Փետրվարի 18-ից մարտի 4-ը «ԿԱԶԱ» շվեյցարական մարդասիրական հիմնադրամի «Էսպաս» կենտրոնում բացվել է «Լուսանկարչությունն ու Գյումրին» ցուցահանդեսը:  Մինչ ցուցահանդեսի բացումը մենք զրուցեցինք  «Լուսանկարչությունն ու Գյումրին» ծրագրի պատասխանատու Սոնա Անդրեասյանի հետ:  

-Պատմեք Ձեր աշխատանքի մասին, որտե՞ղ եք հիմա աշխատում:

-Աշխատում եմ «Կազա» շվեյցարական մարդասիրական կազմակերպության Գյումրու կենտրոնում: Ցուցադրված բոլոր լուսանկարները արվել են հենց Գյումրիում իրականացվող ծրագրի շրջանակներում: Ծրագիրը կոչվում է «Լուսանկարչությունն ու Գյումրին» և իրակացվում է այնտեղ գործող երեխաների ու դեռահասների զարգացման ծրագրի շրջանակներում: Ես վարում եմ լուսանկարչության դասընթացներ, հիմնական գործունեությունս դա է: Արդեն ինն ամիս է, ինչ աշխատում եմ Գյումրիում, ծրագիրը մեկնարկել է 2016 թվականի հունիսին:

-Ովքե՞ր են մասնակցում դասընթացներին:

-Մասնակցում են հիմնականում դեռահասների զարգացման ծրագրի այն մասնակիցները, ովքեր ցանկացել են նաև հաճախել ֆոտոյի դասընթացներին:

-Ինչպե՞ս առաջացավ ցուցահանդես կազմակերպելու գաղափարը:

-Ցուցահանդեսից խոսելուց առաջ, պետք է խոսեմ ծրագրի սկզբնական նպատակի մասին: Ծրագիրը կոչվում է «Լուսանկարչությունն ու Գյումրին», որովհետև տասնամյակներ շարունակ, երբ խոսում էին Գյումրու մասին, ասում էին, որ այն արվեստի ու արհեստի քաղաք է: Եվ այդ արվեստների շարքում, իհարկե, իր տեղն ունի նաև լուսանկարչությունը: Առհասարակ, եթե Հայաստանում խոսենք լուսանկարչության ստեղծման ու զարգացման մասին, պետք է նշենք հենց Գյումրի քաղաքը, քանի որ առաջին լուսանկարիչները և լուսանկարչատները հենց Ալեքսանդրապոլում են եղել: Ծրագրի նպատակներից մեկն էլ այն է, որ փորձենք Գյումրիում լուսանկարչական կյանքի ակտիվացմանը նպաստել, մարդկանց մոտ հետաքրքրություն առաջացնել այդ արվեստի նկատմամբ: Քանի որ լուսանկարչությունը հիմա շատ տարածված է, ծրագրի նպատակներից դարձավ նաև երեխաներին ցույց տալ, թե որն է գեղարվեստական լուսանկարչությունը: Այսինքն՝ լուսանկարների տեղատարափից կարողանալ առանձնացնել գեղարվեստական լուսանկարները և հասկանալ, թե ինչ չափանիշներով դրանք կարող են համարվել գեղարվեստական: Ծրագրի շրջանակներում մենք ուսումնասիրում ենք լուսանկարչության ստեղծման ու զարգացման պատմությունը, թե ինչ փուլեր է այն անցել, ինչ ժանրեր կան, ինչ լուսանկարիչներ կան: Ընթացքում նաև լուսանկարներ ենք անում՝ ըստ հանձնարարությունների: Օրինակ՝ եթե ուսումնասիրել ենք դիմանկարի ժանրը, դիմանկարներ ենք անում:

Ցուցահանդեսը ծրագրի այս փուլի վերջնակետն է: Այստեղ ներկայացված է 4 ամսիների աշխատանքներից կազմված ժողովածուն, ցուցադրված են առաջին խմբի երեխաների լուսանկարները (կան մի քանի խմբեր): Գյումրիում հիմա կա նաև մեկ այլ խումբ ավելի մեծերի՝ ուսանողների համար:

-Ինչ դժվարություններ են եղել թե՛ Երևանից Գյումրի տեղափոխվելու, թե՛ զուտ աշխատանքի հետ կապված:

-Դժվարություններ մտաբերել չեմ կարողանում, որովհետև երբեք դրանցից չեմ վախեցել: Իսկ Գյումրին շատ եմ սիրում, հակառակ դեպքում հիմա այնտեղ չէի լինի: Մի քիչ բարդ է մեծերի հետ աշխատելը, քանի որ նրանք արդեն ինչ-որ պատկերացումներ ունեն լուսանկարչության, կյանքի վերաբերյալ, դժվարությամբ են ընդունում քո ասածը: Իրենք արդեն իրենց մտքերն ունեն, իսկ դու գալիս ու ասում ես, որ մի որևէ բան իր մտածածի պես չէ, կարող է ուրիշ ձևով էլ լինել: Հատկապես գյումրեցիները դժվարությամբ են ընդունում դա, քանի որ մի քիչ համառ են: Իսկ փոքրերի հետ լավ է այն, որ դեռ ձևավորման փուլում են գտնվում ու հենց այդ ժամանակ էլ դու խոսքով կարողանում ես ներազդել նրանց ձևավորման վրա:

-Ի՞նչն է Ձեզ ոգևորում կամ թևեր տալիս այս աշխատանքում:

-Թևեր է տալիս այն, որ դու փորձում ես երեխաների հետ կիսվել այն փորձով ու գիտելիքներով, որն ունես այդ բնագավառում, և նրանք դրան արձագանքում են: Քո աշխատանքի արդյունքը ինչ-որ չափով տեսնում ես: Ինձ համար շատ կարևոր է, որ երեխաները առաջին հերթին մտածել սովորեն և պատասխանատվության զգացում ունենան այն աշխատանքի հանդեպ, որն անում են: Այսինքն՝ երբ լուսանկարում ես, հասկանաս, թե ինչ միտք ես դրել լուսանկարի մեջ, ինչ ես փորձում դրանով ասել: Հիմա, երբ ցանկացած ինֆորմացիա շատ հասանելի է դարձել, մարդիկ սկսել են իրենց գործի արժեքը չզգալ, անընդհատ վերցնողի ու պահանջողի դերում են: Պետք է կարողանաս նաև ինքդ կյանքին ինչ-որ բան տալ՝ միայն վերցնելու ու պահանջելու փոխարեն: Ինձ համար գլխավոր նպատակ է եղել այն, որ երեխաները հասկանան, որ եթե քաղաքում կա որևէ խնդիր, իրենք էլ կարող են այդ խնդրին ինչ-որ կերպ արձագանքել:

-Ի՞նչ ապագա պլաններ ունեք:

-Դեռևս բոլոր պլաններս կապված են այս ծրագրի հետ, շարունակելու ենք աշխատանքները: Հաջորդ ցուցահանդեսը կլինի երևի հունիսին: Սեպտեմբերից արդեն կաշխատեմ մեկ այլ ծրագրով, արդեն երաժշտական:

-Ի՞նչ տվեց Ձեզ այս ծրագիրը, նախկինում փորձ ունեի՞ք երեխաների հետ աշխատելու:

-Երեխաների հետ աշխատելու փորձ ունեցել եմ միայն կոնսերվատորիայում սովորելու տարիներին: Բայց դա էլ երաժշտական փորձ էր, մեր դասընթացներից մեկն էր: Այդ ժամանակվանից էլ զգացել եմ, որ երեխաների հետ աշխատել շատ եմ սիրում: Աշխատանքը, իհարկե, շատ բան է տալիս: Նույն հարցի շուրջ երեխաները կարող են շատ տարբեր կարծիքներ ու պատկերացումներ ունենալ: Երեխաների հետ շփումը շատ զարգացնում ու շատ հարստացնում է:

-Քանի՞ հոգի է մասնակցել դասընթացներին:

-Ընդհանուր՝ մոտ 15 հոգի, բայց հիմնական հաճախող երեխաները 9-10 հոգի են: Այս ցուցահանդեսին ներկայացված են 7 հոգու աշխատանքներ:

-Երեխաները մասնակցո՞ւմ են ֆոտոների ընտրությանը:

-Ֆոտո անելուց հետո, մենք միշտ ամբողջ խմբով նստում, նկարները հերթով նայում և քննարկում ենք՝ որ ֆոտոն է լավը, որը՝ ոչ, և ինչու: Այդպես էլ լուսանկարներն են ընտրվում, որոնք նաև գնում են արխիվ: Այս անգամ ընտրությունը այդպես ենք կատարել:

-Հիմնականում ի՞նչ են սիրում նկարել երեխաները:

-Տարբեր նախասիրություններ ունեն: Կան մարդիկ, ովքեր սիրում են դիմանկարներ անել, կամ բնանկարներ: Երեխաներից մեկը՝ Արփին, կարծում եմ դոկումենտալ ֆոտոյով կարող է զբաղվել հետագայում, քանի որ սիրում է ուսումնասիրել, տնտղել ամեն ինչ:

-Ցուցահանդեսը ի՞նչ թեմայով է:

-Կոնկրետ ուղղվածություն կամ թեմա չկա, որի շուրջ աշխատել են երեխաները, ներկայացված են հավաքական աշխատանքներ: Այդ պատճառով էլ ցուցահանդեսը կոչել ենք հենց ծրագրի անունով՝ «Լուսանկարչությունն ու Գյումրին»:

Ցուցահանդեսին մասնակցում էին նաև լուսանկարների հեղինակները, որոնց հետ նույնպես զրուցեցինք:

-Ես Արսենն եմ, ինձ համար լուսանկարչությունը ավելի շատ բացահայտում էր: «Կազա» հիմնադրամում շատ խմբակների էի հաճախում: Սկսեցի հաճախել նաև լուսանկարչության և շատ մեծ բացահայտումներ արեցի: Հիմա ես գիտեմ, թե ինչ է գեղարվեստական լուսանկարչությունը, աշխատում եմ և փորձում եմ արդյունք ստանալ: Խմբակին հենց սկզբից չեմ հաճախել, եկել եմ կեսից ու հիմա հույս ունեմ լրացնել բաց թողածը: Իմ սեփական ֆոտոապարատը չունեմ, լինում է՝ ընկերներից եմ վերցնում, կամ բարեկամներից: Կարծում եմ, ֆոտոապարատը այդքան էլ կարևոր չէ, ինչքան գաղափարը, որը դու փորձում ես ներկայացնել: Իսկ ֆոտոապարատը միայն որակն է ապահովում:

-Ես Անի Հմայակյանն եմ, 14 տարեկան: Սկզբում լուսանկարչության դասընթացին մասնակցելը ուղղակի զբաղմունք ու հետաքրքրասիրություն էր, չէի էլ մտածում, որ կարող եմ շարունակել ու հետագայում ցուցահանդեսի էլ մասնակցել: Դասընթացներին հաճախելուց մեկ շաբաթ հետո արդեն հասացա, որ լուսանկարչությունը այն չէ, ինչ բոլորն են մտածում: Այն մի ուրիշ աշխարհ է, որտեղ ամեն ինչ յուրահատուկ է: Լուսանկարչությունը արդեն իմ կյանքի անբաժանելի մի մասն է դարձել, և ինչ էլ լինի, ես չեմ մոռանա այն աշխատանքը, որը կատարեցինք մենք: Իմ բոլոր լուսանկարները ունեն մի նմանություն՝ խոսքի ազատության գաղափարը: Սիրում եմ նկարել սև ու սպիտակ, որովհետև այդպես ավելի ցայտուն է երևում լուսանկարի իմաստը:

-Ես Անգինն եմ, ծրագիրն ինձ տվել է նոր հայացք, նոր պատկերացումներ: Դասընթացներից առաջ լրիվ ուրիշ կերպ էի վերաբերվում առօրյայիս, շրջապատիս, իսկ հիմա ուրիշ աչքերով եմ նայում այդ ամենին: Լուսանկարներիս հիմնական գաղափարը ազատությունն է: Նկարում եմ սև ու սպիտակ, որովհետև կարևորում եմ իմաստը և ոչ թե գույնը:

-Ես Հովհաննեսն եմ: Մինչ լուսանկարչության դասընթացները, արդեն հաճախում էի «Կազա» կենտրոն: Սիրում եմ լուսանկարչությունը, որովհետև այն հնարավորություն է տալիս շատ պահեր անմոռաց դարձնել, կանգնեցնել ակնթարթը ու ավելի հետաքրքիր դարձնել: Ավելի շատ սիրում եմ դիմանկարներ անել:

-Ես Արփին եմ, 13 տարեկան եմ: Ավելի շատ սիրում եմ նկարել կենդանիների, քան մարդկանց: Շատ վաղուց լուսանկարչության խմբակ էի փնտրում, որ հաճախեմ, մայրիկիս միշտ խնդրում էի ինձ տանել տարբեր ցուցահանդեսների: Երբ բացվեց լուսանկարչության խմբակը, շատ ուրախացա: Բացի գիտելիքները, այն ինձ տվել է նաև շատ լավ ընկերներ:

-Ես Լուսինեն եմ, 14 տարեկան: Լուսանկարներս արել եմ Գյումրիում: Ես էլ մինչ խմբակի բացվելը հաճախում էի «Կազա»: Երբ իմացա խմբակի մասին, շատ հետաքրքրված էի: Սկսեցի հաճախ կառույցներ, քան բնություն:

Քայլում էր ու զմայլվում նոր բացված, բայց դեռևս ձնախառը գարնան գեղեցկությամբ: Արևը սառն էր, բայց հաճելի էր զգալ նրա գոյությունը: Տաք օրերի շունչը կարծես արբեցնում ու կենդանացնում էր: Երկար, մութ ու խոնավ օրերից հետո առաջին անգամ էր այս մի քիչ ջերմությունը, ու մարդիկ դուրս էին եկել վայելելու երկար սպասված տաքությունը:

Կարոտել էր իր այգին, նստարանը, որը ժամանակին շատ հարազատ էր եղել: Ու մի պահ նրան թվաց, որ շատ ժամանակ է անցել, ու նստարանը ծերացել է: Իսկ թափված ներկի ծեփերը նրան ավելի խղճուկ էին դարձնում: Մոտեցավ, բայց չկարողացավ նստել միանգամից: Կանգնած նայում էր, հիշողությունները նրան շատ հեռու էին տարել: Հիշեց այստեղ անցկացրած նախորդ գարունները: Ճիշտ է՝ հիշողությունները շատ ջերմություն էին պարունակում, բայց նա այդ պահին ոչինչ չզգաց: Այնպես հիշեց, կարծես ինչ-որ մի տեղ լսել կամ կարդացել էր այդ մասին, և դա նրան ընդհանրապես չէր վերաբերում: Հետո թեթև ժպտաց ու շարունակեց քայլել՝ դժվարությամբ առաջ գցելով վիրավոր ոտքը: Առաջին անգամ հիշողությունները նրան չտխրեցրին, ու նա իրեն լավ զգաց:

Նա հեռացավ, իսկ ես, այգում նստած, դեռ երկար նայում էի նրա հետևից…

Յուրաքանչյուր պատուհանից այն կողմ ապրում է մի մեծ աշխարհ: Աշխարհ՝ իր գույներով, իր պատմություններով, առօրյայով:

Ես առանձնահատուկ շատ եմ սիրում գիշերը, երբ ժամանակը հավերժ է թվում, իսկ երևակայությունը անսահման հեռու թռչում:

Եվ ամեն գիշեր, երբ բոլորը քնում են, ես դուրս եմ գալիս պատշգամբ և երկար նայում շենքի վառվող պատուհաններին ու փորձում պատկերացնել, թե ինչ է կատարվում յուրաքանչյուրից այն կողմ:  «Գուցե այդ աշխարհում ապրողները երջանիկ են, գուցե շատ միայնակ են և ինչ-որ մեկի հետ զրուցելու կարիքն ունեն, կամ էլ ով գիտե, գուցե այնտեղ խնջույք է»,- ամեն անգամ մտածում եմ ես:

Հետո լույսերը հատ-հատ մարում ու անհետանում են, իրենց հետ տանելով դեռևս չբացահայտված նորանոր պատմությունները: Ու ես այդպես էլ երբեք չեմ իմանում, թե արդյոք այդ աշխարհում տիրում էր երջանկությո՞ւնը, թե՞ սենյակում նստած միայնակ մեկը  երազում էր  երջանկության մասին: Իսկ գուցե ինչ-որ մեկն էլ կանգնած նայում է ի՞մ աշխարհին:

Խոստովանություն

«Ես շատ եմ սիրում նրան: Նրա աչքերը, մազերը… Ես ամեն օր նրան տեսնում եմ: Նա մեր դասարանից է: Եթե նա դասի չի գալիս, ես գիշերը չեմ քնում: Ամեն օր նրա հետ խոսում եմ: Ես միշտ նրան զանգում եմ, հարցնում տարբեր բաներ: Նա էլ ինձ է զանգում: Մենք խոսում ենք, իսկ երբ չեմ խոսում նրա հետ, գիշերը չեմ քնում: Նա մեր դասարանի գեղեցկուհին է…»:

Այս ամենը ես կարդացի Դավիթի տետրում, որը նա ոչ մեկին ցույց չի տալիս, բայց ինձ ցույց տվեց: Արտագրել էր Կարոյի օրագրից:

Մուշեղ Բաղդասարյան, 12տ., 2002թ.

***

Հիմնավոր պատճառ

Եղբորս կնունքի օրը, ես ու իմ կնքահոր աղջիկը՝ Ծովոն, գնացինք Այրուձի: Բոլորը գիտեին, որ նա իմ քույրն է:

Մի օր հանկարծ ինձ մոտեցան մի քանի տղաներ ու սկսեցին երկար-բարակ խոսել.

-Ախպեր ջան, մեր ընկերը լացում ա,- ես անտարբեր շարունակեցի իմ ձիու բաշը սանրել:

-Ի՞նչ անեմ:

-Ո՞նց, բա չգիտե՞ս, սիրահարվել է քրոջդ, արի, մի բան արա՝ թող քույրդ հետը ընկերություն անի:

-Հա, եղավ, մի բան կանեմ,- ես մտքումս ծիծաղեցի. «Թողեք՝ էս ձիուն մաքրեմ»:

Քիչ անց եկավ Ծովոն:

-Դավ, իմացա՞ր, Արմանը ինձ է սիրահարվել:

-Ա՜, դուք էլ, ձեր սերն էլ, ի՞նչ ա սիրահարվել: Թողեք՝ էս խեղճ ձիուն մաքրեմ, էլի:

Գնացի Արմանի տնակը, տեսնեմ՝ իսկապես, պառկած լաց է լինում: Շատ բարկացա նրա վրա, բա մա՞րդ էլ այսօրն ընկնի: Ես գիտեմ, Ծովոն նրան երբեք էլ չի սիրի: Ընդհանրապես, նա հիմա միայն խաղալ է սիրում: Ասացի Արմանին այդ մասին, իսկ նա ավելի ուժեղ սկսեց լաց լինել: Ստիպված ծեծկռտվեցինք: Հիմա թող իսկականից լաց լինի:

Դավիթ Մարտիրոսյան, 11տ., 2002թ.

***

Ճակատագրական սխալ

Դպրոցական կյանքը նման է գյուղական առօրյայի: Դպրոցում, երբ ինչ-որ դասարանում մի բան է պատահում, մյուս օրն ամբողջ դպրոցը քննարկում է այդ հարցը: Ինչպես գյուղում, այնպես էլ դպրոցում, ուրիշ դասարաններից այցելության են գալիս աղջիկները և սկսում բամբասել տղաներից: Իսկ մի փոքր բանն ուռճացնում, ճոխացնում են և սիրո պատմություն սարքում:

Օրինակ, մի անգամ ես մի կողմ տարա մեր դասարանի աղջիկներից մեկին, որպեսզի մի բան պարզեմ: Իսկ կողքի դասարանում արդեն քննարկում էին մեր ապագա կյանքը: Քիչ հետո ես մտա դասարան:

-Արա, Դավ, քանի անգամ եմ ասել՝ Քնարիկը իմ ընկերուհին է,- ես դեռ չէի հասցրել պատասխանել, երբ Հարութը մոտեցավ:

-Հը՞, Դավ, ո՞նց աղջիկ է:

-Ո՞վ:

-Քնարիկը:

-Այ տղա, ես ի՞նչ գործ ունեմ Քնարիկի հետ:

-Բա ինչու՞ էիր իրեն մի կողմ տարել,- մի խոսքով դեռ չպատասխանած, հասկացա, որ դասարանցիները ինձ ամուսնացրել են Քնարիկի հետ: Սակայն ես ընդամենն ուզում էի դասի տեղն իմանալ: Իսկ մի քանի օր հետո իմ դասղեկն ասաց.

- Այ տղա, չլինեմ- չիմանամ, այդ աղջկան մի բան ասես:

-Ու՞մ:

-Քնարիկին:

Ես նյարդայնացած բղավեցի, որ զզվում եմ նրանից: Դասղեկս զարմացած լռեց, իսկ ես մտածեցի, որ այսքանով կվերջանա այդ պատմությունը: Սակայն դա դեռ սկիզբն էր:

Ամեն օր երեխաներն ինձ տարօրինակ հարցեր էին տալիս և հետաքրքրվում, թե վերջիվերջո, երբ են գալու մեր հարսանիքին: Մի խոսքով, այդ ամենը մինչև այսօր էլ շարունակվում է: Իսկ մեր դպրոցում, նույնիսկ դասարանում, այդպիսի այնքան պատմություններ են եղել, որ մի հաստափոր գիրք կլցնի:

Դավիթ Բաբայան, 13տ., 2002թ.

***

Անժամանակ զրույց

-Դուք արդեն յոթերորդ դասարանում եք, ձեր սիրահարվելու ժամանակն է,- ասում է դասղեկը,- ի՞նչ եք ծիծաղում, Արմինե և Էլլա:

-Ըմմ, չենք ծիծաղում,- մզմզալով ասացի ես:

-Էլլ,- կամաց ասաց Արմինեն,- արդեն հոգնեցրեց, 5-րդ դասարանից նույնն է ասում, բա 8-ում ի՞նչ է ասելու:

Այդպես անցավ աշխատանքի դասը: Ռուսերենի ժամ է: Բացում եմ գիրքս… Էլի սիրո մասին:

Դասը պատմեցինք: Հետո էլ ուսուցչուհին սկսեց խոսել.

-Օյ, ձեր սիրահարվելու ժամանակը եկել է…

-Օֆ,- սա դաս է՞, թե՞ ինչ,-փնչացրի ես:

Երևի դասի կեսը խոսեց սիրո մասին: Ես արդեն ձանձրույթից գլուխս դրել էի սեղանին և քիչ էր մնում՝ քնեի, բայց…

Ուսուցչուհին, չգիտեմ ինչու, հանկարծ սկսեց ինձ գովել, և ես թարմացա, գլուխս բարձրացրեցի և տեսա, որ բոլորն ինձ են նայում:

Լավ էր:

Էհ, չգիտեմ՝ ինչու այսքանը գրեցի: Երևի նրա համար, որ ասեմ, որ մեր դասարանցիները դեռ իսկական երեխաներ են: Ոչ ոք դեռ սիրահարված չէ, և բոլորը ձանձրանում են, երբ ուսուցիչները սիրո մասին են խոսում:

Այնպես, որ… Սպասեք:

Էլեոնորա Հարությունյան, 13տ., 2002թ.

***

Կրկնվող պատմություն

-Սաք, ի՞նչ կա:

-Էհ, Գոռ: Էնքան բան կա պատմելու:

-Ի՞նչ:

-Այստեղ չէ: Ուրիշ տեղ: Գաղտնի:

Սարգիսը հանդիսավոր լռեց և հետո ասաց.

-Նորից:

-Հը՞:

-Էհ, դե, Գոռ, նորից: Սիրահարվել եմ:

-Ու՞մ:

-Մի սիրուն, բոյով, շեկ մազերով:

-Յախք,- ընդհատեց Մուշը:

-Այ, Մուշ, դու, օրինակ, այդպես ես ասում, չէ՞, իսկ ես սիրահարվել եմ:

-Երկու օր հետո կփոշմանես, էլի:

-Չէ, Գոռ, այս անգամ իսկականից եմ սիրահարվել: Մնացածները անկապ, հենց էնպես, իսկ հիմա, օ՜հ:

-Ի՞նչը՝ օհ:

-Է-հ, Գոռ, դու դեռ երեխա ես: Իսկ ես… Ես, երևի, նրա հետ կամուսնանամ: Առանց նրա իմ կյանքն իմաստ չունի:

Այս խոսքերը Սարգիսը կրկնեց ամբողջ օրը:

Հաջորդ օրը նա ինձ կրկին զանգահարեց.

-Գոռ, ասացի՞՝ սիրահարվել եմ:

-Հա, երեկ ասացիր:

-Չէ, նորից: Այս անգամ այդ աղջկա քրոջը: Գոռ, չես պատկերացնում՝ բոյով, շեկ, կանաչ աչքերով: Ես նրա հետ, այ, հաստատ կամուսնանամ: Առանց նրա կյանք չունեմ….

Գոռ Բաղդասարյան, 14տ., 2002թ.

***

Հիասթափություն

-Լիլ,- ասացի ես,- արի գնանք դիսկոտեկա:

-Լավ, է, Արամ, հավես չկա:

-Լավ էլի, Լիլ:

-Լավ, համոզեցիր:

Գնացինք երկրորդ փողոց, երեխաները լույսերը վառել էին: Սպասում էին մեզ: Մագնիտոֆոնը միացրեցինք` պարեցինք: Մեկ էլ տեսա, որ Լիլիթը պարում է Ժորիկի հետ: Ես հիասթափվեցի Լիլիթից և էլ ոչ ոքի չեմ սիրում:

Արամ Աբրահամյան, 12տ., 2002թ.

***

Որտե՞ղ է Նանեն

Մանկապարտեզում մի աղջիկ կար, անունը՝ Նանե: Ամբողջ օրը նրան կոնֆետ էի տանում, իսկ նա իմ կոնֆետն ուտում էր և գնում ուրիշի կողքին նստում: Ինքը գիրք էր բերում, ես էլ էի տանում, որ իրեն նմանվեմ: Հետո անգլերենի խմբակի գնաց, ես էլ գնացի, որ կողքին նստեմ: Հիմա էլ մանկապարտեզ չեմ գնում: Նանեին ուրիշ դպրոց տարան, ինձ՝ ուրիշ: Էլ նրան չեմ տեսնում: Տեսնես հիմա ի՞նչ է անում:

Հովնան Բաղդասարյան, 7տ., 2002թ.

***

Ներիր ինձ

Սիրելի իմ գիրք, ես քեզ խոստանում եմ, որ երբեք էլ քեզ վրա չեմ գրելու: Խնդրում եմ, ներիր ինձ, որ այսքան ժամանակ գրել եմ վրադ:

Ծովինար Տալյան, 8տ., 1999թ.