«Նոր գույներ»

Երեկ գնացել էի մեր գյուղի` Արարատի մարզի Նորաշենի պարի դպրոց: Պարի համույթը կրում է «Նոր գույներ» անունը: Հաճելի մթնոլորտ էր, մինչ ղեկավարի գալը շփվեցի երեխաների հետ:

Մի անուշիկ աղջիկ` Ջեմմա անունով, հարցիս, թե սիրով է հաճախում պարի, տվեց հետաքրքիր պատասխան.
-Անկեղծ ասած, սկզբում՝ չէ, անգամ ստիպողաբար էի գալիս: Բայց հիմա ժամերն եմ հաշվում, որ պարի գամ:
Ընկերուհիս` Սյուզին, նույնպես «Նոր գույներ» պարային համույթից է: Երբ նրան եմ հարցնում, պատասխանում է հետևյալ կերպ. «Պարը իմ կյանքն է»:
Մեր գյուղում քիչ են այսպիսի ժամանցային, հետաքրքիր վայրերը, և գուցե դա է պատճառը, որ երեխաների ցանկությունը մեծ է հաճախել պարի:
Սկսեցինք զրուցել, խնդրեցի, որ պատմեն, թե ե՞րբ և ինչպե ՞ս ստեղծվեց խումբը, ի՞նչ պլաններ կան առաջիկայում:
Իմացա, որ համույթը իր գործունեությունը սկսել է  5 տարի առաջ: Չնայած մանկահասակ տարիքին, մեծ են ձեռքբերումները: Դե ինչ խոսք, դժվարություններ լինում են, միշտ և ամեն պարագայում կան խոչընդոտներ, բայց դրանց հետ մեկտեղ համույթը հաստատուն քայլերով առաջ է շարժվում:
«Երաժշտական կոլիզեյ» և «Նազանք» մրցանակաբաշխության շրջանակներում զբաղեցրել են պատվավոր առաջին հորիզոնականը: Նաև մեկ անգամ մենահամերգով ներկայացել են Արտաշատ քաղաքում: Իմացա նաև, որ պատրաստվում են հաջորդին:
Կարծում եմ, մեր գյուղի երեխաներին և երիտասարդներին նման մշակութային դաստիարակության օջախներ շատ են պետք:

Զրուցեցի նաև խմբի ղեկավարի` Հրաչ Շագոյանի հետ, կամ ինչպես իրենք են դիմում, ընկեր Հրաչի հետ:
-Ընկեր Հրա´չ, ինչո՞ւ համույթը անվանեցիք հենց «Նոր գույներ»:
-Քանի որ պարային ոճերը բազմազան են, իսկ երեխաները տարբերվում են մեկը մյուսից, այդ պատճառով էլ հենց «Նոր գույներ»:
-Ո՞վ որոշեց, կամ ինչպե՞ս ստացվեց, որ սկսեցիք պարով զբաղվել:
-Երևի մայրս, նա էր ցանկանում, որ պարող դառնամ, իսկ քույրս պատճառ հանդիսացավ, որ ես խորացա այս բնագավառում:
-Քանի՞ տարի է, ինչ պարում եք:
-Չեմ հիշում, բայց 14 տարի է, ինչ պրոֆեսիոնալ պարող եմ:
-Հե՞շտ է աշխատել տարբեր տարիքի և բնավորության տեր երեխաների հետ:
-Հեշտ է, ամեն մեկի հետ խոսում ենք «իրենց լեզվով»: Պետք է փորձել հասկանալ ամեն երեխայի և ինչու չէ, նաև օգնել:
-Ի՞նչ կցանկանայիք դառնալ, եթե ոչ պարող:
-Երաժիշտ, ավարտել եմ Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի փողային գործիքների բաժինը:
Հարցին, թե որն է ձեր հաջողության բանաձևը, ընկեր Հրաչը ծիծաղելով պատասխանեց.
-Ինչի ես հաջողա՞կ եմ. չէ, ուղղակի պետք է մարդ լինել, որ քեզ սիրեն ու հարգեն, այ դա է հաջողությունը:
-Կհիշե՞ք ձեր այն ուսուցիչներին, ովքեր օգնել են ձեզ ձեր կայացման ճանապարհին:
-Շատ անուններ կարող եմ տալ, բայց իմ լավ ուսուցիչը, այն մարդը, ով ինձ օգնեց կայացման գործում, Նորայր Մեհրաբյանն էր:

Շուտով փորձը պետք է սկսեր, և այլևս հարցեր չտվեցի: Դիտում էի փորձը, թե ինչպես են իմ համագյուղացի երեխաները կերպարանափոխվում, դառնում փոքրիկ պարուհիներ, ու էլի համոզվում, որ չկան մեծ ու փոքր բեմեր, միգուցե գյուղինն ավելի մեծ է ու կարևոր:

anna sargsyan

Գիրքն ու ֆիլմը

Եկեք մի քիչ խոսենք գրքերի ու ֆիլմերի տարբերություններից: Հո դեմ չե՞ք…
Ասա,  որ դու էլ ես մտածել հաճախ ֆիլմի ու գրքի հսկայական տարբերության մասին: Իհարկե, մտածած կլինես, նամանավանդ, եթե նույն ֆիլմի գիրքը կարդաս, կամ հակառակը՝ գիրքը կարդաս, հետո ֆիլմը դիտես:
Դրանք իրարից այնքան տարբեր են, ինչքան հանցագործն ու անմեղը:
Եթե սկզբում վերցնում ես մի գիրք, որը քեզ շատ էր դուր եկել հենց առաջին հայացքից՝ կազմից կամ վերնագրից, ու կարդալով ավելի շատ ես հրապուրվում դրանով, ընկնում ես մի հրաշքների աշխարհ, ու անկախ քեզանից ձեռք ես բերում «Ալիսա» մականունը:
Ֆիլմը, օրինակ ես, ընտրում եմ ժանրը նայելով, հետո նայում եմ անոնսը ՝ մտքումս ասելով.  «Ըհըն, դուք ունեք ընդամենը մի քանի վայրկյան ինձ գրավելու համար»: Հետո որոշում եմ՝ դիտե՞մ, թե՞ չարժի:
Գիրքը կարդալու սկզբում, ընթացքում կամ գոնե վերջում մի անգամ նայում ես գրողի կամ գրողների անուն ազգանունները, որ հիշես,  որ երբ հարցնեն՝ ինչ գիրք ես կարդացել, գրողի անունն էլ հետն ասես: Բայց անկեղծ ասա. դու այսքան ժամանակ ֆիլմը դիտելուց առաջ կամ հետո հետաքրքվե՞լ ես, թե ո՞վ էր ռեժիսորը կամ եթե հետաքրքրված էլ լինես, հետո մտապահե՞լ ես, կամ հետաքրքրե՞լ է, թե որ գրքի հիման վրա են էկրանավորել, կամ ով էր այդ գրքի հեղինակը: Մեկը ես՝ չէ, ու երևի ինձ պես շատերը կան:
Ես սիրում եմ ֆիլմեր դիտել, շատ եմ սիրում: Բայց գիտեմ, որ ֆիլմը սահամանափակ աշխարհ է:  Ֆիլմն ինքն է ընտրում հերոսների, տարբեր վայրերի տեսքը, հերոսների հագուստները, սանրվածքը, ժպիտն անգամ և այլն:
Իսկ այ, գի՜րքը…
Գիրք կարդալուց ես ինքս հայտնվում եմ ֆիլմի մեջ, բայց արդեն ես եմ ամեն ինչ պատկերում «զոռ» տալով իմ երևակայությանը: Գույներ, հայացքներ, ամեն մի մանրուքը ես եմ ստեղծում:
Ես ստեղծում եմ մի աշխարհ, որտեղ ապրում են իմ հերոսները:
Սև տառերը սպիտակ թղթի վրա այնքան անգույն են թվում:

Դա ուղղակի թվում է…

lilit khlghatyan portret

Հայաստանն իմ ընկերներն են

Սխալ է մտածել, թե մարդիկ իրար սիրելու համար պետք է անպայման ճանաչեն իրար: Հաճախ սերը ծնվում է հեռավորության մեջ, կապելով մարդկանց հոգիները:

Ես ուրախ եմ, որ 21-րդ դարում կա ինտերնետը, այն հնարավորություն է տալիս ինձ կապ պահպանել ընկերներիս հետ` Հրազդանից մինչև Սյունիք, Մալիշկայից` Երևան: Ու չնայած նման հեռավորությանը, ես զգում եմ նրանց իմ կողքին…

Առավոտ էր, ժամը 9:35, ու զարմանալին այն էր, որ ես մինչև այդ ժամը քնած էի: Հանկարծ արթնացա հեռախոսի զանգից: Անծանոթ համար էր, բայց ինձ շատ ծանոթ ձայն լսեցի: Սոնա Թումանյանն էր, նրան ճանաչում եմ շուրջ 10 ամիս 17.am-ից, բայց միայն մրցանակաբաշխության օրը տեսա: Սոնան Մալիշկայից է, իսկ ես, ինչպես գիտեք, Լիճքից: Չնայած նման հեռավորությանը, մենք շատ կապված ենք իրար հետ: Մրցանակաբաշխության օրը ծանոթացա նաև Հասմիկ Գիվարգիզյանի և շատերի հետ: Լավ, չշեղվեմ թեմայից:

Սոնան ասաց.

-Լոլ (նա ինձ այդպես է դիմում), այսօր Դիլիջան էքսկուրսիայի ենք ու արդեն ձեր գյուղի մոտով անցանք: Շատ կուզեի հետ վերադառնալուց քեզ տեսնել:

-Հա, Սոն, կհասնեք գյուղ, կզանգեք՝ դուրս կգամ:

Այսպիսի ուրախ լուր երբևէ չէի լսել, այնքան էի կարոտել նրանց:

Այսպիսի հաճելի ծանոթությունների, լավ ընկերների համար կրկին շնորհակալ եմ «Մանանային»: Այժմ կյանքումս այնքան լավ մարդիկ կան, որ երբեք միայնակ չեմ զգա: Էհ, էլի թեմայից շեղվեցի:

Լավ, Սոնայենք ոնց որ ուզում են հասնել, շարունակեմ…

-Լոլ, Վարդենիսը ձեր գյուղին մո՞տ ա:

-Օֆ, Սոն, չգիտեմ է: Առավոտից սպասում եմ: Աչքս ձեր ճանփին ա, ու չկաք:

-Հա, Լոլ, քիչ մնաց՝ կհասնենք

-Սոն, որ Լիճքի ցուցանակը տեսնես՝ կզանգես, ես տանից դուրս կգամ: Հա, այդտեղ չկանգնեք, մեր տունը էդտեղ չի: Ինձ ճանապարհին կտեսնեք:
Ի դեպ մոռացա ասել, մի քանի օր առաջ ծանոթացա նաև Մալիշկայից նոր թղթակից Աննա Սարգսյանի հետ: Ամեն դեպքում մեր ծանոթությունը ամենաբախտավորն էր, շուտ կհանդիպեմ նաև իրեն:

-Լոլ, արագաչափը անցանք, Լոլ, տեսա քեզ:

Այս խոսքերից հետո իմ առջև հայտնվեց նրանց մեքենան: Սիրտս ուրախությունից պայթում էր, արագ վրա հասան Սոնան ու Հասմիկը, ու այնքան պինդ գրկեցինք իրար, անկեղծ ասած չէի հավատում. միգուցե երազ էր:

Նարեկին էլ տեսա, ու քանի որ նախորդ օրը նրա ծնունդն էր, առիթը բաց չթողեցի, շնորհավորեցի:

Աննային էլ պինդ-պինդ գրկեցի:

-Լոլ, ինքն էլ դասղեկս ա,- ասաց Սոնան:

-Բարև ձեզ, շատ հաճելի է:

Այնքան հուզված էի, որ բարևն էլ մոռացա: Էլի ու էլի գրկեցինք իրար, բայց էլի ու էլի կար գրկելու անհագ ցանկությոն: Լացկան Սոնան էլ լացում էր:

Ես ու Հասմիկը մի փոքր ծիծաղեցինք:

-Է, ես էլ էդպես եմ:

Քանի որ դրսում անձրև էր, ու երեխաներն էլ շտապում էին ժամանակին հասնել Մալիշկա, որոշեցին շարժվել:

Մեր հանդիպումը շատ կարճ տևեց, մի 2 րոպե: Հաջողություն և բարի ճանապարհ մաղթելով վերադարձա տուն: Ինձ այնքան լավ էի զգում և հոգեպես այնքան բավարարված, որ ասելու չէր:

Այնքան ուրախ եմ, որ ունեմ նման լավ ընկերներ: Ու անգամ հեռավորությունը չի խանգարում: Հիմա Հայաստանի քարտեզը պարզապես տեղանքներ չեն, նրա ամեն մի կետը սիրելի է ինձ համար, որովհետև այնտեղ ընկերներ ունեմ…

Ոչխարների խուզման փառատոնը Սյունիքում

Հունիսի 10-ին Սյունիքի մարզի Տաթև համայնքի Խոտ բնակավայրում գտնվող Սյունիքի անասնաշուկայի տարածքում տեղի ունեցավ «Ոչխարների խուզման փառատոնը», որի նպատակն էր՝ առավել ճանաչելի դարձնել Վայոց Ձորի և Սյունիքի մարզերի տեղական արտադրանքը, ավանդույթներն ու մշակույթը, ինչպես նաև նպաստել զբոսաշրջության զարգացմանը: Արդեն երեք տարի է, ինչ անցկացվում է փառատոնը: Երկու տարի անընդմեջ անց է կացվել Հալիձոր գյուղում՝ Տաթևի ճոպանուղու հարակից շրջանում, իսկ այս տարի՝ Խոտում: Փառատոնի մասնակիցներին իրենց ուղերձները հղեց ՀՀ Գյուղատնտեսության փոխնախարար Աշոտ Հարությունյանը:

-Ոչխարաբուծությունը Հայաստանում ունի հազարամյակների պատմություն և այժմ էլ հանդիսանում է անասնաբուծության կարևոր ճյուղերից մեկը: Սյունիքի մարզն ունի նպաստավոր պայմաններ ոչխարաբուծության զարգացման համար, և տևական ժամանակահատվածում ձևավորվել է հարուստ փորձ: Պատահական չէ, որ այս գեղեցիկ միջոցառումը, վերջին տարիներին, հենց Սյունիքի մարզում է կազմակերպվում, քանի որ այս տարածքում դարեր շարունակ բուծվել են հայկական լեռնաշխարհին շատ հարմարված և ժողովրդական սելեկցիայի արդյունքում ստեղծված ոչխարի այնպիսի արժեքավոր ցեղատեսակներ, ինչպիսիք են` մարզեղ, խոզբախ և Ղարաբաղի ցեղերը: Ավելին, այս տարածաշրջանը աչքի է ընկել նաև գորգագործության հարուստ ավանդույթներով, որոնցում պատկերվել են զանգեզուրյան ոճին բնորոշ զարդանախշեր,- իր ողջույնի խոսքում ասաց փոխնախարարը,- հարգելի հյուրեր, սիրելի գործընկերներ, թույլ տվեք մեկ անգամ ևս ողջունել արդեն ավանդույթ դարձած «Ոչխարների խուզի» փառատոնի անցկացման կապակցությամբ, ցանկանալ հաճելի օր, ուրախ ժամանց, իսկ փառատոնի մասնակիցներին մաղթել հաջողություններ:

Ողջույնի խոսք հղեցին նաև Տեղական Ինքնակառավարման վարչության պետ Աշոտ Գիլոյանը, Սյունիքի փոխմարզպետ Վարդան Դավթյանը և այլոք: Փոխմարզպետը հատուկ շնորհակալություն հայտնեց այս հետաքրքիր փառատոնի գաղափարը հղացողներին, մասնավորապես Նորվեգիայի Թագավորության պատվո հյուպատոսին, ինչպես նաև միջոցառման աջակիցներին, կազմակերպիչներին, «Տաթևի Վերածնունդ», «Հայրենիք» հիմնադրամներին, Շվեցարական զարգացման համագործակցության գործակալությանը և իհարկե, Ռազմավարական զարգացման գործակալությանը:

Ոչխարների խուզմանը փառատոնին մասնակիցները Վերիշեն, Սվարանց, Կոռնիձոր, Խոտ, Քարահունջ, Հալիձոր, Գորայք, Նորավան, Բռնակոթ համայնքներից էին: Վիճակահանությամբ ընտրվեց մասնակիցների հաջորդականությունը: Չորսական մասնակից՝ յուրաքանչյուր փուլին մասնակցելու համար: Ժյուրին հաշվի էր առնում ոչ միայն արագությունը, այլև վնասվածքները և որակը: Մինչ իրենց հմտություններն էին ցուցադրում ոչխարների խուզման մասնակիցները, բեմը տրամադրվել էր համերգային խմբերին ու երգիչներին:
Փառատոնի բարձր տրամադրությունը ապահովում էին The time project-ը, լարախաղաց Վլադիմիր Հակոբյանը, Dj Mish-ը և Անահիտ Ամիրխանյանը և Դավիթ Հակոբյանը:

Շուտով ժյուրին հայտնեց առաջին երեք հորիզոնականը զբաղեցրած մասնակիցների անուները:
Երրորդ հորիզոնականը զբաղեցրեց Էդգար Զաքարյանը՝ Սիսիանի տարածաշրջանի Շաքի համայնքից, երկրորդ տեղը` Ռոմանոս Սարգսյանը՝ Գորիսի Տաթև համայնքի, Շինուհայր բնակավայրից, իսկ առաջին տեղը զբաղեցրեց ՊավլիկԿիրակոսյանը , Գեղարքունիքի մարզի Ճամբարակ համայնքի Վահան գյուղից:

Հաղթողները ստացան խրախուսական նվերներ, բոլոր մասնակիցներին տրվեցին շնորհակալագրեր:

Արդեն երեք տարի է ինչ մասնակցում եմ փառատոնին, միշտ հետաքրքիր և յուրովի է կազմակերպվում այն: Քանի որ այս տարի միջացառմանը միացել էր նաև Վայոց Ձորը, հետաքրքրությունը ավելի էր մեծացել: Հերթով մոտենում էի տաղավարներին, լուսանկարում, յուրաքանչյուր տաղավար տարբերվում էր: Սեղաններին այնքան հետաքրքիր ձեռագործ աշխատանքներ կային, որ ոչ ոք չէր կարողանում անտարբեր անցնել: Զբոսաշրջիկների ուշադրությունը գրավում էին հատկապես ձեռագործ աշխատանքները: Հետաքրքիր միջոցառումները շատ էին և գրավիչ:

Երեխաների համար էլ կազմակերպվել էին խաղեր, նրանց խաղահրապարակը առանձին էր: Հատուկ երեխաների համար գառնուկներ կային, և նրանք հերթով մոտենում էին, հիանում, շոյում և քննարկում, թե իրենք որ գույնի գառնուկից ունեն, սև՞, թե՞ սպիտակ: Իսկ բատուտի համար իրար հերթ չէին տալիս: Նրանց բատուտի մեջ տեսնելուց, ինչ մեղքս թաքցնեմ, ես էլ ուզեցի մտնել, բայց ինձ ստիպելով հրաժարվեցի:
Շատ էին նաև օտարերկրյա զբոսաշրջիկները: Մի ռուս աղջիկ մոտեցավ, խնդրեց, որ իրեն լուսանկարեմ, դե չմերժեցի, հեռախոսը տվեց, անցա գործիս: Մի քանի անգամ նկարելուց հետո, եկավ , վերցրեց, նկարները նայեց, խնդրեց, որ մի քանի անգամ ևս նկարեմ, նկարեցի, շնորհակալություն հայտնեց և հեռացավ:

Փառատոնն այնքան հետաքրքիր էր, որ խորհուրդ կտամ չբավարարվել միայն կարդալով և լուսանկարները դիտելով: Հաջորդ տարի այս օրերին հիշեք, նորից է լինելու: Կսպասեմ ձեզ այնտեղ:

Roza Harutyunyan vayots dzor

«Աքասիաներու շուքին տակ»

Պատրաստվում եմ քննությունների։ Ամեն ինչ պատրաստ է, ես սովորել եմ 90 հարց։ Ընտիր է, շատ լավ կպատասխանեմ։ Մի րոպե… Ահ, էլի էս «աքասիաների շուքը» մնաց։ Մի 4 օր վերցնում եմ գիրքը, ժամերով կարդում, հասկանում եմ, որ երբեք չեմ սիրի էս աքասիաները, դնում եմ մի կողմ ու քնում։ 15 օրվա ընթացքում չկարողացա սովորել այդ բանաստեղծությունը։ Վերջին օրն է ու ես դեռ չեմ սովորել։ Նստեցի, որ սովորեմ, մեկ էլ մայրս եկավ, թե բա՝ հո 90-ի միջից էդ մեկը չի՞ ընկնի։ Գոնե սկսեմ ուրիշների ասածը լսել, դրեցի ու սկսեցի ասմունք լսել: Մեկ էլ էլի հայտնվեց մայրս: Այս անգամ էլ ասաց, որ իզուր չտանջվեմ։ Հազիվ սովորեցի առաջին երկու քառատողը։ Լավ, էլ չեմ սովորում։ 

Եկավ գրականության քննության օրը։ Տանից դուրս գալուց մամյրիկին սպառնացի՝ եթե էդ անգիրն ընկած լինի, մինչև գալս տնից գնա։
Դե, ես արդեն դպրոցում եմ։
-Առաջին երեք համարձակները,- ասաց իմ շատ սիրելի ընկեր Խաչատրյանը։

Վստահ քայլեցի, առանց վախենալու ու մտածելու։
-Մենակ էն աքասիաները չընկնի,- բոլորը ծիծաղեցին, բայց ես գիտեմ իմ գլխի գալիքը։

Հիմա ես քաշել եմ տոմսը ու սփրթնել։

-Կլինի՞ ես հինգ հատ տոմս պատասխանեմ։
Էլ չկարողացա ինձ զսպել ու սկսեցի լացել, որովհետև այդքան չարչարանքս մի բանաստեղծության պատճառով ջուրն ընկավ։ Չէի մտածում էն մյուս հարցերի մասին, ոովհետև անգիր գիտեմ բոլոր հարցերն իրենց վերլուծությամբ։ Աստված ջան, այդքա՞ն էլ անբախտ։ Դուրս եկա քննությունից ու զանգեցի մայրիկիս, զգուշացրեցի, որ տնից գնա։

Հիմա ես մտածում եմ, եթե ինձ ակացիաներ նվիրեն, կտամ նվիրողի գլխին։
Է՜, Միսաք Մեծարենց… Բա դա անելու բան է՞ր։ 20 ստացա, բայց այդ անգիրը երբեք չեմ կարդա։
Ժողովուրդ, վերջ տվեք լոտոներին ու քննությանը պատրաստվեք:

Լուսանկարը՝ Սերյոժա Առաքելյանի

Թրաքամի

Լուսանկարը՝ Սերյոժա Առաքելյանի

Լուսանկարը՝ Սերյոժա Առաքելյանի

Անունը երևի թե անսովոր է։ Թրաքամի` այսինքն, թրի պես կտրող քամի։ Անունը առաջացել է ուժեղ քամու պատճառով, որը համեմատել են սուր կտրող թրի հետ։ Մի խոսքով, Թրաքամին Տավուշի մարզի սարերից մեկի անունն է, բաղանիսցի տատիկ-պապիկներն իրենց թոռների հետ մի քանի ամսով գնում են անասուններին պահելու: Սարերում խոտն առատ ու հյութեղ է, ուստի կաթի յուղայնությունն ավելի բարձր է։

Լուսանկարը՝ Սերյոժա Առաքելյանի

Լուսանկարը՝ Սերյոժա Առաքելյանի

Սար գնալու ժամանակներն են: Իսկ այնտեղ կյանքը հարյուրամյակներով չի փոխվում՝ առանց էլեկտրականության: Վայր, որտեղ երեկոները վառվում են մոմեր ու լամպեր, համակարգչի փոխարեն ռադիոն է, իսկ հեռախոսով աշխարհի հետ կապնվելու վայրերը հաշվված են՝ բլրի վրա, ոլորանի կաղնի ծառի տակ և նստարանի մոտ:

Լուսանկարը՝ Սերյոժա Առաքելյանի

Լուսանկարը՝ Սերյոժա Առաքելյանի

Ani Ghulinyan

Վախերը

Յուրաքանչյուր մարդ իր կյանքում երբևէ ինչ-որ վախ է ապրում, և դա բնական է: Ֆոբիա բառը ունի լատինական ծագում և թարգմանաբար նշանակում է` վախ: Բայց ֆոբիան վախի ավելի սրված և հաճախ նաև հոգեական խանգարման հանգեցնող վիճակն է: Ֆոբիաներով տառապող մարդիկ որոշ իրավիճակներում կորցնում են ինքնատիրապետումը:
Այսօր եթե նույնիսկ աշխարհի վրա մեկ մարդ է տառապում ինչ-որ վախով, միանգամից հորինում են նրա մասնագիտական տերմինը:

Օրինակ, գոյություն ունի վախ անհաջողությունից` ստիխիֆոբիա, վախ սեփական արտաքինից` դիսմորֆոֆոբիա, ընթերցածի իմաստը չընկալելուց վախ` ակրիբոֆոբիա, վախ վախենալուց`  քաունթերֆոբիա, վախ Հռոմի Պապից` պապաֆոբիա ու այլ նման անհեթեթ վախեր, որոնց անունները դժվար է մտապահել, չնայած դրանցով տառապողների համար դժվար թե դրանք անհեթեթ թվան:
Ես ուշաթափվելու աստիճան վախենում եմ օձերից, վախենում եմ նրանց մասին պատկերացնելիս անգամ, գրքի մեջ կամ հեռուստացույցով տեսնելիս:
Ամենատարածված վախերն են` վախը փակ տարածությունից, ատամնաբույժներից ու սարդերից:
Ամեն դեպքում որքան էլ տարբեր մարդկանց տարօրինակ վախերը կարող են մեզ ծիծաղելի թվալ, իրականում պետք է հարգանքով վերաբերվել, որովհետև դրանք իսկապես դժվար է հաղթահարել, եթե իհարկե, այն վախ է, այլ ոչ թե ֆոբիա:

Ես իմ բոլոր կատակասեր ընկերներին նախապես զգուշացրել եմ, որ ոչ մի դեպքում չհամարձակվեն իմ հետ չար կատակներ անել օձերի հետ կապված ու, բախտի բերմամբ, մինչև այսօր հետևում են ասածիս:

Ինձ սպորտի մեջ եմ տեսնում

Ինչպես գիտենք, այժմ ընթանում է Աշխարհի 2018 թվականի ֆուտբոլի առաջնության ընտրական փուլը և Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստները ժամանել էին Հայաստան: Օրեր առաջ կարողացա հանդիպել Հայաստանի ազգային հավաքականի ֆուտբոլիստներ Հենրիխ Մխիթարյանի և Էդգար Մանուչարյանի հետ: Հենրիխ Մխիթարյանին չհաջողվեց հարցեր տալ, սակայն փոքրիկ հարցազրույց վերցրեցի Հայաստանի ազգային հավաքականի և Եկատերինբուրգի «Ուրալ»-ի հարձակվող Էդգար Մանուչարյանից:

-Ձեր կարծիքով, ի՞նչն է պակասում հայկական ֆուտբոլին, և ի՞նչ քայլեր կարելի է ձեռնարկել՝ ավելի արդյունավետ խաղեր անցկացնելու համար:

-Այսպիսի հարց վաղուց չէին տվել: Մենք այժմ ունենք այնպիսի հավաքական, որը չենք կարող համեմատել, օրինակ, Գերմանիայի կամ Անգլիայի ազգային հավաքականների հետ, որոնք շատ հին պատմություն ունեն: Մենք որպես թիմ նոր ենք սկսում կառուցվել և կայանալ: Մեր կազմում շատերը դեռ պատանի ֆուտբոլիստներ են, այդ պատճառով ժամանակ է հարկավոր, որ ստաբիլ խաղեր անցկացնենք և հաջողությունների հասնենք:

-Եթե չընտրեիք ֆուտբոլիստի մասնագիտությունը, ուրիշ ի՞նչ ուղղություն կընտրեիք:

-Ճիշտն ասած, չէի մտածել այդ մասին, սակայն ինձ սպորտի մեջ եմ տեսնում: Եթե չընտրեի ֆուտբոլիստի մասնագիտությունը, սպորտի այլ ուղղություն կընտրեի:

-Եթե ընտրության հնարավորություն տրվեր, որտե՞ղ կցանկանայիք շարունակել ձեր կարիերան:

-Որտեղ ֆինանսապես ինձ ավելի հարմար լիներ, բայց ավելի շատ կցանկանայի Եվրոպայում շարունակել կարիերաս:

-Եվ վերջում, ինձ ամենից շատ հետաքրքրող և տարածված հարցը` Ռեալ Մադրի՞դ, թե՞ Բարսելոնա:

-Նախապատվությունը տալիս եմ Բարսային:

Հարցազրույցը վարեց Մարիամ Գրիգորյանը:

meri antonyan shirak

Մենք խաղահրապարակ ունենք

«Աֆլատուն» սոցիալ-ֆինանսական խմբակի երեխաների ջանքերով Շիրակի մարզի Գուսանագյուղում խաղահրապարակ տեղադրվեց: Այդ մասին զրուցեցի Գուսանագյուղի «Աֆլատուն» սոցիալ-ֆինանսական խմբակի ղեկավար Նունե Ղազարյանի հետ։     

-Ո՞ւմ նախաձեռնությամբ բացվեց խմբակը: 

-Խմբակը բացվել է  Հայաստանի մանուկներ հիմնադրամի կողմից և ի սկզբանե գտնվում էր նրա հովանու տակ, ամբողջ տարին բոլոր ֆինանսական ծախսերը հոգում էր հիմնադրամը։ «Աֆլատուն»-ի գլխավոր նպատակն է՝ երեխաներին սովորեցնել ճիշտ օգտագործել գումարը, բացի այդ այն փոխում է նաև երեխաների աշխարհայացքը։ Դպրոցի տնօրենը և համայնքի ղեկավարը պայմանագիր են կնքել հիմնադրամի հետ, և սեպտեմբեր ամսից սկսեց գործել «Աֆլատուն» սոցիալ-ֆինանսական խմբակը։

-Մե՞ծ է երեխաների ներգրավվածությունը:

-Քանի որ դպրոցը փոքր է, այնքան ել մեծ չէ երեխաների ներգրավվածությունը: Բացի այդ, այս խմբակը նորություն էր,  և երեխաների մեծ մասը չէր գիտակցում՝ ինչ է խմբակը, և որն է դրա էությունը,  այդ պատճառով  շատ երեխաներ չմասնակցեցին, բայց եղան նաև շատ ակտիվ մասնակիցներ, որոնք այսօր հավաստագրեր ստացան։

-Ձեր կարծիքով կա՞ն արդյոք ապագա ֆինանսիստներ:                    

-Սկզբնական շրջանում երեխաների մեծ մասը  իրենց ապագա մասնագիտությունը տեսնում էին հենց այս ոլորտում, և  կարծում եմ, որ այս խմբակը օգնում է երեխաներին իրենց մասնագիտության ընտրության հարցում։  Եվ այո, շատ երեխաներ ցանկանում էին դառնալ ֆինանսիստներ։

-Իսկ ի՞նչ միջոցներով  հավաքեցիք դրամ՝ խաղահրապարակ տեղադրելու համար  

-Փետրվար ամսին մենք կազմակերպեցինք տիկնիկային ներկայացում, տոմսեր պատրաստեցինք և վաճառեցինք: 208 գյուղացի գնեց տոմսերը, և հավաքված գումարով ոչ միայն տեղադրվեց խաղահրապարակ, այլ նաև մանկապարտեզի համար խաղալիքներ գնեցինք:

-Իսկ  խմբակը շարունակելո՞ւ է գործել: 

-Ճիշտն ասած, դա ստույգ հայտնի չէ, բայց  ֆինանսների հետ կապված առարկա է մտնելու դպրոցական ծրագրերի մեջ։

Ani avetisyan

Խորագիրը՝ կարոտ

Էլեկտրասյան վրա ճնճղուկը հավասարակշռությունը պահելու փորձեր էր անում, իսկ հեռվում՝ երկնքի ամենակապույտ կետում, ծիծեռնակները դրա մասին մտածել անգամ չէին փորձում. չէ՞ որ նրանք վերևում են, լիարժեք, ազատ, չէ՞ որ այնտեղ սահմաններ չկան: Իսկ դո՞ւ, դու ներքևում ես, քո՝ հողով խառնված հոգսերի հետ, դու ներքևում ես, քո ոչ լիարժեք-կիսատ ապրումներով, կիսատ զգացմունքներով:

Դու այստեղ՝ ներքևում ես, ամենօրյա կիսատ կյանքով:

Կիսատ ես առավոտյան, իսկ դա ամենևին էլ «երկրորդ կեսի»-դ պակասությունը չէ, չէ:

Կիսատության քո բաժինն ունես շտեմարանիդ դիմաց ուսուցչի հետևող հայացք չունենալիս, մի քիչ ավելի շատ՝ քննությունից հետո նրա արձագանքը չլսելիս, փոխարենը՝ «ես գոհ եմ ինձանից»-ով ամեն ինչ ավարտելիս: Չնայած, հետո ես հասկանում, որ դա կիսատություն չէր, իսկ եթե ճիշտ՝ նույնիսկ մի քիչ էլ ավելին էր, քան լիարժեքությունը: Բայց, մեկ է, մի բան այն չէ:

Կիսատ էիր վերջին զանգին՝ բեմի վրա, կիսատ էին զգացմուքներդ, որ ինքդ անգամ չէիր հասկանում՝ ուրա՞խ ես, թե՞ տխուր, իսկ աչքերդ ուրիշ բան էին փնտրում:

Կիսատ էիր ամեն անգամ, գիշերվա ամենամութ ժամին աչքերդ մի կերպ բացելով, լիարժեքություն փնտրելով ծանոթ համարի զանգերին պատասխանելիս:

Եվ դա՝ որովհետև դու այստեղ ես՝ ներքևում, ամբողջականի ու կիսատի փշալարված սահմանին: Իսկ դու, դու, երբ քո հողով, փոշով ու աղմուկով խառնված առօրյայում կիսատ ես զգացել քեզ, մտածե՞լ ես, որ պատճառն ամենևին էլ առանց համացանցի կամ հեռախոսի առավոտը չէ: Իսկ, երբ մտածել ես դժբախտության մասին, զգացե՞լ ես արդյոք, որ իրական երջանկությունը չեն չափում կիլոգրամներով կամ ասենք, հազարներով:

Իրական, մարդկային երջանկության ամենամեծ մասը կիլոմետրերով է չափվում: Ամենամեծ երջանկության մի մասն էլ զրույցը Սքայփի կամ Վայբերի ազդանշաններով չսկսելն է, ամենակարևորների հայացքը էկրաններից այն կողմ չտեսնելը: Իսկ բախտավորությունը հոգու անկյուններում կամ մտքի փակ դարակներում կարոտ բառի սահմանումը չփնտրելն է, փնտրելու դեպքում էլ այն ամենատարրական, չհասկացված, չգիտակցված կերպով բացատրելն է: Որովհետև ամենագեղեցիկ կարոտն էլ այդ չհասկացված-չգիտակցված կարոտն է (եթե կարոտն առհասարակ գեղեցիկ լինում է):

…Մեծ սև պայուսակում հավաքվում են բոլոր տեսակի հագուստները, գրպաններում պինդ-պինդ՝ հուշերը. ժպիտները՝ առանձին, տխուր պահերը՝ առանձին:

Հետո ճանապարհն է, երկար, անվերջ թվացող ճանապարհը: Ամենաերջանիկ ճանապարհն էլ դեպի օդանավակայանը չէ, չէ՝ հակառակը: Կամ, ճանապարհը՝ կարոտից հեռու: Դեպի կարոտ ճանապարհները միշտ էլ օդանավակայանի ճանապարհով են անցնում: Ու գիտե՞ք, ամենատխուրը օդանավակայանից հետ չբերող ճանապարհն է: Նա, որ տանում է ու երջանկությունը օտար ափերում փնտրել տալիս, նա, որ չի գնում՝ աշխատելու, չի գնում, որովհետև երեխաներին գումար ու հագուստ է պետք, գնում է՝ դրանք «եվրոպական» դարձնելու: Իսկ դա աշխարհի ամենակիսատ լիարժեքությունն է…

Չէ, ես որևէ մեկին մեղադրելու իրավունք չունեմ, չեմ էլ փորձի, բայց, մեկ է, ես իմ ժամանակավոր կարոտն եմ սիրում: Նա, որ վերջ ունի, նա որ հատորներով է գրվում, իսկ միջանկյալ ժամանակն էլ գովազդի պես է, բայց ավելի փոքր հաճախությամբ ու մի քիչ ավելի երկար: Իսկ այդ գովազդն էլ լիարժեքության, ամենամեծ լիարժեքության զգացողությունն է, որ կա: