Անահիտ Բադալյան

Կիսված ապրիլն ու հիշողությունները

Բարև, հին ընկեր: Հուսամ՝ լավ ես: Վաղուց չէինք զրուցել, բայց քննությունները, «դեդլայններն» ու քոլեջի էս աննկարագրելի ակտիվ կյանքը շատ ու շատ բաների ժամանակ չեն թողնում: Էսօր ուզում եմ պատմել էս ամիսների մասին: Գիտե՞ս, դու շատ բաներ գիտես: Առանձին դեպքերով քեզ հետ բազմիցս կիսվել եմ, շատ բաների մասին պատմել եմ, սիրուն տեսարանները ևս փորձել եմ քեզ տեսանելի դարձնել: Բայց էսօր ուզում եմ խոսել էն մասին, թե մարդն ինչքան կարող է հասունանալ մի քանի ամսում:

Ամեն գիշեր քնելուց առաջ փորձում եմ մտովի հետ գնալ ու հասկանալ՝ ինչ եմ արել վերջին ամիսներին, ինչ եմ սովորել: Ու մտքիս առաջին թռիչքս է գալիս: Ես՝ դեռ երկար մազերով, հուզված՝ համ հայրենիքն ու բոլորին լքելու, համ ապագայի հանդեպ մեծ հույսեր, բայց մի քիչ տագնապ ունենալու պատճառով: Հետո հիշում եմ կորած ճամպրուկս՝ Վենետիկի օդանավակայանում: Նստած մարտկոցս ու Իտալիայում կորչելու մեծ վախս եմ հիշում: Օդանավակայանում 6 եվրոյով գնած պիցցայի մի փոքր կտորն ու լարվածությունից էդ պիցցայից առանձնապես բան չհասկացած ստամոքսս: Ցավող մեջքս եմ հիշում, որ երեք մեծ պայուսակ ուսերին 3-4 ժամ քաշ էր տվել Երևանից Վենետիկ: Հիշում եմ առաջին անգամ UWC Adriatic-ի ավտոբուս նստելս ու ամրագոտի կապել մոռանալս (վերջինս հաճախ էր կրկնվում սկզբնական շրջանում): Հետո հիշում եմ քոլեջ ժամանելս, ականջներիս իտալերենը, որ էն ժամանակ դեռ բացարձակապես չէի հասկանում, ու շուրթերիս անգլերենը, որ ամրապնդվեց էս ամիսների ընթացքում: Հիշում եմ սենյակիս պատուհանին մոտենալը, այն բացելն ու լաց լինելը: Երջանկությանս չհավատալն եմ հիշում: Հետո Նեմրայի “Last Chance To Love”-ը բարձր միացրած՝ սենյակս ձևավորելն եմ հիշում: Հիշում եմ՝ ինչ երկար էի նայում լուսնին ու ինչի մասին ասես՝ չէի մտածում․ հեռու անցյալից մինչև մոտ ապագա: Էկոնոմիկայիս առաջին տնայինն եմ հիշում, որի վրա երևի 3 ժամ ծախսել եմ, որ անթերի ստացվի, էն տնայինը, որը հիմա առավելագույնը 25 րոպեում կավարտեի: Հուզված Անահիտին եմ հիշում՝ կյանքում առաջին անգամ փիլիսոփայության դասախոսությանը նստած, էն Անահիտին, որը հիմա ձկան նման լողալ է սիրում փիլիսոփայության մեջ: Հա, լողալու մասին: Հիշում եմ՝ ծովի ափին ընկերներիս լողալիս լուսանկարելս ու իրենց պես լողալ իմանալ ցանկանալս: Ու հիշում եմ և այն, որ լողում եմ հիմա արդեն: Տեղանքին անծանոթ լինելու պատճառով մի քիչ անհանգիստ լինելս եմ հիշում ու հիմա Դուինոյով անընդհատ զբոսնելու անհագ ցանկությունս: Կյանքիս ամենասիրուն մայրամուտներն եմ հիշում ու ամենապայծառ արևածագերը: Երևի ոչ ամենատաքը, որովհետև ինձ ջերմացնողներից քիչ ավելի հեռու եմ: Սիրուն օրեր եմ հիշում, պաղպաղակներով ու ժպիտներով լիքը օրեր: Կարևոր թեստերից առաջ չփակված աչքեր ու թեստը ավարտած մաքուր խիղճ եմ հիշում: Էսքանը հիշում եմ մի ակնթարթում, բայց թվում է՝ երկար ժամանակ է պահանջվել էսքանը հիշողության գիրկը գցելու համար: Ու մի բան էլ եմ հիշում, որ հիմա ես ծովից ծով եմ, էնպես, ինչպես իմ Հայաստանը՝ ժամանակին: Ծովի էս կողմում ես ժպտալ ու անկեղծ ուրախանալ եմ սովորել, ինքնուրույն ու հաստատակամ ապրելուն ու ինքս իմ մասին հոգ տանողը լինելուն եմ հարմարվել, բայց այդ ամենը շնորհիվ էն մեծ կամքի ուժի, որ ծովից էն կողմ եմ ձեռք բերել: Ես ծովից էն կողմ մի ուրիշ ծով ունեմ: Իմ սիրելիների, թանկերի ստեղծած ծովը՝ խաղաղ, ջերմ, տաք ու ջինջ:

Ես ուզում եմ իմանաս, որ բոլոր ծովերում էլ փոթորիկներ լինում են: Բայց նավերը շարունակում են հանդարտ լողալ նրանց մակերեսին: Պինդ մնա, եթե փոթորիկներ սկսեն քո հոգու ծովերում, դուրս չգաս ափերիցդ ու չբորբոքվես: Ծովը նրանով է գեղեցիկ, որ կարողանում է լուռ հանդուրժել անձրևը, ձյունը, քամին ու այդքանով հանդերձ չի դադարում սիրունագույնս արտացոլել արևի լույսը:

