Էջանիշն ինքը որոշեց, թե որ էջի վրա պիտի կանգ առնի, մտքերիս և հիշողությանս հետ առանց բանակցելու համառորեն, բայց հստակ անցավ տարիների միջով և կանգնեց այնտեղ, որտեղից սայթաքել և ընկել էի։
Գիրքը գրվում էր, երբեմն ծանրությունից թեքվում, ճոճվում և զարմանում էր սեփական հաստափորության վրա։
Այնքան շատ բան կար գրքում գրված, միայն գրում էի, արդեն 14 տարի շարունակ գրում էի, բայց վախենում էի բացել և ընթերցել։
Հաստափոր գիրքը գրելիս վստահ էի, որ զուգահեռ իրականությունը զուգահեռ չէ ինձանից, իրականությունը մեկն է, իսկ ես արագ-արագ դա շարադրում եմ։
Եվ շարադրեցի 14 տարի։
Թանաքը մուգ էր, ամեն անգամ թանաքամանը խցկելիս համոզվում էի, որ սպիտակ էջի վրա գրածս տառակույտը մի օր կկարդամ։ Սպիտակ էջի վրա գրվածքները հենց այնպես չեն թողնում։
Ծանր, հաստ, դժվարամարս գիրքը շարունակվում էր գրվել, բայց արդեն առանց ինձ. որոշեցի կարդալ։
Դժվարությամբ վերցրի գիրքը, բացեցի առաջին էջը. իմ անուն-ազգանունն էր՝ որպես հեղինակ, ներածություն էլ կար.
ՆԵՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ
«Չմտածես, թե երկնագույնի այլ երանգներ չկան, ակնոցդ թափանցիկ դարձրու կարդալուց առաջ. այստեղ վարդագույն ակնոցները կոտրվում են։ Մտածի՛ր, բայց ոչ շատ, երազի՛ր, բայց ոչ քո համար, սիրի՛ր, բայց առաջին հերթին՝ քեզ։
Այցելի՛ր Հեսսեի Մոգական թատրոն, այնտեղ, եթե գիտես, մուտքը միայն խելագարների համար է։ Խելագարվիր, որ հետո սթափվես, հեռացիր, որ հետո վերադառնաս, կորցրու, որ գտնես, մեռիր, որ ծնվես….»
Վատ չէր գրված, բայց ես նման բան չէի գրել, իմ գիրքը ուրիշի՞ ձեռքում էր հայտնվել։
Ես հատ առ հատ հիշում էի գրքի բովանդակությունը, իսկ ներածություն այնտեղ չկար, ես միանգամից անցել էի եղածը շարադրելուն…
Բացեցի հաջորդ էջը, վերնագիրն անծանոթ էր.
ԴՈՒ ՀԻՄԱՐ ԵՍ
«Բարև, հիմար, չե՞ս հոգնել երազելուց։ Հերիք է հորինես ու քեզ խցկես հորինվածքների մեջ։
Երրորդ անձը միշտ ճիշտ է, նա իրավիճակը ճիշտ է վերլուծում՝ նախքան դու կհասցնես սեփական անձդ աջ ու ձախ զարնել։
«Սառնասրտություն» անունով դեղամիջոցը ներարկիչի մեջ է, քեզնից մնում է միայն վերցնել այն, մտցնել երակներիդ մեջ, և այդքանով կավարտվի ամեն ինչ. դա է ճիշտը և միակողմանի ճանապարհը։ Խաչմերուկներ չփնտրես, դրանք քեզ համար չեն։
Գրիչդ կպահես, դու լավ չես գրում…»
Դադարեցի կարդալ, չէի հասկանում՝ ինչ է կատարվում. այն գիրքը, որը գրել եմ տարիներ շարունակ, կարդալու պահին փոխում է բովանդակությունը։
Բացեցի 5-րդ էջը, վերնագիրը կրկին այլ էր.
ԱՆՊԵՏՔ ՕՐԳԱՆՆԵՐ
«Կլոր սեղանի շուրջ նստելը մեկնարկեց բանավեճը. ամեն ինչ պատրաստ էր, երկու կողմերն էլ մարտական էին տրամադրված, նրանցից ոչ մեկը պարտվելու մտադրություն չուներ. կլոր սեղանների ժամանակներն են…
Սիրտը գիտեր իր մրցակցի ուժեղ և թույլ կողմերը և լավ էր պատրաստվել, հաշվի էր առել այն թեզերը, որը իր առաջ էր դրվելու։
Սիրտը չուներ էմոցիոնալ բարձր ինտելեկտ և հաճախ էր հուզական մեծ արտահոսք ուղարկում իր մրցակցին, իսկ մրցակիցը հավասարակշված էր և հուզական դաշտի կայունության խնդիր չուներ. նա առհասարակ որևէ տեսակի հույզ կամ զգացմունք չուներ, բայց շատ իրատես էր, շատ վերլուծող էր և հաճախ էր սրտին մեղադրում իրականությունը կորցնելու մեջ։
Ուղեղ անունով մրցակիցը խիստ, քննադատող և խեթ հայացքով նայում էր Սրտին, որը արագ-արագ հիշողությանն էր հրամցնում մեկի պատկերը, որի հոգու պարունակությունը հենց ինքն էր հորինել։ Ուղեղը իրավացի էր, երևի իրավացի էր։
Ուղեղը բացեց հաշիվը, նա առաջատարն էր։
Սիրտը, զգալով իր հնարավոր պարտությունը, շախ և մատ արեց՝ տապալելով Ուղեղին։
Ուղեղը կծկվեց՝ գլուխը ծածկելով ափերի մեջ, որովհետև գիտեր, թե ինչ է տեսնելու։
Նրա պատկերը հայտնվեց՝ բարձրաձայն ասելով. «Դու ինձ մոռանալու իրավունք չունես…»։
Այդ պատկերը հաճախ էր հայտնվում, հետապնդում և պարտության մատնում Ուղեղին։
Հերթական բանավեճն ավարտվեց, Սիրտը կրկին հաղթեն Ուղեղին….»
Ես հիմա ու՞մ գիրքն եմ կարդում, այս ամենը ինձ դուր չէր գալիս, անգամ վախեցնում էր. գրքիս բովանդակությունն ամբողջությամբ փոխված էր։ Շարունակեցի կարդալ։
(շարունակելի)
