Մենակը

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Հաճախ ինքս ինձ հարցնում եմ` տեսնես ինչպիսին կլինեմ մի քանի տարի հետո, թեկուզ մեկ տարի հետո: Այս մտքերը հայտնվում են գլխումս, երբ ինձնից մի քանի տարի մեծ մարդկանց եմ տեսնում, կամ սիրահար զույգի` մի պահ ինձ եմ պատկերացնում, ապա քայլում առաջ, ծեր մարդկանց եմ տեսնում ու ինձ նրանց փոխարեն եմ սկսում պատկերացնել, թե ինչ պետք է ես հիմա անեմ, որպեսզի այդ տարիքում խիղճս հանգիստ լինի, միայն նստեմ ու շուրջս նայեմ:

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Մի անգամ զբոսնում էի այգում, հասա երեխաների համար նախատեսված խաղահրապարակը, արդեն հեռվից ինձ գրավել էին հրապարակի գույները:

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Մոտեցա ու հանկարծ նկատեցի մոտակա նստարանին նստած պապիկին: Ներսումս հետաքրքրություն առաջացավ պապիկի հանդեպ. Ինչո՞ւ էր միայնակ, չէ որ քիչ հեռու կար երկու տաղավար, որտեղ պապիկներ էին ու նարդի էին խաղում, գոռգոռում, միմյանց ծաղրում, ժպտում: Որոշեցի մոտենալ պապիկին ու խանգարել նրա միայնությունը: Երբ մոտեցա, չգիտեի, թե ինչ ասեի, ինչպես սկսեի, միգուցե բարկանա, որ խանգարում եմ իրեն: Ինչևէ, մի քիչ անվստահ տոնով ասացի.

-Բարև, պապիկ ջան:

-Հը՞…

-Ասում եմ՝ բարև, պապ:

-Հա, բարև, աղջիկ ջան…,- ու բարևին հաջորդեց զննողական հայացքը. ուզում էր մտաբերել, թե արդյոք ծանոթ ենք:

-Բալես, չճանաչեցի քեզ, գիտե՞ս:

-Պապ ջան, մենք ծանոթ չենք, ուղղակի տեսա մենակ նստած ես, որոշեցի միանալ քեզ:

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Պապիկի ձեռքին կար մեկ տուփ թխվածքաբլիթ, փշրված էին, միգուցե շուտ էր գնել ու փորձել էր փոքր չափաբաժիններով ուտել, չգիտեմ:

-Կուզե՞ս,- մեկ բլիթ վերցնելով դիմեց ինձ:

-Չէ, շնորհակալ եմ, դու կեր, պապ:

-Հը՞…

-Ասում ՝ չէ, պապ, շնորհակալ եմ:

Նկատեցի, որ պապիկը այդքան էլ լավ չէր լսում, բարձր էինք խոսում, իսկ անցորդները հարցական հայացքով մեզ էին նայում, բայց թե ինչու՝ ես էլ չհասկացա:

-Պապ, բա ինչի՞ ես մենակ նստած:

-Էհ, աղջիկ ջան…- լռեց,- գնա, գնա էն սիրուն երեխեքի հետ խոսա, թող ուրախանան: Ես իմ կյանքն արդեն ապրել եմ, էլ խոսալու բան չունեմ…

Հասկացա, որ իրոք պապիկին անհանգստացնող ինչ-որ բան կար, բայց նաև չէի ուզում նրան ցավեցնել իմ հարցերով, ժպտացի ու, ինչպես նա ասաց, գնացի երեխեքի հետ խոսելու:

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Ինչ հետաքրքիր է կյանքը. նույն տեղում երեք սերնդի ներկայացուցիչ էր, ու ամեն մեկս յուրովի էինք մեր տարիքում: Սակայն անտարբերությունը համատարած հիվանդություն է դարձել. «Ունեմ հեռախոս՝ երջանիկ եմ, ու չեն հետաքրքրում ոչ ոք»,- այս միտքը կարծես կարգախոս են դարձրել ու ռոբոտի պես ապրում են: Բայց եթե փորձենք մեկ ժամ թողնել այդ ամենը ու շփվենք մարդկանց հետ, կնկատենք մեր կողքին` բազմության մեջ ապրող ծերունիներին ու մեզ մեկ վայրկյան իրենց փոխարեն պատկերացնենք, կարծում եմ, որ գոնե մի քիչ մարդիկ կփոխվեն ու կմտածեն իրենց սպասվող միայնության մասին:

janna araqelyan hrazdan

Առաջարկ

Օրեր առաջ հասարակագիտության ուսուցչուհին տեղեկացրեց մեզ, որ պետք է մյուս ժամի համար պատրաստենք պաստառներ։ Պաստառները պետք է պատրաստվեն հասարակական հիմնախնդիրների վերաբերյալ։

Տանը մտածում էի դրա շուրջ։ Հասկացա, որ մեր օրերում այդպիսի խնդիրները շատ են։ Օրինակ`ամեն քայլափոխի կարելի է հանդիպել տերմինալների։ Շատերը վճարումներ պետք է կատարեն դրանով, բայց ոչ բոլորը գիտեն դրանից օգտվելու ձևը։ Նման խնդիրների հանդիպելիս մարդիկ կարծում են, թե դրանք կարող են լուծվել ժամանակի ընթացքում։ Եթե բոլորը այդպես մտածեն, ապա այդ խնդիրները չեն էլ լուծվի:

Նախ և առաջ պետք է նշել տերմինալների աշխատանքի մատչելիության բարելավման անհրաժեշտությունը։ Անհրաժեշտություն ասելով ես ենթադրում եմ մեծահասակների համար սպասարկման պարզեցումը։ Առաջարկում եմ տերմինալի աշխատանքի համակարգի մեջ ներմուծել ձայնային ցուցումներ։ Դրանք մարդկանց կուղղորդեն, թե ինչպես կարելի է օգտվել տերմինալներից։

Սա հնարավոր տարբերակներից մեկն է։

ani v. shahbazyan malishka

Երբ գնահատված ես

-Ըհն, էս էլ կամերային երաժշտության տունը։

Ասացի ես, ու Հասմիկի հետ անցանք առաջ։ Մի քանի 17-ցիներ էին կանգնած, գնացինք ու միացանք նրանց։ Մի քանի րոպեից արդեն մոտ 100 թղթակիցներ կային։ Նրանցից յուրաքանչյուրին նայելիս աչքիս առաջ էին գալիս նրանց 17․am-ի դիմանկարները։ Իհարկե, նրանցից ոչ բոլորին հիշեցի, դե դա բնական էր։ Թղթակիցներից շատերի հետ ծանոթ չեմ, բայց ինձ թվում է, դեռ շատ առիթներ կլինեն նրանց հետ շփվելու։

Սկսվեց այդքան սպասված պատանի թղթակիցների առաջին մրցանակաբաշխությունը։ Դահլիճում քար լռություն էր։ Անկեղծ կարող եմ ասել, որ ամեն ինչ շատ լավ էր կազմակերպված։

Ահա, արդեն պետք է հնչեին 100 ամենաակտիվ ու խոստումնալից թղթակիցների անունները։ Չգիտեմ այդ պահին ինչ էի զգում։ Մեկ սպասում էի անուն ազգանունս լսելուն, մեկ՝ չէ։

-Անի Շահբազյան…

Զարմացած հայացք գցեցի բեմ։ Հա էլի, ես եմ, իմ նկարն ա։ Չեմ կարող բացատրել այդ միլիվայրկյանների զգացողությունս։ Միանգամից ժպիտ հայտնվեց դեմքիս։ 8 ամսական թղթակից, ով արդեն ունի պատանի թղթակցի վկայական, ով ընդգրկված է 100 ամենաակտիվ թղթակիցների մեջ։ Էլ ի՞նչ է պետք քեզ երջանիկ ու գնահատված զգալու համար։ Դե, իհարկե, ես այսքանով չեմ բավարարվի և հետագա մրցանակաբաշխություններին միգուցե դառնամ մրցանակակիր։ Սա 17․am-ի իմ առաջին, բայց ոչ վերջին հաջողությունն է։ Ամեն ինչ առջևում է։

Հ․Գ․ Շատ շնորհակալ եմ ինքնատիպ նվերների համար։ 17-ից մի մասունք, որը միշտ ինձ մոտ կմնա։

Ուշադրություն՝ մրցույթ է

ՀՀ փաստաբանների պալատը եւ «Մանանա» մանկապատանեկան կրթամշակութային կենտրոնը Երեխաների իրավունքների պաշտպանության միջազգային օրվան ընդառաջ հայտարարում են մրցույթ 7-ից 17 տարեկան երեխաների համար։ Մրցույթը անցկավելու է երեք անվանակարգերում՝ լուսանկարներ, էսսեներ և ֆիլմերի սցենարներ:

Լուսանկարներ

Լուսանկարչական մրցույթի խորագիրն է՝ «Հայաստանի երեխաները»։ Յուրաքանչյուր մասնակից կարող է մրցույթին ներկայացնել 1-ից 5 լուսանկար, որոնք կպատկերեն տարբեր տարիքի երեխաների կյանքը թե լավ, թե վատ կողմերով։ Լուսանկարների չափսը պետք է լինի առնվազն 1 MB։ Լուսանկարների հետ պետք է նաեւ ուղարկել կարճ նկարագրություն, նշելով, թե ով է պատկերված, որտեղ եւ երբ է արվել լուսանկարը։

Էսսեներ

Էսսեների մրցույթի թեման է՝ «Իմ իրավունքները եւ ինչպես են դրանք պաշտպանվում»։ Նախապատվությունը կտրվի այն էսսեներին, որոնք կներկայացնեն  որեւէ մեկ իրավունք կոնկրետ, իրական օրինակով։ Նյութերի ծավալը պետք է լինի առավելագույնը 500 բառ (մոտ մեկ համակարգչային էջ)։

Ֆիլմի սցենարներ

Սցենարների մրցութի թեման է՝ «Երեխաների իրավունքները»։ Սցենարը պետք է նախատեսված լինի մեկ րոպեանոց ֆիլմի նկարահանման համար։ Այն կարող է վերաբերվել թե որեւէ կոնկրետ իրավունքի, թե կարող է արտահայտել երեխայի իրավունքների եւ դրանց պաշտպանության կարեւորությունը ընդհանրական ձեւով։ Սցենարը պետք է նկարագրի, թե ինչ ենք մենք տեսնելու եւ լսելու ֆիլմում։ Սցենարի առավելագույն ծավալը  պետք է լինի մեկ համակարգչային էջ։

***

Կարելի է մրցույթին մասնակցել ինչպես մեկ, այնպես էլ բոլոր  անվանակարգերում։

Մրցույթի արդյունքները կամփոփվեն հունիսի 1-ին, եւ տարբեր անվանակարգերում ժյուրիի կողմից լավագույն ճանաչվածները կպարգեւատրվեն մրցանակներով, լավագույն էսսեներն ու լուսանկարները կհրապարակվեն, իսկ հաղթող ֆիլմի սցենարի հիման վրա կնկարահանվի ֆիլմ հեղինակի մասնակցությամբ։

Ինչպես ուղարկել

Մրցույթի նյութերը կարող եք ուղարկել 17am.reporter@gmail.com կամ press@advocates.am էլ. հասցեներին մինչեւ մայիսի 28-ը՝  թեմայի տողում նշելով՝ «Մրցույթ»։ Նամակում պետք է անպայման նշել հեղինակի անուն, ազգանուն, հայրանուն, տարիք, մարզ, բնակավայր, դպրոց, դասարան եւ հեռախոսահամար։

***

Հարցերի համար կարող եք զանգահարել՝ 094536002, ՀՀ փաստաբանների պալատի մամուլի խոսնակ Ծովինար Խաչատրյանին կամ 095445410 «Մանանա» կենտրոն՝ Լիլիթ Կարապետյանին։