Այս յոթ ամսվա ընթացքում շատ եմ մտածել ծովի մասին՝ ծովի ափին նստած: Ժամանակը, հեռավորությունը, քո առջև դրված նպատակների խոստումնալից ու պարտավորեցնող լինելն ու մտերիմներիդ բացակայությունը թափահարում են ալիքներդ, բարեկամս, ուզում են հունից հանել հոգուդ ծովը: Խաղաղ մնա, որ քեզ նայելիս մարդիկ զգան այն, ինչ ես՝ Ադրիատիկին: Սեր, հիացմունք, ներդաշնակություն ու․․․ կարոտ:

Հ․Գ․ Դասերի ու հանձնարարությունների թոհուբոհում շաբաթ օրը Սլովենիա եմ այցելելու, կկիսվեմ։ Մինչ հանդիպում, իմ բարեկամ:

Հաղթանակից հետո դեպի Գառնի

IMG_20190329_141247

2018 թվականի դեկտեմբերի 7-ին լրացավ Սպիտակի երկրաշարժի 30 տարին։

ՀՀ ԳԱԱ ԵԳՒ Հ. Կարապետյանի անվան երկրաբանական թանգարանը կազմակերպել էր «Սպիտակի երկրաշարժ, 30 տարի անց. փորձ և հեռանկարներ» խորագրով մրցույթ-միջոցառում։
Մրցույթին, դպրոցի կազմակերպիչ և երեխաների շատ սիրելի ուսուցիչ Ռոզա Միրզոյանի գլխավորությամբ, իրենց ներդրումը ունեցան Սյունիքի մարզի Նորավանի միջնակարգ դպրոցի աշակերտները՝ «Հպարտ սյունեցիներ» անվանմամբ։

Մրցույթին մասնակցում էին 25 խմբեր` Երևանի և մարզերի դպրոցներից, քոլեջներից, կրթահամալիրներից, որոնցից առաջին պատվավոր հորիզոնականը զբաղեցրեցին հենց Նորավանի միջնակարգ դպրոցի աշակերտները։IMG_20190328_092640

2019 թ․ մարտի 27-ին Գառնիի երկրաֆիզիկական դիտարանում կազմակերպված մրցանակաբաշխությանը երեխաներին շնորհվեցին նվերներ և հավաստագրեր։ Երեխաները նաև այցելեցին Գառնի տաճար՝ որպես սողանքային գոտի։
Դպրոցականները լավ տպավորություններով և էլ ավելի շատ գիտելիքներ ձեռք բերած՝ հետ վերադարձան տուն։

Հայ աղջիկները ֆուտբոլում

56271634_325159774715915_4664750476808421376_nՖուտբոլ՝ հավանաբար աշխարհի ամենասիրված, ամենահայտնի և ամենագեղեցիկ մարզաձևը: Մարզաձև, որը մեկ նպատակի շուրջ է միավորում միլիոնավոր մարդկանց:

Հայաստանում էլ մարդիկ սիրում և խաղում են ֆուտբոլ, բայց ինչքան ես եմ նկատել՝ խաղում են հիմնականում տղաները: Մեծ կարծրատիպ է դարձել այն, որ ֆուտբոլը տղաների համար է, ինչի հետևանքով քիչ աղջիկներ են գետի հոսանքին հակառակ գնում և խաղում ֆուտբոլ: Հայաստանում կան կազմակերպություններ, որոնք խրախուսում են աղջիկների մասնակցությունը, որոնցից մեկն է ԳՈԼՍ-ը:

Մարտի 24-ին Արմավիր քաղաքի սպորտդպրոցում տեղի ունեցավ ԳՈԼՍ աղջիկների ֆուտբոլի լիգայի գարնանային շրջանի բացման արարողությունը: Արմավիր քաղաքում ԳՈԼՍ լիգան գործում է դեռևս 2018-ի սեպտեմբերից՝ այս պահին ունենալով 4 թիմեր Արմավիրից, Լեռնագոգից և Շենիկից:

Արմավիր քաղաքի ԳՈԼՍ համակարգողն է Օժենի Ավետիսյանը, մրցավարն է Հակոբ Բաբաջանյանը, իսկ բժշկական-տեխնիկական պատասխանատուն՝ Հեղինե Պապիկյանը:anahitaharonyndsht

ԳՈԼՍ կազմակերպությունը հիմնադրվել է 2015 թվականին, այն օգնում և աջակցում է աղջիկներին դառնալ առաջնորդներ ֆուտբոլի միջոցով՝ տալով նրանց արդար, հավասար և ապահով միջավայր՝ հաղթահարելու սոցիալական կարծրատիպերը սպորտի միջոցով:anahara

Հայաստանի ողջ տարածքում կա ԳՈԼՍ-ի 8 լիգա՝ ներառելով շուրջ 700 ֆուտբոլ խաղացող աղջիկների Արմավիրից, Սյունիքից, Շիրակից, Տավուշից, Վայոց Ձորից, Լոռիից, Կոտայքից և Գեղարքունիքից:

ԳՈԼՍ կազմակերպությունը շարունակաբար զարգանում է՝ ընդլայնելով իր լիգաների քանակը և համագործակցությունը ազգային ու միջազգային կազմակերպությունների հետ:
Կասկած չկա, որ սա հիանալի գաղափար է և մեծ հաջողության է հասնելու: Իմ կարծիքով, բոլորս էլ պետք է օգնենք նման կազմակերպություններին` մեծացնելու աղջիկների դերը բոլոր ոլորտներում։ Կանայք կարևոր են, կանայք հզոր են:

iza aststatryan

Մարտիության

Ծաղիկներ, փափուկ խաղալիքներ… Կարճ ասած` ամեն ինչ հուշում է, որ մարտի ութ է:

Մարտիության նվերներ ընտրելիս տատանվում ես, չես կողմնորոշվում` ինչ գնել, արդյոք գնածդ նվերը դուր կգա՞ նրանց, թե չէ (դե, համ էլ փորձում ես հավաքածդ գումարի մեջ տեղավորվել): Կարճ ասած, բավականին ծախսատար տոն է, թե՛ կանանց, թե՛ տղամարդկանց համար (հատկապես` տղամարդկանց):

Անկեղծ ասած, մարտիության նվերներից ամենաշատը սիրում եմ այն նվերը, որը ես եմ ինձ նվիրում (ես սովորություն ունեմ տոն օրերին ինձ համար նվեր գնելու, հատկապես, որ հնարավոր չէ իմ գնած նվերը չհավանեմ):

Մեկ-մեկ մտածում եմ, որ մարտի ութին ծաղկավաճառները միլիոնատերեր են դառնում (սովորաբար այդ ժամանակ ծաղիկները աստղաբաշխական գներ են ունենում):

Լավ, իմ կյանքն ու մարտիության իմ պատկերացումները մի կողմ դնելով` ուզում եմ շնորհավորել բոլոր կանանց և աղջիկներին:

Անկեղծ ասած` երբ փորձում էի որևէ բան գրել, չէի կողմնորոշվում, թե ում մասին կարելի է գրել:

Այո՛, դժվար է, երբ շրջապատված ես լինում լավ մարդկանցով և չես կողմնորոշվում, թե ինչպես շնորհավորել նրանց:

Մա՛մ, շնորհավոր տոնդ: Չեմ կասկածում, որ իմ ներսի դրական էներգիան քեզնից եմ ժառանգել: Ցանկացած իրավիճակում, հիշիր, առաջինը քեզ եմ հիշում, մամ: Եվ եթե երբեմն քեզ բարկացնում եմ, կներես, որովհետև հետո փոշմանում եմ:
Դժվար է, երբ գրում ես քեզ սիրող մարդկանց մասին: Դու նրանց հետ ապրում ես մի ամբողջ կյանք, բայց չես կարողանում նկարագրել, որովհետև բառերը չեն հերիքում:

Վստահ եմ` դեռ շատ բան ունեմ քեզանից սովորելու, մամ:

anahit aharonyan

Խաղաղասեր երիտասարդներս

Վերջերս շատ է օգտագործվում «խաղաղություն» բառը: Բազմաթիվ քաղաքական և հասարակական գործիչներ խոսում են դրա մասին, ժողովրդին կոչեր են անում, որ պետք է խաղաղություն հաստատվի: Բայց եկեք հասկանանք, թե ինչ է խաղաղությունը: Ես անընդհատ տալիս եմ այս հարցն ինքս ինձ և ամեն անգամ նոր պատասխաններ եմ ստանում: Այս պահին ինձ համար խաղաղությունն այն է, երբ դու երջանիկ ես այն հասարակությունում, որտեղ ապրում ես, դու ինքդ քեզ աջակցված ես զգում, գլուխդ բարձին դնում ես այն մտքով, որ ամեն ինչ լավ է և ավելի լավ է լինելու:

Իսկ ինչպե՞ս պետք է խաղաղությունը հաստատվի: Բացի բանակցություններ վարելուց, ինքներս մեզ խաղաղությանը պատրաստելուց` կա մի շատ կարևոր նախադրյալ (դե, ինձ համար): Խաղաղության հաստատման մեջ երիտասարդներն էլ պետք է ներգրավվեն: Իմ կարծիքով` պետք է այնպիսի ծրագրեր կազմակերպել, որոնց շրջանակներում կոնֆլիկտների մեջ գտնվող երկրների երիտասարդները իրար հանդիպեն, ծանոթանան միմյանց մշակույթների հետ, հասկանան, թե ինչ է կատարվում իրենց միջև:

Ես, օրինակ, մասնակցել եմ մի քանի միջազգային ճամբարների, որտեղ թուրք և ադրբեջանցի երիտասարդներ էլ կային: Նրանց հանդիպելուց հետո ես հասկացա, որ վատ ազգեր իրոք չկան, կան վատ մարդիկ: Նրանց հետ հիմա այնքան կապված եմ, որ թվում է, թե մենք նույն երկրում ենք ապրում՝ անընդհատ շփվում ենք, կիսվում մեր ազգերի ավանդույթներով և պատմությամբ: Այդպիսի մի ճամբարի ընթացքում շատ հետաքրքիր բան էր կատարվել: Վերջին օրն ադրբեջանցի աղջիկներից մեկը մոտեցել էր ընկերուհուս և ասել հետևյալ խոսքերը.

-Գիտե՞ս, ես չեմ կարողանում հասկանալ, թե ինչու են մեր ազգերը թշնամացել: Հա, պատճառը կա, բայց ո՞րն է նպատակը: Ես չեմ ուզում, որ մենք կռվենք, ուզում եմ, որ ես հանգիստ գամ քո երկիր, դու էլ` իմ, հանգիստ շփվենք ու հետևանքներից չվախենանք:

Բոլորս շատ էինք զարմացել, նման բան չէինք սպասում: Նրա խոսքերը շատ երկար ժամանակ գլխիս մեջ էին, ուշքի չէի գալիս: Կարճ ժամանակ անց միայն հասկացա, որ նա լիովին ճիշտ է:

Մենք` երիտասարդներս, պատերազմ չենք ուզում, չենք ուզում ոչ մեկին սպանել կամ վիրավորել նրա համար, որ նա չունի նույն մաշկի գույնը, կրոնը, ապրելաձևը, ինչ մենք: Մենք ուզում ենք ապրել խաղաղ, ճամփորդել, կիսվել մեր կյանքի հաջողություններով, ուղղակի կյանքը վայելել: Ու մենք հուսով ենք, որ այս կոչերը տեղ կհասնեն, մարդիկ կլսեն մեզ և կմիանան:

Խաղաղ օր բոլորիդ:

Անահիտ Բադալյան

Կյանքի նոր ուղի կամ պարզապես UWC

Ուսանողական կյանքիս մասին, ընթերցողս, շա՜տ բաներ գիտես։ Սիրուն ու չկրկնվող քաղաքների գեղեկությունն ես տեսել ինձ հետ, ինքնաբերաբար դուրս թռչող ժպիտս ես կիսել, համեղ ուտելիքների բույրից ես արբել ինձ հետ, հնդկացի ու գերմանացի ընկերներիս հետ ես ընկերացել, մայրամուտների մանուշակագույնով ես հիացել ու թախծել մի քիչ։ Այսօր ուզում եմ քեզ պատմել ամենակարևորի մասին։ Ուզում եմ, որ իմանաս իմ ու շատ-շատերի կյանքը փոխած ու փոխող UWC-ի մասին։

UWC-ն (Աշխարհի միացյալ քոլեջներ) ծրագիր է, որի շրջանակներում բազմաթիվ երկներից աշակերտները հնարավորություն են ստանում երկու տարի ուսանելու աշխարհի 17 միացյալ քոլեջներից մեկում՝ դառնալով մշակութային փոխանակման, անկրկնելի փորձառության, որակյալ կրթության ու changemaker լինելու պատվավոր կրողը։ UWC-ն  մարդկային մեծ արժեքների ու փոխադարձ հարգանքի ծրագիր է, աշխարհի, մյուսների ու ինքդ քո հանդեպ ունեցած սիրո, խաղաղության, բարության ու հոգատարության ծրագիր։ Աշխարհի 17 UWC քոլեջներից մեկի մասին լսած կլինես, բարեկամս։ Դրանցից մեկը մեր Դիլիջանում է։ Ու հպարտանալու մեծ առիթ պիտի ունենանք հայերովս, որ մեր երկրում նման հաստատություն է գործում, որ դեռ էն ժամանակվանից, երբ մարդիկ արտագաղթում էին մեր երկրից՝ սովորելու ու աշխատանք գտնելու, աշխարհի տարբեր ծայրերից մեր Հայաստան էին գալիս իմ ու քո տարիքի հարյուրավոր ուսանողներ՝ UWC Դիլիջանի քոլեջում կրթություն ստանալու։ Քոլեջներից մեկն էլ կա, որի մասին պիտի որ իմանաս, հավատարիմ բարեկամ իմ։ Քեզ շատ եմ պատմել UWC Ադրիատիկի մասին, էդ էլ էն քոլեջն է, որտեղ ես եմ սովորում։ Իմ քոլեջը՝ ծովի ու երանության ափին, երազանքի ու իրականության հատման կետում՝ Իտալիայում։ UWC քոլեջները յուրահատուկ են նրանով, որ անկախ նրանց աշխարհագրական դիրքից՝ ուսանողներին հավասար հնարավորություններով են օժտում։ Ես ու Հայաստանում, Գերմանիայում, Չինաստանում ու Հնդկաստանում սովորող իմ տարեկիցները բոլորս IB (միջազգային բակալավրիատի) ուսումնական ծրագրով ենք սովորում՝ մարտահրավեր նետող, բայց, ինչ խոսք, որակյալ և ուժեղ։ Բայց IB-ն UWC-ի մի մասն է միայն։ Մենք աշխարհը փոխելու մեծ հեռանկարով ենք ապրում, որովհետև ինքնաբացահայտվելու ու մեր ձայնը լսելի դարձնելու հնարավորություն ունենք, որովհետև աշխարհի մյուս ծայրերում ապրող մեր հասակակիցներին (ու ոչ միայն) մեր մշակույթը ներկայացնելու ու իրենց մշակույթը ճանաչելու մե՜ծ հնարավորությունը ունենք։ Օրինակ՝ մեր քոլեջում մշակութային շաբաթներ են կազմակերպվում ամեն կիսամյակ։ Այս կիսամյակ Ասիական մշակույթի շաբաթն էր։ Հա, ի դեպ, կյանքում առաջին անգամ փորձեցի հնդկական ու K-pop պարել. ասում են՝ վատ չստացվեց: Հաջորդ կիսամյակ Արևելյան Եվրոպայի երկրների ներկայացուցիչները ելույթ կունենան, անցյալ կիսամյակ էլ մեզ իրենց երկրում հյուրընկալ ընդունող իտալացիներն էին իտալական շաբաթ նախաձեռնել։ Ամեն առավոտ դասի գնալուց ու դասերից հետո դասապատրաստմամբ զբաղվելուց բացի, բարեկամս, մենք սպորտի ենք հաճախում, կամ գնում ենք մոտակա քաղաքներ ու գյուղեր՝ համայնքին որևէ սոցիալական ծառայություն մատուցելու։ Օրինակ՝ ես ու իմ ընկերները ամեն հինգշաբթի գնում ենք մոտակա ավան՝ Մոնֆալկոնե՝ տարբեր տարիքի իտալացիներին անգլերեն ուսուցանելու։ Ամեն չորեքշաբթի և ուրբաթ ես լողի եմ գնում։ Երբ քոլեջ եկա, լողալ չգիտեի։ Մի տեսակ ափսոսում էի․ ծովի ափին էի ապրելու ու լողալ չգիտեի։ Դժվար էլ սովորեի, շատ բարդ էր թվում։ Այ, դա է UWC-ն․ այն, որ ես հիմա լողում եմ ազատ ու շա՜տ հավեսով, էնպես, ոնց ամիսներ առաջ պատկերացնել անգամ չէի կարող։ Ու համ էլ իմ լողի մարզիչը իմ՝ իտալերենի հմտությունները բարելավելու առաջին ու ամենասիրելի օգնականն է։ Էնքան շատ ենք զրուցում։ Դժվար կլինի բացատրել՝ ոնց եմ ամեն անգամ ոգևորվում մի նոր երկխոսություն վարելուց ու վերջում Tu sei brava ստանալուց հետո։ Երեքշաբթի իմ երգելու օրն է։ Իմ վոկալի ուսուցիչը ամենալավն է։ Քոլեջի համերգներին ելույթ ունենալն էլ մի ուրիշ հաճելի զգացողություն է։ Բացի էն ընկերներից, որոնք ժամանակի ընթացքում դառնում են մեր մտերիմները քոլեջում, մենք նաև մեր դասղեկական փոքրիկ խմբեր ունենք։ Իմ դասղեկը լեզվաբան է։ Բազմաթիվ լեզուներով է խոսում ու հայերեն էլ հասկանում է։ Ամեն ամիս հավաքվում ենք ու ջերմ զրույցներով համեմում մեր իսկ ձեռքով պատրաստած ազգային ուտելիքներով լիքը սեղանը։

Թե ինչքան բարդ է սովորելն էստեղ, բարեկամս, չեմ ասի։ Գիտե՞ս, մարտահրավերները նրա համար են, որ ընդունենք, դժվարություններն էլ՝ հաղթահարենք։ Ամեն ինչի մեջ որ մի պայծառ գույն ու լավատեսության մի նշույլ տեսնենք, որ ժպտալու առիթ տեսնենք, կսիրենք ամեն ինչը։

Ու հա, հարազատս, գիշերներ կլինեն՝ գիշերալամպի լույսից հոգնած աչքերս կտրորեմ ու կհոգնեմ հորանջել անգամ, օրեր կլինեն՝ զարթուցիչս չի զանգի, ու ես կարթնանամ ինտուիցիայովս (որը, ի դեպ, մինչև էսօր ինձ երբևէ հուսախաբ չի արել): Երգեր կլինեն՝ չեմ հասցնի լսել, որովհետև պիտի էկոլոգիայիս թեստին պատրաստվեմ կամ փիլիսոփայության վերլուծությունս ավարտին հասցնեմ։ Օրեր էլ կլինեն՝ կուզենամ մի թույլ սուրճ խմել, որ արթուն մնամ, բայց ձեռքս ինքնաբերաբար կբռնի թեյնիկն ու իր կամքից անկախ թեյ կպատրաստի՝ հոգու խորքում իմանալով, որ սուրճն իմը չէ, ես թեյահոլիկ եմ։ Օրեր էլ կլինեն՝ մամային կգրեմ, որ լավ եմ, հաց եմ կերել ու դասերը լավ են, բայց չեմ հասցնի զանգել։ Կպատահի, որ մտերիմ ընկերներիս քննությունների օրերը առաջվա պես անգիր չեմ հիշի ու անգամ կմոռանամ հարցնել։ Կլինեն, բարեկամս, կլինեն․․․ Բայց ես կսիրեմ ու կգնահատեմ էդ օրերը էն նույն անկեղծ ու նվիրական սիրով, որով սիրում եմ մանուշակագույն մայրամուտն ու իմ ու քո զրույցները․․․ Այն զրույցները, որոնցում ես խոսում եմ, պատմում, իսկ դու պատասխանում ես ինձ երբեմնի լավագույն ձևով՝ հյուրընկալ լռությամբ․․․

Բարդի կամ հեշտի գիտակցելը չի, որ քեզ պիտի UWC-ի մասին պատկերացում տա: Պիտի պատկերացնես, որ այն օրվանից, երբ դու դառնում ես էս կենսական շարժման մի մասնիկը, էդ թեթև մարմնիդ ու պուճուրիկ ուսերիդ վրա աշխարհը փոխելու ու ավելի լավը դարձնելու ծանր ու մեծ պատասխանատվությունն ես վերցնում․․․

Ես սիրում եմ էս պատասխանատվությունը, էն էլ ինչքան շա՜տ․․․ Մինչև լուսին ու․․․ Անվերադարձ․․․ (To the moon and never back)…

Հա, ու անցյալ տարի այս օրն էր, երբ UWC ընտրության վերջին փուլին էինք մասնակցում՝ ապագայի հանդեպ մե՜ծ հույսով լցված․․․ Շնորհավոր էս օրը՝ կյանքիս ամենագունավորներից ու ամենահիշարժաններից մեկը․․․

anahit aharonyan

Օտարը Հայաստանում

Բարև բոլորին: Ինչպես վարչապետն է ասում՝ հուսով եմ, լավ եք: Վերջին անգամ մոտ մեկ ամիս առաջ էի ձեզ հետ զրուցել: Անկեղծ ասած՝ շատ էի կարոտել, փորձում էի ինչ-որ բան գրել, բայց չէր ստացվում: Վերջապես այստեղ եմ և ուզում եմ խոսել մի շատ կարևոր թեմայից՝ օտարերկրացիներից և նրանց հանդեպ ունեցած մեր վերաբերմունքից:

Մի քանի օր առաջ Երևանից Մեղրի էի գալիս ու ականատես եղա, թե ինչպես էր մի տղամարդ հայերենով վիրավորական բառեր ասում չինացի զբոսաշրջիկի հասցեին՝ մտածելով, որ նա, միևնույնն է, ոչինչ չի հասկանում: Գիտե՞ք, շատերին թվում է, թե դրանք ուղղակի կատակներ են, հավեսով կծիծաղենք ու կանցնի, կգնա: Բայց դրանք ուղղակի կատակներ չեն:

Մենք անընդհատ մեզ վեր ենք դասում մյուսներից, նման անփույթ կատակներ ենք անում, առիթը բաց չենք թողնում և ամեն հարմար պահի բողոքում ենք «երկրի մեջ լցված» օտարերկրացիներից: Այս ամենն էլ վերջանում է նրանով, որ զբոսաշրջիկները հիասթափվում են մեզնից և մեր երկրից, մենք էլ բողոքում ենք, թե ինչու տուրիզմը չի զարգանում:

Թվարկածս խնդիրների սկզբնաղբյուրը մեր «հայավարի» մտածելակերպն է: Մեզ դեռ փոքր տարիքից համոզում են, որ հայից լավը չկա, բոլորը վատն են, հայը լավն է: Շատ անգամներ եմ տեսել, երբ նույն տիպի տգեղ արտահայտություններ անում են երեխաները, իսկ նրանց ծնողները, փոխանակ ասեն, որ չի կարելի, գովում և ուրախանում են: Ոչ ոք չի կարող պատկերացնել, թե այդ պահին ինչքան եմ զայրանում։ Մեր մտածելակերպը փոխելու համար շատ-շատ երկար ժամանակ է պետք (դե, ցանկության մասին էլ չասեմ):

Սիրելիներս, եկեք ուղղակի հիշենք, որ վատ ազգ չկա, կան վատ մարդիկ: Ոչ մի հանգամանք մեզ չպետք է թույլ տա փնովել մյուսներին միայն նրա համար, որ նրանք չունեն նույն մաշկի գույնն ու արտաքինը, ինչ մենք: Մենք բոլորս տարբերվում ենք մեր արտաքինով, իսկ ներսում նույն օրգաններն ու ոսկորներն են: Եթե մենք նման կերպ վարվում ենք մեր հյուրերի հետ, մի օր էլ մենք ենք նման տհաճ իրավիճակում հայտնվելու նրանց երկրում: Սիրենք միմյանց, հարգենք միմյանց և փորձենք մի քիչ ավելի բարյացկամ լինել:

Մինչ նոր հանդիպում:

ԽՄԲԱԳՐՈՒԹՅԱՆ ԿՈՂՄԻՑ. Անահիտի նյութը մեզ խորհելու առիթ տվեց, մի՞թե մենք իսկապես այսպիսին ենք: Իսկ ի՞նչ ես դու կարծում: Արձագանքիր:

Պատմություններ Ադրիատիկի ափերից․ Էստեղ` տանը

Լուսանկարը` Անահիտ Բադալյանի

Լուսանկարը` Անահիտ Բադալյանի

Ահա և ես: Վերադարձա: Երևան-Վարշավա, երկու ժամ՝ Վարշավայի օդանավակայանի սառը պատուհաններին գամված՝ մանրազնին հետազոտելով եղյամի մանր սպիտակ կետիկները, Վարշավա-Վենետիկ, ավտոբուսի կանգառի որոնումներ, Վենետիկ-Տրիեստե, ու հետո արդեն հարազատացած Տրիեստե-Դուինո: Իսկ վերջում՝ վերադարձ: Հիմա մտածում եմ՝ հետաքրքիր է, էստեղից Հայաստան մեկնելիս էլ եմ վերադարձի մասին գրում, Հայաստանից էստեղ գալիս էլ: Որտե՞ղ են մարդիկ վերադառնում: Մարդիկ երևի վերադառնում են էնտեղ, որտեղ եղել են ժամանակին, հուշեր են ունեցել ու հետո լքել են: Ստացվում է՝ ես հուշեր ունեմ և՛ էստեղ՝ Իտալիայում՝ Ադրիատիկի ափին, և՛ Հայաստանում՝ Զվարթնոցից մինչև Չերեմուշկա (անպայման 8 համարի ավտոբուսով գնալով): Այնքան տարբեր են զգացածներս՝ բառերով արտահայտելու համար մի քիչ ավելի խուճուճ․․․

Դու ի՞նչ կզգայիր, եթե նայեիր լուսնին ու հիշեիր, որ վերջին լիալուսնի ժամանակ դու հերթական բլինչիկն էիր ուտում ձեր խոհանոցում: Եթե բացեիր պահարանդ ու տեսնեիր, որ շա՜տ շոկոլադներ ունես, որոնք մաման խնամքով դասավորել էր, որ դու քոլեջում քաղցրի պակաս չունենաս: Նայեիր գրադարակիդ, հիշեիր, որ մի քանի ամիս կարդացել ես քո լեզվով գրված էդ գրքերը, որ ինչ-որ տեղ կարոտդ առնես, հետո թողել ես դարակն էլ, գրքերն էլ ու գնացել ես տուն՝ կարոտդ հենց տնից առնելու: Հիմա նորից տեսնում ես էդ գրքերը ու հիշում ես դրանց՝ տան կարոտ առնելու միջոց լինելը: Դու կնայես պատուհանիցդ, մայրամուտը սարսափելի, անբացատրելի, աննկարագրելի սիրուն կլինի՝ քո սիրած գույնի՝ մանուշակագույնի, ամենանուրբ երանգներով: Դու կսիրես այդ մայրամուտն էլ, այդ երեկոն էլ, այդ պատուհանն էլ ու այդ օրն էլ: Դու կսիրես այն, որ այդ պահին այդտեղ ես ու այդ մայրամուտի մեջ: Հետո էլի մի պահ կհիշես, որ վերջին անգամ այդ մայրամուտին նայել էիր հաջորդ առավոտյան աչքիդ առաջ Խուստուփի պատկերը ունենալու ակնկալիքով: Ու կթախծես դու մի պահ․․․

Լուսանկարը` Անահիտ Բադալյանի

Լուսանկարը` Անահիտ Բադալյանի

Չէ, չես տխրի: Նորից Խուստուփը տեսնել էլ չես ուզենա, չես էլ հասցրել կարոտել: Դա կարոտ չի: Տուն վերադարձած օրերիդ դու քաջ գիտակցել ես, որ ցանկանալու ես կրկնել մամայի ծնկներին նստած պահերը, Մարիի հետ երգել-պարելը, Կապանով քայլելը, պապայի հետ զրուցելը: Դու գիտակցել ես, դրա համար էլ վայելել ես այդ օրերը՝ ամբողջ ուժովդ: Դրա համար էլ էս պահին մեջդ եղածը կարոտ չի ամենևին էլ: Դու թախծում ես մանուշակագույն մայրամուտի մեջ, որովհետև զգում ես, որ մտերմացել ես էդ տեսարանին, որ ուղղակի գեղեցկություն ու նրբագեղություն չի տեսածդ, որ ներդաշնակության սիրունագույն դրսևորում չի միայն սփռվում աչքերիդ առաջ, այլ հարազատացած մի տեսարան՝ աչքերիդ ծանոթ, սրտիդ՝ մոտիկ: Դու քո սենյակի լույսերը սիրում ես՝ կարմիր ու կանաչ: Դու սիրում ես քո գրասեղանը, որ կոկիկ դասավորում ես ամեն օր՝ դասերդ ավարտելուց հետո, ու որի անկյունում էկոնոմիկայի հաստ գրքերն են խնամքով շարված, դու թողել էիր քո ամենասիրելի բաժակը մահճակալիդ վերևի պահարանին՝ «Ապրած և չապրած տարիներ»-ի հարևանությամբ: Ու դու սիրում ես թեյ խմել քո այդ հին բաժակով: Տնից բերած թեյդ: Իսկ տա՞նը: Տանը թեյ էիր խմում էն բաժակով, որով չէիր խմի երբեք, եթե քո էն ամենասիրածը հետդ տարած լինեիր: Բայց չէիր տարել: Թողել էիր քոլեջում՝ տանը․․․

Լուսանկարը` Անահիտ Բադալյանի

Լուսանկարը` Անահիտ Բադալյանի

Մաման կողքիդ չի լինի, երբ արթնանաս, Մարին էլ, բայց դու փակցրել ես իրենց նկարները քո գրասեղանի ու մահճակալի պատին, դու պապայի, տատիկի, Անուշիկի, Հռիփսիմեի, ընկեր Ոսկանյանի ու էլի թանկ մարդկանց նկարներն էլ ես փակցրել: Որովհետև դու ուզում ես քեզ տանը զգալ, իսկ տանը դու գիտես, որ քո թանկերը միշտ քեզ հետ են: Բայց դու սիրում ես դաս անել ոչ թե ընդհանուր, այլ գիշերալամպի լույսով: Դու սիրում ես քեզ լուսամփոփի պես աղջիկը զգալ, դե հա, փիլիսոփայության 1421 բառանոց էսսեից հետո մի քիչ դժվար է լինել Աստվածամոր աչքերով, բայց ինչևէ․․․ Դու սիրում ես նոթբուքով արագ-արագ էսսե գրել, հետո, երբ կավարտես դասերդ, կնստես, կհագնես տատիկի գործած գուլպաներն ու կխմես քո սիրած դեղձի թեյը: Էնպես, ինչպես հայտնի ֆիլմերում է լինում, ու ինչպես դու սիրում ես: Ու հա, ինչքան էլ դու ռոմանտիկ ես, քեզ անձրև պետք չի, մայրամուտն ինքնին հերիք է:

Դու կլսես քո սիրելի երգերը, որոնք կշարվեն Յութուբիդ փլեյլիսթում քեզ հազար տարի ճանաչող ընկերոջ նման: Հետո դու կիջնես միջանցք ու մի քիչ կնստես երեխեքի հետ: Դուք կզրուցեք դեսից-դենից: Կպարզես, որ բոլորն էլ շատ դաս ունեն անելու, ու դու միակը չես, ով ծանրաբեռնված է ու մի քիչ անհանգիստ: Դուք կխոսեք, ու դու մի բաժակ թեյ կառաջարկես ընկերներիդ՝ հենց նոր թեյ խմած լինելով ու գուցե առանձնապես թեյ չցանկանալով այդ պահին: Նրանք չեն հրաժարվի թեյից (թեյից շա՜տ դժվար է հրաժարվելը), ու դու ջերմության ևս մի բաժակ կլցնես քո սիրտը: Թեյը խմելուց հետո աչքերդ կսառեն մի պահ, դու կլռես քեզ ոչ բնորոշ անտրամաբանական լռությամբ, ու ընկերներդ կհարցնեն՝ ինչո՞ւ ես տխուր: Իսկ դու կուրախանաս, որ տվածդ ջերմությունը սառած աչքերդ անարձագանք չթողնելու խթան է դարձել, ու որ գտել ես այնպիսիններին, ովքեր աննկատ չեն թողնի դեմքիդ փոխված արտահայտությունը: Հետո դու կբարձրանաս սենյակ ու կգրես: Դու շատ ես սիրում գրել: Ու այն ժամանակ, երբ որոշես քնել, դու կխմես վերջին բաժակ թեյդ, որ խոստացել էիր պահել վաղվա համար: Դու կխմես այն փոխարեն այն թեյերի, որոնք կխմեիր պապայի հետ, եթե նա կողքիդ լիներ․․․Դու կանջատես լույսն ու կքնես՝ առանց ականջակալների: Ու քնելուց առաջ դու միշտ կհիշես մի դրվագ՝ տնից: Հետո կզգաս, որ տանն ես, որովհետև սիրում ես էս տեղը սիրելի բաժակդ էստեղ թողնելու աստիճան շատ: Սիրում ես էս տունդ, շա՜տ ես սիրում…

Մեր Կաղանդ պապը

Լուսանկարը` Զարա Ղազարյանի

Լուսանկարը` Զարա Ղազարյանի

Ոչ բոլորը գիտեն Կաղանդ պապիկի գոյության մասին, քանի որ ժամանակի ընթացքում նրան փոխարինել է Ձմեռ պապը կամ Սանտա Կլաուսը: Կաղանդ պապիկը մեր ազգային Ձմեռ պապն է, ում շատ պատմագետներ ցանկանում են ճանաչում նվիրել: Ինչո՞ւ են մեզ հետաքրքրում ոչ թե հին հայկական ավանդույթները, այլ օտարերկրյա ծագում ունեցող տոները, ավանդույթները և այլն: Պատճառն այն է, որ հայկական ազգային ավանդույթները հին են, իսկ նոր սերնդին հետաքրքրում է նորը, ինչ-որ նորություն: Թեև Սանտա Կլաուսն էլ Սուրբ Նիկողայոսի կերպարով է ոգեշնչված, սակայն նորացվել է ու ժամանակակից ոգի ստացել: Եթե մենք մեր ավանդույթները ներկայացնենք նորովի ու թարմացված, ապա մեծ թվով մարդկանց հետաքրքրությունը կշարժենք: Օրինակ՝ կարող ենք ազգային տարազի զարդանախշերի մեջ ներառել ավելի վառ և ուրախ գույներ: Եթե Կաղանդ պապիկի կերպարը ավելի հետաքրքիր և համակրելի լինի, ապա այն կհետաքրքրի ներկայիս սերնդին,  և Ձմեռ պապիկի փոխարեն կգա մեր հայկական Կաղանդ պապիկը:

Հին հայկական ավանդույթում Ամանորի խորհրդանիշը ոչ թե Ձմեռ պապն էր, այլ հենց Կաղանդ պապը, ով նվերների փոխարեն բաժանում էր տոնական յոթ խորհուրդներ՝ փոխադարձ հարգանք, խաղաղություն, ազնվություն, իմաստություն, աշխատասիրություն, համեստություն և գոհունակություն: Կաղանդ պապիկը ազգային արժեքները, ծիսական համակարգը պահպանող ու սերունդներին փոխանցող կերպար է։ Կաղանդ պապիկին ընկերակցում են խլվլիկները և արալեզները: Իմ կարծիքով այս կերպարները ներկայիս Ձյունանուշն ու էլֆերն են: Այս կերպարները իրենց հետ կբերեն ազնվություն և բարություն: Կաղանդ պապին հագնում էր լական հեդի ձմեռային կոշիկներ, որոնք ժամանակին հայերն են հագել, գուլպաներն ու գլխարկը կարմիր են, քուրքի օձիքը ոչխարի մորթուց է, մեջքին կենաց ծառն է նկարված:

Այսօր` Սուրբ Ծննդյան տոնին գոնե ինքներս մեզ հիշենք բոլոր այն խորհուրդները, որոնք Կաղանդ պապն էր բաժանում և նոր սկսվող տարին ապրենք այդ խորհուրդներով:

anahit aharonyan

2019, սպասում եմ քեզ

Եվ այսպես, 2018 թվականը մոտեցավ իր տրամաբանական ավարտին: Մինչդեռ մեր տանը իսկական ամանորյա իրարանցում է, բոլորը զբաղված են, փորձեմ կտրվել առօրյա բոլոր խնդիրներից և ինչքան հնարավոր է կարճ ամփոփել այս տարին (ինչպես անում եմ ամեն տարի):

2018-ը տարի էր, որը լի էր տարատեսակ հաջողություններով և ձախողումներով: Նախևառաջ ինձ տրվեց մի մեծ հնարավորություն ինքս ինձ բացահայտելու մի այլ, շատ տարբերվող կողմից: Ես այս 365 օրվա ընթացքում այնքան փոխվեցի, որ չեմ էլ կարող նկարագրել: Իմ ներքին փոփոխությունների վրա ազդել են նաև որոշակի իրադարձություններ և մարդիկ, ում ես անսահման շնորհակալ եմ: Նախկին ամաչկոտ, ինքնամփոփ, կոմպլեքսներով լի Անահիտից գրեթե ոչինչ չի մնացել: Հիմա կա ինքնավստահ (ընկալեք այս բառը իր դրական կողմից), պոզիտիվ, միշտ զվարթ, աշխատասեր և պատրաստակամ Անահիտը, ով դեռ շատ պատնեշներ պետք է հաղթահարի:

2018-ին ես շատ բաներ առաջին անգամ փորձեցի անել: Ես առաջին անգամ կամավոր աշխատեցի, առաջին անգամ երեխաների հետ աշխատեցի և հասկացա, որ ուսուցչի աշխատանքը ամենադժվարն է: Ես առաջին անգամ մասնակցեցի միջազգային ճամբարի և ուղիղ երկու շաբաթ օտար երկրում ապրեցի և աշխատեցի 100-ից ավելի մարդկանց հետ: Թավշյա հեղափոխության օրերին արթնացավ իմ քաղաքական գիտակցությունը, ես սկսեցի հետաքրրվել քաղաքականությամբ(ինչը մի քանի տարի առաջ ուղղակի անհավանական էր):
Հենց այդ իրադարձությունից հետո ես մեկնարկեցի իմ սեփական, «ներքին հեղափոխությունը»` ընդդեմ իմ բոլոր վախերի, թույլ կողմերի և անիմաստ սովորությունների: Հենց 2018-ին ես արեցի իմ առաջին քայլերը դեպի իմ կյանքի ամենամեծ նպատակը, որը արդեն 95%-ով իրականություն է: Ես հասկացա, թե ինչի համար եմ ապրում, թե ինչի համար ես գոյություն ունեմ, ես գտա շատ հարցերի պատասխաններ, որոնք երկար ժամանակ ինձ համար անբացատրելի էին թվում: Եթե ես նախկինում մտածում էի, որ ապագայում անպայման դուրս եմ գալու Հայաստանից, գնամ շատ հեռու ու էլ չվերադառնամ, ապա միայն հիմա եմ հասկանում, որ սա ամենահիմար որոշումը կլիներ: Ես պարտավոր եմ մնալ իմ հայրենիքում և շենացնել այն(իմ փոխարեն դա ոչ մեկ չի անի): Իսկ ինչ վերաբերվում է իմ ձախողումներին, ապա ես միայն կասեմ, որ դրանք ինձ համար շատ մեծ դասեր էին, հնարավորություն՝ մի պահ կանգ առնելու և շունչ քաշելու: Ես կարող եմ այս շարքը անվերջ թվարկել, բայց եկեք այսքանով սահմանափակվենք:

Ես անհամբեր սպասում եմ 2019-ին, սպասում եմ բոլոր մարտահրավերներին և փորձություններին: Մնացած բոլոր մարդկանց նման ես էլ եմ նոր տարվա գիշերը երազանք պահելու, մեկը շատ անձնական է, չեմ կիսվի, իսկ մյուսը այն է, որ 2019-ը նույնքան հաջողակ և ուրախ լինի, ինչքան 2018-ն էր: Թող բոլոր- բոլորիս համար էլ այն հաջողակ տարի լինի: Թող բոլորս երջանիկ լինենք, խաղաղ երկնքի տակ ապրենք, բոլորս ամեն օր ժպտալու մինիմալ 1 պատճառ ունենանք: Լավ, եկեք ևս մեկ անգամ սահմանափակվենք, որովհետև գնալով ավելի ու ավելի եմ ծավալվում: Ուղղակի ցանկանում եմ բոլորից լավ Ամանոր և Սուրբ Ծնունդ: Իսկ հիմա վազեմ խոհանոց և օգնեմ մայրիկիս, միաժամանակ մի քանի հատ բլինչիկի լիստ «թռնցեմ» ու Ֆրենկ Սինատրայի սուրբ ծննդյան երգերը լսեմ: