցել, թե՞ սովոր եք։

-Որ մի քանի մետր էն կողմ տանկը խփի, ո՞նց կլինի գիտակից մարդը։ Սովոր չենք արդեն մի քանի տարի…

-Գիտեմ, լրիվ ուրիշ զգացողություններ են. Ապրիլյանի ժամանակ ես Արցախում էի՝ սահմանին շա՜տ մոտ…

-Ահավոր ա, սիրտդ մի րոպե չի հանգստանում.․.

-Բայց տեղահանվելու մասին չեք էլ ուզում լսել, չէ՞։

-Չէ՜, չէ՛, ընդհանրապես…

-Զգույշ եղեք, մինչև կխաղաղվի…

Էլ չգրեցի Աննային, բայց մտածեցի՝ իսկ երբևէ կխաղաղվի՞ արդյոք…

Սահմանապահները միայն զինվորներն ու սպաները չե՛ն, սահմանապահները սահմանին ապրողներն են՝ ամեն օր կյանքի ու մահվան սահմանագծին կանգնածները…
Եվ այս երկիրը՝ իմ մի բուռ Հայաստանը, սահմանից է սկսվում, սահմանով էլ ավարտվում է։
Խաղաղասեր ազգ ենք, բայց խաղաղություն չունենք…

Փա՛ռք, ուժ և տոկունություն մեր սահմանապահներին և անառիկություն մե՛ր սահմաններին։

nare ohanyan

Դու

Դու՝
իմ անվերջանալի փնտրտուքների մեջ չփնտրածն
ու գտածը,
Դու՝
իմ ամենաթանկն
ու ամենից սիրածը,
Ինձնից չգնացողն
ու իմ չկորցրածը։

Դու՝
իմ բանաստեղծություն՝
անվերջ գրվածը,
Ու երբևէ ոչ մեկի՝
չկարդացածը։

Դու՝
իմ ուրի՜շ,
ամենաթա՜նկ,
միա՜կ
ունեցածը,
Եվ իմ գոյությունն
ու գոյությանս Աստվածը։
Լռությանս մեջ բարձրաձայնվածը,
Ճակատագրից ինձ վաղուց նվիրվածը։

Դու՝
իմ չկրկնվածն
ու երբեք չուշացածը,
Իմ չմոռացվողն
ու ինձ չմոռացածը։

Դու՝
իմ միակ աշխարհն
ու աշխարհում ունեցածը…

nare ohanyan

Սերը կորոնավիրուսի, թե կորոնավիրուսը սիրո օրերին

Պատերազմները քրեորեն դատապարտելի են, համաճարակները՝ ոչ։

Կյանքը շեղվել է սովորական ընթացքից։ Մարդիկ ինքնամեկուսացել են։ Երևանյան լիքը փողոցները դատարկվել են։ Փակվել է համալսարանը, ու ես, մի փոքր անգամ չոգևորվելով այս հանգամանքից, հեռացել եմ Երևանից՝ քաղաքը թողնելով բնիկներին։ Բայց քանի որ ցանկացած իրավիճակից պետք է քաղել լավագույնը, չսպանելով ժամանակս՝ փորձում եմ այն օգտագործել հնարավորինս արդյունավետ։ Դե, իսկ իմ ժամանակը ոչինչ ավելի արդյունավետ դարձնել  չի կարող, քան գրելը։ Հավատացնում եմ՝ գրելու շատ բան կա, հատկապես՝ հիմա։ Ինչպես չգրեմ այն ամենի մասին, ինչը տեսնում եմ այս օրերին։ Երբ արտակարգ դրությանը, անսովոր ապրելակերպին գերազանցում է անսովոր արտակարգ սերը։  Մեր ժամանակներում իսկական սեր է, երբ մեզ կոչ են անում պահպանել սոցիալական տարածք կոչվածը, բայց մեր կողքին մենք ունենք մարդիկ, որոնց հետ շփվելիս չենք հասկանում ոչ մի սոցիալական տարածք, որովհետև պիտի բուժենք ու բուժվենք մոտիկությունո՜վ, առանց որևէ տարածք պահելու։  Մենք կապաքինվենք իրար գրկելով, կապաքինվենք՝ զգալով, որ միայնակ չենք։ Կապաքինվենք, որովհետև կհասկանանք, որ նրանց համար հաստատ արժե ապրել նույնիսկ համաճարակի ժամանակ։

Եվ եթե սոցիալական տարածքը լիներ փրկությունը, բժիշկներն այդքան մոտ չէին կանգնի իրենց հիվանդներին։ Եթե դա լիներ բուժումը, աշխարհում ոչ մեկն այդպես էլ չէր բուժվի, որովհետև իրարով պիտի բուժվենք։ Համաճարակը մարդկանց ներսում է. ներսից են վարակված, ներսից էլ պիտի բուժվեն։

Սերը կանցկացնի կորոնավիրուսը։

Սե՛րը կլավացնի մեզ կորոնավիրուսի օրերին։

#չփռշտաք
#առողջություն

nareohanyan

Կյանքն անիվ է

Ուսանողականս երկրորդ-երրորդ ամիսներն էին, պատմության դասն էր։ Սեղանին հենված՝ գրում-ջնջում էի, (չեմ հիշում՝ ինչ, բայց հիշում եմ, որ ամենևին կապ չուներ պատմության հետ)։
Ամբողջ ուշադրությունս միանգամից սևեռվեց դասախոսին, երբ խոսքի մեջ համեմատություն անելով ասաց՝  կյանքն անիվ է։ Պահը բաց չթողնելով՝ մտքիս խորքերում մտովի գրեցի «կյանքն անիվ է» արտահայտությունը ու ականջի ծայրով լսելով դասախոսին՝ անցա գրել-ջնջելու ոչ այնքան հասկանալի արվեստին։
Մի քանի օր անց կյանքը որոշեց պարապ չթողնել մեզ և ուղարկել փոփոխություններ, կապ չունի՝ լավ թե վատ։ Փոփոխություններ, որոնք ստիպեցին ոչ թե մտքի մեջ գրել, այլ հասկանալ, որ իսկապես անիվ է կյանքը։ Անիվ, որի գլորվելու ընթացքում մեկ վերևում ես, մեկ էլ պարզապես գետնի վրա։ Վերևում բոլորն էլ կարողանում են դրսևորվել, ինքնավստահ լինել, ուժեղ ու…  Բայց հենց որ փորձում են շարժվել առաջ, հասկանում են, որ առաջ «գլորվելու» համար մի պահ պետք է գետնի վրա մնալ։ Ուզած- չուզած մնում են, բայց միայն նրանք են կարողանում բարձրանալ, ովքեր պատրաստ են կա՛մ տանուլ տալ սեփական կյանքը, կա՛մ հասնել ամենաբարձրին։ Իսկ մնացած բոլորը գնում են, որովհետև դա ավելի հեշտ է, քան մնալն ու պայքարելը այն ամենի համար, ինչը սիրում են կամ ուզում են ունենալ։
Եվ ինչ ուզում եք՝ ասեք, կյանքը անիվ է։ Ու երբ անիվն այլևս չի գլորվում, ուժեղներն արդեն վերևում են լինում, իսկ ներքևում մնում են վախկոտները։