milana gevorgyan

«Խոպան» կոչվածը

Տանում են մեր երազանքները, հույսերը, ջերմ հիշողությունները: Պոկում, կտրում, գողանում ու տանում են: Խոսքս ինքնաթիռների մասին է: Ամեն անգամ, երբ երկնքում ինքնաթիռ ենք տեսնում, ուրախանում ենք: Մեզանից շատերը ասում են` բարեկամս է գալիս, որոշները ասում են՝ էլի մարդիկ գնում են այլ երկիր: Մարդիկ կան` մտածում են` իրենք էլ մի քանի տարի հետո կգնան: Ու ‹‹երկնքի չափ›› մարդիկ էլ կան, որ լուռ նայում են ու արտասվում: Քանի՜ ու քանի՜ ընտանիքի հույս է տարել ու դեռ քանի՜ ‹‹հույսեր›› է տանելու: Տանելու է ու գցելու է ‹‹խոպանի բաղչեն››: Մատյաններում քանի՜ ու քանի՜ երեխայի անվան դիմաց է գրված լինելու ‹‹մայր՝ տան տնտեսուհի, հայր՝ արտագնա աշխատանք››: Քանի՜ ու քանի՜ տատիկներ ու պապիկներ են միայնակ ապրելու ու դեռ ինչքա՜ն պիտի ինձանից ու քեզանից իրենց թոռների կարոտը առնեն: Քանի՜ ընտանիք է քանդվելու նրա համար, որ ամուսինը Ռուսաստանում այլ ընտանիք ունի: Դեռ ինչքան են մարդիկ վարկ վերցնելու, որպեսզի ինքնաթիռի տոմս գնեն ու փախչեն: Ախր, չէ, չեն փախչում, ուղղակի իրենք էլ չգիտեն, թե ինչ անեն: Քանի կին է իջնելու խանութ ու ասելու.
-Սուսա՛ն ջան, պարտք եմ անում մինչև ամուսինս ‹‹խոպան››-ից գումար կուղարկի:
Քանի երեխա է էքսկուրսիաներից, հագուստից ամեն ինչից զրկվելու: Քանիսը պիտի բացեն սքայփը ու սպասեն մինչև իրենց կզանգեն էն խոպան կոչվածից: Ինչքան արցունք է թափվելու յուրաքանչյուրիս բակում մեր բարեկամներին ճանապարհելիս: Հետո քանի՞սն են հետ դառնալու: Գիտեք, թե հե՞տ են դառնալու: Չէ: Գալու են ու տանելու են իրենց ընտանիքներին: Ու մեր շենքի, ձեր շենքի քանի՜ ու քանի՜ պատուհանի լույս է ընդմիշտ մարելու: Ու հետ չեն գա մինչև հարսանիք, կնունք կամ էլ թաղում չլինի: Դու չես գա:
Ու մի օր ընկեր Մարգոն ասելու է.
-Այս անգամ միայն հայրիկները գան ծնողական ժողով: Լսեցի՞ն բոլորը:
- Ընկե՛ր Մարգո, մեր հայրերը էստեղ չեն՝ Ռուսաստանում են, ինչպես գան,- ասելու են Վարդանիկները ու 2 ամսից իրենք էլ գնալու են:

Բակային խաղերի սերունդը

-Էրե՜խեք, ո՞վ ա կյալիս՝ էթանք, փախկվոցի խաղանք:

Երբ փոքր էի, բակի երեխաներով հավաքվում էինք և խաղում տարբեր ժամերի, տարբեր տեսակի խաղեր:

Հիմա թվեմ, թե ինչեր էինք խաղում:

-Ես հեսա մե պան եմ առաջարկելու խաղանք: Մե րոպե հիշեմ,- ասում էր բակի երեխաներից մեկը,- արա, հա է, հիշամ. մկա եկեք՝ անուն գոռոցի խաղանք:

-Հա, ես համաձայն եմ,- բոլորը միասին ասում էին:

-Ես ու մե քյանի հոգի կըլնենք ազատ քաղաքացին:

-Ես կըլնեմ մատ պախոխը:

-Ես՝ անուն գոռացողը:

-Ես էլ անունը կտնեմ…

Արդեն կարող ենք սկսել:

-Հոպ, դու ունես երեք միավոր, պարտվեցիր: Անուն ենք դնում քեզ: Մատ պահող, արի, արի՝ հեսա սրան նայի, ինչ անուններ ենք դնում: Ուրեմն ճկույթը կըլնա գորտը, մատանի մատը կըլնա հոտած նասկի…

-Արա չէ, հոտած նասկին կնեղանա յէ..

-Լավ, կդնենք ագռավ, միջնամատը՝ ուղտ, ցուցամատը՝ ընձուղտ, բութն էլ կդնենք…

-Հա, յանի էդքանը կենդանի ենք տրե, էն մեկն էլ էլի կենդանի կտնենք:

-Բութն էլ՝ ցուլիկ:

-Արի տենամ՝ որն ես ընտրում, մատերից մեկը ընտրի:

Այդ ժամանակ բոլոս շունչներս պահած սպասում ենք, թե որն է ընտրելու:

-Լավ, ես ընտրում եմ բութը:

- Շնորհավորում ենք ցուլիկին:

Եվ այդպես այնքան էինք խաղում այդ խաղը, որ բոլորս էլ ունենում էինք անուններ: Սակայն երբ հոգնում էինք այդ խաղից, ուրիշ խաղեր էինք խաղում, «Որսորդն ու բադերը»,. «Յոթ քար», ֆուտբոլ, պահմտոցի… Այս նույն խաղերը մեզանից առաջվա սերունդը նույնպես խաղացել է:

Սակայն այժմյան սերունդը, ովքեր մեծանում են համակարգչի առջև, դժվար թե կարողանան դրսում կազմակերպել այդպիսի բակային տարբեր խաղեր: Գյուղերում դեռ երեխաները կարողանում են խաղա, սակայն այստեղ էլ խանգարում է օրեցօր քչացող երեխաների թիվը: Իսկ այ պատկերը փոխվում է քաղաքում: Քաղաքում երեխաները անգամ չգիտեն, թե ինչ են բակային խաղերը: Երբ ինձ ասում են, թե ինչ տարբերություն կա սերունդների միջև, ես առաջինը հենց սա եմ հիշում. մեր խաղերը բակային էին:

emanina manukyan

Ամենակարևորը

Երկար ժամանակ փնտրում էի մեկին, ում մասին կարելի էր հետաքրքիր նյութ գրել, չնկատել, որ այդ անձը այս ամբողջ ընթացքում հենց իմ կողքին է:

Ներկայացնում եմ ձեզ հարցազրույցը Էմմա տատիկիս հետ: 

-Տատ, պետք է հետաքրքիր մեկից հարցազրույց վերցնեմ ու ընտրել եմ քեզ: Ուզում եմ մի քանի հարցիս պատասխանես: Մի հարց տամ, որին գիտեմ, ամեն անգամ սիրով պատասխանում ես: Կհիշեցնե՞ս նորից, որտե՞ղ ես ծնվել:

-Ծնվել և ապրել եմ  Երևանում՝ Թումանյան թանգարանի, Սարյան թանգարանի ու Կոմպոզիտորների տան մեջտեղում: 63 տարեկան եմ արդեն՝ էս տարի թոշակի եմ անցել:

Դե հա, հասկացաք՝ էս նախադասությունը տատիս շատ է սիրում կրկնել:

-Ես գիտեմ, որ դու հետաքրքիր դպրոցական կյանք ես ունեցել, կպատմե՞ս մի քիչ:

-Դպրոցում շատ լավ սովորել եմ: Բասկետբոլի խմբակի եմ հաճախել ու շատ լավ բասկետբոլ եմ խաղացել: Նկարչության եմ գնացել:

-Տատ, ես հիշում եմ, որ դու բալետի պարուհի ես եղել նաև: Կպատմե՞ս մի փոքր՝ ո՞նց ստացվեց էդպես:

-Չորրորդ դասարանում Սայաթ-Նովայի բալետի դպրոցից եկան մեր դպրոց, ստուգեցին դպրոցի երեխաներին ու երկու հոգու ընտրեցին, մեկը՝ ինձ, մեկն էլ՝ Հասմիկին: Մոտ երեք տարի բալետի գնացի, մինչև յոթերորդ դասարան: Հետո փորձերի ժամանակ ոտքս ցավեցրեցի՝ վնասվածք ստացա, ու դրա պատճառով էլ, էլ չշարունակեցի:

-Իսկ երաժշտական գործիքներից ինչ-որ մեկին տիրապետե՞լ ես:

-Չէ, դե, երաժշտական գործիք պետք է ունենայի, որ սովորեի: Բայց հետաքրքիրն այն է, որ քրոջս ամեն ինչի տարել են, բայց ինքը ոչ մի ձգտում չի ունեցել ու ոչինչ իր մոտ չի ստացվել, իսկ ինձ էդքան էլ հնարավորություն չեն տվել, բայց միշտ ձգտել եմ ավելին անել:

-Իսկ դպրոցից հետո, որտե՞ղ ընդունվեցիր:

-Ընդունվեցի, էն ժամանակ պոլիտեխնիկ էր կոչվում, չգիտեմ հիմա ինչ անուն ունի: Ու էներգետիկայի ֆակուլտետի ատոմայինի բաժնի առաջին խումբն էր, որ բացվել էր: Սովորեցի էդտեղ մինչև երրորդ կուրս: Երրորդ կուրսում եկան ասացին, որ աղջիկների համար լավ չի էդ ճառագայթումները, որ կանանց վրա ավելի ուժեղ ա ազդում ու, դրա պատճառով էլ տեղափոխվեցի ուրիշ բաժին:

-Ո՞ր բաժին:

-Արդյունաբերական էներգետիկա:

-Իսկ ինստիտուտից հետո ի՞նչ արեցիր:

-Դե, երկրորդ կուրսում ընկերություն էի անում, երրորդում ամուսնացա, չորրորդում Լիլիթին ունեցա: Հետո հինգերորդ կուրսը ավարտեցի՝ Լիլիթն էլ արդեն մի տարեկան ու երկու ամսեկան էր:

-Լավ, իսկ առաջին աշխատանքի տեղը, որ ընդունվել ես, որտե՞ղ է եղել:

-Խանջյան փողոցի վրա գունավոր մետալուրգիայի ինստիտուտ կա՝ այդտեղ: Աշխատել եմ, որպես ինժեներ:

-Հա, ճիշտ ա, ասում էիր՝ կան գործարաններ, որ քո գծագրածով էր կառուցած:

-Էդ բոլորը գունավոր մետալուրգիայի գործարաններ են: Ասենք՝ Ալավերդին, Երևանում՝ ալյումինիտի գործարանը: Մի խոսքով, գծագրեր ենք արել: Քսան տարի էդ գործն եմ արել: Իսկ հետո, երբ արդեն ամեն ինչ փլուզվեց՝ 1995 թվականից դուրս եմ եկել:

Ի՞նչ պիտի անեի, ուրիշ հնարավորություն չկար: Մատնահարդարություն սկսեցի սովորել: Հետագայում արդեն աշխատում էի որպես մատնահարդար:

-Իսկ որպես մատնահարդար ինչքա՞ն ժամանակ ես աշխատել:

-Մինչև այսօր:

Դե հա, ինչպես ամեն տատիկ՝ իմ Էմմա տատն էլ էս ընթացքում ինձ իր համեղ թխվածքով էր կերակրում:

-Լավ, մի բան էլ հարցնեմ, որ սենց համով-համով պատրաստում ես էսքանը, էս բոլորը քո բաղադրատոմսերո՞վ են, թե՞ հնուց եկած գաղտնիքներ են: 

-Մեր աշխատանքի տեղում՝ կոլեկտիվում, հազար հոգի էին աշխատում ու հիմնականում կանայք, մեկը մյուսին հաղորդում էին, երբ ինչ-որ նոր բան էին սովորում կամ իմանում պատրաստել: Չնայած շատը մամայից էլ ա եկել, ինչ խոսք, նաև սկեսուր-մայրիկիցս:

-Իսկ ի՞նչ հետաքրքիր բան կուզեիր ավելացնել:

-Ինչ պետք ա ասեմ՝ պայծառ կյանք եմ ունեցել, չնայած շատ ու շատ դժվարություններ եմ տեսել, բայց մեկ ա, էդ ամեն ինչը հաղթահարել ենք: Ամուսնացել եմ, լավ ընտանիք եմ կազմել: Բուռն կյանք եմ ապրել՝ արտասահման եմ գնացել շատ անգամներ, ման եմ եկել տարբեր երկրներում: Հիմա էլ թոռնիկներովս ու երեխեքովս եմ ապրում: Ու մի զբաղմունք էլ ունեմ, որ շատ հաճույքով եմ անում: Տաքերն ընկնելուն պես սիրում եմ հողամաս գնալ՝ այնտեղ ծառեր ու ծաղիկներ խնամել: Դրա մեջ հանգստություն եմ գտնում:

Ես միշտ հիանում եմ իմ տատիկով: Կյանքի ամեն դժվարություն նա կարողացել է հաղթահարել, անգամ հասուն տարիքում նոր մասնագիտություն է սովորել և անցել այլ աշխատանքի: Համաձայնվեք, բոլորը չէ, որ նման համարձակություն, կամք ու վճռականություն կունենային:

gohar poghosyan

Ամենալավ տունը

Վերջերս Արագածոտնի մարզի Ոսկեհատի միջնակարգ դպրոցում տեղի ունեցավ «Աշխարհագրությունը լույս է խավարում և կողմանցույց՝ մոլորվածի համար» վերնագրով միջոցառում՝ աշխարհագրության ուսուցիչ Կիմա Ստեփանյանի գլխավորությամբ:

Միջոցառման նպատակը հետևյալն էր. պարզել, թե որն է աշխարհի ամենալավ տունը: Այդ հարցը պարզելու համար աշխարհագետն իր մոտ էր հրավիրել մի քանի երկրների ներկայացուցիչների: Արվել էր ամեն ինչ, որպեսզի այդ երկրների ավանդական շունչը հաղորդվեր հանդիսատեսին: Սկզբում ծանոթացանք տիեզերքի և մայրցամաքների հետ, այնուհետև երկրների: Ներկայացան Գերմանիայի, Ֆրանսիայի, Ռուսաստանի, Վրաստանի, Թուրքիայի և Հնդկաստանի ներկայացուցիչները: Նրանք պատմեցին իրենց երկրների մասին: Ներկայացրեցին դրանց լավ կողմերը, իսկ վերջում ցուցադրեցին այդ երկրների ավանդական պարերը: Վերջում եկան Հայաստանի ներկայացուցիչները՝ իրենց ավանդական տարազներով և մեր հերոսների զիվորական հագուստով: Պարեցին «Յարխուշտա» և Հայաստանին բնորոշեցին գեղեցիկ խոսքերով:

-Հայկական լեռնաշխարհի հյուսիս արևելքում

Մի աղջիկ է ապրում, համեստ ու սիրուն

Երկար ու գանգուր վարսերը փռած,

Հայացքը դեպի արևմուտք հառած:

Ահա այսպես բնորոշվեց Հայաստանի «արտաքինը»: Երգեցին հայրենասիրական «Զարթոնք» երգը, որով ավարտվեց միջոցառումը:

Այդ ընթացքում աշխարհագետը հասկացավ, որ աշխարհի ամենալավ տունը այն վայրն է, որտեղ մենք ծնվում և մեծանում ենք:

Mane Minasyan

10բ, 11բ, 12ճ…

Երբ դասարանում գրեթե բոլորը պարապում են, գլուխ գլխի հավաքվելը մի քիչ դժվար է:
Սակայն երբ առջևում է վերջին զանգը, անելիքը շատ է:
Պետք է հավաքվել, քննարկել, ինչու չէ, նաև քվեարկել ու որոշումներ կայացնել:
Եթե չլիներ ինտերնետը, երևի ոչինչ չէինք էլ հասցնի անել:

Դեռ 10-րդ դասարանից մենք ունենք ընդհանուր չաթ, որտեղ սկզբում դասերի մասին էինք խոսում, հետո սկսեցինք արդեն էքսկուրսիաները քննարկել, միասին անգամ ֆուտբոլ էինք նայում ու անգամ բանավեճեր կազմակերպում:

Դե, եթե անկեղծ, մեկ-մեկ անգամ լեզվակռիվներ էլ են լինում (որտե՞ղ լինի 16 աղջիկ, ու կռիվ չլինի):

Այս տարի չաթը մեզ շատ է օգնում, մենք անգամ վերջին զանգի զանգերը չաթի միջոցով ենք ընտրել, դե էլ չեմ ասում փորձերի հայտարարություններն ու մնացած հարցերը:

Մեր չաթը սկզբում անվանել էինք 10բ, հետո 11բ, իսկ այս տարի այն ունի 12Ճ անվանումը:

Հուսով եմ մեր չաթը դեռ կունենա 13,14,15, և շարունակական աճ:

Մենք էլի կհավաքվենք էնտեղ, թեկուզ անիմաստ «սմայլիկներ» դնելով:

Թեկուզ էլի կկռվենք, իրար չենք հասկանա:

Բայց հուսով եմ, որ կշարունակվի, մեր կապը չի կորչի:

Դարձնենք միջավայրն ավելի մաքուր

Լուսանկարը` Լիլիա Ապրեսյանի

Լուսանկարը` Լիլիա Ապրեսյանի

Այս տարի ապրիլի 29-ին Գրիգոր Խանջյանի ծննդյան 91-ամյակն էր: Ուղիղ մեկ տարի առաջ այդ օրը Վահան գյուղի մեր դպրոցում տեղի ունեցավ մի մեծ միջոցառում: Կարծում եմ՝ գլխի ընկաք, թե ինչ թեմայով: Այդ օրից անցել է մեկ տարի, մեր բոլոր հիշողությունները դեռ թարմ-թարմ պահպանվում են: Բայց հիմա դրա մասին չէ, որ ուզում եմ խոսել: Մեզ համար ուղիղ մեկ տարի հետո այդ օրն էլ պակաս կարևոր օր չէր: 

Երևի շատերը գիտեն, որ ապրիլի 29-ին Make Armenia Clean Again-ի կողմից կազմակերպվում էր համահայկական շաբաթօրյակ: Կազմակերպիչները մի խումբ կամավորներ էին, որոնց դուր չի գալիս ապրել կեղտոտ միջավայրում, դրա համար էլ նրանք բոլորին կոչ էին անում դուրս գալ փողոց և մաքրել շրջակա միջավայրը:

Լուսանկարը` Լիլիա Ապրեսյանի

Լուսանկարը` Լիլիա Ապրեսյանի

Շաբաթօրյակից մի քանի օր առաջ մեր շատ սիրելի ընկեր Առուշանյանը առաջարկեց մասնակցել նախաձեռնությանը, դե, մենք էլ, մեծ ոգևորությամբ ընդունեցինք առաջարկը:

Եվ ահա, ապրիլի 29-ին, առաոտյան ժամը տասից սկսեցինք մեր շաբաթօրյակը: Հավաքվեցինք դպրոցի բակում և ձեռնոցներով, պարկերով, փոցխերով, կազմ ու պատրաստ սպասում էինք՝ բոլորը հավաքվեն ու սկսենք աշխատել:

Լուսանկարը` Լիլիա Ապրեսյանի

Լուսանկարը` Լիլիա Ապրեսյանի

Չնայած որ մեկ շաբաթ առաջ էինք դպրոցում կատարել շաբաթօրյակ, դա մեզ չխանգարեց ևս մեկ անգամ տեսքի բերել դպրոցի ամբողջ տարածքը և հարակից շրջակայքը: Դա վերջացնելուց հետո որոշեցինք մի քիչ հանգստանալ: Դե մեզ համար էլ հանգստի ամենալավ վայրը մեր ԻՄՓԱՔԹ ակումբի սենյակն է: Գնացինք այնտեղ, նստեցինք, մի քիչ երաժշտություն լսեցինք, հանգստացանք և գնացինք խաղահրապարակ:

Այնտեղ աղբը շատ չէր, բայց էլի մի բան կար: Այստեղ մեզ օգնության հասավ Էրիկը: Մեզ մի լավ ծիծաղեցրեց, մեկ էլ հանդիսավոր կերպով հայտարարեց.

-Ես էստեղի տերն եմ, հլը սաղդ գնացեք ստեղից:

Դե քանի որ արդեն ավարտել էինք մեր «միսիան», որոշեցինք գնալ տուն:

Լուսանկարը` Լիլիա Ապրեսյանի

Լուսանկարը` Լիլիա Ապրեսյանի

Մեր ժամանակից տրամադրելով մի քանի ժամ՝ մենք նպաստեցինք շրջակա միջավայրի մաքուր պահպանմանը և մեր օրինակով կոչ ենք անում բոլորին՝ դուրս գալ փողոց, բակ և նպաստել միջավայրի մաքրությանը, կարևոր չէ՝ երբ, կարևորը ցանկությունն է: