Սև-սպիտակ կյանք

Վեդու երիտասարդներն սկսում են աշխատել

Վեդու գրադարանում կատարվեց ուսումնասիրություն, որի արդյունքում գրադարանի նախկին արխիվային տարածքը որոշվեց հանձնել Վեդու երիտասարդներին՝ ոչ ստանդարտ սրճարան կառուցելու նպատակով: Վեդու համայնքապետ Վ. Բարսեղյանը պատրաստակամություն հայտնեց երիտասարդներին օգնել թե՛ շինարարական աշխատանքներում, և թե՛ մնացած բոլոր այն աշխատանքներում, որտեղ կարիք կլինի: Վ. Բարսեղյանը հորդորեց երիտասարդներին ավելի ակտիվ լինել, մասնակցել ՏԻՄ քննարկումներին, բարձրաձայնել ու քննարկել ցանկացած թեմա համայնքապետարանի հետ:

Գրադարանից հետո ԱԺ պատգամավոր Ռ. Բաքոյանը, Վեդու համայնքապետարանի ընդհանուր բաժնի պետ Լ. Դալլաքյանն ու երիտասարդները հանդիպեցին Պուշկինի 4-րդ շենքի բնակիչների հետ: Ռ. Բաքոյանը լսեց բնակիչների խնդիրներն ու խորհուրդներ տվեց ճիշտ քայլեր ձեռնարկելու համար: Հանդիպմանը միացավ նաև Վեդու ավագանու անդամ Լ. Մանուկյանը:

Պուշկինի 4-ից ուղևորությունը շարունակվեց դեպի Վեդու քաղաքային հուշահամալիր, որտեղ երիտասարդներն առաջարկում են հանգստի գոտի ստեղծել: Այս պահին մանրամասները դեռևս քննարկման փուլում են:

Այնուհետև նույն թիմը քայլեց Վեդիում, ծանոթացավ աղբահանության խնդիրներին՝ Վեդու բնակելի շենքերի տարածքում: Երիտասարդները սկսում են աշխատել: Յուրաքանչյուրի աջակցությունը կխրախուսվի:

Այսօրվա համար այսքանը: Հաջորդ հանդիպումը չի ուշանա:

Վեդիում սկսվում է նոր եթերաշրջան

Լուսանկարը` Մանե Մինասյանի

Լուսանկարը` Մանե Մինասյանի

Տեղի ունեցավ ԱԺ պատգամավոր Ռուստամ Բաքոյանի և Վեդու երիտասարդների հանդիպումը senYAC-ում (Վեդու երիտասարդական կենտրոն): Հանդիպման նպատակն էր վերհանել երիտասարդներին հուզող խնդիրներն ու գտնել դրանց լուծման տարբերակները: Ներկա էին նաև Արարատի մարզպետի օգնական Տիգրան Շիրինյանը, Վեդու համայնքապետարանի ֆինանսատնտեսական բաժնի պետ Անդրանիկ Ավետիսյանն ու Գեղարվեստի դպրոցի տնօրեն Հրայր Գորգոյանը:

Սկզբում երիտասարդները ներկայացրին իրենց անցած ուղին ու senYAC-ի պատմությունը, հետո սկսվեց քննարկումը:

Լուսանկարը` Մանե Մինասյանի

Լուսանկարը` Մանե Մինասյանի

Խնդիրները շատ են, բայց երիտասարդները չեն դժգոհում: Ասում են՝ իրենց ձայնը միշտ էլ լսելի է եղել համայնքապետարանում, ու իրենք միշտ ստացել են աջակցություն տարբեր ծրագրեր իրականացնելու համար: Սակայն Վեդիում կան խնդիրներ՝ երիտասարդների ժամանցի ապահովումը, աշխատատեղերի պակասն ու մշակութային կյանքի բացը: Աղբահանության, թափառող շների, տրանսպորտի ժամերի ու օդի աղտոտվածության մասին ևս խոսվեց:

Ակտիվ քննարկումներ սկսվեցին Վեդու տարբեր հատվածներում կուտակված աղբի վերաբերյալ: Անդրանիկ Ավետիսյանի հրավերով հանդիպմանը միացավ «Մաքուր երկիր» ՍՊԸ-ի տնօրեն Յուրա Հարությունյանը, որը երիտասարդներին լսելուց հետո խոստացավ ավելացնել աղբամաններն ու աղբահանությունը կատարել ավելի հաճախակի:

Նա նաև խոսեց ապագա ծրագրի՝ աղբի վերամշակման մասին:

Լուսանկարը` Մանե Մինասյանի

Լուսանկարը` Մանե Մինասյանի

Վեդեցի երիտասարդները հանդիպման էին եկել հստակ որոշումներով ու առաջարկներով՝ ոչ ստանդարտ սրճարան, չրանոց ու հանգստի գոտի: Ոչ ստանդարտ սրճարանի գաղափարը հավանության արժանացավ գրեթե բոլորի կողմից:

-Սրճարան, որտեղ կանցկացվեն գրքերի քննարկումներ, ֆիլմերի դիտումներ ու հետաքրքիր միջոցառումներ: Փակագծերը չբացենք, որպեսզի հետքրքրությունը մեծ լինի,- ասում են երիտասարդները:

Ռ. Բաքոյանը պատրաստակամություն հայտնեց լինել երիտասարդների կողքին ու միասին իրականացնել թղթին հանձնած ծրագրերը:

Հաջորդ հանդիպման օրն արդեն նշանակված է:

Գարնանային հոգսեր

Լուսանկարը` Մանե Մինասյանի

Լուսանկարը` Մանե Մինասյանի

Արմենակ Հովհաննիսյանը երկմտանքի մեջ է` հողատարածքը վարի՞, ցանքս կատարի՞, թե՞ ոչ: Անցյալ տարվա դառը փորձը վախենալու առիթ է տվել։ Գյուղվարկ է վերցրել, սերմացու, պարարտանյութ գնել, իսկ ամռան կեսին ոռոգման ջրի բացակայության պատճառով մոտ 10 տոննա ձմերուկի բերքը կորցրել է։

Արմավիրի մարզում տարեկան շուրջ 10.500 հա հողատարածք ուղղակի չի մշակվում ջրի բացակայության պատճառով, ինչը մեծ ազդեցություն է ունենում գյուղատնտեսության վրա (ոռոգելի տարածքները մարզում կազմում են 63.300 հա` տնամերձի հետ միասին): Ստորերկրյա ջրերի մակարդակը մարզում 3-4 տարիների ընթացքում մոտավորապես 500 մլն խորանարդ մետրից ավելի պակասել է:

-Մարզի համար, ընդհանրապես, ջրի կարիքները սահմանվում են 250-300 մլն խորանարդ մետր: Ջրի աղքատության խնդիր չունենք: Հիմնականում ունենք ջրի արդյունավետ կառավարման խնդիր: Օրինակ` ձկնաբուծարաններում ջրի կառավարումը ճիշտ չի իրականացվում, շատ դեպքերում ջուրն օգտագործվում է անխնա: Մեզ մոտ խնդիրը ջրի էֆեկտիվ կառավարումն է,- ասում է Արմավիրի մարզպետ Համբարձում Մաթևոսյանը:

Ներտնտեսային և միջտնտեսային ջրամբարների քայքայված լինելու պատճառով Արմավիրում ջրի կորուստները բավականին շատ են:

-Հողային շերտով ոռոգում կազմակերպելու ժամանակ ջրի մոտ 50%-ից ավելի կորուստ ենք գրանցում, ոռոգման ցանցերի մաքրման աշխատանքներն արդեն սկսվել են, և կարծում ենք, որ սեզոնի բացման հետ կկարողանանք ջուրը պատշաճ ձևով հասցնել ջրօգտագործողներին,- նշում է պարոն Մաթևոսյանը:

Լուսանկարը` Մանե Մինասյանի

Լուսանկարը` Մանե Մինասյանի

Գյուղացիները պատմում են, որ բացի ոռոգման ջրից` սեզոնին մի շարք խնդիրների առաջ են կանգնում: Գյուղտեխնիկայի, պարարտանյութի, դիզվառելիքի և սերմացուի խնդիր ևս կա: Բոլոր գյուղական համայնքներում տեխնիկայի դեֆիցիտ կա, եղածը մաշված է, նորերը բացակայում են, գյուղեր կան, որ հարևան գյուղերից են վարձում վար ու ցանք անող տրակտորներ: Թունաքիմիկատների անորակությունը գերխնդիր է դարձել գյուղացիական տնտեսությունների համար:

«Վերահսկողություն չկա, որակի երաշխիք չկա»,- եզրափակում են գյուղացիները:

Իսկ գարունը շուտով կավարտվի:

«Ուրվական» փառատոնը Երևանում

Մայիսի 3-5-ը Երևանում տեղի ունեցավ «Ուրվական» միջազգային երաժշտական փառատոնը։ 22 երկրներից ավելի քան 80 երաժիշտներ ներկայացրին իրենց էլեկտրոնային, ինստրումենտալ, փոփ և ակումբային ստեղծագործությունները։

shushannaHakobyan

Ժամ սպանողները

10:49 է: Էն պահը, որ դեռ դասը չի սկսվել, բայց ուսուցիչը գոռալով մտնում է դասարան ու ասում, իբր մեր ձայնը աշխարհ է կապած: Բա ոնց չասեմ՝ այ ցավդ տանեմ, դասամիջոց ա, գնա, քո դասին կգաս… Ու էդպես հարամվեց դասամիջոցս: Լավ, ինչևէ, անցանք առաջ:

Ես չեմ հասկանում, թե ինչի համար է պետք իմանալ, որ Ջոնաթանը գնում է Լատինական թաղամաս, որ էդ անտեր թաղամասը 1789 թվականին հաստատվել է էդ անունով, բայց հիմա՝ չէ… Ու գիտե՞ք՝ ամենավատը որն է, էն, որ մենակ ես եմ կարդում, թարգմանում, բայց դե հասցնում եմ գրել էլ։ Դե, հա, ես ունիվերսալ եմ:

Վա՜յ, հերթը հասավ Շուշանին: Է՜, չի կարողանում թարգմանել: Լավ, ես գնամ օգնության: Bye…

Կիրակոսյան Քրիստինե

11:09։ Ֆրանսերեն:

Հոգնած եմ, գիշերը լավ չեմ քնել: Մտածում եմ ՝ կարո՞ղ է հարմարացնեմ ու մի քիչ աչք կպցնեմ: Բայց չէ, ո՞նց կլինի: Միշտ մի բան պետք է խանգարի, չէ՞: Էս անգամ էլ խանգարողը մեր դասարանի Գևորգի ձայնն էր։ Բա հիմա չգնա՞մ ձայնալարերը կտրեմ:

Ու էդպես մի քանի րոպե անջատված նստած եմ, մեկ էլ․

-Chouchanna, lit le texte et traduis (կարդա տեքստը և թարգմանիր)։

Պահո՜, էս էր պակաս: Լավ, էլի՜, ընկեր Մակարյան ջան, թողեք քնեմ: Բայց էս ամենը՝ մտքի մեջ, որովհետև ուսուցիչների հետ էդպես չեն խոսում, չէ՞:

Կարդում եմ դասը, բայց բան չեմ հասկանում, ո՞նց թարգմանեմ: Լավ ա՝ Քրիստն էլ կողքս ա, թե չէ ընկեր Մակարյանը երևի չէր հասկանա, որ գիշերը Բիլի Միլիգանի մասին մտածելով՝ չեմ քնել, ու հիմա, մեղմ ասած, ուշքս վրես չի:

Հ.Գ. Բայց իրականում ամեն օր չի, որ էս վիճակն է մեր դասարանում: Ուղղակի մեկ-մեկ ամեն ինչը դառնում է չափից դուրս ձանձրալի, ու ասեմ, որ էս վերջերս դպրոցում էդ շատ հաճախ է պատահում: Համամիտ չե՞ք:

valentina chilingaryn

Իմ 17.am-ը 5 տարեկան է. Վալենտինա Չիլինգարյան

17-ը փայտե տնակ է, որտեղ՝ մի վառարանի շուրջ հավաքված են ամենասիրառատ ու ամենաջերմ մարդիկ։ Էն օրը, երբ նյութս կայքում է դրվում, էդ օրը միշտ տոն ա։ Ամեն անգամ նույն երեխայական խանդավառությամբ ու թաքուն ցնծությամբ եմ դիմավորում նոր բալիկիս՝ նյութիս որպես բազմազավակ մայր։ Շատ տարօրինակ սիրով եմ կապված բոլոր նյութերիս հետ, ու երբ ինչ որ մեկը հարցնում է, թե ո՞րն է իմ ամենասիրելի նյութը, վարանում եմ պատասխանել, որովհետև դա նույնն է, երբ ասում են` երեխաներիցդ ու՞մ ես ամենաշատը սիրում։ Դե, իհարկե՝ բոլորին։ 17-ը էն միակ հարթակն է, որ զբաղված թե չզբաղված լինելիս, միշտ կապը չի կտրվում։ 17-ը միշտ օգնում է արտահայտել զգացմունքներս ու մտքերս, բողոքել ամեն ինչից, երևակայորեն ստեղծել ինչ որ մեկի, ֆիքսել ամենատարօինակ խոսակցություններն ու պահերը, գրել, աճել, զարգանալ։ Գրելը միշտ օգնում է հանգստանալ, կտրվել առօրյայից, լուծումներ փնտրել, մտովի մոռանալ բոլորի մասին կամ բոլորին գրողի ծոցը ուղարկել։

Թեկուզ անցնի 17 տարի, մեկ է՝ էլի թռվռալով գալու եմ, ու հերթով էդ բոլորից (որոնց նախորդ պարբերությունում գրողի ծոցն էի ուղարկել) հարցնեմ. «Իսկ նոր նյութս կարդացե՞լ եք»։

2 տարի առաջ էր, երբ փայլուն աչքերով տրանսպորտի մեջ տեսա առաջին նյութս։ Վեհաբար կարդում էի բոլորի մոտ, լսում շնորհավորանքներ, խրախուսական խոսքեր, խորհուրդներ։ Ա՜յ մարդ, էդ ոնց էի վեհացել, հասնել չէր լինում: 17-ը ամրապնդեց էն ձգտումս, որ պետք է կրթությունս շարունակեմ մեդիա ոլորտում։ Ես իմ նյութերի օրը 2 անգամ ավելի շատ եմ սիրում ընկերներիս, որովհետև էդ օրերին միշտ բարի են լինում ու մեծ ոգևորությամբ սպասում են նոր քննարկումների։ Ա՜յ, օրինակ Ռաֆոն։ Ինձ թվում է, եթե ես տանջվեմ, գիշեր ու զօր քրտնաջան աշխատեմ, աշխարհի ամենաթույն նյութերը գրեմ, մեկ է՝ ինքը միշտ կասի․ «Լավն էր նյութդ, բայց դե էն լուսնին չի հասնի, արա էն ի՜նչ լավն էր քո լուսինը»։ Մկոն ամեն նյութի ժամանակ ասում ա․ «Էնպես կուզեմ քեզ տեսնեմ որպես մեր Հանրային լրատվականի հաղորդավար, տեսնես էդ ժամանակ էլ լուրջ չես կարո՞ղ լինել»։ Դե Արթուրին գիտեք, անհավես սատկում է։ Էն ու՞ր, կարդալն ու՞ր։ Ի դեպ, բացահայտել եմ, որ սկսել է տառապել ցունդոկուով (հիվանդություն, ըստ որի մարդիկ գնում են գրքեր, շարում են դրանք իրար վրա և չեն կարդում ոչ մեկը): Իսկ Լիանան միշտ ինձնից առաջ կիսվում է նյութովս ֆեյսբուքի իր էջում։ Ես միշտ ուրախանում եմ, որ ծանոթներս, ընկերներս, բարեկամներս հիշում են նյութերս, ու երբեմն խոսքի մեջ կիրառում են ինձ` հիշեցնելով երեխաներիս մասին։ Ու ի վերջո, 17-ի միջոցով ես առաջին անգամ ստեղծեցի իմ սիրուն՝ Ջորջին, ում հետ մինչև կյանքի վերջը կապրեմ երջանիկ։ Ես հպարտանում եմ, որ 17-ի տաքուկ տան փոքրիկ բնակիչներից եմ, ու եթե 17-ը ուտելիք լիներ, այն կլիներ մեծ խոզի շաուրմա՝ ամեն ինչով ու կծուն շատ, իսկ եթե լիներ ըմպելիք, կլիներ թարմ բույրով տաք առավոտյան սուրճ։ Դժվարանում եմ հատուկ համեմատություններ փնտրել, որ արտահայտեմ սերս 17-ի նկատմամբ, ուղղակի պետք է ասել, ես ապրում ու մեծանում եմ 17-ում։ Ու էստեղ Ձախ Հարութի ՝ «Էլ չենք լինի 5 տարեկան, ա՜խ դեռ երեկ, տարիներն ուր անցան, փնտրում եմ քեզ հիմա իմ առաջին նյութի քնքշանք, լա՜, լա՜, լա՜…» երգը։

mane. minasyan

Իմ 17.am-ը 5 տարեկան է. Մանե Մինասյան

17-ն ու «Մանանան» ինձ համար եղել են սկիզբ:

Սկիզբ` գրելու, արտահայտվելու ու ինքնահաստատվելու:

Առաջին անգամ հենց 17-ի շնորհիվ նյութերս հասանելի դարձան հանրությանը, առաջին անգամ հենց 17-ի համար արեցի հարցազրույց:

Եթե ես այսօր կարողանում եմ առանց դժվարության գրել, նկարել ու ընդհանրապես ամենաանհետաքրքիրը հետաքրքիր ձևով պատմել, ապա դա միայն իմ 17-ի շնորհիվ:

Նրա խորհուրդների ու մեկ-մեկ հանդիմանությունների շնորհիվ է, որ սխալները երկրորդ անգամ չեն կրկնվում գրածներումս:

5 տարի՞, չէ, 50 էլ անցնի, մեկ է, 17-ը եղել ու մնալու է սկիզբ, հարազատ ու կարևոր:

valentina chilingaryn

Ոչ իրավական տեսություն

Ժամանակն է գիտակցելու այն փաստը, որ ես ծնվել եմ պերֆեկցիոնիստների ընտանիքում՝ հայրս, ով չափազանց ճշտապահ ու պատասխանատու է, և մայրս, որը պարզապես շնչում ու արտաշնչում է օրենքներ հարգելով։ Էս վերջերս, ուսուցիչներիցս մեկը ասաց, որ ես և իմ հասակակիցները մի տարիքում ենք, երբ բոլորս ծնողներից պահանջում ենք սեր ու քնքշանք, որովհետև սա մի ժամանակահատված է, երբ երեխաները կարոտ են սիրո և ջերմության։ Եսիմ, ինձ համար աննորմալություն կլինի պահանջել էդ սերն ու քնքշանքը ծնողներիցս, որովհետև էդ մի տեսակ նյարդայնացնող է։ Օրինակ, ես չեմ հիշում, թե երբ եմ վերջին անգամ գրկել կամ համբուրել մորս կամ հորս։ Իրենց հետ իմ խոսակցությունները մեծ մասամբ պաշտոնական են ստացվում, որովհետև երևի չեն ընդունում էն փաստը, որ երկու նորմալ մարդկանցից կարող է ծնվել ոչնչի հետ կապ չունեցող աննորմալ։

-Կլինի՞ էսօր դպրոց չգնամ, մա՛մ։ Էսօր մի տեսակ զզվում եմ դպրոցից։

-Դու միշտ ես ատում դպրոցը, չկա իրավական մի կետ, որ քեզ թույլ տա առանց պատճառի բացակայել դպրոցից։

-Հա բայց, իմ զգացմունքները դպրոցի նկատմամբ ինչի՞ պիտի իրավականորեն հաստատվեն, էդ խնդրի սրտային հատվածն ա, հասկանո՞ւմ ես, մա՛մ։

-Մենք խոսում ենք օրենքից, սենտիմենտալ հատվածը տեղ չունի էստեղ։

-Մա՛մ, դու խառնում ես ամեն ինչ։ Կլինի՞ ասես՝ չէ փոքրիկս, եթե չես ուզում, մի՛ գնա։

Խորը շունչ քաշեց ու գնաց սենյակից։ Եթե գոյություն ունենար մի սարք, որը փաստացի կուսումնասիրեր ուղեղիս հոգեբանական անկյունը, ապա էնտեղ կգերակշռեին մամայի «օրենքով, դու պետք է ․․․» -ով սկսվող նախադասությունները։ Մեկ մեկ, ինձ թվում է, որ Գալուստ Սահակյանի «Երեխաները պարտավոր են մեծանալ» ասույթը իմ մասին է գրված։ Երևի դրա համար չեմ պահանջում, էսպես կոչված, սերն ու քնքշանքը, կամ էլ պահանջում եմ, ուղղակի ես չգիտեմ, որովհետև ինձ համար անհնար է էդ տեսանկյունից ծնողներիս պատկերացնելը։ Գրողը տանի, կամ հայրս։ Չեմ հասկանում, ո՞նց կարող է մարդ այդքան ճշտապահ լինել։ Մի անգամ, էնպես ստացվեց, որ պիտի աշխատանքից հետո ինձ վերցներ, ու ես պիտի 19։30 լինեի մետրոյում։ Անց 32 հասա։

-Բարև, ո՞նց ես։

-Բարև,- ու լռեց։

Հասկանում էի, որ հեսա պապայի հրաբուխը կժայթքի, ուղղակի ի տարբերություն մամայի հրաբխի, որն արտահայտվում է գոռոցներով, պապայինը միայն ջղային հայացքներ են։

-Դու մահմեդակա՞ն ես։

Չհասկացա սկզբից, մահմեդականությունը ի՞նչ կապ ունի խոսակցության հետ, որովհետև պապան կրոնի հետ սեր էլ չունի։ Գուցե մահմեդականները ուշանո՞ւմ են հենց 2 րոպե, դրա համար։ Եսիմ։ Ամեն դեպքում լռեցի։

-Քանի րոպեում ես մաթեմի խնդիր լուծում։

Էստեղ նենգորեն հասկացել էի, որ հեսա էն լեկիցան ա սկսվելու, որ 2 րոպեում կարող էի մաթեմի 1 խնդիր լուծել, անգլերեն 3-4 նոր բառ սովորել, գրքի 1 էջ կարդալ, դրա համար վստահ ասացի՝ դե 5, ինչի՞։

Մյուս անգամ երբ պիտի ընտանիքով ընթրեինք, արդեն մաման գլուխս լցրել էր, որ 18։30 տանը լինեմ, որովհետև օրենքով էդպես է։ Էս անգամ չգիտեմ, սահմանադրությամբ թե օրենսգրքով, բայց ոնց որ մաման ա ասում ՝ իր օրենքով։ Անց 36 մտա տուն, բոլորն ինձ էին սպասում, փչացրեցի ընտանեկան ընթրիքը, էլի ջղային հայացքներ, կիսատ ափսեներ, մեծ կորուստ թվացող իրավիճակներ։

Չսովորեցի ծնողներիս համար լինել ճշտապահ, մինչդեռ շրջապատում կամ դպրոցում ասում են՝ պատասխանատու եմ։ Երևի դրա համար է, որ ատամնաբույժս հենց սահմանված ժամանակից 15 րոպե ուշ է սկսում իր գործը, ուզում եմ հայրիկի նման ջղային հայացքներ նետել, բայց չեմ կարողանում, որովհետև արևի պես ժպտում է, ու էդտեղ մոռանում եմ ինչ պիտի ասեի։ Դե էդ ա էլի, սեր ու քնքշանք պահանջող երեխա եմ։ Երևի հենց մերոնք էս նյութը տեսնեն, մաման էլի կասի՝ դու օրենքով իրավունք չունես առանց իմ համաձայնության իմ մասին նյութ գրել, պապան էլ բան չի ասի, որովհետև ինքը չի իմանա, որ սահմանված ժամին պիտի նյութս կայքում լինի, թե չէ կասեր, ուշացար 3 րոպե, 35 վայրկյան, 19,5 միլիվայրկյան։ Ես էլ կցինիկանայի էլի, ու կասեի՝ ուշ-ուշ եմ գալիս, բայց ոչ ուշացած։

Օրենքներով ու պարտականություններով հագեցած օրվանից հետո, էլի ֆեյսբուքի էջս էի թերթում, հանդիպեցի ԱԺ-ի մի ելույթի, որտեղ մի կին պատգամավոր նշում էր. «Բանակ գնալու կարողությունը երեխաները դպրոցից պետք է ձեռք բերեն»: Սկզբից խորը շունչ քաշեցի, հետո ասացի` «Վախ, հորս արև», հետո ոչինչ բարձրաձայն չասացի` մտքիս մեջ բարկացա: Առհասարակ, քաղաքական նորություններ հանդիպելիս, աշխատում եմ արագ թերթել ու չխորանալ, որովհետև մեկ-մեկ ինձ թվում է, որ ԱԺ-ի շատ խորհրդակցությունները, ոնց որ էն կորած գյուղի ժողովներից լինեն, երբ հավաքվում են գյուղի իգիթները ու որոշում արժի՞ կովին մորթել, թե մի քիչ էլ սպասել մինչ կաթնատվությունը մեծանա: Գուցե վիրավորական հնչի, ա՜յ, մարդ` գուցե չհնչի էլ, բայց ամեն դեպքում ասեմ` իմացեք, նման տպավորություն է ստեղծվում: Ելույթի վերոնշյալ նախադասությունը ուղեղիս ծալքերում առաջացրեց Error 404, հետո մտածեցի, թե դենդրիտներս սխալ են ընդունել էդ տեղեկատվությունը ու աքսոններս էլ սխալ փոխանցում են կատարում: Մի խոսքով մտածեցի, թե իրենց internet connection is poor է: Բայց, հենց սկսեցի ինձ update անել, հասկացա, որ ամեն ինչ կարգին է իմ նյարդային ազդակների հետ:
Շարունակելով այս ցնդաբանությունը (սիրելի՛ խմբագիր, չջնջես այս բառը, եթե մտածում ես խեղճ նեյրոններիս մասին) ու փորձելով հասկանալ դրա էությունը, եկա այն եզրակացության, որ բանակի գիտակցումը պետք է սկսել մանկապարտեզից, պետք է երեխաներին սովորեցնել լինել անհանդուրժող, որ պատերազմի լուծումը զենք վերցնելն ու կռվելն է, սովորեցնել հպարտանալ ու ուրախանալ թուրքի արյունով և ապրել այն ենթագիտակցությամբ, որ թուրքերը, ադրբեջանցիները, պարսիկները բոլոր ազգերը բացի հայերից, ու հա երևի «սիրելի» ռուսներից, մարդիկ չեն, դրանք զուտ ֆիզիկական քարեր են, որոնք չունեն սիրտ, զգացմունք ու հոգի: Դասագրքերը մեզ սովորեցնում են լցվել հավերժական չարությամբ, հպարտանալ Սամվելով, ով հայրենիքի համար սպանեց ծնողներին, միայն բավարարված զգալ, երբ թուրքը մեռած է կամ հայը անհարգալից վերաբերմունք է ցուցաբերում այլ «թշնամի» ազգի հանդեպ: Ցինի՞կ եմ: Չէ, ուղղակի ուզում եմ, որ երեխաներին չխառնեն հիմար ու անիմաստ քաղաքական կռիվներին: Մնացել էր` դպրոցից երեխաները ձեռք բերեին բանակ գնալու կարողությունները: Կլինի՞ ոչ մեկին դեռ փոքր ժամանակվանից չդատապարտեն բանակ գնալու պարտավորության կամ էլ թուրքի ու ադրբեջանցու նկատմամբ ատելությամբ:
Որպես ՀՀ քաղաքացի, ես չեմ ցանկանա դպրոցում լսել կոչեր պատերազմի ու բանակի կարևորության մասին, ես ուզում եմ լսել խաղաղության քարոզներ, որ դա էական չէ, թե մարդն ինչ ազգ է, մարդը բարձրագույն արժեք է, անկախ իր էթնիկ պատկանելությունից: Ես ուզում եմ, որ ընդունվեն այնպիսի խելամիտ քաղաքական որոշումներ, որոնք երկիրը չեն տանի դեգեներացիայի: Ես նկատի չունեմ` եկեք բանակը ցրենք, նստենք տանը ու անպաշտպան սպասենք: Ես ուղղակի ուզում եմ, որ ձգտենք նրան, որ գա մի օր, երբ բանակ գնալը պարտավորություն չլինի, որ չվախենանք, երբ մտածենք՝ այ, եթե տղաս չգնա, ո՞վ պիտի սահմանը պահի։ Չէ, թող գա մի օր, որ զգանք խաղաղության բույրը, ոչ թե ատելության անդուր հոտը։ Գուցե այդ օրը շատ հեռու է, բայց հաստատ սարերի հետևում էլ չէ։ Ընդունվեն Էնպիսի քաղաքական որոշումներ, որոնք երկիրը կտանեն խաղաղության, որ բանակի դերը էդքան էլ մեծ չի լինի երկրում, որ բոլորս մեր ընկերներին, եղբայրներին, զարմիկներին բանակ ճանապարհելուց միայն հպարտություն ապրենք, առանց վախի մթնոլորտի, որ էլ չենք տեսնի: Ախր, էս սիրո ու հանդուրժողականության հեղափոխություն էր: Լավ, սերը ձեզ պահեք, ո՞ւր ա հանդուրժողականությունը: Գուցե շատ խորացա, գուցե էդ նախադասությունը նման ենթատեքստ էլ չուներ, բայց ես էսպես եմ կարծում բանակ գնալու կամ չգնալու հետ կապված։ Ու վատը էն ա, որ էս նույն ատելությունը միայն հայերի կողմից չի, «թշնամի» ազգերն էլ պահը բաց չեն թողնում։ Բայց եղածը ընդամենը հիմար քաղաքական կռիվներ են, որոնց չարժե խառնվել։ Տեսնես, կգա՞ մի օր, որ կհասնենք էն գիտակցական մակարդակին, որ յուրաքանչյուր ազգին բնորոշ հատկանիշ չկա, որ միանշանակորեն զատի տարբեր ազգերին։ Բոլորն էլ հասարակ մարդիկ են, տարբեր արտաքին հատկանիշներով, տարբեր բնավորության գծերով ու տարբեր կարծիքներով։

Պետք չի լրջանալ։ Էսքան բան։

shushannaHakobyan

Ամեն դեպքում՝ անծանոթներ

Երկար ժամանակ է՝ չէր երևացել մեր շենքերում: Լավ է, որ եկավ: Էնպես չի, որ շատ էի ուզում նրան տեսնել, բայց, համենայնդեպս, նրա բացակայությունը նկատելի էր դարձել:

Նույն թափթփված մազերը, նույն փայլող աչքերը, նույն քայլվածքը… Միայն մի բան է փոխվել՝ ժպիտը։ Առաջ հազվադեպ էի նրան ժպտալիս «բռնացնում», իսկ հիմա երջանիկ է երևում: Տեսնես՝ ո՞ւր էր այսքան ժամանակ, կամ ինչո՞ւ է այսքան ուրախ: Լավ, է՜, դա իմ գործը չէ։ Նույնիսկ նրա անունը չգիտեմ, ուր մնաց թե մոտենամ ու խոսեմ հետը…

Նրա մասին գրեթե մոռացած քայլում եմ ու այգու առաջին պատահած ազատ նստարանին տեղավորվում: Նայում եմ դիմացս նստած հավանաբար իմ տարիքի աղջկան: Մի պահ աչքս գցում եմ նրա վրա. դեմքի հոգնած ու դատարկ արտահայտություն, կիսափակ ու ոչինչ չասող աչքեր:

Փորձում եմ դեմքիս ժպիտ խաղացնել, որ իմ աչքերն էլ նրա աչքերին չնմանվեն: Չի ստացվում:

Ուզում եմ վեր կենալ, գնալ, հարցնել, թե ինչն է նրան խանգարում ուղղակի ժպտալ, բայց մենք անծանոթներ ենք, չէ՞: Ես ինչ գործ ունեմ. իր կյանքն է, ինչ ուզում է՝ թող անի։

Վեր եմ կենում ու անշտապ քայլերով գնում տուն: Տուն գնալիս ես ու ականջակալներս հիանալի զույգ ենք: Ականջակալներումս մի աղջիկ անընդհատ հարցնում է. «What’s keeping me up at night?»։ Մտածում եմ, մտքումս ինքս ինձ պատասխանում. «Էն մարդիկ, որ միշտ հանդիպում են ճանապարհիս, բայց մեկ է՝ մնում են ուղղակի կողքովս քայլող ու անցնողներ: Էն մտքերը, որ էդ մարդիկ թողնում են իրենց անցնել-գնալուց հետո: Էն ձայները, որոնց տերերին այդպես էլ չտեսա…»։

Ինչ եմ, է՜, մտածում, 21-րդ դարն է շուրջը։ Ամեն մեկը իր գործին, յուրաքանչյուրն իր կյանքով։