Եկեք մի քիչ խոսենք գրքերի ու ֆիլմերի տարբերություններից: Հո դեմ չե՞ք…
Ասա,  որ դու էլ ես մտածել հաճախ ֆիլմի ու գրքի հսկայական տարբերության մասին: Իհարկե, մտածած կլինես, նամանավանդ, եթե նույն ֆիլմի գիրքը կարդաս, կամ հակառակը՝ գիրքը կարդաս, հետո ֆիլմը դիտես:
Դրանք իրարից այնքան տարբեր են, ինչքան հանցագործն ու անմեղը:
Եթե սկզբում վերցնում ես մի գիրք, որը քեզ շատ էր դուր եկել հենց առաջին հայացքից՝ կազմից կամ վերնագրից, ու կարդալով ավելի շատ ես հրապուրվում դրանով, ընկնում ես մի հրաշքների աշխարհ, ու անկախ քեզանից ձեռք ես բերում «Ալիսա» մականունը:
Ֆիլմը, օրինակ ես, ընտրում եմ ժանրը նայելով, հետո նայում եմ անոնսը ՝ մտքումս ասելով.  «Ըհըն, դուք ունեք ընդամենը մի քանի վայրկյան ինձ գրավելու համար»: Հետո որոշում եմ՝ դիտե՞մ, թե՞ չարժի:
Գիրքը կարդալու սկզբում, ընթացքում կամ գոնե վերջում մի անգամ նայում ես գրողի կամ գրողների անուն ազգանունները, որ հիշես,  որ երբ հարցնեն՝ ինչ գիրք ես կարդացել, գրողի անունն էլ հետն ասես: Բայց անկեղծ ասա. դու այսքան ժամանակ ֆիլմը դիտելուց առաջ կամ հետո հետաքրքվե՞լ ես, թե ո՞վ էր ռեժիսորը կամ եթե հետաքրքրված էլ լինես, հետո մտապահե՞լ ես, կամ հետաքրքրե՞լ է, թե որ գրքի հիման վրա են էկրանավորել, կամ ով էր այդ գրքի հեղինակը: Մեկը ես՝ չէ, ու երևի ինձ պես շատերը կան:
Ես սիրում եմ ֆիլմեր դիտել, շատ եմ սիրում: Բայց գիտեմ, որ ֆիլմը սահամանափակ աշխարհ է:  Ֆիլմն ինքն է ընտրում հերոսների, տարբեր վայրերի տեսքը, հերոսների հագուստները, սանրվածքը, ժպիտն անգամ և այլն:
Իսկ այ, գի՜րքը…
Գիրք կարդալուց ես ինքս հայտնվում եմ ֆիլմի մեջ, բայց արդեն ես եմ ամեն ինչ պատկերում «զոռ» տալով իմ երևակայությանը: Գույներ, հայացքներ, ամեն մի մանրուքը ես եմ ստեղծում:
Ես ստեղծում եմ մի աշխարհ, որտեղ ապրում են իմ հերոսները:
Սև տառերը սպիտակ թղթի վրա այնքան անգույն են թվում:

Դա ուղղակի թվում է…

Պատրաստվում եմ քննությունների։ Ամեն ինչ պատրաստ է, ես սովորել եմ 90 հարց։ Ընտիր է, շատ լավ կպատասխանեմ։ Մի րոպե… Ահ, էլի էս «աքասիաների շուքը» մնաց։ Մի 4 օր վերցնում եմ գիրքը, ժամերով կարդում, հասկանում եմ, որ երբեք չեմ սիրի էս աքասիաները, դնում եմ մի կողմ ու քնում։ 15 օրվա ընթացքում չկարողացա սովորել այդ բանաստեղծությունը։ Վերջին օրն է ու ես դեռ չեմ սովորել։ Նստեցի, որ սովորեմ, մեկ էլ մայրս եկավ, թե բա՝ հո 90-ի միջից էդ մեկը չի՞ ընկնի։ Գոնե սկսեմ ուրիշների ասածը լսել, դրեցի ու սկսեցի ասմունք լսել: Մեկ էլ էլի հայտնվեց մայրս: Այս անգամ էլ ասաց, որ իզուր չտանջվեմ։ Հազիվ սովորեցի առաջին երկու քառատողը։ Լավ, էլ չեմ սովորում։ 

Եկավ գրականության քննության օրը։ Տանից դուրս գալուց մամյրիկին սպառնացի՝ եթե էդ անգիրն ընկած լինի, մինչև գալս տնից գնա։
Դե, ես արդեն դպրոցում եմ։
-Առաջին երեք համարձակները,- ասաց իմ շատ սիրելի ընկեր Խաչատրյանը։

Վստահ քայլեցի, առանց վախենալու ու մտածելու։
-Մենակ էն աքասիաները չընկնի,- բոլորը ծիծաղեցին, բայց ես գիտեմ իմ գլխի գալիքը։

Հիմա ես քաշել եմ տոմսը ու սփրթնել։

-Կլինի՞ ես հինգ հատ տոմս պատասխանեմ։
Էլ չկարողացա ինձ զսպել ու սկսեցի լացել, որովհետև այդքան չարչարանքս մի բանաստեղծության պատճառով ջուրն ընկավ։ Չէի մտածում էն մյուս հարցերի մասին, ոովհետև անգիր գիտեմ բոլոր հարցերն իրենց վերլուծությամբ։ Աստված ջան, այդքա՞ն էլ անբախտ։ Դուրս եկա քննությունից ու զանգեցի մայրիկիս, զգուշացրեցի, որ տնից գնա։

Հիմա ես մտածում եմ, եթե ինձ ակացիաներ նվիրեն, կտամ նվիրողի գլխին։
Է՜, Միսաք Մեծարենց… Բա դա անելու բան է՞ր։ 20 ստացա, բայց այդ անգիրը երբեք չեմ կարդա։
Ժողովուրդ, վերջ տվեք լոտոներին ու քննությանը պատրաստվեք:

Լուսանկարը՝ Սերյոժա Առաքելյանի

Անունը երևի թե անսովոր է։ Թրաքամի` այսինքն, թրի պես կտրող քամի։ Անունը առաջացել է ուժեղ քամու պատճառով, որը համեմատել են սուր կտրող թրի հետ։ Մի խոսքով, Թրաքամին Տավուշի մարզի սարերից մեկի անունն է, բաղանիսցի տատիկ-պապիկներն իրենց թոռների հետ մի քանի ամսով գնում են անասուններին պահելու: Սարերում խոտն առատ ու հյութեղ է, ուստի կաթի յուղայնությունն ավելի բարձր է։

Լուսանկարը՝ Սերյոժա Առաքելյանի

Սար գնալու ժամանակներն են: Իսկ այնտեղ կյանքը հարյուրամյակներով չի փոխվում՝ առանց էլեկտրականության: Վայր, որտեղ երեկոները վառվում են մոմեր ու լամպեր, համակարգչի փոխարեն ռադիոն է, իսկ հեռախոսով աշխարհի հետ կապնվելու վայրերը հաշվված են՝ բլրի վրա, ոլորանի կաղնի ծառի տակ և նստարանի մոտ:

Լուսանկարը՝ Սերյոժա Առաքելյանի

Յուրաքանչյուր մարդ իր կյանքում երբևէ ինչ-որ վախ է ապրում, և դա բնական է: Ֆոբիա բառը ունի լատինական ծագում և թարգմանաբար նշանակում է` վախ: Բայց ֆոբիան վախի ավելի սրված և հաճախ նաև հոգեական խանգարման հանգեցնող վիճակն է: Ֆոբիաներով տառապող մարդիկ որոշ իրավիճակներում կորցնում են ինքնատիրապետումը:
Այսօր եթե նույնիսկ աշխարհի վրա մեկ մարդ է տառապում ինչ-որ վախով, միանգամից հորինում են նրա մասնագիտական տերմինը:

Օրինակ, գոյություն ունի վախ անհաջողությունից` ստիխիֆոբիա, վախ սեփական արտաքինից` դիսմորֆոֆոբիա, ընթերցածի իմաստը չընկալելուց վախ` ակրիբոֆոբիա, վախ վախենալուց`  քաունթերֆոբիա, վախ Հռոմի Պապից` պապաֆոբիա ու այլ նման անհեթեթ վախեր, որոնց անունները դժվար է մտապահել, չնայած դրանցով տառապողների համար դժվար թե դրանք անհեթեթ թվան:
Ես ուշաթափվելու աստիճան վախենում եմ օձերից, վախենում եմ նրանց մասին պատկերացնելիս անգամ, գրքի մեջ կամ հեռուստացույցով տեսնելիս:
Ամենատարածված վախերն են` վախը փակ տարածությունից, ատամնաբույժներից ու սարդերից:
Ամեն դեպքում որքան էլ տարբեր մարդկանց տարօրինակ վախերը կարող են մեզ ծիծաղելի թվալ, իրականում պետք է հարգանքով վերաբերվել, որովհետև դրանք իսկապես դժվար է հաղթահարել, եթե իհարկե, այն վախ է, այլ ոչ թե ֆոբիա:

Ես իմ բոլոր կատակասեր ընկերներին նախապես զգուշացրել եմ, որ ոչ մի դեպքում չհամարձակվեն իմ հետ չար կատակներ անել օձերի հետ կապված ու, բախտի բերմամբ, մինչև այսօր հետևում են ասածիս: