Ազատ տարածք Գեղարքունիք

Որտեղից ես սկսում դու

2017/04/16 Նելլի Խաչատրյան

-Բարև:

Մտածում ես՝ քե՞զ չեմ բարևում… Ա, գիտեմ, դու ապրիլի 7-ի այն համերգին էլ երևի ծափ չես տվել: Մտածում ես՝ ի՞նչ կապ ունի, հիմա կբացատրեմ:

Ինչ վերաբերում է ապրիլի 7-ի համերգին. Գարիկ Պապոյանն ու Սոնա Ռուբենյանը բացօթյա համերգ էին կազմակերպել, հիշո՞ւմ ես… Մի երգի ժամանակ Գարիկը ասաց, որ հատուկ տակտով ծափահարենք, երգի համար երաժշտություն էր ծառայելու քո ծափը… Ես էլ ծափ էի տալիս ու նայում շուրջս, ուզում էի «բռնացնել» էն մարդկանց, ովքեր մտածում էին, որ իրենց ծափը ոչ մի բան չի փոխելու, ու ձեռքերը ծալած ուղղակի լսում էին: Բարեբախտաբար այդպես մտածողները փոքրամասնություն էին, և երաժշտություն ամեն դեպքում ստացվեց ստեղծել:

Հիմա անցնենք բարևին: Չնայած արդեն գլխի ես ընկնում բարևի ու համերգի կապը, չէ՞… Երբ դիմում են հասարակությանը, դու քեզ, չգիտես ինչու, հասարակության անդամ չես զգում, կամ չգիտեմ, միգուցե քո դերը այնքան չես կարևորում, որ մտածես՝ խոսքը նաև քեզ էր ուղղված:

Բարևից ու համերգից սահուն կերպով կարող ենք անցնել քաղաքական ընտրություններ:

Կարծես այստեղ էլ քո ձայնը կարևոր չես համարում: Դու վաղը կասես «երկրը երկիր չի», ու կգնաս: Չէ, ես թեմայով էլ չեմ ուզում խորանալ, մենակ ուզում եմ քեզ գնահատես, ու մի բան էլ. հաջորդ անգամ, երբ գրեմ՝ բարև, քեզ եմ բարևում: Հա, հենց քեզ: Անպայման կպատասխանես, ես լսելու եմ:

Ազատ տարածք Գեղարքունիք

Ո՜ւխ, էլի համով գաթա

2017/04/15 Անուշ Աբրահամյան

Լուսանկարը՝ Անուշ Աբրահամյանի

Մի քանի օր անցկացրի տատիկիս տանը: Կարծում եմ՝ այս նախադասությունը շատ բան ասաց նրանց, ովքեր գոնե մի քանի օր անցկացրել են իրենց տատիկի տանը: Տատիկներն ուրիշ են՝ նրանք միշտ կարծում են, որ մենք սոված ենք կամ տաք չենք հագնված:

Լուսանկարը՝ Անուշ Աբրահամյանի

Իհարկե, իմ տատիկի տունը անտառում չէ, բայց ես, ցավոք սրտի, նրան հաճախ չեմ այցելում: Տատս միշտ շուտ է վեր կենում, իսկ ես ամեն երեկո որոշում եմ նրա հետ արթնանալ ու դիմավորել արևածագը, բայց ոչինչ չի ստացվում: Մինչ ես ծուլորեն պատրաստվում եմ դպրոց գնալուն, տատս արդեն տնային գործերի կեսը վերջացնում է (չափազանց արագաշարժ է տատս): Նա միշտ ասում է՝ գործը պետք է հաճույքով անել, որ շատ չհոգնես: Եղել է այնպես, որ գործ անելու ընթացքում հիշել է դպրոցում սովորած բանաստեղծությունները և երկար ժամանակ ինձ համար արտասանել դրանք:

Լուսանկարը՝ Անուշ Աբրահամյանի

Երբ փոքր էի ու տատիս հետ մեր տնից շատ հեռու գտնվող հողամաս էինք գնում, նա ինձ իր կարդացած պատմություններն էր պատմում: Այդպես անցնում էր ողջ օրը, միչև հիմա էլ առանձնապես ոչինչ չի փոխվել: Տատս փորձում է ինձ ամեն բան սովորեցնել. «Էրա իմ համար, սովորի քո համար»: Նա շատ համեղ է պատրաստում ոչ միայն ճաշերը, այլ նաև գաթան: Հաճախ է եղել այնպես, որ թաղի կանայք խնդրել են նրան իրենց համար էլ թխել: Տատս արդեն ձուն շաքարավազի հետ խառնել, ալյուր էր ավելացրել ու պատրաստվում էր գրտնակել, երբ ես որոշեցի լուսանկարել:

Լուսանկարը՝ Անուշ Աբրահամյանի

Ինչն է ինձ հուզում Լոռի

Մուրին մահացավ

2017/04/15 Հովիկ Վանյան

Ես Երևանում էի, երբ մայրիկս զանգեց ինձ ու ասաց, որ մեր կովը` Մուրին, հիվանդ է: Անկեղծ ասած, շատ տխրեցի: Ակամայից հիշեցի ուրախ, զվարթ Մուրիին: Միշտ վախենում էի նրանից, որովհետև մեր կովերի մեջ նա ամենամեծն էր, բայց հետո հասկացա, որ ամենախելոք կովը հենց ինքն է: Հետո հիշեցի, որ Մուրին շուտով հորթ էր ունենալու, ի դեպ` Մուրին միշտ տղա հորթ է ունեցել, բայց այս անգամ հարց էր՝ հորթը կապրի, թե ոչ:

Ամեն ինչ անում էինք, որ Մուրին շուտ առողջանա, բայց գնալով նրա վիճակն ավելի էր ծանրանում: Արդեն շատ էր հյուծվել, ու մտածում էինք, որ և’ ինքը կմահանա, և’ հորթը: Բայց, ինչպես ասում են, բնությունը հրաշքներ է գործում` Մուրին հորթ ունեցավ, ու հետո մահացավ: Երևի ապրում էր իր ուժերը լարած, որ հորթը ողջ մնա, ծնվի, հետո…

Հորթի անունը նորից Մուրի դրեցինք, գյուղացիների մոտ այդպես է ընդունված. կենդանիների հաջորդ սերունդներին միշտ նույն անունով են կոչում: Հետո պետք էր մտածել, թե ինչպես պահել այդ հորթին, չէ որ նրա մայրը էլ չկար: Նրան սկսեցինք պահել այլ կովերի կաթով, որպեսզի առողջ ապրի ու շուտ մեծանա:

Այս տխուր պատմությունը միգուցե քաղաքում ապրող բնակիչները չհասկանան, բայց գյուղացու համար սա շատ հուզիչ է: Ընդհանրապես, գյուղացու համար կովը մեծ նշանակություն ունի, շատ մարդիկ հենց կով պահելով են ապրուստ վաստակում: Համ էլ կապվում ենք մեր կենդանիների հետ, սիրում…

Հա’, ի դեպ, Մուրին մահացավ, որովհետև ընդամենը մի փոքրիկ երկաթի կտոր էր կերել: Կարելի է ասել, Մուրիին սպանեց այդ երկաթի կտորը…

Իմ բնակավայրը Տավուշ

Ազդեցությունը Բերդում

2017/04/15 Էմմա Քոսակյան

Լուսանկարը՝ Էմմա Քոսակյանի

Քայլում եմ Բերդում ու հասկանում, որ քաղաքը օրեցօր փոխվում է՝ նոր նստարաններ, սթրիթ արտ, պուրակ, անգամ մինիոն է հայտնվել քաղաքում: Հատկապես ուրախալի է, որ այս ամենը իրականացվում է պատանիների ու երիտասարդների նախաձեռնությամբ: Վերջերս իրականացված ծրագրերում իրենց մեծ դերն ունեն ԻՄՓԱՔԹ ակումբի անդամները: Մինչև վերջերս ակումբի մասին շատ բան չգիտեի, բացի այն, որ մեծ ներդրում ունի Բերդի պատանիների ու երիտասարդների և առհասարակ քաղաքի զարգացման մեջ: Որոշեցի հետաքրքրվել, ավելին իմանալ: Զրուցեցի Բերդի ԻՄՓԱՔԹ ակումբի առաջնորդների՝ Լիաննաների հետ: Ինչպես նրանք ասացին՝ Տավուշում գործում է 8 ԻՄՓԱՔԹ ակումբ:

Լուսանկարը՝ Էմմա Քոսակյանի

Բերդում ակումբը գործում է արդեն մեկ տարի, և քանի որ մեծ թվով պատանիներ և երիտասարդներ են անդամակցել, թիմը բաժանվել է երկու խմբի՝ առավել արդյունավետ աշխատելու համար: Նշեցին, որ ակումբի անունը արդեն բացատրում է իրենց նպատակը՝ ազդեցություն: Խմբի նպատակն է՝ համախմբել համայնքի համար մտահոգվող բոլոր պատանիներին և երիտասարդներին, վերջիններիս տալ գիտելիքներ և մոտիվացիա, որպեսզի նրանք կարողանան իրագործել սեփական գաղափարները՝ առանց կողմնակի աջակցության սպասելու: ԻՄՓԱՔԹ 1 խմբի առաջնորդ Լիաննա Քոսակյանն ասում է.

-Խումբը շատ միասնական է, ցանկացած գաղափար քննարկում ենք, համախմբած իրականացնում: Վերջերս իրականացրած ծրագրերից նշեմ «Լայք պուրակի» ստեղծումը: Վերջինս ստեղծելու գաղափարը Գոռ Պողոսյանին էր: Այն բոլորիս կողմից հավանություն ստացավ, և իրականացրինք: Օգտագործել ենք թափոնային իրեր՝ չօգտագործվող անիվներ, տեղադրել ենք նստարաններ և արկղիկ՝ առաջարկությունների, նամակների համար: Արկղիկը ունի նաև առանձին բաժին՝ գրքեր, ուսումնական նյութեր փոխանցելու համար: Օրինակ, եթե ունես շտեմարան, որն այլևս չես օգտագործում, դիր այդ արկղիկում: Մենք կփոխանցենք նրանց, ովքեր ունեն դրա կարիքը: Առաջիկայում պլանավորել ենք Բերդի դպրոցների միջև ուսումնական թիմային մրցույթ կազմակերպել՝ միանշանակ խրախուսական մրցանակներով: Առայժմ նախապատրաստական փուլում ենք, կիրականացնենք մայիսին:

«Իմփակտ» ակումբի մյուս խմբի՝ «ԻՄՓԱՔԹ Պոզիտիվի» առաջնորդ Լիաննա Տերզիկյանը իր առաջնորդած խմբի մասին ասում է.

-ԻՄՓԱՔԹ ակումբը ապահովում է ոչ ֆորմալ կրթություն: Ծրագիրը շարունակվելու է դեռ 3 տարի: «ԻՄՓԱՔԹ Պոզիտիվ» խմբի անդամների մեջ մեծ առաջխաղացում եմ նկատում: Նրանք արդեն ակտիվ, իրազեկ, համայնքի համար մտահոգվող քաղաքացիներ են: Երբ նոր էր ձևավորվել խումբը, որոշ անդամներ կաշկանդված էին, ոչ ազատ, իսկ այժմ ես հիանում եմ նրանցով. բոլորն ակտիվ են: Նրանց մեջ մեծ ձգտում է առաջացել դեպի առաջնորդությունը: Մեր առաջին ծրագիրը կազմված էր երկու փուլից. առաջինը սեմինար էր, որը հենց պատանիներն էլ իրականացրին: Դա առաջնորդության նրանց առաջին փորձն էր: Երկրորդ ծրագիրը, որն ավելի մեծ արձագանք ստացավ, «Գունագեղ Բերդ» համայնքային ծրագիրն է: Վերջինիս շրջանակում սթրիթ արտով ավելի գեղեցկացրինք «Ծաղկանոց» մանկական զբոսայգու մուտքի պատերը:

Լուսանկարը՝ Էմմա Քոսակյանի

Առաջիկայում պլանավորում ենք սթրիթ արտի մի քանի աշխատանք իրականացնել քաղաքի տարբեր մասերում՝ հայոց մեծերի նկարներով և խոսքերով: Ընտրել ենք հենց սթրիթ արտը, որովհետև այն նմանը չուներ Բերդում: Ավելին՝ սթիրթ արտը առավել զարգացած է մայրաքաղաքում, մեծ քաղաքներում, իսկ Բերդում առաջինը մենք եղանք: Ցանկանում ենք, որ մեր օրինակը լինի վարակիչ: Խմբում ունենք նկարող երեխաներ, բայց առանց մասնագետի շատ դժվար կլիներ: Մեզ աջակցել է Բերդի տաղանդավոր նկարիչ, քանդակագործ Ավետ Արզումանյանը: Աշխատանքները տևել են մոտ 5-6 օր:

Լուսանկարը՝ Էմմա Քոսակյանի

Զրուցեցի նաև ԻՄՓԱՔԹ ակումբի անդամներից մեկի հետ.

-Շատ ուրախ ենք, որ Բերդում գործում է խումբը: Մինչ այս ամեն օր գնում էինք միայն դպրոց-տուն, դպրոց-տուն… Ամեն օր նույնը, ինչը շատ էր ձանձրացնում, չգիտեինք՝ ինչով զբաղվել: Իսկ հիմա լավ կազմակերպված ժամանցից բացի՝ նոր գիտելիքներ և հմտություններ ենք ձեռք բերում: Շատ հետաքրքիր է անցնում ամեն օրը, խաղերի միջոցով նոր թեմաներ ենք ուսումնասիրում:

Ինչ է ինձ համար 17.am-ը Տավուշ

Ինչ՞ է ինձ համար 17.am-ը

2017/04/15 Սերյոժա Առաքելյան

Այս հարցը ինձ շատ-շատ անգամ եմ տվել, ու մի քանի անգամ այս թեմայով նյութ եմ գրել: Ամեն անգամ գրելիս ես ավելացրել եմ իմ արտահայտությունները և տպավորությունները՝ միայն և միայն դրական կողմից: Բացասական եղել է միայն առաջին նյութ գրելու փորձս, երբ տանջվում, գրում էի, բայց վերջում հաճելի չէր ընթերցվում, կամ էլ իմաստ չկար: Ես միայն ուրախ եմ, որ 17.am-ի թղթակից եմ: 2016 թվականի փետրվարին ես կատարեցի իմ առաջին քայլերը 17.am-ում՝ ծանոթացա, ընտելացա ու հասկացա, որ 17.am-ը ինձ միայն հաջողություն, լրագրողական նոր գիտելիքներ ու Հայաստանի տարբեր գյուղերից, քաղաքներից նոր ընկերներ ձեռք բերելու հնարավորություն կտա: Հա, խոսքս կիսատ չթողնեմ: 2016-ին իմ առաջին քայլերից հետո արդեն սկսեցի դառնալ ավելի համարձակ, համարձակ գրել և օրվա մեջ ժամանակ գտնել նյութ գրելու համար: Սկզբում սևագրում էի, մաքրագրում, հետո նոր նյութս հավաքում համակարգչով, իսկ հիմա միանգամից համակարգչով եմ գրում: 2017 թ.-ի օգոստոսին արդեն պատրաստված, առանց լարվելու ես մասնակցեցի Դիլիջանի մեդիա ճամբարին: Արդեն չկային «Վա՜յ, բա ինչ եմ անելու», «Բա որ չկարողանամ» արտահայտությունները, դրանց փոխարինում էր միայն «Ուռա՜, էլի ճամբար է լինելու», «Ջա՜ն, նոր նյութեր կգրենք» արտահայտությունները: Հաճելի է, երբ քեզ վստահում են հարցազրույց վարել, ֆիլմ նկարահանել, լուսանկարել: ճամբարի ընթացքում մթնոլորտը շատ ջերմ ու ընկերական էր: Ճամբարներից հետո օրեր, ամիսներ, անգամ տարիներ էլ անց, մեկ է՝ մեր ընկերությունը պահպանվելու է, ինչպես պահպանվել է մինչև հիմա: Մեկ շաբաթվա մեր շփումը այնքան ջերմ է եղել, որ հիմա մենք կարծես մի մեծ ընտանիքի անդամներ լինենք: Իհարկե, այս ամենը 17.am-ի շնորհիվ: Երբ մոտենում է անծանոթ մի մարդ և հարցնում՝ դո՞ւ ես գրել կրակոցների մասին, կամ «Մարդ էլ ուզենա գնա բանակ ու չտանեն» նյութերը, զգում ես, որ աշխատանք ունես կատարած և կա գնահատողը: Նյութը կարդացել են և ինձ ճանաչել ու նորից՝ 17.am-ի շնորհիվ: 17.am-ի շնորհիվ ես ձեռք բերեցի լրագրողական, լուսանկարչական և ֆիլմեր նկարահանելու փորձ, ինչը ինձ ամբողջ կյանքում կօգնի, անգամ եթե այս մասնագիտություննեը չընտրեմ ապագայում: 17-ն ինձ հնարավորություն տվեց հարցազրույց վերցնել հայտնի մարդկանցից: Առաջ, եթե ցանկություն ունենայի հարցազրույց անելու, հարցերը կլինեին աննպատակ, իսկ հարցազրույցը կմնար միայն համակարգչում: Ոչ իմաստ կլիներ, ոչ էլ կտպագրվեր: Իսկ հիմա կա և՛ իմաստ՝ հարցերի մեջ, և՛ մի կայք, որը աչքի է ընկնում իր անկեղծությամբ և ընթերցանության արժանի նյութերով, և որտեղ կտպագրվեն իմ նյութերն ու հարցազրույցները: Իմ առաջին հաջողությունները եղել են 2017 թվականին, 17 տարեկանում և 17.am-ում: Եվ եթե միայն ասեմ՝ շնորհակալ եմ 17.am-ին, սա նման կլինի նախադասության ընդամենը մի մասնիկի:

Ազատ տարածք Սյունիք

Գարունն իջել է Դարբաս

2017/04/15 Անի Ասրյան

Լուսանկարը՝ Անի Ասրյանի

Միլիոնավոր ձնծաղիկներ սփռվել են դաշտերով մեկ՝ հիշեցնելով գարնան գալուստը:
Երեկո էր: Քայլում էի մայթեզրով և գլխի թեթևակի շարժումից աչքերիս առջև հայտնվեց այս պատկերը: Գունազարդ դաշտը՝ սպիտակ ծաղիկներով: Գարո՞ւն է, թե՞ պարզապես նրանք են շտապել՝ գլուխները հանելով հողի տակից:

Ուշ երեկո էր, սակայն արևը դեռ ամբողջությամբ չէր հեռացել: Մի քանի ճառագայթներ մնացել էին և իրենց ներկայությամբ գունավորում էին սպիտակ ծաղիկները: Իսկ մյուս ճառագայթներից միայն ստվերներ մնացին ծաղկազարդ այգում: Ձմեռը գյուղում մնաց մինչև ապրիլի վեցը, բայց այդ փոքրիկ հողակտորում գարուն էր եկել՝ իր հետ բերելով բուրմունք, թիթեռնիկներ, բզեզներ:

Քայլում էի փողոցով, շուրջս ձյուն էր, ցեխոտված մեքենաներ, բքից փախչող և աշխատանքից վերադարձող մարդիկ: Բոլորը շտապում էին հասնել տուն: Անցնում են իմ կողքով և երևի զարմանում են, որ այդ ցրտին գնում եմ զբոսնելու: Նրանք երևի չգիտեն այդ դրախտավայրի տեղը: Այնտեղ հայտնվելիս ամեն ոք կմոռանա հոգսերի և ցրտի մասին: Սիրում եմ հաճախակի քայլել այս այգու կողքով՝ նայելով անհամար ծաղիկներին: Հիմա գյուղիս վրա իսկական գարուն է իջել՝ բերելով հագեցնող բուրմունք: Սկսվել է հողագործությունը, տքնաջան աշխատանքը:

Մեր գյուղերի բառն ու բանը, Մշակույթ Գեղարքունիք

Ինձ համար տարօրինակ, բայց միևնույն ժամանակ՝ հարազատ լեզուն

2017/04/14 Բելլա Առաքելյան

Կփորձեմ ձեզ ծանոթացնել մեր բարբառին: Ես ապրում եմ Գեղարքունիքի մարզի Ծովազարդ գյուղում: Ճիշտ է, կան բառեր, որոնք չեմ հասկանում: Այդ դեպքում կդիմեմ տատիկիս օգնությանը: Դե ինչ, գնացինք.

Գիվա թե-իբրև թե

Բը իմալ-բա ոնց

Խա-հա

Գախ-ժամանակ

Ճիժ-երեխա

Յարա-վերք

Յոնջա-խոտ

Չուրի-մինչև

Ջոչ-մեծ

Գեղ-գյուղ

Խատիկ-հատիկ

Յողրան-վերմակ

Կոնախ-հյուր

Ֆլան-ֆստան – այսինչ-այնինչ

Հաշկ-աչք

Հուշիկ-կամաց

Խարսնքավոր-հարսանքավոր

Անգախ-անժամանակ

Չափալախ-ապտակ

Խամ-համ

Խինգ-հինգ

Մկա-հիմա

Հավար-տագնապի կանչ

Արաղ-օղի

Սուրու-ոչխարի հոտ

Պախկվել- թաքնվել

Խմուկ-խմած

Օյաղ-սթափ

Խոտ-հոտ

Գացի-գնացի

Քեֆովնալ-հարբել

Վայթե -երևի

Եքա-մեծ

Օղբաթ-փորձանք

Զոռել-ստիպել

Ջուխտ-զույգ

Իմ խետ-ինձ հետ

Գյուլաշ-կռիվ

Ծուռ- խենթ, խելառ

Հերգեն-երկար

Իլաջ- հնար, միջոց

Բառերը շատ-շատ են, բոլորը չեմ կարող գրել: Անկեղծ ասած՝ ես մինչև հիմա չեմ հասկանում թե ինչու են «քյավառցիք» բառերն էսպես «թարս» արտասանում, բայց երևի համն ու հոտն էլ հենց դրա մեջ է:

Հարցազրույց Արարատ

Մի թրի պատմություն

2017/04/14 Գոհար Հակոբյան

Երեկ պատմության դասին ուսուցչուհիս պատմեց մեր գյուղացի, Հայրենական պատերազմի մասնակից Գեղամ պապիկի մասին: Նշեց, որ նա մինչև վերջերս ողջ էր: Գեղամ պապիկը դասընկերոջս պապիկն է: Նա շատ էր մեզ պատմել իր պապիկի մասին: Ինձ այդ պատմությունները վաղուց էին հետաքրքրել: Որոշեցի ավելի շատ տեղեկություններ հավաքել նրա մասին:

Շտապեցի մեր դպրոցի փոխտնօրենի մոտ, որը նույնպես հերոս պապիկի թոռնուհին է:
Մենք երկար զրուցեցինք, և նա պատմեց լուսավոր հիշողություններ:

-Պապիկս ուտող-խմող մարդ էր, սիրում էր ընկերական շրջապատը: Հերթական օրերից մեկն էր, երբ խնջույք էր կազմակերպել: Այդ օրը լավ խմած էր, վերցրել էր իր թուրը ու սպառնում էր, որ կթռցնի բոլորի գլուխը: Ընկերներից մեկն էլ ասաց՝ քեզ Շաբալդա՞ ես կարծում (Շաբալդան իրենց գյուղի ազդեցիկ մարդկանցից է եղել): Ու այդ օրվանից նրան կոչեցին Շաբալդա: Պապիկս իր ծնունդը նշում էր մայիսի 9-ին, ասում էր, որ այդ օրը ինքը երկրորդ անգամ է ծնվել, քանի որ հայրենական պատերազմն ավարտվել է:

-Նա սիրո՞ւմ էր խոսել պատերազմի մասին:

-Եթե սթափ էր, չէր սիրում, բայց երբ փոքր-ինչ գինովցած էր լինում, կխոսեր երկար ու առանց դադարի:

Ես ընկեր Ազատյանի դեմքին թախծոտ ժպիտ նկատեցի և ավելի մեծ հետաքրքրությամբ տվեցի հաջորդ հարցս.

-Ինչո՞վ էին հետաքրքիր այդ պատմությունները:

-Գիտե՞ս ինչով էին հետաքրքիր, նա խոսում էր ոչ թե իր մասին, այլ պատերազմի ու խաղաղության, մարդկության ապագայի, երիտասարդության ու կրթության, գեղեցկության ու մաքրության մասին: Պապիկս պատմում էր. «1944 թվականի հունիսի 19-ին այն զորամասը, որտեղ կռվում էի ես, հրաման էր ստացել ազատագրել Ուկրաինայի քաղաքներից մեկը՝ Դրոգոբիչը:
Արդեն 6 ամիս էր, ինչ խորհրդային զորքերը չէին կարողանում ճեղքել գերմանական ահռելի ուժերի ամրությունը: Եվ ահա մերոնք լրացուցիչ զենք ու զինամթերք ստացան: Առաջին հերթին՝ «կատյուշաները», որոնց մերոնք առաջինը գործի դրեցին և գրավեցին քաղաքը»:

-Իր հայրենասիրությունը արդյոք փոխանցվե՞լ է իր ժառանգներին:

-Միշտ ենք լսել պապիկիս զրույցները և տեսել նրա հանդեպ հասարակության սերն ու հարգանքը, ինչպես նաև՝ իր կողմից կատարված նախաձեռնություներն ու աշխատանքները: Մենք բոլորս հպարտ ենք, որ կարող ենք կոչվել «Շաբալդայի հետնորդներ», քանի որ նրանից սերված բոլոր սերունդները ձգտում են լինել հայրենասեր, օրինապահ, աշխատասեր և հասարակության մեջ գտնել այն տեղը, որին արժանի է հայ մարդը և քաղաքացին:

-Ունե՞ր մի այնպիսի արտահայտություն, որ կրկնում էր անընդհատ:

-Միշտ ասում էր՝ օ՜ֆ, օ՜ֆ, իսկ մենք արդեն գիտեինք, թե ինչ էր թաքնված այդ խոսքի տակ:
Կարծես ասում էր. «Ոչինչ չունեմ ասելու, բայց իմացեք, որ դուք պատասխանատու եք ձեր յուրաքանչյուր քայլի համար»:

-Ընկե՛ր Ազատյան, ի վերջո այդ թուրը ի՞նչ նշանակություն ուներ իր համար:

-Այդ թուրը մինչև այժմ կախված է պապիկիս տան պատից: Նա միշտ հպարտանում էր և ոգևորված պնդում, որ թուրն է իրեն ուժ ու զորություն տալիս: Մենք հավատացել ենք նրան ու այժմ էլ ուզում ենք հավատացած լինել, որ պապիկիս լուսավոր հոգին՝ որպես պահապան հրեշտակ, մեզ է հսկում ու ավետում բարին:

Իմ գյուղը Արագածոտն

Ածիկ

2017/04/14 Աստղիկ Հովհաննիսյան

Զատիկը մեր՝ Արագածոտնի մարզի Ծաղկաշեն գյուղում, սկսվում է մի քանի օր առաջ, երբ սկսում ենք պատրաստել ածիկ։

Լուսանկարը` Աստղիկ Հովհաննիսյանի

Երևի շատ քչերը լսած կլինեն և ավելի քչերը՝ կերած։ Այն պատրաստում են Զատիկից մի քանի օր առաջ։ Մեր գյուղում մարդիկ կամաց-կամաց մոռանում են ածիկ պատրաստելու սովորությունը:Սակայն ամեն տարի մենք պատրաստում ենք, ինչպես տատիկս է ասում, Զատիկի օրհնանք։

Լուսանկարը` Աստղիկ Հովհաննիսյանի

Նախ ցանում ենք ցորենը ինչպես Զատիկին, սակայն դնում ենք մութ տեղում, որպեսզի, ինչպես տատիկն է ասում, քաղցր լինի։ Հաճախակի ենք ջրում։ Իսկ երբ ծիլերը բավականին մեծանում են, տատիկն ասում է՝ սկսեցինք աղալ։

Լուսանկարը` Աստղիկ Հովհաննիսյանի

Կներեք, մինչև աղալը այն լվանում ենք և մանրացնում։ Աղալուց հետո հյութը քամելով խառնում ենք ջրի և ալյուրի հետ և դնում, որ եփվի։
Դե, վերջում, ինչպես ասում են՝ հացը աշխատանքից հետո համեղ է:

Լուսանկարը` Աստղիկ Հովհաննիսյանի

Ինչն է ինձ հուզում Լոռի

«Ժամանակ չունեմ»

2017/04/14 Անի Ղուլինյան

«Ժամանակ չունեմ»-ը ամենաանտանելի արտահայտությունն է: Այսօր, երբ մարդկանց միջև շփումը տեղափոխվել է օնլայն հարթակ, ընկերների կամ ծանոթների հետ շփվելը դարձել է ավելի հեշտ: Դրա հետ զուգահեռ նաև հեշտացել են չսիրած, երբեմն էլ անտանելի մարդկանցից խուսափելու ձևերը: Բավական է միայն ասել, որ ժամանակ չունես;

Բայց մի հարց կա, արդյո՞ք բոլոր դեպքերում է ծանոթներից լսած «ժամանակ չունեմ»-ը խուսափողական նշանակություն ունենում: Երկու ամիս առաջ միանշանակ կասեի` այո: Չէ որ, եթե քո զբաղվածության շրջանակը սահմանափակվում է միայն դասերով, և ունենում ես այնքան ժամանակ, որ կարող ես քեզ թույլ տալ այն ծախսել անիմաստ բաների վրա, դժվար է ուղեղում տեղավորել, որ հնարավոր է նաև շատ զբաղված լինել ու քիթ սրբելու ժամանակ չունենալ:
Բայց ինչպես ասում են, մինչև սեփական մաշկիդ վրա չզգաս, չես հասկանա: Այսօր, երբ ես էլ դժվարությամբ եմ տեղավորվում ինձ հատկացված օրեկան քսանչորս ժամի մեջ, սկսել եմ հավատալ, որ կարելի է նաև ժամանակ չունենալ, որ գիշերները հնարավոր է ուշ քնել, ոչ միայն ֆիլմ կամ ֆուտբոլ նայելու, այլև ամեն բան հասցնելու համար, որ ամենամոտ մարդիկ ու նրանց հետ կապված իրադարձություններն էլ մտքից կարող են թռչել, եթե ուղեղը շատ բաներով է ծանրաբեռնված:
Այնուամենայնիվ, այս ամբողջ ժամանակային խառնաշփոթից մի բան եմ հասկացել, որ միշտ էլ կարելի է ուղղակի ամեն ինչ թողնել ու գրել այն ընկերներին, որոնք հաստատ գիտես, սպասում են քեզ, շփվել այն մարդկանց հետ, ովքեր միշտ քո կողքն են (անգամ ժամանակ չունենալու պարագայում), կամ պարազապես ֆուտբոլ դիտել:
Ու մի փորձեք ամեն բան արդարացնել ժամանակ չունենալով: Մեծ հաշվով «ժամանակ չունեմ»-ը ալարկոտությունը կոծկելու հերթական միջոց է: