Թագուհի Աղասյանի բոլոր հրապարակումները

taguhi aghasyan

Դպրոցական հուշեր

Ես սովորել եմ Բյուրեղավան քաղաքի Ս. Վարդանյանի անվան ավագ դպրոցում: Տասներկու տարի նույն պատերի ներսում եմ սովորել և բնականաբար շատ եմ կապվել այնտեղ եղած ամեն ինչին: Ի սկզբանե մեր դպրոցը միջնակարգ էր, և երբ ես արդեն չորրորդ դասարանում էի, այն դարձավ ավագ դպրոց: Դե իհարկե, մեզ չվռնդեցին դպրոցից, և ես մինչև վերջ սովորեցի այնտեղ:

Սովորելու տարիներին ուսուցիչների խոսքերը կամ արարքները, ինչպիսին էլ, որ դրանք լինեին, եղել են ամենատպավորիչը ինձ համար: Այսօրվա պես հիշում եմ, երբ մաթեմատիկայի ուսուցչուհին տեսնում էր, որ ինչ-որ աշակերտ դասի ժամանակ ձեռքը դրել է գլխի տակ, ասում էր.

-Ձեռքդ հանի՛ր գլխիդ տակից, թող այդ դատարկ գլուխդ ընկնի, ջարդվի:

Ինձ մինչ օրս էլ ծիծաղելի են թվում այդ բառերը, որովհետև ես վախից նրա դասաժամին այդպես չէի անում, ու «պատիվ չունեցա» լսելու այդ խոսքերը:

Պատմության ուսուցիչս մինչև մեզ դաս հարցնելը միշտ դասը պատմում էր, ու երբ պատմելիս ձեռք էինք բարձրացնում, որ հարց տանք, ասում էր.

-Մի՛ ընդհատեք ինձ, հարցը թղթի վրա գրե՛ք, որ չմոռանաք, երբ ավարտեմ, կհարցնեք:

Աշխարհագրության ուսուցչուհիս դաս պատմելիս գրեթե միշտ ասում էր․

-Դուք գիտե՞ք, որ…

Ամենազավեշտալին այն է, որ մենք ոչինչ էլ չգիտեինք. չէ՞ որ դա լրիվ նոր դաս էր և եթե որոշ բաների էլ ծանոթ էինք եղել նախկինում, մեկ է, չէինք հիշում:

Անգլերենի ուսուցչուհիս մեկ-մեկ նուրբ հումորներ էր անում: Օրինակ՝ մեզ զվարճացնելու համար գրատախտակի մոտ կանչելիս ասում էր.

-«Մույսը» դու կգաս:

Վերջում էլ ուզում եմ պատմել դպրոցը ավարտելուց առաջ վերջին ծիծաղելի դեպքը: Իմ շատ բկլիկ դասընկերուհին սոված էր, և ինչպես ասում են՝ գրեթե հանգչում էր սովից: Ես իմ մեկ ուրիշ դասընկերուհու հետ գնացի բուֆետ, որ նրա համար ուտելիք գնեմ, մինչ նա գրադարանում դասի պատրաստվի: Մենք գնեցինք կարտոֆիլով կարկանդակ: Մինչ բուֆետից հեռանալը, իմ ընկերուհին որոշեց սեղանին դրված աղամանը վերցնել ու մի քիչ աղ լցնել կարկանդակների վրա, որ մեր սոված ընկերուհին ավելի ախորժակով ճաշակի այն: Երբ աղամանը վերցրեց ու սկսեց աղ լցնել, աղամանի կափարիչը դուրս եկավ, և աղը լցվեց կարկանդակի վրա, մի մասն էլ թափվեց գետնին: Մինչ մենք խուճապի մեջ էինք, վաճառողուհին ճչում էր մեզ վրա.

-Վայ, մի քիչ զգո՛ւյշ եղեք, ամբողջը թափեցիք:

Նա սկսեց ավլել գետնին թափվածը` շարունակելով բողոքել: Ես վերցրի աղամանը և սեղանին դնելիս այս անգամ էլ այն իմ ձեռքից սայթաքեց, ու աղը թափվեց սեղանին: Կինը վերջնականապես պոռթկաց.

-Մեծ աղջիկներ եք, զգո՛ւյշ եղեք, էլի… գոնե սեղանին թափվեր…

-Հա, բայց այս անգամ սեղանին թափվեց,- չէր նահանջում ընկերուհիս:

-Պատահական ստացվեց, կներեք,- ես ինձ շատ վատ էի զգում:

Ինչևէ, երբ հեռացանք ու այդ աղոտ կարկանդակները տվեցինք իր տիրուհուն, նա առանց դժգոհելու հաճույքով սկսեց ուտել, իսկ ընկերուհիս պատմում էր.

-Թագուհին հազար անգամ ներողություն ասելով՝ մեջքանց դուրս եկավ բուֆետից…

taguhi aghasyan

Հայաստան աշխարհ

Շատերը գիտեն, որ հայրենիք բառի արմատը հայրն է, բայց ըստ իս՝ արմատը հայն է: Հայն է ոչ թե նրա համար, որ ես եմ հայ, այլ որովետև հայրենիքը աշխարհում հայի պես սիրող չկա: Էլ ո՞ր ազգն ունի այդքան մատյաններ իր հայրենիքի մասին գրված: Էլ ո՞ր ազգի տղաներն են ինքնակամ բարձրանում սահման՝ գիտակցելով, որ կարող են մահվանն անձնատուր լինել, միայն թե հայրենիքը պաշտպանված լինի: Էլ ո՞ր ազգի մայրերն են արցունքներն այդքան հմտորեն թաքցնում ու ամենաթանկ զավակին ուղարկում բանակ և երկու տարի անքուն մնում, զօրուգիշեր աղոթում: Էլ ո՞ր ազգն է, որ հայի չափ ցավ է տեսել հանուն հայրենիքի, բայց միևնույնն է, չի հանձնվել, չի փոխել իր կրոնը, լեզուն, չի լքել իր հողը:

Հայ լինելուս համար հպարտությունն ինձ ուղղակի խեղդում է:

Ես ուսուցիչ եմ ուզում դառնալ հանուն հայրենիքիս վաղվա սերնդի, հանուն նրա, որ վաղվա հերոսները դեռ դպրոցական աթոռից պաշտեն իրենց հայրենիքը:

Իմ հայրն ու մայրը Տավուշի սահմանամերձ Այգեձոր գյուղում են ծնվել ու մեծացել, և ես, ամեն անգամ այնտեղ գնալով, ավելի շատ եմ սկսում սիրել մեր ազգը, որ այդքան անվախ է ու կրակոցի ձայնը անգամ չի վախեցնում նրան:

Հայրենիքը սուրբ է: Հայրենիքից ենք սերվել ես, դու, իմ ու քո ծնողները, մեր ընկերներն ու բարեկամները և բոլոր բոլորս: Հայրենիքը պետք է պինդ պահել ու երբեք-երբեք չուրանալ հայ լինելը, գոնե մեր եղբայրների համար, որ հիմա Հայաստան աշխարհն են պաշտպանում թուրք ու ադրբեջանցի «լավ հարևաններից»: Եվ հիշի՛ր.

Հայրենիքը մոր պես աղոթում է․

Անփորձանք լինես, հայո՛ց զինվոր,

Քո խիզախ անունը մեր սրտում է,

Մերօրյա հերոսն ես փառավոր:

taguhi aghasyan

Քննությունից հետո

Եթե մի օր ձեռքումդ հայտնվի իմ կյանքի օրագիրը, ու դու ցանկանաս կարդալ և ոգևորությամբ բացես այն, առաջին էջի առաջին նախադասությունը, որ կկարդաս, կլինի ոչ թե «Բարև, իմ անունը Թագուհի է», այլ «ես սիրում եմ գրել»: Այո՛, ես շատ եմ սիրում գրել, և երբ ուրիշները ընկճախտից ազատվելու իրենց մեթոդն են ասում, ես հիշում եմ, որ իմ մեթոդն ամենալավն է. պարզապես վերցրո՛ւ մի գրիչ ու սկսիր «գոռալ» թղթի վրա, գրի՛ր այն ամենի մասին, ինչը զայրացնում է քեզ․ հաստատ կօգնի:

Հա, ճիշտ ես հասկացել, ես թեմայից շեղվելու ակնհայտ տաղանդ ունեմ, այնքան տաղանդավոր եմ, որ մի անգամ ուսուցչուհուս հանձնարարած «Բերքահավաք» վերնագրով շարադրության մեջ մի ամբողջ կյանքի պատմություն էի պատմել և շրջանցել բերքահավաքի սուրբ ծեսը: Ինչևէ, քանի հիշել եմ գրելուս բուն թեման, ուզում եմ կիսվել իմ տպավորություններով 2020 թվականի ընդունելության քննությունների վերաբերյալ: Սկզբում ես շատ վախեցած էի, դե լավ, մի քիչ չափազանցնում եմ. ես նորմալ վախեցած էի: Բայց երբ սկսվեց քննությունը, և ես բացեցի թեստը, պարզապես ուրախությունից ծիծաղում էի (Չարենցավանի թիվ 1 դպրոցում հայոց լեզվի քննություն հանձնողների առաջին խումբ, հուսով եմ՝ չեք նկատել իմ ոչ նորմալ պահվածքը): Հետո այդպես երջանիկ դեմքով ես հանձնեցի քննությունը և (գլուխ գովել չհամարե՛ք) առաջինը դուրս եկա քննական սենյակից: Բոլոր ծնողները ինձ հարցուփորձ էին անում, իսկ ես կյանք տեսած իմաստունի հայացքով պատասխանում էի.

-Շատ հեշտ է: Եթե պարապել են, կընդունվեն:

Այսքանից հետո, սիրելի՛ ընթերցողներ, մի քիչ կհիասթափվեք, որովհետև երևի կմտածեք, որ հաստատ 20 ստացած կլինեմ, բայց չէ, 16 եմ ստացել։ Ամենևին չեմ տխրել, որովետև ես քննությանը մեն-մենակ եմ պատրաստվել, և ոչ մի ուսուցիչ ինձ հավելյալ դասեր չի տվել։ Ես եմ եղել թե՛ աշակերտը, թե՛ ուսուցիչը:

Իսկ հիմա՝ քննությունից հետո, ես ուզում եմ ասել հաջորդ տարվա դիմորդներին իմ թևավոր դարձած խոսքը, որով ես իմ դասընկերներին էի ոգևորում քննությունների ժամանակ․ «Ոչ թե առաջ, այլ վեր»։

Հ. Գ. Ի միջի այլոց, ես սովորելու եմ բանասիրական ֆակուլտետում և կարծում եմ, որ գրելու հանդեպ ունեցած մեծ սերն ինձ ուղղեց այստեղ:

Իմ ոգեշնչման աղբյուրն իմ ուսուցիչն է

Լուսանկարը՝ Էլզա Զոհրաբյանի

Լուսանկարը՝ Էլզա Զոհրաբյանի

Մի քանի տարի առաջ մեզ հանձնարարեցին «Իմ ոգեշնչման աղբյուրն իմ ուսուցիչն է» վերնագրով շարադրություն գրել: Ես գրեցի շարադրությունը, բայց Նրա համար այդպես էլ չընթերցեցի: Հիմա այն ձեր դատին եմ հանձնում: Հուսով եմ, որ այս անգամ Նա` իմ սիրելի ուսուցիչը, կկարդա այն:

«Իմ ոգեշնչման աղբյուրն իմ ուսուցիչն է»

Ես սիրում ու հարգում եմ իմ բոլոր  ուսուցիչներին: Նրանք աշակերտներին  գիտելիք են տալիս:  Որոշ աշակերտներ ճիշտ և տեղին են կիրառում իրենց  սովորածը, ոմանք էլ պարզապես մոռացության են տալիս:

Իմ ամենասիրելի ուսուցիչը ընկեր Օխոյանն է: Նա խելացի է, բարի ու գեղեցիկ`ինձ համար անթերի: Ընկեր Օխոյանը դարձել է մեր դասղեկը:  Բացի դասղեկ լինելուց, նա մեզ դասավանդում է «Աշխարհագրություն»  և «Հայոց եկեղեցու պատմություն» առարկաները:
Նրա շնորհիվ ես սովորել եմ քարտեզը: Կարող եմ ցույց տալ երկրագնդի բոլոր երկրները, մայրցամաքները, օվկիանոսները, լեռներն ու գետերը:
«Հայոց եկեղեցու պատմություն» առարկայի դասաժամերին էլ քրիստոնեական դաստիարակություն ենք ստանում, սովորում ենք: Ծանոթացել ենք մեր եկեղեցու պատմությանն ու ծեսերին:

Ես նրան եմ համարում իմ ոգեշնչման աղբյուրը, որովհետև նրա ամեն մի խոսքը ինձ համարշատ կարևոր և ուսանելի է:
Կան աշակերտներ, որոնք ուսուցչին սիրում են գնահատականի համար:  Եթե  բարձր գնահատական են ստանում ` ուսուցիչը լավն է, եթե ցածր` վատ ուսուցիչ է: Ես այդպես չեմ մտածում: Թե աշխարհագրությունից,  թե Հայ եկեղեցու պատռմությունից   ցածր գնահատականներ եմ ստացել, բայց երբեք իմ կարծիքը չեմ փոխել դասղեկիս մասին: Ընկեր Օխոյանը  շատ համբերատար անձնավորություն է, նաև` զիջող:

Մի անգամ ուրվագծային քարտեզը մոռացել էի տանը, բայց նա ինձ ներեց ու մատյանում «երկուս» չդրեց: Ես հասկացա, որ ամեն դեպքում, պետք է պարտաճանաչ լինել, եթե անգամ ուսուցչուհին զիջում է ու «երկուս» չի նշանակում:

Շատ եմ սիրում, երբ գնում ենք էքսկուրսիաների: Ընկեր Օխոյանը մեզ գրեթե բոլոր մարզեր տարել է ու ծանոթացրել տեղի տեսարժան վայրերին:

Ընկեր  Օխոյանը շատ լավ խորհրդատու է: Աշակերտները նրան վստահում են, նույնիսկ իրենց  անձնական գաղտնիքներն են պատմում: Ընկեր Օխոյանը, ընտանիքիս անդամներից հետո ամենաթանկ մարդն է ինձ համար:

Ես նրան շատ եմ սիրում:

Շուտով էլի դպրոց

Լուսանկարը՝ Դիանա Շահբազյանի

Լուսանկարը՝ Դիանա Շահբազյանի

Սեպտեմբերի մեկ՝ ոմանց համար սիրելի, ոմանց համար անտանելի դարձած օր: Ես պետք է առաջին անգամ դպրոց  գնայի ու գնացի: Ես սկսեցի սիրել դպրոցը առաջին իսկ օրվանից: Դե, բոլոր նրանք, ովքեր վաղուց հաճախում են դպրոց, պետք է որ արդեն իրենց որոշակի կարծիքն ունենան այդ վայրի մասին: Հավանաբար ես դպրոցը սիրում էի  դասընկերներիս ու ուսուցիչներիս շնորհիվ: Նրանք միշտ ինձ լավ էին վերաբերվում: Անցավ մի քանի տարի:
Ձմեռ էր, փետրվարյան մի պայծառ օր: Արդեն չորրորդ դասարանում էի: Դասերը ավարտվեցին: Ինձ տուն տանելու նպատակով դպրոց էր եկել մայրս: Հորս մահից հետո իմ կյանքի մռայլ գույներին նա էր վառ երանգավորում տալիս: Մենք որոշեցինք այցելել մեր ազգականներից մեկի տուն: Ես խաղում էի այդ տան փոքրիկի’ հինգամյա Զարուհու հետ: Միշտ շատ երկար էի ցանկանում մնալ նրանց տանը, իսկ այս անգամ մի տեսակ շտապում էի: Մորս խնդրեցի, որ գնանք տուն, պատճառաբանելով, թե դասերը շատ են: Դուրս եկանք նրանց տնից ու ճամփա ընկանք դեպի մեր տուն: Թեպետ օրը տաք էր, բայց սառը օդի առկայությունը ակնհայտ էր: Բոլորը հագել էին ճտքավոր կոշիկներ ու տաք վերարկուներ: Ես ամուր բռնել էի մորս ձեռքը, պատմում էի նրան, թե ինչ զավեշտալի դեպքեր են տեղի ունեցել դպրոցում, իսկ նա ուշադիր լսում էր:  Հետո ես դիմացս նկատեցի ձյուն: Բարկությամբ նայեցի այդ ձյան թմբին ու եսասեր աղջկա նման ասացի.
-Ինչո՞ւ պիտի ես քայլեմ այս սառը ձյան միջով:
Ախ, որքան հիմար եմ եղել ես, բայց զղջալու համար ուշ է արդեն: Ես բաց թողեցի մորս ձեռքը և վազեցի դիմացի ճամփեզր: Միայն ափսոս, ոտքս չհասցրի դնել ճամփեզրին: Հեռվից  մի մեքենա եկավ՝ կտրուկ արագություն հավաքելով,  տեղի ունեցավ վրաերթ: Այդ ամենից բացի ոչինչ չեմ հիշում ու չեմ էլ ուզում հիշել: Մեքենան գնացել է որոշ ճանապարհ , հետո վարորդը հասկացել է իր սխալը ու հետ վերադարձել: Նա ինձ իր մեքենայով հիվանդանոց էր տարել: Անելանելի վիճակ էր ստեղծվել: Բժիշկները հույսները կորցրել էին, թե կկարողանան ինձ փրկել: Վնասել էի գլուխս, աջ  ոտքս ամբողջությամբ փշուր-փշուր էր եղել: Նրանք մտածում էին, որ միայն հրաշքը ինձ կփրկի, հակառակ դեպքում ես կմեռնեմ: Ես  երեք օր գիտակցություն չունեի: Ընտանիքիս անդամներն ու հարազատներս  մինչև վերջին պահը աղոթում էին ինձ համար: Աստված ինձնից երես չթեքեց: Նա փրկեց իմ կյանքը: Ես հասկացա, որ կյանքում ինչ-որ կարևոր բան ունեմ անելու և  մինչև  չիրագործեմ այն, կյանքին հրաժեշտ չեմ տա: Ի վերջո ես իմ ընկուզագույն աչքերը բացեցի ու ասացի.
-Մեր դասղեկին ծաղիկ գնելու համար գումար ենք հավաքում, կտաք ծնողկոմիտեին:
Հետո իմանալով  այդ մասին, զարմանք ապրեցի, թե ինչու եմ հենց այդ խոսքերն ասել, զարմանում էի, բայց նաև  հպարտանում, որովհետև ես հավատարիմ աշակերտ լինելով եմ նրան հիշել: Դասղեկից զատ ես հիշում էի դասընկերներիս: Ես ամեն օր երազումս տեսնում էի դասարանս, դասընկերներիս, ուսուցիչներիս: Լիովին ապաքինվելուց հետո գնացի դպրոց: Քննություններս հանձնեցի: Այդ տարի դպրոցը ավարտեցի գերազանց առաջադիմությամբ: Եկավ ժամանակը արձակուրդ գնալու: Արձակուրդները անցան միապաղաղ, սակայն ես ոչինչ փոխել չէի կարող:
Էլի սեպտեմբերի մեկ, էլի ոմանց համար սիրելի, ոմանց համար անտանելի դարձած  օր: Ես դպրոց գնալով իմացա, որ մեր դասարանը պետք է ցրեն, քանի որ երեխաների քանակը քիչ էր: Դասարանը ցրելուց հետո մատյանում առաջինից ութերորդ համարը կգնա ա դասարան, իսկ դասարանի մյուս մասը  բ դասարան:  Ես հինգերորդ համարն էի, հետևաբար բարի գալուստ հինգի ա դասարան: Ինձ այդ դասարանի երեխաները առաջին իսկ հայացքից դուր եկան: Նրանց հետ բավականին շուտ մտերմացա: Նրանք բոլորն էլ շատ բարի, կատակասեր, խելացի և  ընկերասեր երեխաներ էին: Շատ սիրեցի նրանց բոլորին: Նրանք ինձ համար թանկ էին, ինչպես հարազատ քույր ու եղբայր: Բացի ընկերներից, ձեռք բերեցի անչափ բարի ուսուցիչներ: Դասղեկս շատ սիրալիր էր իմ հանդեպ ու մյուս դասընկերներիս: Մեր հայոց լեզվի ուսուցչուհու հետ այնքան կապվեցի, որ ինձ մոտ ցանկություն առաջացավ  ապագայում նրան նմանվել ու դառնալ հայոց լեզվի ուսուցչուհի: Ես մինչ այսօր էլ սիրում եմ նրանց բոլորին և  ցանկանում եմ, որ այս կյանքում բոլոր մարդիկ լինեն նրանց պես բարի:

Ուզում եմ ևս մի անգամ ասել իմ բոլոր դասընկերներին ու ուսուցիչներին ես բոլորիդ անչափ շատ եմ սիրում:

Լիլիթի կատուն

Մտերիմ ընկերուհիս մոտ մեկ ամիս անդադար  կատու էր ուզում պահել: Ծնողները թույլ չէին տալիս կատու  պահել, և ընկերուհիս վշտանում էր այդ փաստից:
Մի անգամ, երբ Լիլիթը եկավ մեր տուն շատ ուրախ տրամադրությամբ, ես նրան հարցրի.
-Ինչ որ առիթ կ՞ա, որ այսքան ուրախ ես:
Նա ժպտաց ու սկսեց ինձ պատմել.
-Երեկ մեր տուն մի կատու էր եկել: Նա իր հետ բերել էր ձագերին: Ձագերը շատ լավն էին: Ուզում եմ նրանց մեր տանը պահել:
-Մեր տուն էլ էին երեկ ինչ-որ կատվի ձագեր եկել, իմ կատուների հետ էին խաղում, իսկ հետո գնացին:
-Թագուհի, խնդրում եմ հաջորդ անգամ, որ գան` կբռնես, կբերես մեր տուն: Ես էլ եմ ուզում քո պես կատու պահել:
-Բայց իմ կատուները երկուսն են, ոչ թե հինգը, ինչպես որ նրանք էին:
-Լավ, գոնե մեկը կբռնե՞ս ինձ համար, խնդրում ե՜մ:
Անցավ մի քանի օր, և կատուն կրկին եկավ ու բերեց իր ձագերին: Ես ցանկացա բռնել կատվի ձագերից մեկին, բայց նրա մայրը այնպես ձեռքս ճանկռեց, որ սպանեին, էլ չէի բռնի: Երբ Լիլիթին պատմեցի, խղճաց ինձ, սակայն ավելի շատ կատվի համար տխրեց:
-Էլ երբեք ձեր տուն չի գա, հասկացել է, որ ուզում ես իր ձագերին բռնել:

Ես մոռանալով ձեռքիս ցավը, նրան հուսադրեցի:

-Լի՛լ, ես կբռնեմ փիսոյին, մենակ թե դու մի տխրի:

-Էլի կճանկռի, արի` դու ինձ համար ձեռքերդ մի վնասի, ես առանց կատվի էլ շատ ուրախ եմ:

Ընկերուհուս խոսքերից ուրախացա: Կատվին բռնելու միտքն էլ գլխիցս հանեցի: Անցավ մի ժամանակ: Լիլիթը ժպիտը դեմքին եկավ մեր տուն: Կատուն էր պատճառը: Պատմեց, որ ինքը կատվին բռնելու կարիք չունի այլևս, որովհետև նա իր ձագերին բերել է Լիլիթենց մառան ու հեռացել: Լիլիթն էլ, ես էլ շատ ուրախ  էինք, սակայն դա ինձ դաս եղավ, ես էլ կատուներին իրենց մորից անջատել չէի փորձում:
Հա, մոռացա ասել. Լիլիթը վերջերս էլ սկսել է շնիկ ուզել, այնպես որ, այս անգամ  էլ մեր բակի շներն են ձեռքերս վնասելու…