Մշակույթ խորագրի արխիվներ

tatevik haroyan

Ինչու գնալ թանգարան

Մայիսի 18-ը Հայաստանում և աշխարհի մոտ 150 երկրներում նշվում էր թանգարանների միջազգային օր: Այն հռչակվել է թանգարանների միջազգային խորհրդի որոշմամբ 1977 թվականի մայիսի 18-ին:

Առաջին հայացքից կարելի է ասել՝ սա մի տոն է, երբ թանգարանները անվճար են, ու կարելի է այցելել ու ժամանակ անցկացնել, անգամ չորոշելով՝ որն արժե գնալ կամ, առհասարակ, մեզ ինչ է տալիս թանգարան գնալը:

Սակայն թանգարան գնալը, թանգարան մտնելը և թանգարանի ցուցադրությունները յուրացնելը էսթետիկ հաճույք են, ինչպես նաև թատրոնը, որտեղ հազվադեպ ենք լինում․ ժամանա՞կն է քիչ, թե՞ հետաքրքրությունը:

Երեկ թանգարանների միջազգային օրն էր, հասցրի լինել միայն Հայաստանի պատմության թանգարանում, որը հիմնադրվել է 1919 թ.-ին, իսկ այցելուների համար բացվել է 1921 թ.-ի օգոստոսի 20-ին: Ինչո՞ւ լինել հենց հենց այս թանգարանում։ Առաջին՝ այն գտնվում է Հանրապետության հրապարակում, որի կողքով բազմիցս անցած կլինեք, և որ ամենակարևորն է, այնտեղ ներկայացված են մեր ազգի պատմությունը, մշակույթը, ցուցադրված են մեր երկրի տարբեր տարածաշրջանների տարազներ, զարդեր, կարևոր անձանց որոշ անձնական իրեր։ Շատ հետաքրքիր էր Անի քաղաքի և նրանում գտնվող եկեղեցիների մանրակերտը, որտեղ ներկայացված էին քաղաքի եկեղեցիները և պարիսպները, որոնք կառուցվել են տարբեր արքաների կողմից։ Հետաքրքիր էր տեսնել արքաների հատած դրամները, նրանց զենքերը, տարբեր ժամանակներում կիրառված սրերը, նիզակները, վահանները։ Կարծես պատմության միջով անցնես, ու ամեն անգամ մի բաժին մտնելիս՝ նոր մի զգացողություն է համակում քեզ։ Հաճելին այն է, որ այլազգիները նույնպես սիրով ու հետաքրքրությամբ էին նայում ցուցադրվող յուրաքանչյուր դետալի:

Իհարկե, այսքանը շատ քիչ է, որ պատկերացնեք այն հաճույքը, որը տալիս է այդ թանգարանը (անգամ վիքիպեդիան այդ հարցում չի օգնի): Եվ սա միայն մեկն է այն թանգարաններից, որ կան մեզ մոտ:

Կարևորն այն է, որ թանգարան մտնելիս հասկանանք՝ ուր ենք եկել և ինչ ենք ուզում տանել այստեղից:

marine israyelyan

Պատմական պիեսները մերօրյա դրամատուրգիայում

Ժամանակակից հայ դրամատուրգիայում խիստ նկատելի է պատմական պիեսների պակասը և այս ժանրի հանդեպ ժամանակակից դրամատուրգների ոչ բարյացակամ վերաբերմունքը: Այո, քչերն են ծավալում նման գործունեություն, քչերն են բեմից կենդանի խոսքով հային իր պատմությունը մատուցելու հնարավորություն ընձեռում բեմադրիչներին: Այս ասպարեզում առանձնանում է խորհրդահայ նշանավոր դրամատուրգ Գևորգ Սարգսյանը, որն այսօր էլ շարունակում է իր առաքելությունը՝ որպես թատրոնի անմնացորդ նվիրյալ: Նրա «Հավերժի ճամփորդները» ժողովածուն եզակի է՝ որպես Մաշտոցի, Խորենացու, Նարեկացու, Թումանյանի և Րաֆֆու մասին ասված դրամատուրգիական խոսք: Հենց Գևորգ Սարգսյանից «վարակվելով» էլ վերջերս լույսընծայվեց նրա կրտսեր ընկերոջ՝ դրամատուրգ Մխիթար Մոս-Մուշեղյանի «Երբ անցյալն է աղաղակում» պատմական պիեսների ժողովածուն, որտեղ երեք պիեսներից մեկում՝ «Բաղրամյան»-ում, նորովի է բացահայտվում Խորհրդային Միության մարշալ Հովհաննես Բաղրամյանի կերպարը, «Լևոն 6-րդ Կիլիկիո արքա» պիեսում ներկայացվում է կիլիկյան հզորագույն արքա Լևոն 6-րդի դրամատիկ վախճանը, իսկ «Սքանչելին» պիեսում տեսնում ենք իտալական հանրահայտ Մեդիչիների տոհմից Լորենցո Մեդիչիի և Հռոմի պապի անողոք պայքարի հանգուցալուծումը:

Պատմական պիեսների որոնումներում հետաքրքիր բացահայտում էր լուսահոգի գրող, թատերագետ, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Լևոն Մութաֆյանի պիեսների «Ճեպընթաց համար 34» ժողովածուն: Առաջին հայացքից միանգամայն ժամանակակից այս խորագրի ներքո լույսընծայված գիրքը, որն ի դեպ 2015-ին արժանացել է նաև ՀԳՄ Լևոն Շանթ մրցանակի, իր մեջ ամփոփում է դարերի պատմությունը: Այս գրքում հանդիպում ենք սեփական կրքերի մեջ այրվող Շամիրամին, հետևում նրա աշխարհակործան մտքի դիվային ընթացքին, բացահայտում Աշոտ Երկաթ Բագրատունյաց արքայի հոգու երկվությունը, Գևորգ Մարզպետունի իշխանի անձնվիրության ակունքները, և առիթ ունենալով վերստին առերեսվելու մեր մշտաներկա անցյալին, կրկին սկսում խորհել՝ ուր են մեր բեմադրիչները և ինչ են անում մեր թատրոնները: Մի՞թե մոռացել են այն պարզ ճշմարտությունը, որ թատրոն հաճախող թե՛ ավագ, և թե՛ երիտասարդ հանդիսատեսը պետք է այնտեղից դուրս գա մաքրագործված, պետք է լինի ու մնա տեսածի ազդեցության տակ, և իհարկե, դաս առնի դրանից: Ինչ ենք տալիս մենք հայ հանդիսատեսին… Մեծ հաշվով՝ ոչինչ: Եվ եթե չենք տալիս, ապա ինչու ենք բողոքում թատրոնի մշտապես արդիական խնդրից՝ հանդիսատեսի պակասից:

Այս պիեսները ևս մեկ հրաշալի առիթ են խորհելու և առերեսվելու մեր թատերական իրականության հետ, ինչը չանելու դեպքում մենք օրավուր կոչնչացնենք թատրոնի դերն ու նշանակությունը, թատրոնի սրբազան առաքելությունը:

 

Տաթև Հարությունյանի «Մտքի թռիչքը»

Ապրիլի 6-ին Գյումրու «Գալերի 25»-ում բացվեց երիտասարդ նկարիչ Տաթև Հարությունյանի «Մտքի թռիչք» խորագիրը կրող անհատական ցուցահանդեսը:

Սկսեցինք այսպես պաշտոնապես և հպարտությամբ, որովհետև Տաթևը 17.am-ի մեր առաջին թղթակիցներից է: 2013 թվի գարնանն էլ հանդիպեցինք Տաթևին իր առաջին ցուցահանդեսի բացմանը, ծանոթացանք, ընկերացանք, ոգեշնչվեցինք և նկարահանեցինք «Զբոսանք» ֆիլմը: Նրանք, ովքեր չեն դիտել այն, կարող են հիմա նայել այս հղումով:

Ցուցահանդեսը մարդաշատ էր: Բացմանն իրենց ողջույնի խոսքով հանդես եկան Շիրակի մարզպետ Տիգրան Պետրոսյանը, Գյումրու գեղարվեստի ակադեմիայի դասախոս Գարիկ Մանուկյանը, «Գալերի 25»-ի տնօրեն Ալեքս Տեր-Մինասյանը և այլոք:

Տաթևի աշխատանքները հենց մտքի թռիչք են, հասունացման ու որոնման նոր ճանապարհին ասես մի պահ կանգ առած` մինչև հաջորդ թռիչքը:

Կյանքը թատրոնի մեջ և թատրոնը կյանքի

Նա սովորաբար թատրոն է գալիս բոլորից շուտ, միայնակ նստում դատարկ դահլիճում, ուշի ուշով հետևում իրար հետևից ներս մտնող մարդկանց աղմկալի անցուդարձին, ու մտքերի հորձանուտի մեջ խորասուզվում,  մինչև հայտարարվում է ներկայացման մեկնարկի մասին։

…Կրքերով լի, գունեղ, վառ, պայծառ, մեկ մեղմ, մեկ ահարկու, անվերջ նոր գույներ բերող ու երբեք չհնացող. ահա թատրոնը նրա աչքերով՝ այդ 17-ամյա պատանու, ով կյանքը թատրոնի՛ մեջ է տեսնում և թատրոնում կյա՛նքն է տեսնում։

-Մի օր ինձ բախտ վիճակվեց տեսնել Հակոբ Պարոնյանի պիեսներից մեկի ներկայացման փորձերը, որի ժամանակ շատ լավ մարդկանց հետ ծանոթացա,-պատմում է ապագա դերասան Ռազմիկ Հովհաննիսյանը,- Մինչև փորձերին ներկա գտնվելը՝ ես մտա բեմ։ Բեմը դատարկ էր։ Ես սկսեցի խոսել թատրոնի հետ։ Դրանք իմ կյանքի լավագույն պահերն էին։ Ես ու թատրոնը կրկին զրուցում էինք…

«Թատրոնը դերասանի կինն է, կինոն՝ սիրուհին։ Ուր էլ գնաս, տուն ես վերադառնալու»,-ասում էր մեծանուն դերասան Մհեր Մկրտչյանը։ Եվ իրոք,  բնատուր դերասանական շնորհով օժտված Ռազմիկը մասնագիտության ընտրության հարցում ի վերջո կողմնորոշվել է և վերադարձել դեպի թատրոն՝ այն վայրը, որտեղ դերասանը մարմնավորելով կերպարին և՛ լացում է, և՛ ծիծաղում, իսկ հանդիսատեսը չի էլ կռահում, թե դերասանն ի՛նքը ինչ տրամադրություն ունի։

-2016թ.-ին նկարահանվեցի Սոս Սարգսյանի համանուն վիպակի՝ «Լակոտի» հիման վրա նկարահանված Ալբերտ Մկրտչյանի ֆիլմում։ Այդ օրվանից սիրեցի արվեստը, կինոն, թատրոնը։ Ընտանիքիս անդամները միշտ գնահատել են արվեստը, բայց մեծագույն հարգանքը դեպի թատրոնը ու կինոն, կարծում եմ, որ իմ միջոցով է փոխանցվել նրանց։ Օրերս լցված են թատրոնով. ամեն օր կարդում եմ բեմական արվեստի մասին բազմաթիվ ձեռնարկներ, ասմունքում եմ, քննադատորեն դիտում եմ ֆիլմեր ու ներկայացումներ, քաղում դրանցից ինձ համար կարևորն ու անհրաժեշտը։ Կարճ ասած՝ ապագա մասնագիտությունս ապրելակերպ եմ դարձրել։

Ռազմիկը կարծում է, որ դերասան դառնալու համար երեք հատկանիշ է անհրաժեշտ ունենալ՝ աստվածատուր շնորհ, աշխատասիրություն և սեր, անսպա՜ռ սեր դեպի թատրոնը։ Իր խաղացած դերերից առանձնացնում է  Հովհաննես Թումանյանի «Նեսոյի քարաբաղնիսը», որտեղ նա մարմնավորում էր Աբգարի դերը, իսկ հաջողությունների մասին առայժմ լռում է.

-Մեծ հաջողությունները դեռ առջևում են, որովհետև թատրոն գնալիս մի թաքուն զգացողություն ունեմ՝ մի բարի նախանձ, թե երբ եմ տրվելու այդ հրաշքին ու զգալու իսկական դերասան լինելու հաճույքը,- ասում է նա,- ներկայիս մեծագույն հաջողությունը ճիշտ ժամանակին ճիշտ մարդկանց հանդիպելն է։ Հպարտորեն եմ ասում, որ թատրոնի հանդեպ ունեցած սիրուս շնորհիվ ձեռք եմ բերել Լուսին Կիրակոսյանի, Լուիզա Ղամբարյանի պես ընկերներ, որոնք միշտ պատրաստակամ են օգնելու։ Չնշել չեմ կարող նաև իմ լավագույն ուսուցչի՝ Տաթև Ղազարյանի մասին, ում տված դասերն անգերազանցելի ներգործություն են ունեցել ինձ վրա։

Իր աշխատասիրությամբ ու բոլոր դժվարությունները պատվով հաղթահարելու և իր երազանքին հասնելու ձգտումով Ռազմիկը օրինակ է իր հասակակիցների համար, իսկ նրա կյանքի ճանապարհին նրա համար լավագույն օրինակը և ոգեշնչման աղբյուրը մշտապես եղել է Սոս Սարգսյանը.

-Ես նրան չեմ տեսել, բայց ամեն վայրկյանս լցված է Սոս Սարգսյանի անտես ներկայությամբ։ Նա ասում էր, որ անհրաժեշտ է միշտ լսել սրտի և հոգու կանչը։ Նրա շնորհիվ ես լսեցի իմ սրտի կանչը, այն, որ թատրոն է կոչվում…

Հ.Գ. Թող ներող լինի Ռազմիկը ամբողջ տեքստում «Թատրոն» բառը  փոքրատառով գրելու համար։ Նա միշտ այն մեծատառով է գրում։

50120753_605435963231093_1755291544044175360_n

Անիմատորները գաղափարական մարդիկ են, ողորմություն չեն ընդունում

50644024_2299669560310579_450600635524448256_nՄեր հյուրն է ռեժիսոր-անիմատոր Նաիրա Մուրադյանը

-Ինչո՞ւ որոշեցիք դառնալ անիմատոր:

-Որովհետև նույնիսկ չեմ հիշում երբվանից` նկարում էի: Ծնողներս էլ նկարիչներ էին, ու ես չեմ զգացել, երբ եմ սկսել նկարել, միշտ նկարել եմ: Իսկ մուլտեր, երևի բոլոր երեխաներն էլ սիրում են, ու ես հասկացա, որ անիմացիան այն է, ինչով ես ուզում եմ զբաղվել: Ծնողներս լուրջ նկարիչներ էին, ու ինձ թվում էր, որ ես չեմ կարող այդպիսինը դառնալ, ու ընտրեցի իմ ուղին՝ որպես անիմատոր: Նաև սիրում էի պատմություններ հնարել: Այդ եկուսն էլ կարևոր են անիմատոր դառնալու համար:

-Որտե՞ղ եք սովորել անիմացիա:

-Անիմացիա սովորել եմ «Մուլտ ցեխ»-ում` Հայֆիլմում: Այն ժամանակ ինստիտուներում չկային առանձին բաժիններ, չկային անիմացիոն խմբակներ: Ավելի շատ խմբերով էին աշխատում, ու գալիս էին նոր մարդիկ, միամում խմբին և սկսում ամենապարզ բաներից: Այդ պարզ բաներից է ներկելը: Այն ժամանակ մուլտիպլիկատից հետո թղթի վրա գծվում էր ուրվագիծը` կոնտուրը, ու դա կատարվում էր անիմատորի կողմից: Գունավորողներն էլ ներկում էին այդ դետալները:50048225_530666694078768_5736916245379284992_n

-Ինչի՞ց է սկսում անիմացիան:

-Անիմացիան սկսվում է պատմությունից: Ինչ-որ մեկին հետաքրքրում է մի թեմա, ու ինքը որոշում է դրա հիման վրա մուլտ նկարել: Ենթադրենք կարդում ես գիրքը և մտածում, թե կարդացածը ինչպես ցույց տալ: Եթե դու ինքդ նկարիչ չես, դու մտածում ես սցենարը ու որոշում նկարելու ոճը. գունեղ ես ուզում, թե գրաֆիկա, դրա հիման վրա էլ, եթե դու ինքդ նկարիչ չես, այլ ռեժիսոր, ընտրում ես քեզ նկարիչ: Նկարչին ցույց ես տալիս որոշ նկարներ, ֆոտոներ,  այսպես ասած, նկարչին «հավեսի ես գցում»: Դրա հիման վրա նկարիչը անում է էսքիզներ: Էսքիզները մի քանի նկարներ են, որոնց վրա պատկերված են հերոսները, տան ձևավորումը և այլն: Եթե ռեժիսորը հավանում է այդ կերպարները, ապա այդ նկարները տալիս է մուլտիպլիկատորին: Մուլտիպլիկատորը շարժում է դրանք: Այսինքն, մուլտիպլիկատորը, ինչ որ իմաստով, և նկարիչ է, և դերասան: Այդ հերոսներին նայելով, նա արդեն պատկերացնում է` հերոսը արագաշարժ է, թե դանդաղաշարժ, ինչ շարժումներն են նրան հատուկ և այլն: Եթե նկարած ֆիլմ է, ինչպես Դիսնեյի, կամ նկարած ռուսական հին մուլտֆիլմերի դեպքում, այսինքն, լավ նկարած պլաստիկ շարժման դեպքում, մուլտիպլիկատորից հետո սկսում է աշխատել «ֆազովչիկը»` փուլավորողը, ով մուլտիպլիկատորի արած հիմնական շարժումների միջև նկարում է մի քանի լրացնող կադրեր: Օրինակ` մարդը կանգնած է և հետո նստեց, այդ կադրերի միջև կան միջանկյալ հինգից յոթ այլ կադրեր, որոնք նկարում է փուլավորողը: Նա թղթի վրայից նկարն անցկացնում է ցելոիդի` թափանցիկ ժապավենի վրա: Հատուկ ներկերի և գրիչների օգնությամբ նկարում է ուրվագիծը: Հետո ուրվագծի հիման վրա նկարում են լրացնող կադրերի ուրվագծերը` «ֆազովկաները»: Նկարիչը որոշում է փուլերի գույները և ուղարկում գունավորողներին:

-Անիմացիոն ի՞նչ տեխնիկաներ կան:

-Շատ են: Նկարածից բացի կա օրինակ, «պերեկլադկայի» տեխնիկա, երբ դետալներով են աշխատում` գլուխը առանձին, թաթիկները առանձին և այլն:  Այդ տեխնիկայով աշխատում է Նորշտեյնը: Դա իմ սիրած ձևն է, ուղղակի ես նույնը անում եմ համակարգիչով: Կա նաև տիկնիկային տեխնիկան, երբ դարձյալ կադր առ կադր շարժում են տիկնիկները և նկարում: Հիմա ամբողջ աշխարհը 3D-ով է անում, և հատուկենտ մարդիկ են, որ կարողանում են հասնել այնպիսի որակի, որ մուլտը ստացվի կենդանի, ոչ թե մահացած մարմիններ լինեն:

Կա նաև անիմացիա ավազով: Այն շատ հետաքրքիր է, ու կատարվում է ապակու վրա: Նաև յուղամատիտներով են անում, ածուխով, այն ամենով, ինչով հնարավոր է նկարել, ու շարժել, ցանկացած բանով կարելի է: Նույնիսկ աղով, խոհանոցում ինչ կա` կարող եք օգտագործել: Օրինակ՝ Նատալյա Միրզոյանը արել էր տարբեր թեյի խոտիկներով, բայց photoshop-ով ներկում էր:50626146_234314490832564_2148662315875041280_n

-Ե՞րբ եք նկարել ձեր առաջին ֆիլմը:

-Որպես ռեժիսոր իմ առաջին մուլտը նկարել եմ «Շողակաթ» հեռուստաընկերությունում 2000 թվականին, երբ արդեն շատ մեծ էի: Միշտ աշխատել եմ ուրիշի մոտ: Ամուսնուս` Յուբիկ Մուրադյանի մոտ նկարիչ եմ եղել: Դե այն տարիներին, երբ լույս չկար, շատ ռեժիսորներ «կորցրեցին» իրենց, չէին պատկերացնում, թե ինչպես կարելի է անիմացիա անել, եթե լույս չկա: Նաև համակարգչին չէին տիրապետում, իսկ ես շատ շուտ սովորեցի համակարգչով աշխատել և «Շողակաթ» հեռուստաընկերությունում շարք սկսեցի հայկական պոեզիայի հիման վրա… Հին ձայներ վերցրեցի ռադիոյից, օրինակ՝ Վահրամ Փափազյանն է կարդում, Հրաչյա Ներսիսյանը: Չարենց, Դուրյան, Սևակ, Լևոն Շանթ և այդպես յոթ ֆիլմ: Պոեզիայով եմ սկսել անիմացիան:

-Պոեզիա նկարելը Ձե՞ր միտքն էր:

-Այո, ես առաջարկեցի: Հավանեցին, բայց ես դեռ այդքան էլ չէի հասկանում համակարգչից, ու թղթերի վրա նկարում ու կտրտում էի: Չէի մտածել, որ կարելի է ուղղակի սքանավորել նկարները: Գրքերից, ամսագրերից կտրտում էի նկարները, քանի որ այդ անիմացիան կոլաժային էր: Անփորձությունից գրքերից տրտում էի կերպարները ու սքանավորում, այնինչ կարելի էր դա անել առանց կտրտելու: Այդպես մեկի հետ էի անում անիմացիան, հետո սկսեցի մենակ աշխատել: Շատ դժվար է մենակ աշխատել, բայց եթե գիտես անել, ավելի լավ է ինքդ անես: Ինքնուրույն սկսեցի աշխատել «Ճանապարհ» ֆիլմի վրա:

-Իսկ ինչո՞ւ է ավելի լավ մենակ աշխատելը:

-Մի կողմից լավ չէ, քանի որ քեզ «խղճում» ես ու բարդ բաներ չես անում: Իսկ հակառակ դեպքում, պետք է բացատրես, թե դու ինչ ես զգում, ինչ ես ուզում, իսկ դա այդքան էլ հեշտ չէ: Եթե մի բան անում է գործընկերդ, ու քեզ դուր չի գալիս, դժվար է նրան դա ասելը, իսկ ինքդ քեզ կարող ես:49914743_392205041346136_5812150199660838912_n

-Ձեր սիրած անիմատորը ո՞վ է:

-Խիտրուկը («Վիննի Թուխը», «Բոնիֆացիուսի արձակուրդները»), Միաձակին («Ուրվականներից քշվածները», «Քայլող ամրոցը»): Իհարկե նաև Նորշտեյնը («Ոզնին մշուշի մեջ»), ով չտեսնված ռեժիսոր է: Որպես չափանիշ այս երեքն են, որոնց կողքին դեռ ոչ ոք չկա կանգնած:

-Մեկ մուլտով մարդը կարո՞ղ է համարվել անիմատոր:

-Այո, իհարկե, եթե ֆիլմը լավն է: Օրինակ՝ Խիտրուկը 36 տարեկան էր, երբ նկարեց իր առաջին մուլտը՝  «Մի ոճրագործության պատմություն» ու դրանով նա դարձավ ամենահայտնի ռեժիսորներից մեկը: Մինչ այդ նա երկար տարիներ աշխ Ատամանովի և այլոց մոտ որպես մուլտիպլիկատոր: Հետո մեկնել է ռազմաճակատ և պատերազմից հետո դարձյալ զբաղվել է մուլտով: Խորհուրդ կտամ, որ կարդաք նրա գիրքը` «Մասնագիտությունը` անիմատոր»: Կարդացեք նաև Նորշտեյնի գիրքը` «Ձյունը խոտի վրա»:

-Ի՞նչ անձնային հատկանիշներ և մասնագիտական հմտություններ են պետք անիմատոր դառնալու համար:

-Շատ տարբեր են անիմատորները, և չես կարող ասել, թե այս որակը ունես, ուրեմն, վերջ, դու անիմատոր ես:  Կարևորը՝  նստելն է, նստելն ու գործ անելը: Խիտրուկը մի խոսք ուներ` անիմատորի չուգունե հետույքը…

Ընդհանրապես անիմատորները գաղափարական մարդիկ են, ողորմություն չեն ընդունում:

-Իսկ ի՞նչ ազդեցություն են ունենում փառատոները մուլտիպլիկացիայի զարգացման վրա:

-Փառատոն ունենալը քաղաքում շատ կարևոր բան է: Ոչ միայն ֆիլմեր նայելն է կարևոր, այլև մարդկանց հետ շփվելը: Օրինակ, ինձ շատ է դուր գալիս «Կրոկ» փառատոնը, երբ տասներկու օր նավի վրա հավաքվում են անիմատորները, և նավի անձնակազմից բացի ուրիշ մարդ չկա:

-Ըստ Ձեզ, որո՞նք են աշխարհի լավագույն անիմացիոն ստուդիաները:

-Հիմա ստուդիա հասկացությունն ձևափոխվել է: Առաջ անիմատորները հավաքվում էին խմբով ու անում իրենց աշխատանքը: Իսկ հիմա որտեղ որ էժան է մուլտի այս կամ այն պրոցեսը, ուղարկում են այնտեղ: Օրինակ` Չինաստանում անում են գունավորումը: Խմբային հասկացությունը կամաց-կամաց կորչում է, դառնում է արտադրություն: Իսկ հեղինակային ֆիլմերի դեպքում հավաքվում են մի քանի հոգի` նախկին խմբի ձևաչափով:

Ուշադրություն, մրցույթ է

«Մանանա» կենտրոնը և Հայաստանի պատանի թղթակիցների ցանցի 17.am կայքը հայտարարում են

Գևորգ Տեր-Գաբրիելյանի «Անաստված կինո թատրոն» գրքի վերաբերյալ անդրադարձների

Մրցույթ 

Մրցույթին կարող են մասնակցել 14-27 տարեկան պատանիները և երիտասարդները: Անկախ հանձնաժողովի կողմից որոշված երեք հաղթողներ կպարգևատրվեն դրամական և այլ պարգևներով:

Անդրադարձը պիտի լինի 2-7 համակարգչային  էջ, գրված սիլֆայեն տառատեսակով, չափսը՝ 11, տողերի միջև արանքը՝ մեկ, էջերը՝ համարակալված: Ծավալը գնահատման վրա չի ազդելու:

Անդրադարձը կարող է քննարկել ողջ գիրքը և կամ մեկ (կամ մի քանի) գործ գրքից:

Անդրադարձը կարող է լինել կարծիք, գրախոսություն, քննադատական հոդված և այլն: Կարող է ազատորեն որոշել, թե գործի հետ կապված ինչ խնդիր է քննարկում: Կարող է, թեև պարտադիր չէ, անդրադառնալ գրքի և գործերի գրականագիտական որակներին՝ ժանր, կոնտեքստ, սյուժե, ֆաբուլա, կոմպոզիցիա, նախադրություն, հանգույց, լուծում, գործող անձինք, հերոսներ, կերպարներ, պատկերներ, պատկերավորության միջոցներ, ոճի ու լեզվի առանձնահատկություններ և այլն, գործերի նմանություններին, տարբերություններին, ընդհանուր թեմաներին, այլ գրքերի և գործերի հետ աղերսներին, այսօրվա կյանքի հետ կապին և այլն:

Գործերն ուղարկել 2018 թ. դեկտեմբերի 10-ից մինչև 2019 թ. փետրվարի 10-ը: Մրցույթին ուղարկված նյութերը կհրապարակվեն 17.am կայքում: Արդյունքները կամփոփվեն 2019 թ. փետրվարի ընթացքում:

Մրցանակաբաշխության օրը նախապես կհայտարարվի բոլոր մասնակիցներին:

«Անաստված կինո թատրոն» ժողովածուի ֆեյսբուքյան էջն է՝ https://web.facebook.com/anastvackinotatron/

Գիրքն առկա է Երևանում և Հայաստանի մի շարք քաղաքներում: Ձեր գտնված վայրին ամենամոտ կետում այն ստանալու համար դիմեք «Մանանա» կենտրոնին կամ Ալեքսանդր Մարտիրոսյանին՝ amartirosyan@epfound.am էլեկտրոնային հասցեով:

Նյութերն ուղարկեք 17am.reporter@gmail.com էլեկտրոնային հասցեով:

Շնորհակալություն ուշադրության համար: Սպասում ենք:

Կորեական մշակույթի օրը Երևանում

Նոյեմբերի 30-ին  Առնո Բաբաջանյան  համերգասրահում կայացավ «Կորեայի մշակույթի օր» խորագրով ամենամյա միջոցառումը, որի շրջանակներում երիտասարդները ներկայացրեցին Կորեայի ազգային ու ժամանակակից մշակույթի երգն ու պարը: Միջոցառումը  կազմակերպել  էր   Հայաստանում կորեական  մշակույթի  կենտրոն  հիմնադրամը՝  Ռուսաստանում  Կորեայի  դեսպանատան աջակցությամբ։
Մրցույթի  նպատակն  էր  Հայաստանում  զարգացնել  կորեական  արվեստն  ու  մշակույթը, ինչպես   նաև   հայ-կորեական  հարաբերությունները:
Ողջ միջոցառման ընթացքում կարող էիր լսել այնպիսի հայտնի կորեական խմբերի երգեր, ինչպիսիք են`  BTS, Black Pink, Big Bang  և ուրիշներ:

Լուսանկարները` Աննա Հախվերդյանի և Մերի Խաչատրյանի

Արվեստը կարող է միավորել բոլորիս

Հայարփին ու Նունեն լավագույն ընկերներ են, և մեկն առանց մյուսի արդեն դժվարանում է պատկերացնել կյանքը։ Ուղղակի Հայարփին նման չէ մյուսներին, իսկ Նունեն նրա հետ շփվելու համար փորձել է հնարավոր բոլոր եղանակները, հետո՝ սովորել ժեստերի լեզուն ավելի արագ, քան որևէ մեկը կարող էր ցանկացած այլ լեզու սովորել։

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Նրանց ու նման այլ պատմություններ ոգեշնչել են մի խումբ երեխաների նկարելու ֆիլմեր իսկական ընկերության, սիրո ու ուրիշ մնայուն արժեքների մասին, որոնք մեծերը հաճախ չեն էլ նկատում։

«Մանանա» կենտրոնի սաների ֆիլմերը՝ նվիրված ներառականությանը և հաշմանդամություն ունեցող անձանց, ներկայացվեցին «Նարեկացի արվեստի միությունում»՝ «Ձեռք ձեռքի» մանկապատանեկան արվեստի 3-րդ ինտեգրատիվ հանրապետական փառատոնի շրջանակներում։

Գաղափարը Մշակույթի նախարարությանն է, իրականացվում է արդեն երրորդ անգամ: Այս տարի այն կազմակերպում է «Արտկոնցեպտ» միջազգային ասոցիացիան: Ասոցիացիայի տնօրեն Արմեն Մանասյանը նշում է, որ կազմակերպչական աշխատանքների ընթացքում և հետո իրենք համագործակցել են Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության, ԹՈՒՄՈ ստեղծարար տեխնոլոգիաների կենտրոնի, ՄԱԿ-ի և այլ մեծ ու փոքր կազմակերպությունների հետ:

Լուսանկարը` Սոնա Մխիթարյանի

Լուսանկարը` Սոնա Մխիթարյանի

«Արտկոնցեպտ»-ը զբաղվում է մշակութային ձեռնարկների, միջոցառումների կազմակերպմամբ և ոչ միայն: Կազմակերպությունը ինքնաարտահայտվելու ու սեփական արվեստը Հայաստանում և արտերկրում ներկայացնելու հնարավորություն է տալիս հայ ստեղծագործողներին։ Միաժամանակ կազմակերպությունը արվեստի տարբեր ճյուղերը միավորող գործառույթ ունի: Արմեն Մանասյանը նշում է, որ իրենց ծրագրերի մեծ մասն այդ սկզբունքով են իրականանում:

-Մեր հիմնական պրոդուկտներից մեկը` «Օպուս» միջազգային փառատոնը, որն արդեն ունեցել է չորս համերգաշրջան՝ Մոսկվայում, Փարիզում, Երևանում, համարվում է երաժշտական փառատոն, բայց սկզբունքի համաձայն իր մեջ ներառում է արվեստի այլ ճյուղեր ևս: «Ձեռք ձեռքի» փառատոնն էլ բացառություն չէ. այստեղ ունենք կերպարվեստ, լուսանկարչություն, կինո, երաժշտություն և փորձում ենք արվեստի համադրման համար հարթակ ստեղծել: Մենք չենք ցանկանում շեշտել ներառականության սկզբունքը։ Ցանկանում ենք, որ մասնակցեն բոլոր երեխաները՝ անկախ առողջական խնդիրներից ու այլ պայմաններից: Նրանք այստեղ հնարավորություն կունենան արտահայտվելու, իրենց տաղանդն ու ընդունակությունները ցուցադրելու, բեմ դուրս գալու»:

Փառատոնն անցկացվում է արվեստի 7 ճյուղերը ներկայացնող ոլորտներում` երաժշտություն, նկարչություն, քանդակագործություն, դեկորատիվ-կիրառական արվեստ, լուսանկարչություն, թատերարվեստ, կինոարվեստ:

Փառատոնի ընթացքում արդեն իսկ կազմակերպվել են մի շարք միջոցառումներ` արվեստի տարբեր ոլորտներում։ Կինոդիտումներ, թատերական ներկայացումներ, ինտերակտիվ հանդիպումներ ու վարպետության դասեր․ սրանք հնարավորություն կտան երեխաներին բացահայտելու սեփական ու արտաքին աշխարհը, ճանաչելու միմյանց ու գնահատելու։

Երեխաների՝ աշխարհը ճանաչելու փորձերից մեկն էլ նրանց նկարահանած ֆիլմերն են։ «Մանանա» կենտրոնի սաները իրենց վավերագրական ֆիլմերում հաճախ են անդրադարձել հաշմանդամություն ունեցող անձանց, բայց ոչ միայն նրա համար, որ ցույց տան նրանց խնդիրները, այլ որովհետև նրանք ոգեշնչման աղբյուր են եղել երեխաների համար։

«Մանանա» կենտրոնի ֆիլմերի ցուցադրությունը երկրորդ կինոդիտումն է փառատոնի շրջանակներում։

«Ձեռք-ձեռքի» մանկապատանեկան արվեստի փառատոնը կշարունակվի հաջորդ շաբաթ ևս։ Դեկտեմբերի 3-ին՝ Հաշմանդամների միջազգային օրը, ՄԱԿ-ի Հայաստանյան գրասենյակում տեղի կունենա փառատոնի փակման արարողությունը։

Անի Ավետիսյան

Անի Հարությունյան

Առաջին ներկայացումը Գավառի դրամատիկական թատրոնում

Ժողովրդական թատրոնի հիման վրա ձևավորված Գավառի Լևոն Քալանթարի անվան պետական դրամատիկական թատրոնը նոյեմբերի 24-ին իր դռները բացեց անդրանիկ ներկայացման՝ Օսկար Ուայլդի «Սալոմե» պիեսի բեմադրությամբ։

Հիշեցնենք, որ Գավառի թատրոնը հիմնադրվել է 1895 թ.-ին, իսկ թատրոնի կարգավիճակ է ստացել 1935 թ.-ին։ 2011թ.-ից սկսված դրամատիկական թատրոնի հիմնանորոգումից հետո նոյեմբերի 19-ին ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանի, Մշակույթի նախարարի պաշտոնակատար Լիլիթ Մակունցի, Կրթության ու գիտության նախարարի պաշտոնակատար Արայիկ Հարությունյանի և Գեղարքունիքի մարզպետ Գնել Սանոսյանի մասնակցությամբ տեղի ունեցավ թատրոնի շենքի հանդիսավոր բացումը։

«Սալոմե» պիեսի առաջին ներկայացումը նախատեսված էր հատուկ հյուրերի համար, մուտքը՝ հրավիրատոմսերով։ Պիեսում որոշակի տարբերություններով ներկայացվում են աստվածաշնչյան դրվագներ՝ մերժված սիրուց վրեժխնդրությամբ լցված Սալոմեի խելացնոր սիրո և Յոքանանի (Հովհաննես Մկրտչի) կործանման մասին։

Գավառի պետական դրամատիկական թատրոնի վերաբացման կապակցությամբ տնօրեն Հայկ Ղափանցյանը թատրոնի պատմությունը ներկայացնելու հետ մեկտեղ իր ելույթի խոսքում հպարտությամբ շեշտեց  դրամատիկական թատրոնի 135 տարվա  պատմության մասին, իսկ բեմականացմամբ տպավորված երիտասարդ հանդիսատես Ալլա Վարդանյանն ասում է.

-Բեմում տեսա համագործակցություն, տարածության և ժամանակի զգացողություն, պրոֆեսիոնալ խաղ, որը հուզեց շատ-շատերին: Ներկայացման ողջ ընթացքում դերասանները իրենց խաղի միջոցով կարողացան հուզել և իրենց ձեռքում  պահել  հանդիսատեսի ուշադրությունը։ Դերասանական կազմը երկար տարիների դադարից հետո վերջապես բեմ վերադառնալով՝ իր հերթին ստացավ բավարար տպավորություններ:

-Ամբողջ ստեղծագործական, տեխնիկական սպասարկող անձնակազմը սրտատրոփ սպասում էր այն օրվան, երբ վերջապես պետք է բացվեր վարագույրը, լսվեր առաջին երաժշտությունը, և դուրս գային դերասանները բեմ՝ բեմի կարոտն առնելով,  որ տարիներ

շարունակ զգացել են: Ամեն Աստծո օր երազել ենք, որ բացվի թատրոնը, ունենանք մեր սեփականը և վերականգնենք մեր  հին ավանդույթները, որոնք երկար տարիներ պահպանվել են,- ասում է դերասան Հովհաննես Օհանյանը և ավելացնում,-հանդիսատեսների առումով սպասելիքներս չբավարարվեցին, քանի որ չնայած առաջին

ներկայացումն էր, բայց դահլիճում, այնուամենայնիվ, կային դատարկ աթոռներ: Իսկ ինչ վերաբերում է շենքի հարմարավետությանը, ապա կան շինարարական և ճարտարապետական թերություններ: Ամենամեծ թերությունը համարում եմ դրսի ջրահեռացումը, որն ընդհանրապես բացակայում է ու, ցավոք սրտի, շենքն արդեն նստվածքներ ունի, և տարիների ընթացքում նստվածքների ավելացումով՝ շենքը կդառնա վթարային: Մի քանի տեղ՝ ընդհուպ մինչև մարզպետարան, բարձրաձայնել եմ այդ մասին, որ ջրահեռացման բացակայության պատճառով անձրևաջրերը ներծծվում են շենքի հիմք, բայց դեռևս խնդրին լուծում չի տրվել:

Հովհաննես Օհանյանը հայտնում է նաև, որ բացի վերոնշյալը, թատրոնն ունի նաև այլ խնդիրներ, որոնցից մեկը լուսաձայնային համակարգի անհարմար դիրքն է և հերմետիկ փակվող պատուհանները, որոնց պատճառով դերասանների ձայնը լսելի չի դառնում կապն ապահովողին, բեմի լուսավորողին, որպեսզի ճիշտ խոսքից հետո կարողանա համապատասխան լուսավորություն կամ երաժշտություն ապահովել:

Այնուամենայնիվ, թատրոնի անձնակազմը արդեն նոր ներկայացումներ է նախապատրաստում, այժմ աշխատանքային փուլում է Ամանորյա մանկական ներկայացումը:

Գինու և մշակույթի փառատոն

Բարև, ընկե՛ր, ես Լուսինեն եմ, եկել եմ պատմելու փառատոների մասին: Փառատոներ շա՞տ ես սիրում, մասնակցո՞ւմ ես, գիտե՞ս՝ ինչ է նշանակում փառատոնը: Արի պարզենք միասին:

Փառատոնը հասարակական, ժողովրդական հանդես է, որի ժամանակ ցուցադրվում են արվեստի որևէ տեսակի ստեղծագործություններ: Մենք ապրում ենք 21-րդ դարում, դե գիտես, որ 21-րդ դարում էլ ամեն րոպե արվեստի մի ստեղծագործություն է ի հայտ գալիս, այդ ստեղծագործություններն էլ ցուցադրվում են ժողովրդին:

Սեպտեմբերի 2-ին Աշտարակ քաղաքում տեղի ունեցավ գինու և մշակույթի փառատոնը: Փառատոնին ներկայացվեցին Ոսկեվազի «Արմաս» տեսակի գինին, քաղցրավենիք, մրգեր: Այս ամենին մասնակցություն ունեցան օտարերկրացիներ, նրանց էլ շատ դուր եկավ Հայաստանի համն ու հոտը:

Փառատոնի ժամանակ պարեցին Աշտարակի Հայորդաց տան պարի խումբը, Սասունիկի պարի խումբը: Իսկ երգիչներից եկել էր Ավո Ադամյանը: Փառատոնը կազմակերպել էին Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամը և Աշտարակի քաղաքապետարանը: