Ազատ տարածք խորագրի արխիվներ

melsida malkhasyan





Քնկոտը

-Շուտ արա՛, ուշացար:
-Լավ էլի, մա՜մ, 5 րոպե, ու վերջ:
-Ի՞նչ 5 րոպե, արդեն 8:30 է, արագացրո՛ւ: Եթե արձակուրդներին մինչև կեսօր չքնեիր, հիմա հեշտ ու հանգիստ կարթնանայիր:
-Ո՜ւֆ, մամ, գնա՛, հիմա կգամ:

Ինձ թվում է, բոլոր դպրոցակաները կհասկանան ինձ: Արձակուրդներին քնում ենք մինչև 11, 12-ը ու հետո լաց լինում, որ չենք կարողանում արթնանալ:

Մի կերպ վազելով հասա դպրոց.
-Կարելի՞ է, ընկեր Բոշյան:
-Ինչո՞ւ ես ուշացել, ի՞նչ է, քնա՞ծ էիր մնացել:
-Դե…
-Լա՛վ, լավ, արի՛, նստի՛ր, քնկոտ:
Դասից անցավ 5 րոպե, ու մի գեղեցիկ ձայն մեղմ շշնջաց ականջիս.
-Հե՜յ, քնկո՜տ:
-…
-Հը՞, տեղդ լա՞վ է:
-Ըհը, շա՜տ:
Հետո հասկացա, որ մեր տանը չեմ․․․Տեղիցս ցատկեցի ու գոռացի.
-Կներե՜ք, այլևս չի կրկնվի:
Բայց դե ինքս էլ գիտեի, որ 5 րոպե էլ չեմ դիմանա:
-Լավ, լա՛վ, նստի՛ր քնկո՛տ:
Բոլորը սկսեցին ծիծաղել, իսկ ես, միևնույն է, երազում էի քնել․․․

meri antonyan

Դու իմ ամենասիրածն ես

-Ես քեզ շատ եմ սիրում։ Ու, գիտե՞ս, դու ինքդ իմ բոլոր սիրած բաներն ես։

-Հա՞, էդ ո՞նց։

-Ահան, ես շատ եմ սիրում երկնքի աստղերը, դու ինձ համար աստղաշատ երկինք ես։ Սիրում եմ ամառվա հով գիշերները, դու դրանցից մեկն ես։ Դու հրավառություն ես։

-Հրավառություն է՞լ ես սիրում։

-Հա, շատ։ Դու փազլ էլ ես։

-Հա, էդ սիրում ես, գիտեմ… Էդպես որ լինի, դու էլ ֆուտբոլ ես։

-Թող ֆուտբոլ լինեմ… Դու իմ ամենասիրած օգոստոսյան արևոտ օրն ես։

-Իսկ ես նաև ձմեռվա վարդագույն ու փափուկ երեկոներն եմ սիրում, ուրեմն դու էլ դրանցից ես։

-Ես համաձայն եմ, ես էլ եմ շատ սիրում։ Կքայլենք իրար հետ էդ երեկոներին, չէ՞։

-Հա՜։ Դու էդ ձմեռների իմ սիրած կպչող ձյունն ես։

-Ես անչափ շատ եմ սիրում նվերներ։ Դու ինձ համար անսպասելի տրված ու սիրուն փաթեթավորված նվեր ես… Դու էն իմ սիրած մենակությունն ես։

-Քեզ համար մենակություն եմ, իսկ դու ինձ համար իմ սիրած ընտանեկան ջերմությունն ես։

-Դու աշխարհում ինձ դուր եկած ամենահամեստը, ամենահասարակն ես ու, ամենակարևորը՝ իմն ես։

-Իսկ դու իմ ամենանրբիկ ու ամենասիրուն աղջնակն ես, իմ տեսած ամենահրաշք էակը։ Դու իմ ամենասիրածն ես։

-Դուրս եկավ՝ դու էլ ինձ ես շատ սիրում, հա՞…

arman arshak

Ցտեսություն, ոչ թե` մնաս բարով

Սեպտեմբերի հինգն էր, երբ դասղեկը մտավ դասարան ու նրա. «Երեխեք, նոր աշակերտուհի պետք է գա մեր դասարան այսօր»,- խոսքերը բոլորիս համար դժգոհության առիթ դարձավ։ Դե, դասարանում 16 աշակերտ էինք, ուզում էինք քիչ մնալ: Դե, քիչ քանակով լավ է, դասերն ավելի արդյունավետ են անցնում։ Բայց դասարան մտավ մի պայծառ ու արևոտ աղջնակ, ու առաջին բանը, որը անցավ իմ մտքով, հետևյալն էր. «Չնայած մեկով ավելացանք, բայց պայծառացանք»։

Ու եղավ այնպես, որ նստեցինք մի նստարանի։ Արդյոք դա՞ էր ճակատագիրը, արդյոք իրար կողքի նստելով դարձանք մտերիմնե՞ր։ Ու եկավ մի օր, երբ իմացա, որ շուտով Արուսիկը (հա, մոռացել էի ասել, որ այդ պայծառ աղջնակի անունը Արուսիկ էր) պետք է լքեր Հայաստանն անվերադարձ։ Դե հա, մտածեցի, որ մի շող կպակասի Հայաստանից։ Ու ինչքան նմանատիպ շողեր են լուսավորում այլ երկրները։

Ու որքան էլ տարօրինակ թվա, մենք իրար «մնաս բարով» մաղթեցինք կանգառում: Չէ, չէ, դա այդքան էլ հաջողություն չէր, դա ցտեսություն էր՝ սպասելով հաջորդ հանդիպմանը, հանդիպում, որը ինքներս էլ չգիտեինք՝ կլինի՞, թե՞ ոչ։ Ու այսօր, երբ Արուսիկը դասարանում չէ, ու կարող ենք մեկ սեղանով դատարկել դասարանը, դա չենք անում: Իմ կողքի նստարանը`Արուսիկի տեղը, միշտ դատարկ է մնում և սպասում է նրա վերադարձին:

karine nahapetyan

Գրքամոլը Հրազդանում

Երկու շաբաթ առաջ կրկին Կոտայքի մարզային գրադարանում էի, երբ գրադարանի տնօրենը` Անահիտ Խեչոյանը, խորհուրդ տվեց մեր գրադարանում էլ «Գրքամոլ» գրական ակումբի մասնաճյուղը բացենք, և ասաց, որ հետաքրքրվեմ և նամակ գրեմ «Գրքամոլ» ֆեյսբուքյան էջին:
Հասա տուն և անմիջապես գրեցի:
Նրանք հավանություն տվեցին մեր գաղափարին, բայց ասացին, որ մեր ակումբի համար ուրիշ անուն որոշենք, որպեսզի պահպանվի ինքնատիպությունը:
Էհ, ես էլ համաձայնվեցի ու անցա հետագա քայլերին: Ֆեյսբուքում գրեցի, որ նման բան ենք ուզում անել, և ցանկացողները կարող են անդամագրվել: Արդեն յոթ հոգի ունենք անդամագրված:
Մեզ այս հարցում քաջալերում են նաև մեր քաղաքի ժամանակակից գրողներն ու բանաստեղծները, որոնք նույնպես մասնակցելու են հանդիպումներին:
Մեր թղթակից Հայարփի Բաղդասարյանի և Եվա Խեչոյանի հետ զրույցի ընթացքում որոշեցինք, որ սկզբնական շրջանում շեշտը դնելու ենք ժամանակակից գրականության վրա:
Մի քանի ընկերներ սկսեցին հարցնել, թե առհասարակ ինչ է իրենից ներկայացնում գրական ակումբը: Հիմա ասեմ. գրական ակումբները ստեղծվում են այն նպատակով, որ գրքասեր հասարակություն հավաքվի և քննարկի իրենց կարդացած գրքերը, վերլուծի որոշ կերպարների, հայտնի իր բացասական կամ դրական կարծիքը գրքի մասին: Իսկ հնարավորության դեպքում հրավիրվում են նաև տվյալ գրքի հեղինակները:
Սա, թերևս, լավագույն բանն է, ինչը հարկավոր է գրքասեր երիտասարդներին:
Ի դեպ, մի բան էլ ասեմ. վերջին շրջանում քաղաքը մի նոր շունչ է առել, իսկ միգուցե ես եմ սկսել նկատել: Եսիմ:

«Մանանա» կենտրոնը պարգևատրվել է

Հուզիչ և պարտավորեցնող լուր

«Մանանա» մանկապատանեկան կրթամշակութային կենտրոնը  պարգեւատրվել է Լրատվամիջոցների համահայկական ընկերակցության  պատվոգրով: Պատվոգրիրը «Մանանա» կենտրոնին տրվել է առաջին հերթին Հայաստանի պատանի լրագրողների ցանց ստեղծելու համար: Վերջին առնվազն չորս տարվա ընթացքում կենտրոնը լրագրության, ֆոտոլրագրության ու դոկումենտալ կինոյի գործնական դասընթացներ է անցկացրել հազարից ավելի երիտասարդների համար: Արդյունքում այժմ պատանի լրագրողների ցանցն արդեն միավորում է 14-25 տարեկան ավելի քան ութ հարյուր թղթակիցներ Հայաստանի 10 մարզերի բազմաթիվ քաղաքներից ու գյուղերից, որոնց թիվը շարունակում է աճել:

Քաղաքացիական լրագրությունը պրոֆեսիոնալ լրագրության հետ համադրող այս ցանցի աշխատանքը փորձում է լրացնել երկու մեծ բաց, որն առկա է ներկայիս հայաստանյան մամուլում. նախ  հնարավորություն է տալիս պատանիներին ու երիտասարդներին արտահայտվել իրենց հուզող ամենատարբեր թեմաների վերաբերյալ ու լսելի է դարձնում նրանց կարծիքը, եւ ապա ներկայացնում է երկրի մարզերի, նույնիսկ ամենահեռավոր բնակավայրերի հասարակ մարդկանց կյանքն ու խնդիրները «ներսից»` մարդակենտրոն պատմությունների միջոցով:
Պատանի լրագրողների հոդվածները, լուսանկարներն ու ֆոտոպատմությունները, վավերագրական ֆիլմերն ու վիդեոռեպորտաժները զետեղվում են թե հատուկ այդ նպատակով ստեղծված ու ամենօրյա ռեժիմով թարմացվող կայքում (www.17.am), թե տպագրվում են իրենց իսկ ուժերով հրատարակվող ամսագրում, և թե տրամադրվում են այլ լրատվամիջոցների:

«Մանանա» մանկապատանեկան կրթամշակութային կենտրոնի կողմից պատրաստված պատանի լրագրողները մոտ ապագայում ոչ միայն կհամալրեն Հայաստանյան լրատվամիջոցներում աշխատող լրագրողներ շարքերը, այլեւ հաջողությամբ կարող են թղթակցել սփյուռքի հայկական լրատվամջոցներին։

Nelli Khachatryan

Վերջացավ

Չարազը վերջացավ… Է, ասում եմ չարազը, Նոր տարին: Չնայած չարազի վերջանալն ուղիղ համեմատական է Նոր տարվա ավարտին: Հեռուստացույցով էլ վերսկսել են սերիալներն ու շոու-ծրագրերը:

Հարևանի փոքրիկ տղան անտարբերությամբ է արդեն նայում մեր տոնածառին ու լույսերին: «Բոնբոներկաները» արդեն հերթով շարվել են իրենց տեղերում, ամանորյա սփռոցն էլ անհամբերությամբ սպասում է կրկին իր մուտքին: Խեղճը չգիտի, որ դեռ մի տարի այդպես ծալված մնալու է դարակում: Իսկ այ, մակարոնեղենն ու կարտոֆիլը հաստատ մի լավ ուրախացել են ու վերջին հատիկ տոլմային ու բլինչիկին ամահրանքով են նայում: Իսկ հայելիները տեսնում են հաղթած կամ հաղթված դեմքեր, ավելի ճիշտ քաշեր:

Մանդարինը դադարում է հոգեվիճակ լինել և դառնում ուղղակի միրգ, իսկ եղջերուն ուղղակի կենդանի: Ձյունը դառնում է նյարդայնացնող, իսկ Ձմեռ պապիկները՝ գործազուրկ: Մի խոսքով, ավարտվում է Ամանորը…

Մի րոպե… Շտապեցի… Դուռը ծեծում են… Հայրիկի հորեղբոր թոռներն են: Լավ է, ոչինչ… Ուղղակի թեթև սեղան կդնենք:

anush mkrtchyan

Նաշոկ, թռի՛ շալակս…

Բոլորս էլ ունենք, չէ՞, այնպիսի բարեկամներ, ում գալուն միշտ սպասում ենք ամենաշատը: Դեռ մանկուց միշտ սիրում էի, երբ հորաքրոջս ընտանիքը գալիս էր գյուղ: Եթե անկեղծ, առավել շատ սպասում էի հորաքրոջս որդուն ՝ Հովիկին:

Փոքր ժամանակ ամենասիրածս տեղը աշխարհում Հովի ուսերն էին: Դե, տան փոքր լինելն այդպես է. թռնում էի նրա շալակն, ու Հովիկը համբերատար ինձ ման էր տալիս տնով մեկ: Իսկ ամռանը ինձ նստեցնում էր հեծանիվի առջևում, ու թեև շատ արագ էր քշում, բայց իր հետ երբեք չէի վախենում: Իրականում նա բացի ինձ շալակելուց ուրիշ տաղանդներ էլ ուներ: Լուցկու հատիկներից տուն էր սարքում, ինչ լար գտնում էր, կպցնում էր իրար, ու հոպ, ևս մի ինքնաթիռ, կամ անօդաչու թռչող սարք ու նմանատիպ այլ բաներ:

Բայց հետո մենք մեծացանք, ավելի ճիշտ, ես մեծացա, ու ինձ շալակելն էլ հեշտ գործ չի: Իսկ Հովը գնաց բանակ: Դրանից հետո էլ հեծանիվ էլ չեմ նստել, ու արդեն երկու տարի է, ինչ հորաքրոջս գալուց սպասում եմ, որ ուր որ է՝ Հովը կմտնի ու կասի.

-Նաշոկ, թռի շալակս:

Հա, հա, Նաշոկ: Մենակ նա է ինձ այդպես դիմում, չգիտեմ էլ՝ ինչու: Անկեղծ ասած, չեմ սիրում, որ անունս աղավաղում են, բայց Հովի ասածից չեմ նեղվում, արդեն սովորական է դարձել:

Էս բազմատաղանդ մարդու կյանքում մի հետաքրքիր բան էլ կա: Նա ծնվել է ոչ ավել ոչ պակաս, փետրվարի 29-ին: Հիշում եմ մի անգամ հարցրի.

-Հով, դու չորս տարին մեկ ես մեծանո՞ւմ:

Չէ, փաստորեն մանկական պատկերացումներս սխալ դուրս եկան, ու նա սովորական մարդկանց պես ամեն տարի մեծանում է: Ասեմ ավելին, մեծացել է այնքան, որ արդեն բանակից հետ գալու ժամանակն է:

Այս երկու տարին ավելի արագ անցան, քան մեր հեծանիվը, ավելի արագ, քան նրա ինքնաթիռն էր:

Հուսամ, որ բանակից հետո նա այս տողը չի մոռացել.

-Նաշոկ, թռի շալակս…

zara gevorgyan

Թեթև ապրեք

Հնդկական սերիալները գրավել են բոլորին: Սկզբում «Մերժվածը», հետո` «Ինչ կոչել այս սերը»: Սկզբում ես էլ բոլորի պես մեծ հետաքրքրությամբ նայում էի այդ սերիալները, բայց հիմա… Հիմա արդեն այդ սերիալները ոչ միայն հեռուստատեսությամբ  են, այլ իմ շրջապատում: Մարդկանց մեծ մասը արդեն դիմացինի անուններն է փոխում և նմանեցնում սերիալների դերասաններից որևէ մեկին.

«Վայ, էս ինչ նախանձ երեխա ա, ոնց որ Տապասյան հլնի: Էս մեկն էլ նենց դոդ ա, լրիվ Իչան ա, բա էսի-էսի, լրիվ էն գիժ Քուշին ա»,- ու նմանատիպ շատ արտահայտություններ:
Բա, պատմեմ մի դեպք. հունվարի 1-ին մեր հարևանը գալիս է մեր տուն՝ Նոր տարի շնորհավորելու, ու այդ պահին հեռուստացույցով «Մերժված»-ն է գնում, և հենց այն պահին, որ  բոլորի կողմից «սիրված» մորաքույրը բղավում է Իչայի վրա, հարևանս էլ դիմելով հայրիկիս, ասում է.
-Վայ, Վահե ջան, էս պառավը շատ ա նեղում խեղճ աղջկան,  ընենց եմ ներվայնանում:
Էհ, Նոր տարվա օրո՞վ էլ: Այ, էստեղ են ասել՝ Ռամն ինձ օգնական: Դե, ժողովուրդ ջան, կինո է, էլի, թեթև ապրեք: Մի քայքայեք ձեր նյարդերը սերիալների պատճառով, թե չէ Ռամն էլ, Վռամն էլ չեն կարող օգնել ձեզ: