armine harutyunyan

Նոր Հայաստանի առաջինները

Բարև: Ուզում եմ քեզ մի բան պատմել, եթե դեմ չես: Ասում են` առաջինը լինելը դժվար է, (դե՜, այո, այդպես է), սակայն ինչքա՜ն հաճելի է լինել առաջինը, (դե, իհարկե, լինում են նաև բացառություններ):

Իմ կյանքում «առաջին»-ը մի տեսակ լինում է ավելի շատ, քան կցանկանայի, որ լիներ: Սկսեմ սկզբից: Երբ ես և իմ հասակակիցները սկսեցինք դպրոց հաճախել, կրթությունը դարձրին 12-ամյա, և մենք դարձանք ճիշտ տասներկու տարի դպրոց գնացած առաջին դասարանը: Այս ընթացքում եղավ նաև գնահատման սանդղակի փոփոխումը 5-ից 10-ի: Դե դա անցավ, լավ:

Ահա եկավ նոր Հայաստանի գաղափարը, և ամենալավը սկսվեց հենց այստեղից: Մենք դարձանք նոր Հայաստանի առաջին շրջանավարտները, և հետևաբար տվեցինք առաջին ընդունելության քննություները նոր Հայաստանում: Եվ ընդունվեցինք: Այնքան հաճելի է գիտակցել, որ շուտով՝ հենց ծննդյանս օրը, որն առաջին անգամ կնշեմ նոր Հայաստանում, առաջին անգամ ոտք կդնեմ համալսարան և կդառանամ նոր Հայաստանի առաջին առաջին կուրսեցիներից մեկը:

Եվ հուսանք, որ մենք կլինենք այն առաջինները, ովքեր բարձրագույնն ավարտելուց հետո գործազուրկ չեն մնա:

Հավատա, հաճելի է լինել առաջինը:

Mari Baghdasaryan malishka

Հանդիպում Վայոց Ձորի մարզպետարանում

Հուլիսի 11-ին Վայոց Ձորի մարզպետարանում ես, որպես «Վարդաձոր» թերթի լրագրող, ներկա գտնվեցի Վայոց Ձորի մարզում կոռուպցիայի դեմ պայքարի քննարկմանը նվիրված հանդիպմանը, որը տեղի ունեցավ նորանշանակ մարզպետ Արագած Սաղաթելյանի և հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների հետ: Հանդիպմանը ներկա էին նաև լրատվամիջոցների ներկայացուցիչներ և շահագրգիռ անձինք:

Հանդիպման ժամանակ հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչները բարձրացրին բազում հարցեր, որոնք անմիջական լուծումներ էին պահանջում: Հնչեցին առաջարկություններ, որոնք վերաբերում էին մարզային երթևեկության բարելավմանը, հիվանդանոցներում նոր կադրերի ավելացմանը, մարզական և մշակութային կազմակերպություններում մատուցվող ծառայությունների գները պատերին փակցնելուն, Վայոց Ձորում լրատվության դերի բարձրացմանը:
Մարզպետ Արագած Սաղաթելյանը պատասխանում էր հնչած բոլոր հարցերին և կարևորագույն շեշտը դնում էր կոռուպցիայի դեմ պայքարի վրա:
Նաև շեշտեց, որ ավագանու նիստերը պետք է ավելի հաճախ լինեն, և հասարակական կազմակերպությունների անդամները նույնպես պետք է իրենց ակտիվ մասնակցությունն ունենան ավագանու նիստերին և ծանոթանան ՀՈԱԿ-ների՝ «Համայնքային ոչ առևտրային կազմակերպությունների» ծախսերին:
Բարձրացվեցին նաև՝ մարզում ճամբարներ բացելու, հաճախակի միջոցառումներ կազմակերպելու, համայնքապետարանի բյուջեները ցուցատախտակներին փակցնելու և թեժ գիծ ունենալու հարցերը:
Թեժ գծի հեռախոսահամար ունենալը մարդկանց հնարավորություն կտա ցանկացած պահի ստանալ իրենց հուզող հարցերի պատասխանները:
Իսկ վերջում առաջարկ եղավ Վայոց Ձորի մարզպետարանի և հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների միջև «Գործունեության հուշագիր» կնքել, որպեսզի քննարկումներ կազմակերպվեն մարզի կենսագործունեության այլ խնդիրների վերաբերյալ նույնպես:
Մոտ ժամանակներս մարզպետ Արագած Սաղաթելյանը կունենա հանդիպումներ ավագանու անդամների և հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների հետ:

Nane Eghiazaryan

Դարձյալ Ամուլսարի մասին

Հիմա գրեթե բոլորը խոսում են Ամուլսարի մասին, ու եթե դեռ երեկ, հասարակության մեծ մասին նույնիսկ չէր էլ հետաքրքրում այդ հարցը,ապա հիմա դա արդեն մտահոգում է բոլորին:

Այդ հարցը ի սկզբանե հետաքրքրել է ինձ ու իմ համաքաղաքացիներին, քանի որ մենք բնակվում ենք Ջերմուկում, իսկ ինչպես գիտենք, հենց առաջին վտանգը մեր քաղաքին ու մեզ է սպառնում:

Երբ դեռ նոր էին որոշում կայացրել հանքի բացման մասին, կային ակտիվիստներ, որոնք արդյունքի չհասան: Հետո Գնդեվազ գյուղի բնակիչները իրենց կամքով վաճառեցին իրենց հողատարածքները, ու ինչպես իմ ծանոթներն են ասում` Գնդեվազը դարձավ «Լաս Վեգաս» կամ «Լոս Անջելես»: Հողերը վաճառելու ու գյուղը բարենորոգելու ժամանակ ոչ մի գյուղացի ձայն չէր հանում, ոչ ոք չէր գնում ու բողոքում, ոչ ոք այդ ժամանակ «չէր հասկանում», որ հողերը վաճառելով օգնում է հանքի բացման գործընթացին:Կային մարդիկ, ովքեր գիտեին, զգում էին ու արտահայտում էին իրենց մտքերը հանքի մասին իրենց ընկերական շրջապատում: Դե այն ժամանակ հեղափոխությունը դեռ չէր եղել, ու մարդիկ վախեցած էին, կամ էլ մտածում էին ոչինչ չի ստացվի: Իսկ հիմա~… Հիմա ամեն ինչ փոխվել է, հիմա անհնարինը դառնում է հնարավոր, ու հիմա գյուղացիները, ու ոչ միայն գյուղացիները, ոտքի են կանգնել:

Ասում են, որ հանքի աշխատանքների կատարման ընթացքում երեք անգամ վնասվել են խմելու ջրի խողովակները: Լավ, մեկ անգամ, երկու, բայց երե՞ք: Ես անորոշության մեջ եմ, մի՞թե հանքում աշխատողները նույնիսկ երկրորդ անգամ խողովակը վնասելուց հետո չհասկացան, որ այդ հատվածում աշխատանքները վնաս են պատճառում ու ավելորդ ծախսեր առաջացնում կազմակերպության համար: Բնակիչները պատմում են, որ հանքում աշխատող մեքենաները ամբողջովին փոշով ծածկված գալիս են քաղաք, (այս տեղեկությունը միայն բնակիչներն են ասում, իսկ ես անձամբ չեմ նկատել) չնայած նրան, որ հանքում ավտոլվացման տեղ կա: Եթե այդպիսի բան կա, ապա դա իհարկե ճիշտ չէ, բայց արդյո՞ք ճիշտ է, որ այն գյուղացիները, ովքեր ոչ մի անգամ նույնիսկ չեն էլ մտածել հանքի ու գյուղի մասին, հիմա են հիշել ամեն ինչի մասին: Արդյո՞ք ճիշտ է, երբ մարդիկ գալիս և մասնակցում են ցույցերին միայն փիարի համար: Արդյո՞ք ճիշտ է, երբ կառավարությունը`ժողովրդավար վարչապետի գլխավորությամբ, մարդկանց հորդորում է բացել ճանապարհը դեպի հանք, և թույլ տալ հանքը հետազոտել, իսկ մարդիկ նորից իրենցն են շարունակում: Բոլորս էլ մտահոգված ենք մեր ապագայի համար, բայց չէ՞ որ այնպիսի հարցերը, որոնցում ոչ միայն Հայաստանն իր գործոնն ունի, պետք է լուծվեն այլ ճանապարհով:

Շատերը կան, որ հեղափոխության ընթացքում, և նույնիսկ վերջնամասում, այդպես էլ չէին միանում շարժմանը, իսկ հիմա հենց նրանք են առաջինը ոտքի կանգնել: Իսկ դա ինչի՞ց է:

Բոլորը մտածում են միայն հանքը փակելու մասին, սակայն ոչ ոք չի մտածում, որ նաև պետք է վստահի իր ընտրած վարչապետին: Ոչ ոք չի մտածում, որ եթե հանքը փակվի առանց հետազոտություններ կատարելու, կստացվի, որ մեր հանրապետության նոր կառավարությանը չի կարելի վստահել, իսկ այդ դեպքում նաև ներդրումներ չեն լինի: Ինչ-որ բան փոխելուց առաջ, և ընդհանրապես, որևէ քայլ անելուց առաջ պետք է մտածել բոլոր հնարավոր հետևանքների մասին, ինչպես շախմատում, իսկ եթե լավ շախմատ չգիտես, ուրեմն մի փորձիր քո գաղափարը պնդել ուրիշներին, և ասել, որ հետևանքները միայն լավն են լինելու: Եթե չես տեսնում ամբողջական պատկերը, ապա պետք է հնարավորություն տաս նրան, ով դա տեսնում է, և դու ինքդ էլ պետք է սովորես հեռուն տեսնել:

Ես գիտեմ, որ սա գրելուց հետո, որոշ մարդիկ կփորձեն ինձ փնովել, սակայն ես միևնույն է, կգրեմ: Ես դեմ եմ հանքի ցույցերին և վստահում եմ իմ վարչապետին: Ես համոզված եմ, որ չաշխատող հանքում ուսումնասիրությունները իրենց ամբողջական արդյունքը ցույց չեն տա: Պետք է շանս տալ նաև կառավարությանը:

Արի՛ Հայաստան

Օրեր` լցված վիտրաժներով

Այսօր Եղեգնաձորի «Գիտելիք» համալսարանում տեղի ունեցավ վիտրաժային աշխատանքների և զգեստների ցուցադրություն: Ինչպես նաև «Palazzo di Luss- Շքեղության պալատ» նորաբաց բրենդի ցուցադրությունը: 

 Ցուցադրությունից հետո հարցազրույց ունեցա սրահում ցուցադրված վիտրաժների հեղինակ և զգեստների մոդելավորող Լյուսի Հովհաննիսյանի հետ: 

-Ես Լյուսի Հովհաննիսյանն եմ: Նախ և առաջ ուզում եմ ասել, որ ես մասնագիտությամբ դիզայներ եմ, բայց իմ մասնագիտությամբ չեմ աշխատել: Հետո, լսելով հարազատ մարդու խորհուրդը, գնացի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի պետական քոլեջ և սկսեցի հաճախել վիտրաժի (ապակենկար) դասընթացների: Ինքս էլ չէի պատկերացնում, որ այդքան կսիրեմ վիտրաժային արվեստը: Սովորելուց հետո սկսեցի ամբողջ օրը նկարել, ստեղծել նորանոր վիտրաժներ: Եվ ես դա անում եմ մեծ հաճույքով, այն դարձել է ինձ համար ոչ թե մասնագիտություն, այլ ապրելակերպ, չեմ պատկերացնում իմ կյանքը առանց դրա:

-Ե՞րբ բացվեց Ձեր խումբը, ինչպե՞ս սկսեցիք սովորեցնել վիտրաժային արվեստը երիտասարդներին

-Անկեղծ ասած՝ երկար ժամանակ պահանջվեց խումբ բացելու համար: Իսկ հետո, երբ Եղեգնաձորում բացվեց խմբակը, ես ունեցա աշակերտներ և սկսեցի սովորեցնել վիտրաժ:
Հետո մտքովս անցավ ունենալ ցուցադրություն, իսկ ցուցադրությունը կիսատ կլիներ, եթե ներկայացնեի միայն իմ և խմբակների մասնակցած աշակերտների աշխատանքները: Քանի որ իմ խմբի աշակերտների մեջ կային կարարվեստի մասնագետներ, մենք փորձեցինք թիմ դառնալ: Ես մոդելավորեցի հագուստները, որոշեցի, որ ինքս էլ պետք է կարել սովորեմ և սկսեցի կարուձևի դասընթացների հաճախել:

Քանի որ դիզայներներն ունեն իրենց ոճը և ամեն դիզայներ փորձում է յուրահատուկ լինել իր ոճի մեջ, մենք, փորձելով չկրկնվել, անգույն կտորը սկսեցինք նկարազարդել, հետո արդեն ունեցանք զգեստների գեղեցիկ հավաքածու և կազմակերպեցինք ցուցադրությունը: 

-Ի՞նչ ծրագրեր ունեք մոտ ժամանակներս

-Առաջիկայում շատ մեծ ծրագրեր ունեմ: Լինելու են ցուցադրություններ թե՛ Հայաստանում, թե՛ Հայաստանից դուրս: Քանի որ իմ արմատները Վայոց Ձորից են, ես շատ կապված եմ Վայոց Ձորի հետ, այստեղի մարդիկ ինձ հոգեհարազատ են, և հենց դա էր պատճառը, որ առաջին ցուցադրությունը կազմակերպեցի Եղեգնաձորում: Մոտ ժամանակներս իմ աշխատանքների ցուցադրությունը տեղի կունենա Ջերմուկում, որտեղ ես ապրել, մեծացել եմ, այնուհետև ցուցադրություն կլինի Երևանում: 

-Ովքե՞ր էին ներկա ցուցադրությանը:

-Ներկաների թվում Եղեգնաձորի բնակիչներն էին, երիտասարդ արվեստասերներ, արվեստը գնահատող մարդիկ, նաև ներկա էր հատուկ հյուր՝ երգչուհի Նանա Կարապետյանը: Ուզում եմ ասել, որ նրա ներկայությունը իմ աշխատանքների ցուցադրությանը ավելի լիարժեք դարձրեց:
Ցուցադրության ավարտին պատվոգրեր տրվեցին վիտրաժային արվեստի խմբակների մասնակիցներին:

astghik hunanyan

Իսկական ամառը՝ յոթ սար այն կողմ

Եկավ: Եկավ էն եղանակը, երբ մարմինդ ամբողջ ուժով պիտի «հառնես» երկինք, որ կարողանաս քաղել թթենու ամենամեծ ու քաղցր հատիկը, արդյունքում ամբողջ ծառը թափ տալով, երբ ձերոնց սոխ ու ձվով ճաշեր եփելու դեպքում ունես այլընտրանքային հնարավորություն՝ հաց-պանիր-վարունգ, հաց-պանիր-լոլիկ, հաց-հաց:

Եկավ էն սեզոնը, երբ գիշերվա հազարին հեռախոսիդ լույսի «վրա եկած» մոծակ-մլակների հանդեպ եղեռնագործություն ես կատարում, հետո քաղաքավարի ներողություն խնդրում ու շարունակում արագ-արագ տկտկացնելով նամակ գրել, կարծես հենց նոր ինչ-որ մեկի նորածին մանչուկին չես սպանել, կամ ինչ-որ մեկի ողջ կյանքի սիրուն:

Եկավ էն սեզոնը, երբ պիտի ձմերուկ ընտրելուց ականջիդ մոտ պահած տկտկացնես ձմերուկին, իբր էդպես հասկանալու ես՝ լավն էր, թե չէ, սեզոն, երբ պիտի առաջիկա երեք ամսվա նպատակ դարձնես հով տեղ գտնելն ու էնտեղ մի քանի վայրկյան, դե կամ էլ ամիս «աչք կպցնելը»: Վերջապես եկավ էն սեզոնը, երբ պիտի օրդ անցկացնես մտածելով, թե ինչ անես հաջորդ օրը: Այ, դրա խնդիրը հիմա ես ընդհանրապես չունեմ: Փոխանակ ամառվա հետ օրս մի քիչ թեթևանար, ինչքան ուժ ուներ՝ ծանրացավ…

Արթնանում եմ 9:30, ավելի ճիշտ, արթնացնում է մաման.

-Դու էսօր տեղ չունե՞ս գնալու:

Ա, մամ, թե ասա՝ վերքերիս վրա աղ մի լցրու, էլի, էն էլ՝ ըստ ճաշակի, ու՝ ըստ քո ճաշակի: Ինչ արած, արթնանում եմ: Ուրեմն՝ սկզբից պիտի շատ արագ անեմ անգլերենի պարապմունքի հանձնարարությունը, որ գնամ պարապմունքի: Դե, մի քանի տեքստ թարգմանել, մի 50-60 հատ էլ վարժություն գրել, մի երկու ժամից կպրծնեմ հաստատ: Վերջացնելուց հետո պիտի նստեմ, գիրք կարդամ ու նոր գտած սերիալիս մի քանի սերիան նայեմ: Այնուհետև՝ փորձ (մարզային երիտասարդական կառնավալի), դրանից անմիջապես հետո կինոդիտում (ի դեպ՝ մեր կազմակերպած), էդ ընթացքում դրսում մի քանի անգամ կսնվեմ: Ըստ հաշվարկներիս՝ ճիշտ ժամանակին կհասնեմ անգլերենի պարապմունքիս: Դրանից էլ պրծնում եմ, և ուրախ-զվարթ գնում տուն: Մութ կլինի արդեն, բայց ոչինչ: Տուն հասնելուն պես հաց կուտեմ, մի քիչ կհանգստանամ, կանեմ անգլերենի մյուս պարապմունքը, որ էդ էլ օնլայն պարապեմ մի աղջկա հետ: Ավելի ճիշտ, ինքը ինձ հետ:

Հիմա պատմեմ, թե ինչպես եմ օրվա բոլոր պլաններս իրագործում: Դե, 9:30 արթնանում եմ, օրս հերթով-կարգով պլանավորում, ու՞, ու մնում պառկած: Էդպես մի ժամ պառկած աննպատակ նայում եմ առաստաղին կամ էլ պատերին, նոր վեր կենում: Իդեալական առավոտ: Վեր եմ կենում, համակարգիչը միացնում ու նստում դիմացը: Դե, դրանով պիտի թարգմանություններ անեմ: Ահա, միացնում եմ յութուբը, մի քսան րոպե երգ ընտրում, հետո միացնում ֆեյսբուքը, որ ավելի լավ թարգմանություն անեմ, էլի, մտնում եմ Google translate, ու սկսում պարապել: Գրեցի առաջին բառը, հետո երկրորդ, մի նախադասություն, երկու, ու մեկ էլ հոպ՝ նամակ եկավ: Ժամը մոտավորապես 1-ն ա: Դե լավ, արագ պատասխանեմ ու շարունակեմ պարապել: Մտնում եմ ֆեյսբուք, շատ արագ պատասխանում նամակին, ու դուրս գալիս էնտեղից: Դուրս գալիս ժամը 1-ին: Բայց դա հեչ, կիսատ-պռատ պարապմունք եմ անում, վազում փորձի: Փորձն էլ գլխառադ ենք անում, վազում կինոդիտման: Ամեն անգամ պլանավորում եմ էնտեղ գոնե մի քիչ նյութ գրել կամ գիրք կարդալ, էն էլ մոռանում եմ ու երկուսուկես ժամ ուղղակի վատնում էն ֆիլմերը նայելու վրա, որոնք արդեն միլիոն անգամ տեսել եմ: Էն, որ ասում էի, է՝ իմ հաշվարկով կհասցնեմ գնալ պարապմունքի, մոռացա ասել. ես հումանիտար եմ: Այնպես որ, պարապմունքից ահագին ուշանում եմ: Տուն եմ գալիս ժամը 7-ին՝ սոված-ծարավ, հյուծված ու հյուսված: Մյուս պարապմունքը պիտի 7:30 կամ 8-ին սկսի: Արագ հաց եմ ուտում, ի դեպ, օրվա մեջ առաջին անգամ, ինչքան հասցնեմ՝ պարապմունք եմ անում, ու մյուս պարապմունքն է սկսվում: Էդ էլ ավարտելուց հետո մարդավարի մտնում եմ ֆեյսբուք:

Հետո էլ ասում են՝ ինչի՞ չես չաղանում: Պառկում եմ ժամը 11-ին, մի քիչ գիրք կարդում, մի երկու ժամ էլ էլի համացանց, ու անհանգիստ քուն:

-Աստղ, արթնացի, էսօր տեղ ունե՞ս գնալու…

Nane Eghiazaryan

Ի՞նչ է փոխվել

Արդեն ամռան առաջին օրերն են, Հայաստանի առաջին ամառը հեղափոխությունից հետո: Իսկ ի՞նչով է այն տարբերվում այլ ամառներից:

Մինչ հեղափոխությունը ես ցանկանում էի ընդունվել համալսարան ու ավարտելուց հետո մեկնել արտասահման՝ աշխատելու նպատակով: Ես նույնիսկ չէի ցանկանում պատկերացնել իմ ապագան երկրումս, որովհետև անձամբ եմ ականատես եղել, թե ինչպես են իրենց գործում լավագույնը հանդիսացող մարդիկ (հանրապետության մակարդակով) հրաժարվել արտերկիր գնալու հնարավորությունից, իսկ հիմա կա՛մ աշխատանք չունեն, կա՛մ էլ ապրում են չնչին աշխատավարձով:

Երբ հարցնում էին, թե ինչ եմ հասկանում հայրենիք ասելով, ինչ եմ զգում, երբ արտասանում եմ «Հայաստան» բառը, ես չգիտեի՝ ինչ պատասխանել: Ես միշտ հպարտացել եմ իմ ժողովրդի պատմությամբ ու անցյալով, բայց ես ապրում եմ ներկայով, ու այդ պահին ես ոչինչ չէի զգում այդ բառերը արտասանելիս: Հեղափոխությունը փոխեց ինձ, ու կարծում եմ ոչ միայն ինձ, այլ ինձ նման շատերին: Այժմ հայրենիք  բառը արտասանելիս ես ուժ եմ զգում, համառություն: Հայաստան ասելիս ոչ թե ինչ-որ փոքրիկ պետություն եմ պատկերացնում, այլ մի հզոր ազգ, հին, բայց միևնույն ժամանակ, երիտասարդ մի ժողովուրդ, որ գիտի՝ ինչ է ուզում, ու հասկանում է, որ լավ ապագա կերտելու համար բավական չէ միայն խոսել դրա մասին, որ իր ապագան իր ձեռքերում է և անում է ամեն ինչ՝ այն ավելի լավը դարձնելու համար:

Իսկ երբևէ մտածե՞լ եք, թե ինչպես եղավ, որ տարեցների այդքան հուսահատեցնող խոսքեր լսող երիտասարդները որոշեցին ու ոտքի ելան:

Եթե մտածենք, ապա ազատատենչ ոգին պետք է, որ դպրոցից մեզ սովորեցնեն, բայց դպրոցների մեծ մասը աշակերտներին սովորեցրել է  «հանգիստ տեղը նստել»: Օրինակ բերեմ  հենց իմ քաղաքը՝ Ջերմուկը: Այստեղ ոչ ոք չէր հավատում հեղափոխության հաջողությանը, բայց իմ տարիքի դպրոցականները, հենց առաջին օրերից ցանկանում էին միանալ շարժմանը: Եթե լավ մտածենք, ապա կհասկանանք, որ այդ ազատատենչության, հավասարության գաղափարը մենք ստացել են ոչ ֆորմալ կրթության շնորհիվ: Եթե երիտասարդը գիտակցում է, որ իրենից է կախված իր ապագայի կայունությունը, իր պետության զարգացումը, հասկանում է, թե ինչ է նշանակում լինել պահանջատեր քաղաքացի, եթե երիտասարդը գիտի իր իրավունքները, և եթե նրան սովորեցնում են լինել պատասխանատու և իրավագիտակ քաղաքացի, ապա նա այդպիսին էլ մեծանում է: Այդ հատկանիշները մենք`երիտասարդներս, ձեռք ենք բերել տարբեր ՀԿ-ների շնորհիվ, որոնք անց են կացրել շատ սեմինարներ, հյուրընկալել են ինչպես հայ, այնպես էլ օտարերկրյա մասնագետների, որոնք մեզ հետ կիսվել են իրենց գիտելիքներով: Այդպիսի կրթությունը իմ քաղաքում ապահովել է Երիտասարդական կենտրոնը, որը հնարավորություն  է տվել մայրաքաղաքից հեռու գտնվողներիս խոսել սեռերի հավասարության, տեխնոլոգիաների զարգացման, բնապահպանության և այլ կարևոր թեմաների շուրջ: Հենց նման կրթությունն է, որ երկրի բոլոր գյուղերում ու քաղաքներում գտնվող երիտասարդներին թույլ է տվել ավելի ազատ մտածելակերպ ունենալ, ձգտել ավելիին, եթե ինչ-որ բան չի ստացվում՝ չհուսահատվել ու շարժվել առաջ:

Երիտասարդությանը համախմբել են շատ ծրագրեր, որոնցից է նաև 17.am-ը, որտեղ մենք սովորել ենք ինքնաարտահայտվել, տեսնել մեր շրջապատում եղած խնդիրները, նաև՝ լավագույնը, բարձրաձայնել, վերլուծել: Այդպիսի ծրագրերն են հենց հիմք դարձել, որ մենք`երիտասարդներս, ցանկանանք  փոխել մեր ապագան`դարձնել այն ավելի լավը:

Հեղափոխության  շնորհիվ է, որ շատ մարդիկ, ովքեր ունեն երազանքներ, սկսեցին հավատալ դրանց իրագործմանը, հասկացան, որ եթե կա նպատակ, ապա պետք է ճանապարհ հարթեն դեպի իրենց նպատակը: Իսկ ճանապարհի սկզբին միայնակ լինելուց պետք չէ վախենալ, որովհետև մինչ մեր նպատակակետին հասնելը, մենք կհանդիպենք տարբեր մարդկանց, որոնցից շատերը կմիանան  մեզ մեր ճանապարհորդության ընթացքում:

Ի՞նչ է փոխվել այս ամառ:Ես ցանկանում եմ համալսարանն ավարտելուց հետո ոչ թե աշխատել արտերկրում, այլ արտերկում ավելի շատ գիտելիքներ ձեռք բերել ու դրանք ծառայեցնել իմ երկրի զարգացմանը:

Վան Եղյանի գունագեղ աշխարհը

Մայիսի 31-ին Եղեգնաձորի պատկերասրահում տեղի ունեցավ նկարիչ, քանդակագործ Վան Եղյանի 78-ամյակին նվիրված ցուցահանդեսի բացումը, որին ներկա էր մարզի արվեստասեր հասարակությունը:

Լուսանկարը` Մարի Բաղդասարյանի

Լուսանկարը` Մարի Բաղդասարյանի

Լուսանկարը` Մարի Բաղդասարյանի

Լուսանկարը` Մարի Բաղդասարյանի

Վան Եղյանի քանդակները իրենց տեղն են գտել  Եղեգնաձորում, Վերնաշենում, Գլաձորում, Եղեգիսում և մարզի շատ այլ վայրերում: Նա ունի նաև շատ դիմաքանդակներ: Պատկերասրահում ցուցադրված էին նրա երկար տարիների  աշխատանքները, նկարները, որոնք տրամադրել էր Վերա Եղյանը՝ Վան Եղյանի կինը:

Լուսանկարը` Մարի Բաղդասարյանի

Լուսանկարը` Մարի Բաղդասարյանի

Լուսանկարը` Մարի Բաղդասարյանի

Լուսանկարը` Մարի Բաղդասարյանի

Լուսանկարը` Մարի Բաղդասարյանի

Լուսանկարը` Մարի Բաղդասարյանի

Վան Եղյանը իր նկարների մեջ շեշտը դրել է  գույնի և գծի փոխհարաբերության թափանցելիության և փոխներթափանցման վրա, որի միջոցով կարողացել է ստեղծել պատկերներ, որոնք ունեն իրենց խորությունը և ներդաշնակ են արդի արվեստին:
Վերա Եղյանը հիշեց այն տարիները, երբ իր ամուսնու աշխատանքները հասարակության ուշադրությունից դուրս էին մնում, իսկ հիմա սկսել են գնահատել և սիրել նրա արվեստը:
-Այն ժամանակ Եղյանի գեղանկարները ցուցահանդեսների ժամանակ չէին վերցնում և չէին ցուցադրում: Եվ նա մեծ տառապանք էր ապրում: Իսկ հիմա, երբ սկսել են ուշադրության արժանացնել նրան, նրա աշխատանքները, նա չի տեսնում այս ամենը, որը շատ ցավոտ է:
30-40 տարի առաջ ոչ բոլորին էր հասանելի նկարների այս լեզուն, գունային համադրությունը, որը կարողանում էր աշխարհին տալ Եղյանը: Բայց Եղյանը համառ էր, նա իր վրձնի տերն էր: Եվ իր համառությամբ մարդկանց, ճիշտ է, դժվարությամբ, բայց կարողացավ համոզել՝ հասկանալ իր նկարների լեզուն:

Այսօր մենք հպարտ ենք Վան Եղյանով, որովհետև նա Վայոց Ձորի այն զավակներից էր, ում հաջողվեց ներկայացնել Վայոց Ձորը մեր երկրից դուրս:
Միջոցառման ավարտին հնչեց Ռուբեն Հախվերդյանի «Ճերմակ ձիս» ստեղծագործությունը Արման Վարդանյանի կատարմամբ:

Լուսանկարը` Մարի Բաղդասարյանի

Լուսանկարը` Մարի Բաղդասարյանի

astghik hunanyan

Սա Չապլինի նամակը չի

Աստղը՝ պարոն Փաշինյանին, Աստղը՝ պարոն Փաշինյանին, լսվո՞ւմ է:

Հուսամ նամակս Ձեզ կհասնի և ավելի հուսամ՝ այն անտեսված թղթի (կամ էլ հղման) կտոր չի մնա: Ձեզ է գրում եղեգնաձորցի մի աղջիկ, ով, ինչպես և Դուք, մի քիչ շատ ընդդիմադիր է (լավ, մի քիչ շատ-շատ), ազատ է իր ասածի ու արածի մեջ ու ամեն իրեն հուզող հարց սիրում է բարձրաձայնել: Բայց ինքներդ էլ գիտեք՝ ռեժիմը ազատ խոսողներին ինչ անակնկալներ է մատուցում, ու Ձեզ գրող աղջիկը «խոսել սովորելուց» ու գիտակից դառնալուց հետո երազել է օր առաջ լքել Հայաստանը, գնալ ու ապրել մի վայրում, որտեղ օրենքները միայն ձևի համար գրված չեն լինի, որովհետև համոզված է եղել, որ իր նմանների տեղը կարծրատիպերի երկիր Հայաստանը չէ: Համոզված ԷՐ, որովհետև հիմա չի մտածում, որ Հայաստանը վերջնական կործանված երկիր է: Ցանկություններով ու խնդրանքներով Ձմեռ պապին են, չէ՞, գրում, բայց Հայաստանում Դուք բոլոր սերունդների պապն եք դարձել (չնայած, երիտասարդ հայրիկ եք):

Քանի որ Ձեզ հաջողվել է Ռուսաստանին ստիպել, որ գոռա «Хотим как в Армении», երբ դրանից միայն մի քանի օր առաջ մտածում էր, որ Հայաստանում մարդիկ մենակ ասֆալտ փռել գիտեն, ուրեմն, ամեն ինչ էլ կհաջողվի: Հուսամ Ձեր հարցում չեմ սխալվում, Դուք էլ հո՞ գիտեք, թե էդ 7% հանգած հրաբուխը ինչերի է պատրաստ: Լա՜վ, անցնեմ բուն թեմային:

Ամենաառաջին բանը, որ ես ուզում եմ, դա ճահճացած կրթական համակարգի արմատախիլ անելն է: Դրանից են գալիս մյուս բոլոր խնդիրները, լուրջ եմ ասում: Բայց մի րոպե, որպեսզի թյուրըմբռնում չլինի, ասեմ՝ խոսքը իմ դպրոցի մասին չի, խոսքը ողջ կրթական համակարգի մասին է: Եվ ուրեմն՝

Ես էնպիսի կրթական համակարգ եմ ուզում, որ ուսուցիչը աշակերտին ստիպի իր իրավունքների ու ապագայի համար պայքարել, ոչ թե իր կամքից անկախ փակի դպրոցում (ինչպես վերջերս արեցին հազարավոր դպրոցներում):

Ես էնպիսի կրթական համակարգ եմ ուզում, որտեղ ոչ թե երեխաների մտածելակերպը կսահմանափակեն, այլ կզարգացնեն ստեղծագործ միտքը, որտեղ 5-6-րդ դասարանցին ուսուցչին չհարցնի՝ մի տո՞ղ բաց թողնի, թե՞ երկու, այսինքն, ունակ լինի սեփական, թեկուզ և հասարակ որոշումներ կայացնելու, որտեղ ջնջումները ու լուսանցքից դուրս գալը սխալ չհամարվեն:

Կրթական համակարգ, որտեղ կմոտիվացնեն, ոչ թե կկոտրեն, որտեղ ամեն երեխայի առանձնահատուկ մոտեցում կցուցաբերվի, ոչ թե ձկանը հիմար կհամարեն իր թռչել չկարողանալու, իսկ թռչունին իր լողալ չկարողանալու համար:

Ու ընդհանրապես, Դուք գիտե՞ք, թե ինչ է նշանակում սովորել հումանիտար հոսքում, երբ բոլոր դասագրքերը «ճչում են» հումանիտար լինելուդ մասին: Ասենք՝ ահավոր բարդ տերմիններով բացատրվում է դասը (էն էլ թռուցիկ), իսկ դու բան չես հասկանում ու ավտոմատ սկսում ես վատ սովորել էդ գրողի տարած առարկաները: Ներեցեք, իհարկե, բայց գրքերի հեղինակները ոնց որ ամբողջ ուժով ուզենան ցույց տալ, որ դու հումանիտար ես ու հեչ էլ բան չես հասկանում քո հոսքին չպատկանող առարկաներից: Բնագիտական առարկաներից եմ խոսում, մինչդեռ մեր հոսքի դասագրքերն էլ են անտանելի վատը: Ես հիմա հիմնվում եմ իմ նախորդ տարիների, օրինակ, գրականության, գիտելիքների վրա, որովհետև անցյալ տարիներին մեզ մատուցվում էր և՛ ավելի շատ, և՛ ավելի մատչելի նյութ, քան հիմա: Կարծես՝ եթե հումանիտար ենք, ուրեմն պիտի լիքը բարդ ու ապուշ բառեր իմանանք:

Հետո, ես էնպիսի կրթական համակարգ եմ ուզում, որ աշակետին մատուցվի էնպիսի նյութ, ինչպիսին հետո միասնական քննություններին է պահանջվում, կամ հակառակը, թե չէ՝ մեղք են մեր ծնողները, միլիոններ են ծախսում, մի քանի պարապմունքների ենք գնում, որ նորմալ քննություն տանք: Եվ ինչի՞ համար է դպրոցը…

Ինչ վերաբերվում է քննություն տալուն, գիտեի՞ք, որ շատ դպրոցներում 9-րդ դասարանի քննություններին երեխաներից շատ խոշոր գումարներ են պահանջում կարմիր դիպլոմներ տալու համար, ու եթե չտաս, ինչքան էլ լավ հանձնած լինես քննություններդ, մի առարկան ցածր են գնահատում ու «գցում» քեզ կարմիր վկայկանից: Փառք Աստծո, իմ դպրոցում նման ահավոր բաներ չկան, բայց մարզերից ու Երևանից ընկերներիցս շատերը դրա զոհն են դարձել, բա՜:

Ես ուզում եմ, որ դպրոցում Նալբանդյաններ դաստիարակեն, ոչ թե ուղղակի ստիպեն իր գրած բանաստեղծությունները ժամերով անգիր անել, ես չեմ ուզում պաթոսախեղդ լինել վերջիվերջո:

Ես ուզում եմ ապրել սովորեցնի, կյանքի դժվարություններին նախապատրաստի դպրոցը, ոչ թե՝ փողոցը: Ես էնպիսի կրթական համակարգ եմ ուզում, որ ուսուցիչը աշակերտին չասի՝ ուղիղ նստի, թե՝ թեք, սև ու սպիտակ հագնի, թե կանաչ ու մանուշակագույն, պատռված շալվար, թե՝ ինչ, մազերը փռի, թե կապի, վերջիվերջո, դպրոցը մեր տունը չէ՞ր…

Մեզ ուսուցման նոր մոթոդներ են պետք, պարոն Փաշինյան: Եկեք ինչ-որ քննադատական մտածողության առարկա մտցնենք էդ համակարգի մեջ: Աստծու սիրուն, միայն չասեք՝ հասարակագիտությունը տենց մի բան է: Ըստ իս՝ հասարակագիտությունը իմ երազած առարկայի լրիվ հակառակ առարկան է: Էս ամենից կբխի սերունդ, որ չի լռում ու սերունդ, որ չի լռեցնում: Փորձեք կոտրել էդ կարծրատիպերը, դրանք էնքա՜ն են խանգարում ինձ ու իմ նման շատերին: Իսկ ինչից են սկսում կարծրատիպերը մնալ կարծրատիպե՞ր, իհարկե դպրոցից:

Մի բան էլ առաջարկե՞մ: Պատմություն երեխաներին ավելի հեշտ սովորեցնելու համար կարող եք ինչ-որ հաղորդում ստեղծել, բայց ոչ պաթոսից ու ստից կազմված: Ասենք՝ Նժդեհի մասին ֆիլմը տեսել ե՞ք, էդ ֆիլմից, օրինակ, ես Նժդեհի մասին ավելի շատ բան եմ սովորել ու ավելի հոգեհարազատ կերպար դարձրել ինձ, քան ուղղակի էդ պատմությունն ուսումնասիրելով: Նույն կերպ «Հին արքաները» հեռուստասերիալը, որտեղ չեն գոռում, որ հայերը սրբություն են, ու ամեն-ինչ շատ սիրուն ներկայացվում է:

«Եկեղեցու պատմության» մասին երևի ուղղակի լռեմ: Էնտեղ ասում են՝ անբարոյական է չխոնարհ մարդը, ու հետո թե բա՝ խոնարհ մարդը պետք է հասարակության կարծիքի «ծառան» լինի: Բայց իսկապես, երևի լռեմ:

Էլ չեմ հիշում՝ ինչ կարկառուն խնդիրներ ունի մեր կրթական համակարգը, բայց մի բան էլ ուզում եմ խնդրել: Ուղղակի ամոթալի քիչ աշխատավարձ են ստանում բոլոր ուսուցիչները, մի քիչ անարդար է, չէ՞: Օրինակ, իմ դպրոցում էնքան ուսուցիչներ կան, որ ուղղակի հսկայական գիտելիքի շտեմարաններ են, ու ոնց որ կառավարությունը իր մի քանի կոպեկով ձեռք առնի էդ մարդկանց: Մնացածը Դուք մտածեք, եսիմ…

Ես գիտեմ, որ Դուք կախարդական փայտիկ չունեք, բայց հասկանո՞ւմ եք, բոլոր մյուս նախարարությունների արդյունավետությունը կապված է դրանք ղեկավարողների հետ, որոնք էլի մարդիկ են ու էլի դպրոց են հաճախել: Ավելի լավ կրթություն ստացածները էլ ավելի լավ կանեն իրենց գործը, ամեն ինչ հենց կրթական համակարգից էլ կախված է:

Շնորհակալություն: Կապի վերջ, կապի վերջ…

«Մոշը» Եղեգնաձորում

dizaynermshԻնչ-որ տեղ կարդացել եմ, որ նկարչությունն օգտվում է գույների, ռիթմի, լույսի հնարավորություններից, որոնք թույլ են տալիս թղթի, կտորի վրա վերակենդանացնել իրականությունը: Այդ գույներից օգտվում են նաև դիզայներները, իրենց մտահղացումները կյանքի կոչելու համար: 

Այս անգամ զրուցակիցս է դիզայներ, «Մոշ» գեղարվեստական սրահի հիմնադիր Արմինե Աղաջանյանը: 

-Պատմեք Ձեր մասին: Որտե՞ղ եք սովորել, ինչո՞վ եք զբաղվել, ե՞րբ և ինչպե՞ս որոշեցիք հիմնադրել «Մոշ» սրահը: 

-Ծնվել և մեծացել եմ ճարտարապետների ընտանիքում և դեռ մանկուց զբաղվել եմ նկարչությամբ: Եղեգնաձոր քաղաքի պետական վարժարանն ավարտելուց հետո ընդունվել եմ Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետը, չնայած նպատակս արվեստաբանության բաժնում սովորելն էր: Համալսարանում սովորելու տարիներին կուրսեր եմ անցել նաև «Ատեքս» նորաձևության կենտրոնում: Մի քանի անգամ ցուցադրվել են իմ էսքիզների հավաքածուները: Իմ երազանքն է եղել գեղարվեստական սրահ ունենալը: Վերադառնալով Եղեգնաձոր, 2009 թվականին հետամուտ լինելով իմ վաղեմի երազանքին՝ ես բացեցի մի փոքրիկ կենտրոն, որը շատ կարճ ժամանակում դարձավ շատերի համար սիրելի մի վայր:

-Ո՞րն էր սրահի ստեղծման նպատակը: 

-Լինելով թուրքագետ՝ ես միշտ վրդովվել եմ՝ տեսնելով հայ աղջիկների, որոնք կրում են թուրքական հագուստ: Արդեն ինը տարի հրաշալի մի թիմով ստեղծում ենք հագուստ, որի վրա նկարում ենք հայկական զարդանախշեր, մեր բոլոր աշխատանքների մեջ դնում ենք հայկական շունչ: Դրանք ընդգծում են իրենց կրողների անհատականությունը: Ամեն իր պատրաստվում է մեծ սիրով, զգեստները երբեք չեն կրկնվում, դրանց վրա միշտ առկա է ձեռքի աշխատանք՝ ասեղնագործություններ, ապլիկացիա, բատիկա: Ամեն մի աշխատակից ունի մի նոթատետր, որի մեջ տարիների պատմություն կա: Եվ ամեն օր ստանալով պատվերներ՝ հասկանում ենք, որ մեր նպատակներն իրագործվել են: maribxdrsn

-Առաջին ցուցադրությունը ե՞րբ է տեղի ունեցել: 

-Դեռ դպրոցական տարիներին մասնակցել եմ տարբեր ցուցադրությունների: «My Armenia» ծրագրի կողմից կազմակերպված «My handmade Armenia» կոչվող ցուցադրությանն ենք մասնակցել, որի ժամանակ մեծ հաջողություններ ունեցանք:

Անհատական ցուցադրություն ունեցել ենք այս տարի ապրիլի 5-ին, որը կրում էր «Գարնան թևով» խորագիրը:

Ինձ համար վաղեմի երազանք էր ունենալ անհատական ցուցադրություն: Հրավերը ստացանք երկրագիտական թանգարանի կողմից: Պատրաստվել ենք 20 օրում, այդ 20 օրում հասցրեցինք գարնանային փոքրիկ հավաքածու ստեղծել: Հավաքածուն իր մեջ ներառում էր շարֆեր, պայուսակներ, գարնանային զգեստներ, ծաղկեպսակներ: Ցուցադրությանը ներկա էին սրահի հիմնական հաճախորդները, դպրոցների տնօրեններ, ուսուցիչներ, մարզպետարանից աշխատակիցներ և ինձ շատ հարազատ մարդիկ:

-Իսկ այցելուներ հաճա՞խ եք ունենում: 

-Այո, շատ հաճախ ենք այցելուներ ունենում, լինում են և տարբեր մարզերից այցելուներ, և զբոսաշրջիկներ: Ապրիլին մեզ այցելել էին ԱՄՆ-ի դեսպան Ռիչարդ Միլսը և պատվիրակության այլ անդամներ: Սրահի շատ զգեստներ, պայուսակներ վաճառվեցին Ռիչարդ Միլսի այցելության օրը: Նա հիացած էր սրահում տեղ գտած աշխատանքներով և մեծ տպավորություններով հեռացավ:

-Հիշո՞ւմ եք՝ որն է եղել ձեր առաջին աշխատանքը: Ձեր աշխատանքների վրա երկա՞ր ժամանակ եք ծախսում: 

-Այո, իմ առաջին աշխատանքը նկար է, որը ես նկարել եմ 3-4 տարեկանում: Նկարել եմ աղջիկներ: Ինձ համար հետաքրքիրն այն է, որ գունային գամման մինչև հիմա պահպանվել է: Այդ նկարը մայրիկս պահել է, հիմա այն գտնվում է սրահում և միշտ ուշադրության է արժանանում:

Նայած, թե դա ինչ աշխատանք է լինում։ Եթե զգեստների ձևավորում է, շատ բարդ է և շատ երկար ժամանակ է խլում: Իսկ այն, ինչ սրտիցդ է բխում, շատ արագ և շատ կարճ ժամանակում ստեղծվում է: Միշտ ոգեշնչում է պետք: Եվ ես շտապում եմ իմ մտքերը դաջել զգեստներին կամ շարֆերին: Օրինակ՝ շարֆերի վրա նկարված ամեն մի պատկեր իր նշանակությունն ունի, շարֆերից մեկի վրա կարող է լինել անձրևի տակ պարող բալետի պարուհու կյանքից մի հատված, մյուսի վրա աստղեր հավաքող աղջիկ է:

-Ի՞նչ ծրագրեր ունեք մոտակա ժամանակներս: 

-Հրավերներ ունենք տարբեր մարզերից, թանգարաններից և պատկերասրահներից: 2019 թվականին լրանում է մեր սրահի տասը տարին, ուստի պատրաստվում ենք յուրօրինակ ցուցահանդեսի: Մոտակա ժամանակներս ցանկություն ունենք շահագործման հանձնել սրահի երկրորդ հարկը, ավելացնել կարի մեքենաներ, ընդունել նաև շատ աշխատակցուհիներ, որովհետև Եղեգնաձորում կան շատ աղջիկներ, որոնք հետաքրքրված են կարուձևով: Նաև մտադրություն ունենք ուսումնասիրել արտաքին շուկան և դուրս գալ մարզի սահմաններից: moshdizayner

-Ինչո՞ւ «Մոշ»: 

-«Մոշ»: Մանկուց ինձ այդպես հայրս է անվանել: Եվ սրահի անունը ընտանիքում քննարկելու ժամանակ հենց հայրս խորհուրդ տվեց, որ անվանենք «Մոշ»: