Մարինե Ղահրամանյանի բոլոր հրապարակումները

marine ghahramanyan

Ուսանողուհին սահմանապահ գյուղում

Մոտ մեկ ամիս առաջ սահմանին լարված իրավիճակ էր, բոլորս մի բուռ դարձած աղոթում էինք մեր քաջարի մարտիկների համար, իսկ այսօր կարծես թե խաղաղություն է։ Ինչպե՞ս է կյանքն ընթանում սահմանին կրակոցների ժամանակ և կրակոցներից հետո, ի՞նչ նպատակներ, երազանքներ ունի սահմանին ապրող երիտասարդը։

Սահմանապահ Ներքին Կարմիրաղբյուրի բնակչուհի, ապագա բանասեր 19-ամյա Մերի Առաքելյանը խոսում է իր զգացողությունների, նպատակների, երիտասարդների, հակառակորդի կողմից թիրախավորված գյուղի մասին։

«Կրակոցների ժամանակ զգացումներս, զգացմունքներս, ամենը խառնվում են իրար, հատկապես, երբ գիտեմ, որ հայրիկս դիրքերում է, դրանից ավելի եմ լարվում, ասում են՝ մի անհանգստացիր, գյուղի վրա կրակոց չկա, այդ ժամանակ ես ավելի եմ սարսափում, քանի որ հայրիկիս մասին շատ եմ մտածում ու ոչ միայն հայրիկիս, հիմա բոլոր սահմանին կանգնած տղաները մեզ համար և՛ հայր են, և՛ եղբայր։ Նրանց բոլորի կյանքը ինձ համար մեծ նշանակություն ունի։ Կրակոցների ժամանակ ոչ միայն իմ մասին եմ մտածում, այլ նաև համագյուղացիներիս, կարծես մի մեծ ընտանիք լինենք, ովքեր միասին պետք է պայքարեն այս ամենի դեմ։ Պետք է միասնական լինենք ու կարողանանք դիմակայել այս ամենի դեմ, քանի որ վատ ժամանակներ են հիմա թե՛ հայոց ազգի համար, թե՛ ընդհանրապես աշխարհի համար»։

Չնայած նրան, որ մեզնից շատերը միշտ ցանկանում են ինչ-որ բան փոխել իրենց շրջապատում, համայնքում կամ ընդհանրապես աշխարհում, Մերին գյուղը սիրում է այնպիսին, ինչպիսին այն կա, ցանկանում է ոչ թե ինչ-որ բան փոխել գյուղում, այլ ավելացնել։

«Գյուղում ոչինչ չէի փոխի, ավելի շատ կավելացնեի։ Չնայած նրան, որ դպրոցն ունի հարուստ գրադարան, այնուամենայնիվ, կցանկանայի գյուղն ունենար մեծ գրադարան իր ընթերցասրահով, որտեղ մարդիկ կկարողանային իրենց ժամանակն անցկացնել, գրականություն կարդալ, այնպիսի մի վայր, որտեղ, թե՛ մեծերը, թե՛ մանկահասակները, դեռահասները իրենց լավ կզգան ու կկարողանան իրենց գտնել այդտեղ։ Բոլոր ինձ ճանաչող մարդիկ գիտեն, որ ես շատ-շատ եմ սիրում իմ գյուղը և երբեք չեմ մտածել գյուղից հեռանալու մասին, անգամ ցանկություն ունեմ, թեկուզ կարճ ժամանակ, բայց ուսումս ավարտելուց հետո գալ և փորձել ինչ-որ բանով օգնել գյուղիս, թեկուզ մասնագիտական առումով, որպեսզի կրթեմ երեխաներին, հայրենաճանաչություն դասավանդեմ, մարդկանց օգնեմ սիրել գրականությունը։ Իրականում իմ բոլոր պլանները կապված են գյուղիս հետ։ Ես այն կարծիքն ունեմ, որ մարդիկ իրենց ներսից պետք է հանեն այն կարծրատիպը, թե քաղաքի և գյուղի երեխաների միջև տարբերություն կա, կամ հենց այն մարդը, ով ապրում է գյուղում, չպետք է կարծի, որ ինչ-որ բանով պակաս է։ Օրինակ՝ ես հպարտ եմ իմ արմատներով, իմ՝ գյուղացի լինելով, իմ ապագան տեսնում եմ հենց գյուղում։ Հնարավոր է հետագայում դասավորվի այնպես, որ ես գյուղում չապրեմ, բայց բազմաթիվ պլաններ ունեմ, որոնք պետք է իրագործեմ գյուղում։

Կրակոցներից մեկ ժամ էլ չանցած՝ մարդիկ նորից իրենց բնականոն կյանքով են ապրում, որովհետև տունը, իրենց գործը մարդկանց են սպասում, մեզ են սպասում։ Երբ կրակոցները վերջանում են, մարդիկ դուրս են գալիս նկուղներից, ապաստարաններից և անմիջապես վերադառնում իրենց գործերին։ Մարդկանց մեծ մասը գյուղատնտեսությամբ զբաղվելով է ապահովում իր օրվա ապրուստը, եթե չաշխատեն, չեն կարող ապրել։ Դրա համար էլ անմիջապես կրակոցներից հետո գյուղը վերադառնում է իր բնականոն կյանքին։

Կցանկանայի, որ երիտասարդներն ավելի ուսումնատենչ լինեին, բազմակողմանի զարգացած, այսինքն՝ երբեք չկանգնեին մի կետի վրա, այլ ձգտեին անընդհատ նորանոր բաներ սովորելուն, քանի որ ինչքան գիտելիք ես պահեստավորում քո ուղեղում, տեսնում ես, որ այդքան դատարկ մաս է մնում, այդքան սպիտակ էջեր կան, որ պետք է լրացնենք։ Դրա համար կցանկանամ, որ երիտասարդները չլճանան և անընդհատ շարժվեն առաջ։

Նույնիսկ կրակոցների ժամանակ, երբ հակառակորդը կրակում էր մեծ տրամաչափի զինատեսակներից, երբեք դուրս չեմ եկել գյուղից, չգիտեմ՝ դա լավ է, թե վատ, բայց երբեք չեմ մտածել հեռանալ գյուղից, քանի որ Ներքին Կարմիրաղբյուրում է անցել իմ մանկությունը, պատանեկությունը։ Ամուր կառչած եմ իմ հողին»,- իր խոսքը եզրափակեց սահմանին ապրող երիտասարդ Մերի Առաքելյանը։

marine ghahramanyan

Մենք սովորում ենք Բերդի պետական քոլեջում

Երեք տարի առաջ, սեպտեմբերի 1: Նոր միջավայր, նոր մարդիկ, նոր ուսումնական հաստատություն` Բերդի պետական քոլեջ: Չէի մտածում, որ այն կդառնա շատ հոգեհարազատ մի վայր: Անծանոթ մարդիկ, ովքեր կարճ ժամանակում դարձան ամենալավ ընկերներս:

Քոլեջը գտնվում է Բերդ քաղաքից ոչ այդքան հեռու: Քոլեջում կարող են ուսանել ինչպես 12-ամյա կրթություն ստացած պատանիները, այնպես էլ 9-ամյա կրթություն ունեցողները: Ես նույնպես հաճախել եմ 9-ամյա կրթությունով` «Ֆինանսներ և վարկ» մասնագիտացմամբ, բացի այս, ունի նաև «Մարքեթինգ», «Տուրիզմ» բաժիններ:

Քոլեջի ամենամեծ խնդիրը շենքն է, որը կարիք ունի կապիտալ վերանորոգման: Ի տարբերություն շենքային պայմանների, ներսում այնքան ջերմ մթնոլորտ է, որ հաճախ չենք էլ նկատում: Քոլեջն ունի բազմապիսի առավելություններ: Մինչ իմ հասակակիցները սովորում են ավագ դպրոցում, ես ու իմ կուրսեցիները հասունության վկայականի հետ ձեռք ենք բերում նաև մասնագիտություն, և կարող ենք քոլեջից հետո աշխատել համապատասխան մասնագիտությամբ: Իսկ նրանք, ովքեր կցանկանան ուսումը շարունակել բուհում, ապա քոլեջն ավարտելուց հետո, բուհում ուսումը նույն մասնագիտությամբ շարունակելու դեպքում կարող են միանգամից 2-րդ կուրս հաճախել:

Հիշում եմ, երբ նոր էինք սկսել ուսումնական տարին, ամաչում էինք նույնիսկ բարևել միմյանց: Մեր կուրսի տղաները հիշում են, որ մենք` աղջիկներս, մեկ ամիս առանց խոսելու անշարժ, նույն դիրքով գալիս նստում էինք մինչ դասերի ավարտը: Իսկ հիմա երբ հիշում ենք, որ ընդհամենը մի քանի ամիս է մնացել ավարտելուն, տխրում ենք:

Քոլեջն ավարտելուց հետո յուրաքանչյուրս արդեն պլանավորել է իր անելիքը: Ես ցանկանում եմ ուսումս շարունակել բուհում նույն մասնագիտությամբ:

Տարիներ անց, համոզված եմ, կհավաքվենք միասին Բերդի պետական քոլեջի այս տարվա երրորդ կուրսեցիներով, կհիշենք մեր քոլեջական տարիները, և թե ով ինչ ճանապարհ ընտրեց: Վստահ եմ, որ բոլորը կնշեն այն կարևոր դերի մասին, որն ունեցավ մեր կյանքում քոլեջը:

Երկու կարծիք դարձյալ նույն թեմայով՝ սերիալներ

Նախորդ հրապարակումներում մեր թղթակիցները իրենց վրդովվմունքն էին հայտնել սերիալների, հատկապես եթեր հեռարձակվող «Մերժվածը» սերիալի վերաբերյալ: Սակայն քննադատությունը միարժեք չընդունվեց: Ձեզ ենք ներկայացնում ևս երկու կարծիք:

Անիմաստ անհանգստություն

hasmik givargizyanՎերջերս թողարկվող «Մերժվածը» հեռուստասերիալը դարձել է քննադատությունների և քննարկումների առարկա: Այդ սերիալը դիտում են մեծ թե փոքր՝ անկախ սեռից: Այդ սերիալը ես նայել եմ կեսից: Մի քանի սերիա բաց եմ թողել սկզբում, մի քանիսը` մեջտեղում: Դպրոցում, փողոցում, տանը, ամենուր հիշատակվում է այդ սերիալը: Սկզբում ես այն նայում էի, քանի որ անելու ավելի հետաքրքիր բան չկար, բայց հետո, երբ տեսա, թե ինչ ոգևորությամբ է տատիկս նայում այդ սերիալը, հարցրեցի նրան, թե ի՞նչ կա դրա մեջ, որ նա այդպես ոգևորվում ու տխրում է հերոսների հետ միասին:

-Միշտ էլ հայ տենցի. փող ունեցողը չունեցողի տեղն էլի որոշել: Խեղճ, խելոք աղջիկի, բայց վա՞վ ինչ անի, որ էն պառավը սաղին խառնել իրար:

Հետո սկսեցի ավելի ուշադիր նայել այն, ոչ թե նրա համար, որ տարված էի, այլ նրա համար, որ փորձում էի զուգահեռներ տանել իրական կյանքի ու այդ սերիալի միջև:

Ես շատ երկար փնտրեցի համացանցում, ու այդպես էլ չկարողացա գտնել, թե իրականում քանի սերիայից է բաղկացած այդ սերիալը: Նշանակում է` այդքան ծանր տանել այն փաստը, որ այն ունի մոտավորապես 1500 սերիա, կարծում եմ դեռևս անիմաստ է: Ու ընդհանրապես մի բան հասկացա: Հիմա այդ սերիալը քննադատողներն ավելի շատ են, քան նայողներն ու ընկալողները: Երևի, մեր պես բամբասկոտ ազգի համար վաղուց խոսելու թեմա չէր ստեղծվել:

Բայց չէ՞ որ կարելի է պարզապես հարմարվել այն մտքի հետ, որ այն դուր է գալիս մարդկանց մեծամասնությանը:

Հասմիկ Գիվարգիզյան

***

Իչայով տարվածները

marine ghahramanyanՓողոցում, ավտոբուսներում, դպրոցներում, տանը, մի խոսքով, ամենուր, քննարկում են Իչայի և Տապուի արարքները: Ինչը ճիշտ արեցին, ինչը` սխալ, ով ինչի է արժանի, և այդպես շարունակ: Անգամ փոքր երեխաներն էլ են մեծ հաճույքով, առանց հոգնելու նստում նայում են, հետո էլ նմանակումներ անում:

Նույնիսկ դիտողների մեծ մասը, մանավանդ մեծահասակները, շատ դեպքերում հուզվում էլ են: Դե, դպրոցականների մասին էլ չասեմ: Երբ լսում են երաժշտության ձայնը, անմիջապես դասերը, ամեն ինչ թողնում, վազում են նայելու. հանկարծ մի սերիա բաց չթողնեն, որպեսզի հաջորդ օրը դպրոցում խոսելու թեմա ունենան:

Հեռուստասերիալն իր բնույթով դաստիարակչական հեռուստասերիալ է` հատկապես երեխաների համար: Սերիալը սովորեցնում է սուտ չխոսել, անկեղծ լավ մարդ լինել և ամենակարևորը` սովորեցնում է կյանքում ճիշտ ապրել:

Էհ, եթե չլիներ այս հեռուստասերիալը, տեսնես մարդկանց խոսելու թեման ի՞նչը կլիներ:

Մարինե Ղահրամանյան

marine ghahramanyan

Արձակուրդները մեզ համար չեն

Ավարտվեց աշնանային արձակուրդների շրջանը: Բայց այս արձակուրդները նախատեսված էին դպրոցականների, ոչ մեր՝ ուսանողներիս համար: Շատ ուսանողներ՝ մանավանդ առաջին կուրսեցիները, անհավես են գնում դասի և դպրոցականներին նայում բարի նախանձով: Իսկ ավելի հին ուսանողները արդեն սովոր են: Բայց ես շատ ուրախ եմ, որ մեզ աշնանային արձակուրդ չի հասնում: Այդպես մի զարմացեք, այո, ուրախ եմ, որ մի շաբաթ տանը պարապ չեմ նստելու, գնալու եմ շատ հարազատ միջավայր, մեկ շաբաթ կարիք չի լինի կարոտելու դասերը, կուրսընկերներիս: Ճիշտ է՝ արդեն հասցրել եմ հոգնել դասերից, և յոթօրյա հանգիստը չէր խանգարի: Բայց երբ գտնվում ես հաճելի միջավայրում, անկախ քեզնից մոռանում ես դասերից հոգնելու մասին: Իսկ սովորելը ոչ մեկիս վնաս չի տալիս, պետք է խելացի լինել՝ նպատակին հասնելու համար: Բոլորն էլ ուզում են լավ մասնագետ դառնալ, իսկ դրա համար պետք է անդադար սովորենք, սովորենք ու էլի սովորենք:

Եկեք չդժգոհենք մեկ շաբաթ ավել դասի գնալուց, որովհետև հաստատ ոչ մեկս չենք տուժում:

marine ghahramanyan

Ներքին Կարմիրաղբյուրի խնդիրները

Հարցազրույց սահմանապահ Ներքին Կարմիրաղբյուր գյուղի գյուղապետ Մանվել Կամենդատյանի հետ 

-Ինչո՞ւ որոշեցիք դառնալ գյուղապետ:
-Ցանկացել եմ դառնալ գյուղապետ, որովհետև դա 1999թվականն էր: Մեր գյուղը Հայաստանի Հանրապետության ամենաշատ հրետանակոծված գյուղն է
եղել: Ուզում էի օգտակար լինել գյուղիս: Մեր գյուղը նախկինում խմելու ջուր չի ունեցել: Ինչպես շատերը, ես էլ եմ երազել, որ մեր գյուղը ջուր ունենա, ու ես իմ 17 տարվա աշխատանքային տարիների ամենակարևոր գործն եմ համարում գյուղին խմելու ջրով ապահովելը: Ճիշտ է, շատ աշխատանքներ են կատարվել նաև գազաֆիկացման հարցում ևս, բայց իմ կարևոր նպատակը խմելու ջուրն է եղել:

-Դժվար չէ՞ արդյոք երկար տարիներ աշխատել սահանապահ գյուղի ղեկավար:
-Եթե մարդիկ այդ գյուղում ապրում են` սահմանին, ու իրենց համար դժվար չէ, նման մարդկանց հետ համայնքի ղեկավար աշխատելը հեշտ է:

-Քանի՞ տնտեսություն ունի գյուղը, հիմնականում ինչո՞վ են զբաղվում մարդիկ:
-Փաստացի գյուղն ունի 300 տնտեսություն: Հիմնականում զբաղվում են գյուղատնտեսությամբ և անասնապահությամբ, պայմանագրային զինծառայողներ ունենք, զինվորականներ, ներքին գործերի աշխատակիցներ: Արտակարգ իրավիճակների կողմից ստեղծվել է «Արագ արձագանքման կենտրոն», որտեղ ևս 25 երիտասարդ աշխատում են:

-Ներքին Կարմիրաղբյուրի հողերի մեծ մասը գտնվում է հակառակորդի նշանառության տակ: Ինչպե՞ս է անդրադառնում գյուղատնտեսության զարգացման վրա:
-Իհարկե վատ, որովհետև հենց այդ պատերազմական իրավիճակն է պատճառը, որ մեր մոտ մարդիկ չեն կարողանում հողերը մշակել, այդ պատճառով գյուղատնտեսությունը տուժում է: Օրինակ` խաղողի այգին հնարավոր չէ մի քանի տարի թողնել, հետո լավ մշակել ու արդյունք ստանալ:
Չնայած, անկախ այդ բոլոր հանգամանքներից, մարդիկ էլի նույն հողերը որոշակի չափով մշակում են: Լավատես են, գիտեն, որ մի օր պիտի պատերազմը վերջանա, իրենք էլ իրենց հողերը մշակեն:

-Ինչպե՞ս է ազդում արտագաղթը գյուղի վրա:
-Գյուղում արտագաղթ չունենք: Գործում է գյուղի մանկապարտեզը, դպրոցը: Անգամ ամենավատ ժամանակներում գյուղի մանկապարտեզը և դպրոցը չեն փակվել:

-Ի՞նչ պլաններ ունեք հետագայում:
-Իմ պլանները նույնն են` ամեն տարի մի բան ավելացնել գյուղի համար, որպեսզի մարդիկ իրենց ապագան տեսնեն, ու ոչ մեկը գյուղից չգնա, թեև գյուղից գնացող չկա: Ապրում եմ ժողովրդի հետ, աշխատում եմ ժողովրդի հետ:

-Եթե հնարավորություն լինի, ի՞նչը կփոխեիք` գյուղը բարելավելու համար:
-Ամենակարևորը, որ լինի աշխատանք երիտասարդության համար, որպեսզի գյուղի բնակչությունը շատանա: Արդեն ունենք ամեն ինչ, բայց պետք է աշխատանքով ապահովենք մարդկանց:

marine ghahramanyan portert

Մեր գյուղի աղոթատեղին

Իմ հայրենի գյուղը` Ներքին Կարմիրաղբյուրը, գտնվում է Տավուշ գետի ձախ ափին, որտեղ էլ գտնվում է մի շատ հին եկեղեցի: Եկեղեցու մասին մի փոքր տեղեկություն կտամ ձեզ: Կառուցվել է XIX  դարի երկրորդ  կեսին` 1876 թվականին, որը հիմք է հանդիսացել գյուղի ընդլայնման համար: Եկեղեցու շրջակայքում
կա հին գերեզմանատուն, որտեղ հիմնականում հոգևորականներ են թաղված: Այսօր եկեղեցին պահպանվում է, բայց ցավոք սրտի, ոչ ամբողջությամբ: Պահպանվում է եկեղեցու շրջակայքում գտնվող հին գերեզմանատունը:
1990-ական  թվականներին հայ-ադրբեջանական ընդհարումների ժամանակ գյուղը ենթարկվեց հրետակոծության, որից անմասն չմնաց նաև գյուղի միակ եկեղեցին: Հրետակոծության ժամանակ արկի հարվածից մասնակի փլուզվել է գմբեթի որոշ մասը: Հետզհետե եկեղեցին ավելի մեծ իմաստ ստացավ, քանի որ խորհրդային աթեիստական ժամանակաշրջանից հետո մարդիկ ազատ էին Աստծուն պաշտելու, եկեղեցի հաճախելու հարցում:

Ցավոք սրտի, այսօր եկեղեցուց մնացել է մի փոքր աղոթատեղի: Գյուղացիները շարունակում են գալ, մոմ վառել և աղոթել:

Եկեղեցին շատ մեծ նշանակություն ունի գյուղի համար, այն գյուղի միակ աղոթատեղին է:

Հուսամ, կգտնվեն մարդիկ, որոնք կստանձնեն եկեղեցին վերանորոգելու կարևոր գործը:

marine ghahramanyan portert

Կենդանիները

Շատ եմ հանդիպել այնպիսի մարդկանց, ովքեր փայտով, քարով խփում են կենդանիներին: Օրինակ, շան ձագերին, կատուներին տանջում են, դուրս են հանում տնից, ինչը տանել չեմ կարողանում: Պատահել է, երբ երեխան բռնել է թիթեռին, ուզեցել է սպանել, ու ծնողը ոչ մի բան չի ասել: Մինչդեռ այդ թիթեռներն ընդամենը մեկ օր են ապրում, իսկ մենք այդ մեկ օրն էլ կրճատում ենք: 

Ես ինքս սիրում եմ ընտանի կենդանիներին և պահում եմ, բայց չգիտեմ ինչու, կատուներին չեմ սիրում: Սակայն քույրերս սիրում են և պահում: Ինչքան չսիրեմ կատուներին, տհաճ թվան ինձ, երբեք նրանց տնից դուրս չեմ հանել: Չսիրելով հանդերձ, միշտ կերակրում եմ նրանց, խնամում: Միշտ հիշում եմ
ջոկատավարուհուս ասածը: 12 տարեկան էի, գնացել էի Հանքավանի «Լուսաբաց» ճամբարը: Երեխաներով դրսում նստած էինք, և ոտքիս միջատ էր բարձրացել: Չհասկանալով` ուզեցի սպանել միջատին: Ջոկատավարուհիս` ընկեր Լուսինեն, ձեռքս բռնեց և ասաց.
-Ինչո՞ւ ես ուզում սպանել այս խեղճին: Քեզ ի՞նչ արեց, ի՞նչ վնաս տվեց: Չի կարելի, երեխաներ, սիրեք կենդանիներին, թռչուններին:
Ընկեր Լուսինեի խոսքն ինձ համար սովորական խոսք չէր, այլ կարծես խրատ դարձավ: Այդ օրվանից ես շատ փոխվեցի:
Սիրենք մեզ շրջապատող կենդանիներին, չէ որ երբեմն նրանց կարիքն ավելի շատ ենք զգում, քան որոշ մարդկանց:

marine ghahramanyan portert

Իմ սահմանապահ գյուղը` Ներքին Կարմիրաղբյուր

Իմ հայրենի գյուղը, որտեղ ապրում եմ ես, գտնվում է Տավուշ գետի ձախ ափին: Գյուղը երիտասարդ է: Ամենահին տունը ունի ընդամենը 100 տարվա պատմություն:

Բայց ես նախնիներից լսել եմ, որ գյուղը մի քանի 100 տարվա պատմություն ունի: Իսկ թե որտեղից են եկել մեր նախնիները,  հարցրեցի պապիկիս: Պարզվում է, որ մեր  գյուղը 1860 թվականին եղել է Տավուշ գետի աջ ափին և կոչվել է Վարդաշեն: Մինչ այժմ այնտեղ երևում են եկեղեցու մասունքները: Այնտեղ տարածված է եղել մալարիա հիվանդություն, և գյուղացիք ստիպված են եղել փոխել բնակավայրը:
Գյուղը բաժանվել է երկու մասի: Դրանք եղել են երկու նախապապի ժառանգներ: Մի մասը տեղափոխվել է Նաֆլար. 20 տարի մնալուց հետո բարձրացել են այժմյան Վերին Կարմիրաղբյուր գյուղը: Իսկ մյուս մասը տեղափոխվել են մի հովիտ, որտեղ եղել է երկու վիթխարի չինարի ծառ և սառնորակ աղբյուրներ, որտեղ էլ հիմնվել է մեր գյուղը, որը ստացել է  այժմյան Ներքին Կարմիրաղբյուր անվանումը: Քանի որ մյուս գյուղը բարձրադիր է, կոչվել է Վերին Կարմիրաղբյուր: Հետագայում գյուղն սկսել է մեծանալ, զարգացում ապրել:
Հաճախակի են երկու գյուղի բնակիչները միմյանց հետ շփվում: Միասին նշել են գյուղերի ստեղծման տարեդարձը: Այժմ գյուղը 165 տարեկան է: Ներքին Կարմիրաղբյուրը կոչվում է սահմանապահ, քանի որ սահմանակից ենք Ադրբեջանին:

Ես ծնվել եմ այս հետաքրքիր անցյալ ունեցող գյուղում, որը շատ եմ սիրում: Ահա փորձեցի ներկայացնել այն գյուղը, որտեղ ապրում են սահմանին ապրող երեք եղբայրներն իրենց բազմազավակ ընտանիքներով, որոնց մասին գրել էի, և հավանաբար հիշում եք, որ նրանք իմ հորեղբայրներն ու հայրիկս են:

marine ghahramanyan portert

Պատմում է պապիկս

«1982 թվականին աշխատում էի Ներքին Կարմիրաղբյուրի կուլտուրայի տան տնօրեն: Մեկ ամսով ինձ ուղարկեցին Երևան` կուլտուրայի ինստիտուտին կից վերապատրաստման դասընթացների: Մեզ տեղավորեցին սննդի արդյունաբերության տեխնիկումի հանրակացարանում: Ինձ հետ սենյակում էր մնում Իջևանի պիոներ տան տնօրեն Սերյոժա Սուքիասյանը:

Մի օր դուրս եկանք զբոսնելու: Սերյոժան ասաց` կուզե՞ս տեսնել Արամայիս Սահակյանին: Իհարկե` ուրախացած ասացի ես: Սերյոժան մտավ առաջին պատահած հեռախոսախցիկը և զանգահարեց Արամայիս Սահակյանին ու ասաց, որ ուզում է իրեն տեսնել: Սահակյանն ասաց, որ մայրը հիվանդ է, դեղ էր պատվիրել, որ Մոսկվայից բերեն, գնում է դեղը օդանավակայանից վերցնի: Մեկ ժամ հետո կլինի «Ոզնի» ամսագրի խմբագրությունում: Արամայիս Սահակյանը «Ոզնի» ամսագրի գլխավոր խմբագիրն էր: Բավականին ժամանակ ունեինք: Մտանք մոտակա սրճարան, որպեսզի ժամանակը շուտ անցնի: Պայմանավորված ժամին արդեն խմբագրությունում էինք: Առաջինը մեզ հանդիպեց քարտուղարուհին:

Բարևելուց հետո դիմեց ընկերոջս. «Դուք Սերյոժա՞ն եք»: «Այո»,- պատասխանեց ընկերս: «Կարող եք մտնել»,- ասաց քարտուղարուհին: Առանց դուռը ծեծելու ընկերս ներս մտավ: «Կարո՞ղ եմ ես էլ մտնել: Մենք միասին ենք»,- ասացի ես:

Քարտուղարուհին ժպտաց և ասաց` իհարկե:

Ես ներս մտա: Սերյոժան ու Արամայիս Սահակյանը գրկախառնվեցին, կարոտի խոսքեր փոխանակեցին: Իսկ մենք ձեռքով բարևցինք իրար: Առաջարկեց նստել: Ընկերս և Արամայիս Սահակյանը սկսեցին զրուցել: Ես որտեղ նստած էի, սեղանի ձախ կողմում դրված էր այն ժամանակի «Սալյուտ» անունով սիգարետ և լուցկի: Ձեռքով մի փոքր տուփը հրեցի: Արամայիս Սահակյանն ասաց. «Երիտասարդ, ծխո՞ղ եք»: Ասացի` այո: Ասաց. «Մեզ մոտ ծխում են, կարող եք օգտվել», և սեղանին դրեց մոխրամանը: Ես շնորհակալություն հայտնեցի, բայց չծխեցի: Հարցրեց` որտեղի՞ց եք: Ասացի` Շամշադինից եմ: Ասաց, որ ինքը Շամշադինում շատ ընկերներ ունի: Մոտ կես ժամ զրուցելուց հետո մենք հրաժեշտ տվեցինք «ամենայն հայոց Ոզնուն» և դուրս եկանք: Դուրս գալուց նա ինձ նվիրեց «Ոզնու» վերջին համարը, որը դեռ չէր առաքվել: Երբ վերադարձանք հանրակացարան, ընկերներիս մոտ պարծեցա, որ տեսել եմ Արամայիս Սահակյանին: Անցել են տարիներ, բայց իմ հիշողության մեջ թարմ է մնում Արամայիս Սահակյանի հետ հանդիպումս»,-պատմեց պապիկս’ Ալբերտ Ղահրամանյանը:

Ղահրամանյանները

Հայրական պապիկս և իր նախնիները` Ղահրամանյանները, ծնվել և մեծացել են Ներքին Կարմիրաղբյուր գյուղում: Ունեցել են մեծ գերդաստան, որի մի ճյուղը պապիկս է իր հինգ երեխաներով, որոնցից հորաքույրներս ամուսնացել են հարևան տարբեր գյուղերում, իսկ հայրս և երկու հորեղբայրներս ապրում են գյուղում: Երեքն էլ պայմանագրային զինծառայողներ են: Փոքր հորեղբայրս` Մանվել Ղահրամանյանը, ապրում է հայրական օջախում: Ամուսնացած է: Ունի երեք տղա, ովքեր ապագա զինվորներ են: Երեխաներից երկուսը` Կարենը և Ռոբերտը, հաճախում են դպրոց, իսկ փոքրը` Ալեքսը,  երկու տարեկան է: Հայրս միջնեկ տղան է` Արայիկ Ղահրամանյանը, նույնպես ամուսնացած է: Մենք չորս քույրիկներ ենք: Երեքս հաճախում ենք դպրոց, իսկ փոքր քույրիկս` Մանեն, հաճախում է մանկապարտեզ: Մայրս տնային տնտեսուհի է:

Մեծ հորեղբայրս` Սամվել Ղահրամանյանը, ունի չորս երեխա: Ավագ որդին Ալբերտն է, ով կրում է պապիկիս անունը, Հայկ և Տիգրան զույգերը և փոքրիկ Սիլվին, ով 20 օր առաջ է լույս աշխարհ եկել:
Հիմնականում ընտանիքներով կապված ենք միմյանց հետ: Ծառայությանը զուգահեռ ազատ ժամանակ հայրս և հորեղբայրներս զբաղվում են հողագործությամբ և անասնապահությամբ: Ընդհանուր առմամբ, այդքան էլ հեշտ չէ գյուղում ապրելը, մանավանդ սահմանամերձ գյուղում: Ճիշտ է, դժվարանում ենք, բայց եղածով բավարարվում ենք: Առաջին կարևոր պայմանը. ցանկանում ենք, որ լինի խաղաղություն, որի պաշտպաններից են սահմանում ապրող երեք  բազմազավակ եղբայրները, որոնցով մենք հպարտանում ենք:

Իմիջիայլոց, հորաքույրներս էլ են բազմազավակ մայրեր: Մեծ գերդաստան ենք: Պապիկս ու տատիկս արդեն նաև 2 ամսական ծուռ ունեն:

Քանի որ արդեն գարուն է, հիմնականում զբաղվում ենք գարնանային աշխատանքներով: Ակնկալում ենք, որ ավելի լավ կլինի, ապրելու միջոցները ավելի բարենպաստ կլինեն:
Պապիկս ու իր երեխաները գյուղում հարգված և օրինակելի մարդկանցից են:

Ահա մի քանի տողով, թե ինչպիսի մարդիկ են ապրում սահմանապահ գյուղում: