Իմ գյուղը Մայիսյանն է՝ թաքնված երկու քաղաքների՝ Արմավիրի ու Մեծամորի արանքում։

Երբ գալիս ես Երևանից, ու վերջանում է Մեծամորը, ուշադիր նայիր աջ կողմդ ու կտեսնես գյուղիս սկիզբը՝ ծառուղին, այդ հատվածը կարծես ֆիլմից լինի։ Քայլում ես մինչև գյուղ ու մոռանում իրականության մասին։
Գաղտնիք չէ, որ դրականն ու բացասականը միշտ ձեռք ձեռքի տված են քայլում, ու եթե գյուղն ունի շատ առավելություններ, թերությունները նույնպես մեզ հանգիստ չեն տալիս։
Գյուղի ներսում առկա խնդիրների մասին չէ, որ խոսելու եմ։ Խոսքս նաև այն բնակավայրերի անունից է, որոնք գտնվում են Ատոմակայանի մերձակա տարածքներում։

Իհարկե, վտանգի դեպքում տուժելու է, կարելի է ասել, Հայաստանի ամբողջ տարածքը, բայց առաջին հարվածը ընդունելու ու հետ ենք մղելու մենք՝ շրջակայքում ապրողներս։
Տարվա մեջ լինում են միջոցառումներ ու նախնական պատրաստություններ, թե ինչ պետք է անել արտակարգ իրավիճակներում, բայց մենք չունենք համապատասխան պիտույքներ։
Տարբեր երկներում, որտեղ գործում են ատոմակայաններ, բնակիչները ստանում են հակագազեր ու առաջին անհրաժեշտության իրեր՝ վտանգի դեպքում պաշտպանվելու համար, իսկ մեր գյուղում, օրինակ, շատերն անգամ չգիտեն՝ ուր պետք է գնալ ճառագայթման դեպքում, որովհետև միջոցառումները գրեթե միշտ կազմակերպում էինք դպրոցական մակարդակով։
Ինչպես ասում են՝ մինչև դանակը չհասնի ոսկորին, ոչինչ չենք ձեռնարկի, հայ ենք, չէ՞։ Ինչո՞ւ սպասենք, մինչև վտանգավոր իրավիճակ լինի, խուճապ, նոր սկսենք գործել, ու հետևանքներն էլ լինեն անդառնալի։
Ամեն ինչ սկսվում է ինձնից, քեզնից, մեր բնակավայրից ու համայնքից։ Ի վերջո, մանրուքներին ուշադրություն դարձնելով ու փոքր թվացող խնդիրները լուծելով մենք կհասնենք ավելի մեծ խնդիրներին, ու ճիշտ նշանակետին խփելով, կունենանք մեր երազած Հայաստանը։

Երևանի փողոցներով քայլելիս շատ եք տեսնում մռայլ ու «մուննաթ» եկող հայացքներ, չէ՞: Ես էլ: Ուսուցիչներիցս մեկը պատմում էր Հունաստան կատարած իր այցից: Ասաց, որ սկզբում շատ անսովոր էր, ու ամեն ինչ տարբերվում էր Հայաստանից: Բոլորը ժպտում են ու թեկուզ առանց պատճառի զրուցում անծանոթների հետ: Լսել եմ, շատերն ասում են, որ ուղղակի հայերը շատ խնդիրներ ու հոգսեր ունեն, դրանից է: Չեմ կարծում, որ խնդիրներ միայն հայերը ունեն: Ուղղակի մենք սիրում ենք ամեն ինչ բարդացնել: Համ էլ, հայերին շատ է հետաքրքրում մյուսների կարծիքը: «Որ ժպտամ, չե՞ն ասի՝ էս գիժը ով ա, անտեղի բերանը բացել ա»: Կամ էլ իրար խորհուրդներ են տալիս.

-Փողոցում մի ծիծաղեք, կողքից սիրուն չի նայվում:

Էդ ինչպե՞ս: Բայց այնպիսի տպավորություն է, որ մարդկանց ուղղակի առիթ է պետք քննադատելու համար: Լուրջ դեմքի արտահայտությամբ մեկին տեսնելիս էլ ասում են՝ «Մի հատ էլ խփի»: Չէ, իրար խփել պետք չէ, իրար վիրավորել, քննադատել ու բամբասել նույնպես: Երևի թե սա է ամենամեծ խնդիրը, ուղղակի պետք է դադարել քննադատել իրար և մտածել ուրիշի կարծիքի մասին: Թեթև ապրելը ավելի հեշտ է: Ի վերջո ապրում ենք մի անգամ, ապրում ենք ինքներս մեզ համար:

Եթե ինձ հարցնեն, թե որն է կյանքիս կարգախոսը կամ ինչով եմ առաջնորդվում, ես կպատասխանեմ. «Կապ չունի՝ ինչ եմ անում, մարդիկ միշտ խոսելու պատճառ կգտնեն: Ապա ինչու չանեմ այն, ինչ ինձ դուր է գալիս»:

Իսկ ամենաչսիրած արտահայտությունս է. «Իսկ մարդիկ ի՞նչ կմտածեն»: Եթե շփվում ես ինձ հետ ու հիմա կարդում ես սա, երբեք ինձ չասես դա: Ինձ չի հետաքրքրում: Մասնագիտությանս ընտրությունն էլ է հակասական արձագանքներ առաջացնում: Շուտով կավարտեմ դպրոցը, ու ամենաշատ հնչող հարցը հենց մասնագիտությանս ընտրությանն է վերաբերում: Պատասխանը ստանալուց հնչում է հաջորդ հարցը` «Իսկ չե՞ս վախենում»: Կամ էլ` «Իսկ ինչո՞ւ հենց լրագրող»: Պատասխանեմ բոլոր հարցերին` չէ, չեմ վախենում, վերջ ի վերջո պետք է լինեն մարդիկ, ովքեր կխոսեն իրոք կարևոր հարցերից, ոչ թե «աստղերի» ամառային հանգստից, և լրագրող, որովհետև սա այն եզակի մասնագիտություններից է, որտեղ կկարողանամ օգտագործել գիտելիքներս, շփվել ու ծանոթանալ տարբեր մարդկանց հետ և ուղղակի հաճույք ստանալ կատարածս աշխատանքից:

Բայց մի րոպե, ոնց որ թե շեղվեցի թեմայից: Ուզում էի ասել, որ ամբողջ օրը տխրելով խնդիրները չեն լուծվի: Մեկ էլ, եթե ինչ-որ մեկը հաջողության է հասնում, դա ամենևին չի նշանակում, որ բախտավոր է, ուղղակի նա աշխատել է և բազում դժվարությունների միջով անցել նախքան դա: Չի ասել. «Էս երկրում գործ չկա», այլ աշխատել է ու չի ամաչել իր աշխատանքից: Բոլորն էլ ինչ-որ բանից են սկսել, համոզված եմ, համաշխարհային ճանաչում վայելող մարդկանց կենսագրություններում էլ եք հանդիպել այդպիսի պատմությունների: Հայտնի պապիկը ասել է. «Սովորել, սովորել, սովորել», իսկ ես կավելացնեմ. «Սովորել, աշխատել, ժպտալ», ու ձեր կյանքում ամեն ինչ լավ կլինի:

Ըհը, էս էլ մենք ենք մեր սարերում: Մայիսի երեքն էր, քրոջս՝ Արևի հետ վերադառնում էինք դպրոցից: Չհասած մեր դարպասին՝ նկատեցինք հորեղբորս «զիլ» մակնիշի բեռնատար մեքենան: Տխրեցինք:

Տատիկս ու պապիկս ամեն տարի սար էին գնում (Հանքավան), և ահա նրանք այսօր պետք է տեղափոխեին իրենց անհրաժեշտ իրերը՝ սարում լիարժեք կյանքով ապրելու համար: Մեր բակում եռուզեռ էր, ով ինչով կարողանում էր՝ օգնում էր:

Նկուղից լսվում էր տատիկիս ձայնը.

-Արև՛, ժամացույցս չմոռանաք, Անո՛ւշ, բա մոմ դրե՞լ եք, վա՜յ, կոֆեն մոռացել ենք…

Ամեն ինչ կարծես լավ էր, եկավ հրաժեշտի պահը: Պապիկս ասաց.

-Դե, երեխեք ջան, եկեք՝ պաչենք, որ էթանք:

-Պապի, լավ, մի նեղվի, դասերը վերջանան՝ կգանք ձեզ մոտ:

Անցան դպրոցական օրերը: Ամառային արձակուրդներին, ինչպես պապիկն ու տատիկը, այնպես էլ ես և քույրս, հավաքում էինք մեզ անհրաժեշտ պարագաները, որ գնանք պապիկի ու տատիկի մոտ:

-Մամ, են սաղ շորերը դիր, էլի:

-Դե, մի քանի բան վերցրեք, հետո շաբաթ կամ կիրակի օրերին կգանք մնացած շորերն էլ կվերցնենք:

-Անուշ, սրբիչները չմոռանաս ու էն գրքերը, տետր ու գրիչ էլ վերցրու, պետք կգա:

-Երեխեք, դե պրծե՛ք, ավտոն արդեն եկել ա, մեռավ սպասելով:

Տեղավորվեցինք մեքենայի մեջ ու ճանապարհ ընկանք դեպի Հանքավան՝ պապիկի, տատիկի ու մեր մնացած բարեկամների մոտ, որոնք նույնպես սարում էին:

Ահա հասանք Հանքավան: Մեքենան դեռ չէր դիրքավորվել, երբ բաց պատուհանից լսվեց տատիկի ձայնը.

-Արամ, արի՛ տես, երեխեքն են եկել, քո Անուշն էլ ա եկել,- պապիկս ինձ շատ-շատ էր սիրում:

-Ես ձեր ցավը տանեմ, դե շուտ արեք, կրակ վառեք՝ խորոված անենք, հալալ հաց ուտենք:

Պապիկս շատ էր ուրախացել, քանի որ մեզ շատ էր սիրում, և այդ սերը փոխադարձ էր:

-Պահ-պահ, Ռիմայի թոռներն են եկել,- լսվում էր հարևան տներից:

Արդեն տեղավորվել էինք: Առավոտյան տատիկին օգնում էինք պանիր պատրաստել, հորթերին արոտավայր ուղարկել և ճուտիկներին կերակրել:

Ես և քույրս գնում էինք ձիավարության՝ հորեղբորս ձիերով:

Հուլիսի 13-ին բոլորիս սիրած տոներից մեկն էր՝ Վարդավառը:

Բոլորն այդ օրը հյուրընկալում էին իրենց հարազատներին՝ նշելու այդ գեղեցիկ տոնը:

Հանքավանում մեր հարևանությամբ ապրում էին մեղվապահությամբ զբաղվող ամուսիններ, որոնց թոռնուհին՝ Վեներան, նույնպես եկել էր իր պապիկին ու տատիկին հյուր:

Բոլոր մեծահասակները զբաղված էին կերուխումով: Շատ ուրախ էր անցնում Վարդավառի տոնը, մինչև այն պահը, երբ լսվեցին աղաղակներ և լացի ձայներ: Վեներան եղբոր հետ մոտեցել էր գետին և խաղում էր, երբ ոտքը սայթաքել էր և ընկել էր երկու քարի արանքը՝ գետի մեջ: Եղբայրը չէր նկատել քրոջը: Երբ նկատեցին, որ աղջիկը չկա, մտածեցին, որ գետն է քշել, տարել յոթամյա աղջկան: Նրա փոքրիկ եղբայրը տեսել էր քրոջ երկար վարսերը՝ գետի մոտ գտնվող մեծ քարերի տակ: Մինչև տղան կանչել էր ծնողներին, աղջիկը մահացել էր. ծնողները հանեցին նրա անշնչացած դին:

Դրանից հետո ծնողներս այլևս թույլ չտվեցին մեզ մնալ Հանքավանում:

Հիմա մենք մեծացել ենք, և մեզ հետ մեծացել են նաև մեր հիշողությունները: Վարդավառի այդ ծանր ողբերգոությունն էլ ամեն անգամ հանգիստ չի տալիս:

Մեզ հետ չեն մեր պապիկը, մեր շատ սիրելի հորեղբայրները, բայց մենք միշտ բարի ժպիտով ենք հիշում նրանց հետ անցկացրած ամեն մի ակնթարթը:

Ըհը, էս էլ մենք ենք մեր սարերում…