Իմ բնակավայրը խորագրի արխիվներ

Լուսանկարը` Հայկ Սարգսյանի

Աշունը Արարատում

Հեղափոխության դեմքերն ու դեպքերը

Նոյեմբերի 11-ին Եղեգնաձորի Մշակույթի տանը տեղի ունեցավ «Հանուն հավասար իրավունքների» կրթական կենտրոն ՀԿ-ի կողմից կազմակերպած «Հեղափոխության դեմքերն ու դեպքերը» և արվեստագետ Հռիփսիմե Հովհաննիսյանի «ՄԵՆՔ» խորագիրը կրող ցուցահանդեսը:

«Հանուն հավասար իրավունքների» կրթական կենտրոնի ներկայացուցիչ Անուշիկ Ռշտունին ասաց.

-Նախ ողջունում եմ բոլորիդ և շնորհակալություն եմ հայտնում ցուցահանդեսին ներկա գտնվելու համար: Նիկոլ Փաշինյանի վարչապետ ընտրվելուց հետո՝ մայիս ամսին, մենք բաց հայտարարություն տվեցինք, և խնդրեցինք մեզ ուղարկել բոլոր այն նկարները, որոնք արվել են հեղափոխության օրերին: Իրականում խիստ չափանիշներ չունեինք, մենք ուզում էինք ստանալ Հայաստանի հպարտ քաղաքացիների աչքով արված լուսանկարներ: Դուք տեսնում եք լուսանկարների մի մասը, իրականում դրանք շատ շատ են, մենք կարողացանք տպել և ներկայացնել միայն այն լուսանկարները, որոնք ունեն բարձր որակ, այնուհետև վերցրեցինք մեր ցուցահանդեսը, և սկսեցինք շրջել Հայաստանի տարբեր մարզերով, որովհետև մարզերում ապրող շատ մարդիկ հնարավորություն չեն ունեցել հեղափոխության օրերին Երևանում լինելու:

Ցուցահանդեսը հասցրել է արդեն հյուրընկալվել՝ Գյումրիում, Իջևանում, Էջմիածնում,  Վեդիում, Մարտունիում։ Այս անգամ կանգառը Վայոց Ձորի մարզն է։ Մենք մեծ սիրով ներկայացնում ենք մեր ցուցահանդեսը Եղեգնաձորում: Ես շատ ուրախ եմ, որ Վայոց Ձորի մարզպետ Տրդատ Սարգսյանը ներկա է այս ցուցահանդեսին: Ներկաները կարող են գտնել մարզպետին լուսանկարներում:
Եվ իզուր չէ, որ մեր ցուցահանդեսը կրում է «Հեղափոխության դեմքերն ու դեպքերը» խորագիրը: Մարզպետ Տրդատ Սարգսյանը այդ հեղափոխության դեմքերից մեկն է եղել: Եվ ես մեծ սիրով խոսքը փոխանցում եմ նրան:
-Ես շնորհակալություն եմ հայտնում Ձեզ այս ցուցահանդեսը Եղեգնաձոր բերելու համար: Երբ առաջին անգամ ցուցահանդեսը եղավ Երևանում, հեղափոխությունը նոր էր իր արդյունքին հասել, և այն ժամանակ ցուցահանդեսն այն ազդեցությունը չունեցավ ինչ-որ հիմա: Ես չգիտեմ այսօրվա ցուցահանդեսի ներկաներից շատերը ունեցե՞լ են մասնակցություն հեղափոխությանը, եղե՞լ են հրապարակում թե ոչ, զգացե՞լ են այն հույզերն ու ապրումները, որոնք մենք ունեցել ենք այդ օրերին: Բայց հիմա նկարներին նայելով վերհիշում եմ այդ օրերը, և շնորհակալություն եմ հայտնում Ձեզ՝ Անուշիկ Ռշտունի, ցուցահանդեսը կազմակերպելու համար,- ասաց Վայոց Ձորի մարզպետ Տրդատ Սարգսյանը:

Կարևորելով հեղափոխության արժեքների տարածումը և այդ օրերի համախմբվածության պայքարի մթնոլորտի ու գաղափարի վառ պահելու հրամայականը՝ ցուցահանդեսը մինչև տարեվերջ կներկայացվի նաև Հայաստանի այլ քաղաքներում։

Լուսանկարը` Մարիամ Բարսեղյանի

Իմ Վանաձորը

Լուսանկարը` Մարիամ Բարսեղյանի

Լուսանկարը` Մարիամ Բարսեղյանի

Տաղանդավոր երիտասարդության ու արվեստի, արհեստի քաղաք` Վանաձոր: Երբեք չփոխվող այս քաղաքը, միշտ լեցուն կլինի կյանքով, ու ամեն անգամ այս օրը կթնդա Հայքի հրապարակը, որովհետև Վանաձորի երիտասարդության նմանը ուրիշ տեղ չկա:

Չգիտեմ, ինչո՞ւ եմ ամեն անգամ այս անձրևոտ ու մռայլ քաղաքը երիտասարդների եռացող, ակտիվ այրան հետ ասոցացնում: Առաջին հայացքից քնած քաղաքը երբեք քնած չի լինում, որովհետև ամեն անկյունում մի խումբ երիտասարդներ, մի մութ տանը, նոր ու հետաքրքիր գաղափարներ են ծնում և իրագործում: Սա այն դեպքն է երբ քաղաքը փողոցները չեն, շենքերը չեն ու ոչ էլ կանաչ ծառերն են ու անձրևոտ տարվա օրերը:

Վանաձորը մենք ենք, ու մենք ենք այստեղ եղանակ ստեղծողը: Մեզնով է քաղաքը անձրևում ու մեզնով էլ երկնքում արև է ծագում: Վանաձորը հոգեվիճակ է ու բնավորության գիծ: Ու միայն այս քաղաքում ես միշտ ինքս ինձ հետ ներդաշնակ կլինեմ:

Լուսանկարը` Մարիամ Բարսեղյանի

Լուսանկարը` Մարիամ Բարսեղյանի

Վանաձորը էլ վաղուց աքսորատեղի չէ ու ոչ էլ ապագա չունեցող քաղաք, որովհետև այսօր հրապարակը թնդում էր, ու որովհետև վաղն էլ է թնդալու: Ու ամեն ծննդյան օր մենք ավելի շատ ենք լինելու: Ես վստա՛հ եմ, որ Վանաձոր գալու են ու էլ չեն գնալու:

Երբ Երևան էի տեղափոխվում, շատերը կարծում էին` կգնամ ու կմոռանամ իմ քաղաքը: Բայց հասկանո՞ւմ եք, չես կարող հեռանալ ինքդ քեզանից: Վանաձորն էլ իմ հոգին է ու իմ բնավորությունը, ես չեմ կարող առանձնանալ ոչ այս քաղաքի կոլորիտից, ոչ նրա բարբառից: Ո՞ւր էլ ես գնամ, երբ սկսեմ խոսել, կհարցնեք՝ թե որտեղի՞ց եմ, ու ես աշխարհի ամենահպարտ մարդու նման կասեմ.

-Ես Վանաձորից եմ…

received_249461202427399

Ձեռքդ տուր՝ օգնեմ

Սաստիկ շոգ է, հարավային ջերմ քամին մեղմորեն գգվում է հսկա Արմաղանի ուղղաձիգ լանջերին։ Գավառի ավագ դպրոցի աշակերտներով և ուսուցիչներով համալրված արշավախումբն արդեն մեկ ժամ համառորեն մարտնչում է անհաղթահարելի թվացող բարձունքի դժվարությունների դեմ։ Շատերս արդեն ուժասպառ ենք, մեզ հետ բերած ջրի պաշարները սպառվում են, իսկ Արմաղանի երկնամուխ գագաթը դեռ բավականին հեռու է։ Գնալով շնչելը դժվարանում է, հանգստանալու համար լանջին տեղ-տեղ նստած մարդիկ կռիվ են տալիս ներսից ըմբոստացող հանգստանալու անհագ պահանջի հետ և մեծ դժվարությամբ փորձում վեր կենալ։

received_2133276443603773

-Ձեռքդ տուր՝ օգնեմ,- ամեն անգամ լսվում է դպրոցի տեսուչի ձայնը՝ լի կարեկցանքով և օգնելու պատրաստակամությամբ։

Օգնում է, ապա համբերատար սկսում բացատրել հնարքներ, որոնց միջոցով վեր բարձրանալն ավելի դյուրին է դառնում և քիչ ժամանակատար։

Նայում եմ ներքև։ Շատերն են հետ մնացել։ «Ուր որ է կհասնեն»,-մտածում եմ և ճիգեր գործադրում հաջորդ վերընթաց քայլս անելու համար, բայց հանկարծ ուշադրությունս գրավում է տարօրինակ մի բան, ինչը քիչ անց հիացնում է ինձ։ Ընկեր Հարությունյանը, նույն ինքը՝ դպրոցի տեսուչը, որը նույնպես հավանաբար շատ հոգնել էր ու գրեթե գագաթին էր հասնում, վեր բարձրանալու փոխարեն ներքև է իջնում։ Հայացքով ուղեկցում եմ նրան։ Անտրտունջ հասնելով ամենավերջում մնացած աշակերտին՝ զրուցելով նրա հետ աննկատ արագացնում է քայլերի տեմպը, ու հավասարվում են Արմաղանի լայնույթով տարածված արշավախմբի մնացած անդամներին։

Վերջապես գագաթին ենք հասնում ու համոզվում, որ այդքան ճանապարհն իզուր չենք անցել։ Մեր առջև բացվում է մի չքնաղ տեսարան. չորս կողմդ լեռներ ու բլուրներ, առջևումդ՝ Արամաղանի գագաթին՝ վանք, քիչ հեռու՝ խառնարանային գեղեցիկ լճակ… Առաքելությունն իրականացված է, ուստի պետք է հաղթական շուրջպար բռնել, ազգագրական և քնարական երգեր երգել։

received_1054006958110692

Վարընթաց ճանապարհն ավելի հեշտ էր. Արմաղանի լանջերը աստիճանների նման շերտավորված են, ու հնարավոր է նաև վազելով ցած իջնել։

Դեռ չի մթնել, մայրամուտ է։ Վարդագույնի ու նարնջագույնի բոլոր երանգները խառնվել են նուրբ երկնագույնին ու հորիզոնին պար են գալիս՝ հոգեպարույր տրամադրություն ստեղծելով։ Տղաներն արդեն փուռ են դրել, մի քանիսը խաղեր են խաղում, մնացածը պարում են, երգում…

received_268789883608958
Ավագ դպրոցում ավանդույթ դարձած համադպրոցական արշավները, միջոցառումները միշտ ուսուցողական բնույթ են կրում։ Օրվա վերջում մտովի դասավորում եմ օրվա լավագույն ցաքուցրիվ տպավորություններս ու փորձում դրանց կարևորություն տալով մտապահել։ Վերլուծում եմ. լեռան գագաթը մեր նպատակներն են, որոնց ձգտում ենք հասնել։ Շատերը կեսից հոգնում են, ցանկանում հետ դառնալ, հետո փոշմանում և մինչև վերջ գնում։ Հա, մի բան էլ. ողջ ճանապարհին մեր ընթացքին ուժ էր հաղորդում ընկերասիրությունը, ձեռք մեկնելու պատրաստակամությունը, որովհետև ուսուցիչն էլ, դպրոցի տեսուչն էլ, քո դասընկերն էլ, ուրիշ դասարանի աշակերտն էլ մի ընտանիք են դառնում, երբ վստահությամբ ասում են՝ ձեռքդ տուր՝ օգնեմ։

_20180929_202544

mariam nalbandyan

Լռության օր

Այսօր Երևանի քաղաքապետի ընտրությունների նախորդ օրն է՝ լռության օր։ Այս օրը մեզ տրված է, որ մտածենք ու վերջնական որոշենք, թե ում ենք ուզում տեսնել մեր քաղաքապետ։ Այդ պատճառով էլ մենք այսօր կարող ենք չլռել։

Ես, ինչպես ասում են, բնիկ երևանցի չեմ, հայրս Օձունից է, մայրս էլ՝ Նոյեմբերյանից։ Բայց իմ ամբողջ կյանքը ապրել, ապրում եմ ու հուսով եմ՝ միշտ էլ կշարունակեմ ապրել Երևանում։ Երևանի քաղաքացի եմ ու վաղը ես էլ եմ գնալու ընտրությունների։ Ընտրությունները միշտ ինձ համար ինչ-որ շատ կարևոր բան են եղել։ Չափահաս դառնալուս երևի թե միայն ընտրության իրավունք ստանալու համար էի սպասում։ Հիմա արդեն, որպես ընտրող մարդ, կարող եմ ենթադրել, որ ես էլ եմ որոշումներ կայացնում իմ քաղաքի ու իմ ապագայի համար։

Որոշում եմ կայացնում, որ քաղաքս էլ այսպես կեղտոտ չլինի։ Մաքրության հարցը էս վերջերս էնքան շատ է քննարկվել, որ երևի արդեն հոգնել եք։ Բայց կեղտոտ փողոցներից էլ ենք հոգնել։

Որոշում եմ կայացնում, որ հակառակ բոլոր թերություններին՝ չուրախանամ, որ առավոտը առաջին ժամից չեմ դասի, այլ գոնե երկրորդ, որովհետև երթուղայինները մի քիչ ավելի դատարկ են լինում այդ ժամերին, կարողանում եմ կանգնել գոնե։ Որոշում եմ կայացնում, որ վիզս օրումեջ բռնված չլինի, ցածրահասակ աղջիկներն էլ չասեն՝ «զատո ես երթուղայինում ուղիղ եմ կանգնում»։ Ես էլ եմ ցածրահասակ, բայց հպարտ 1,61-ովս մեկ է՝ երկու կես եմ լինում երթուղայինի մեջ։ Որոշում եմ կայացնում, որ տրանսպորտի տնտեսագիտական խնդիրը լուծելիս դասախոսս չկատակի, որ հայերը էս տրանսպորտի խնդրի տակ միշտ ուրիշ բան են հասկանում։ Ուզում եմ էդ հայկական տրանսպորտի խնդիրը վերջապես լուծված տեսնել, որովհետև հաստատ տնտեսագիտականից բարդ չի։

Որոշում եմ կայացնում, որ շոգից չմեռնեմ ամառները։ Դե, էստեղ մի մտածեք, որ ես էն մարդկանցից եմ, որ շոգ եղանակի մեջ Գագիկ Սուրենյանին եմ մեղադրում, չէ, ուղղակի եթե դադարենք իրար քիթ մտած շենքեր կառուցելուց ու ծառեր տնկենք, քիչ կմեռնենք։ Ուզում եմ Երևանում մի քիչ քիչ կառուցենք, ամբողջը դատարկ ու կիսափլատակ շենքեր են։ Մեզ էսքան շենքերը հերիք չե՞ն։

Որոշում եմ կայացնում, որ փողոցներում անտուն շներ ու փիսոներ քիչ ունենանք։ Ես ամեն օր էլ, հա, էլի կկերակրեմ նրանց, բայց էս դեպքում աշխարհում մի տեղ մի բան սխալ է։ Ոչ ոք իմ քաղաքում անտուն չպետք է մնա, լինի դա մարդ, թե կենդանի։ Ու երբ մի օր փոքր ձագի եմ տեսնում դուրսը, կերակրում, իսկ հաջորդ օրը նա արդեն չկա, չեմ ուզում մտածել, որ շներն են մի բան արել։

Որոշում եմ կայացնում, որ անձրևային եղանակը մի քիչ ավելի շատ սիրեմ, քան հիմա։ Սիրեմ նաև, երբ դուրսն եմ, ոչ թե տանը, որովհետև հիմա ինչքան էլ թույն լինի էդ անձրևը, մեկ է` չեմ սիրում մինչև ծնկներս ջուր լինել։ Թարսի պես լողալ էլ չգիտեմ, իսկ մեր շենքի դիմացի վարար գետն անցնելու համար լողալ իմանալն իսկապես պետք է։ Ուզում եմ գետնին էդ անձրևաջրերի համար նախատեսված մետաղյա ցանցատիպ բաները ծառայեն իրենց նպատակին, ոչ թե ավելի բարձր տեղ լինեն, քան գետնի մնացած մասը, որ ջուրը էդտեղ լցվելու համար ստիպված լինի մի շարք ֆիզիկայի օրենքներ խախտել։

էս հարցը որ չլուծվի էլ, ոչինչ, առաջնային չի, բայց կուզենայի միասեռ գետին ունենալ, ոչ թե օրումեջ կարկատած ասֆալտ։

Որոշում եմ կայացնում, որ ես էլ պատասխանատու լինեմ իմ որոշման համար, երբեք չմտածեմ՝ ինձնից հետո կամ իմ տանից դուրս ինչ ուզում է՝ լինի։ Ես էլ կառուցեմ իմ քաղաքը (շենքերի առումով չէ), ու որ ամենակարևորն է՝ միշտ մնամ Երևանի քաղաքացի։ Չէ, խաբեցի, իրականում ուզում եմ Աշոցքում կամ Ճամբարակում ապրել, էնտեղ ավելի հով է։

Որոշում եմ կայացնում ու ուզում եմ երբեք չփոշմանել վաղը կայացնելիք իմ որոշման համար։

Երիտասարդ Գյումրի

Օգոստսի 11-ն էր՝ երևի սովորական մի օր, քայլում էի Գյումրու փողոցներով, մոռացած, որ այդ օրը մեր՝ երիտասարդների օրն էր: Ճանապարհին տեսնում եմ մարդկանց, ովքեր մի տեսակ տարօրինակ են, գունավոր էին նրանց դեմքերը, շորեը: Մի խոսքով, ամբողջովին գույների մեջ էին ընկղմված:

Ճիշտն ասած, մի փոքր զարմացա, հետո հիշեցի, որ այդ օրը ԵՆԿ-ն երիտասարդների օրվա առթիվ կազմակերպել է Color Fest: Շատ ուրախացա, արագ քայլելով հասա Թատերական հրապարակ ու տեսա մի մեծ գունային տոնախմբություն: Նախօրոք ճշտեցի, որ այդ գույները շորի վրա հետք չեն թողնում ու անցա գործի: Մի լավ ներկեցի ու ներկվեցի, ապա մասնակցեցի դրան հաջորդող համերգին, որի ընթացքում էլ մի լավ ներկվեցի ու արդեն երեկոյան վերադառձա տուն:

Հ.Գ. Ճանապարհին մտածում էի՝ տեսնես Գյումրին ըսպես խայտաբղետ էլ ե՞րբ կեղնի:

Համայնքը ԵՍ եմ-ի շրջանակներում իրականացրած ծրագրիս մասին

Հիշո՞ւմ եք, «Համայնքը ես եմ» ճամբարի մասին պատմել էի, որի շրջանակներում յուրաքանչյուրս պետք է ծրագիր իրականացնեինք` ֆոնդահայթայթում անելով:

Իմ ծրագիրը հետևյալն էր. Հալիձոր բնակավայրում պետք է բարեկարգվեր խաղահրապարակը: Դրա համար մեզ անհրաժեշտ էր գումար, որի համար հանդիպեցի բնակավայրի վարչական ներկայացուցիչ` Հասմիկ Ղարագյոզյանի հետ: Ներկայացրեցի գաղափարը, նա հավանություն տվեց և ասաց, որ մեզ կօգնի: Տիկին Ղարագյոզյանը դիմեց համայնքապետարանին, շատ լավ արձագանք ստացավ: Համայքնապետարանը մեզ տվեց այն ամենը, ինչը անհրաժեշտ էր ծրագրի ողջ ընթացքում:

Սկզբնական շրջանում ձևավորեցի թիմ, որի հետ աշխատեցի ծրագրի ողջ ընթացքում:

Թիմի հետ հանդիպումների ժամանակ, յուրաքանչյուրը կիսում էր իր կարծիքը, թե ինչպես կարելի է ձևափոխել, ինչ կարելի է ավելացնել և այլն:

Մեր հանդիպումներից մեկի ժամանակ ներկա էր նաև մեր վարչական ներկայացուցիչ` Հասմիկ Ղարագյոզյանը, ով նույնպես մեզ օգնեց ծրագիրն ի կատար ածելիս:

Տարբեր օրեր հավաքվում էինք, աշխատանքները իրականացնում:

Ծրագրի շրջանակներում նաև ծաղիկներ ենք տնկել մանկապարտեզի շրջակայքում:

Ամենահետաքրքիրն այն էր, որ ծնողները ևս եկան և մեզ օգնեցին:

Կարող եմ ասել, որ արդյունքն ակնհայտ է:

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Գունավոր Արմավիր

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Այ, հիմա ես հպարտ ասում եմ, որ Արմավիրի երիտասարդներից մեկն եմ: Առաջ ամաչում էի, որովհետև կյանք չկար քաղաքում, ուր մնաց՝ հավես երիտասարդություն: Իսկ հիմա նույնիսկ անցկացվում են հետաքրքիր միջոցառումներ: Այսօր «Color party» էր, որին անսպասելիորեն շատ մարդիկ էին եկել:

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Armevents կազմակերպության ղեկավար Արթուր Ոսկանյանի հետ զրույցում նա նշեց, որ նման միջոցառումները Արմավիրում շարունակական կլինեն:

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

-Մենք ունենք թիմ, որի անդամները հիմնականում ընտրվում են կամավորության սկզբունքով: Կամավորները ոչ միայն Երևանից են, այլ նաև մարզերից: Մեր կազմակերպությունը չի բավարարվում միայն այս միջոցառումով:

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Մենք կազմակերպում ենք նաև «փրփուր փարթի», «սև և կարմիր փարթի» և նման այլ փարթիներ: Փակագծերը չեմ բացի, բայց կասեմ, որ մյուս տարի Հայաստանում կանենք լրիվ նոր իվենթ: Մենք ուզում ենք շնորհակալություն հայտնել Արմավիրի քաղաքապետարանին, հանձինս քաղաքապետի պաշտոնակատար Դավիթ Խուդաթյանի, որ աջակցեց մեզ ամեն հարցում. թե ոստիկանության միջոցով տարածքի փակելը, և թե բնակչությանը իրազեկելը:

 

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Իսկ վերջում կազմակերպիչը կոչ-խորհուրդ հղեց երիտասարդներին, որ ավելի շատ ներգրավվեն նման միջոցառումների, տարածեն այս գեղեցիկ միջոցառումը և կոտրեն իրենց մեջ բոլոր կարծրատիպերը:

Հիմա մենք էլ ենք ուզում լինել նախաձեռնող:

Ցորյանի ծովեր

Հովե՜ր կ’ացնին.
Ու ցորյաններս հուշիկ հուշիկ կարթըննան.
Իրենց խորքեն կը հոսի դող մ’անսահման:
Գեղադալար կողերն ի վար բըլուրին
Ծովե՜ր կ’անցնին:

Դանիել Վարուժան