Միջազգային համագործակցություն խորագրի արխիվներ

Կոպենհագեն, Դանիա

«Ալբատրոս» թատրոնը

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Շվեդիայի հարավում` Հալլանդի Տուկալինյա բնակավայրում է գտնվում սովորական մի թատրոն: Սովորականն այսքանով ավարտվում է:

Ռոբերտ Յակոբսոնը և նրա կինը` Օսսան, հիմնադրել են «Ալբատրոս» թատրոնը շատ տարիներ առաջ:

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Թատրոնը գործում է վաղուց լքված դպրոցի շենքում` շրջապատված խիտ անտառներով ու լճակներով, հեռու բնակավայրերից:

Երբ մտնում ես ներս, այստեղ էլ, ինչպես ընդունված է շվեդական ընտանիքներում, կոշիկներդ պետք է հանես, ուստի արտահայտությունը, թե թատրոնն սկսում է հանդերձարանից, «Ալբատրոսում» ուղղակի իմաստ ունի, երբ տեսնում ես դռան առաջ անփույթ շարված մի քանի տասնյակ կոշիկներ:

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Եվ երկրորդ թևավոր խոսքը այստեղ նույնպես ուղղակի է. ապրել թատրոնով: Բազմաթիվ փորձասենյակների կողքին ննջասենյակներ կան, կարծեմ քսանը: Հենց այս օրերին Իտալիայից մի երիտասարդական թատերախումբ է ապրում և նոր ներկայացման փորձերն անում «Ալբատրոսում»: Իտալիայում շոգ է, աշխատել չի ստացվում: Ռոբերտը հրավիրել է Շվեդիա: Ի դեպ, անընդհատ ֆինանսական միջոցներ փնտրող թատերախումբը կեցության համար գումար չի վերցնում իտալացիներից, առհասարակ բոլոր այն արվեստագետներից, ովքեր գալիս են արվեստ արարելու:

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

«Ալբատրոսի» ներկայացումներն էլ անսովոր են. ներկայացումը կարող է ընթանալ թե դահլիճում, թե փողոցում, որտեղ ասեք: Դա երևի էական չէ: Հյուրախաղերով հանդես են եկել ավելի քան քսաներեք երկրներում, և թեև ներկայացումները շվեդերեն են, բայց հասկանալի են բոլորին:

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Ռոբերտն ու Օսսան իրենք են ընտրում թեման, գրում սցենարը, պատրաստում դեկորացիաները, նկարչական ձևավորումները, փնտրում գտնում հենց այդ ժամանակի իրեր, հագուստ, իսկ թե ինչքան գրականություն են ընթերցում ժամանակաշրջանի մասին, որն ուզում են ներկայացնել, կպատկերացնեք, երբ տեսնեք այն գրականությունը, երաժշտությունը, արվեստագետների գործերը, որոնք ապրել են հենց այդ ժամանակ: Օրինակ, մի քանի սրահներով անցնելիս թվում էր հեղափոխական Ռուսաստանում ենք 1917-ին, Լեհաստանի հրեական Գետտոյում, Կոնգոյում…

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Իսկ աշնանը Ռոբորտ Յակոբսոնը եկել էր Հայաստան` ծանոթանալու իր անվանակցի` դերասան Ռոբերտ Հակոբյանի հետ, հրավիրելու Շվեդիա միասին ներկայացում անելու` երկու Ռոբերտ Յակոբսոն կամ երկու Ռոբերտ Հակոբյան Հայոց Ցեղասպանության մասին:

-Մեր ներկայացումները ստանդարտ պիեսներ չեն, էլեգանտ ու գեղեցիկ,- բացատրում է Ռոբերտը,- տարեցտարի մեր համոզմունքների փոփոխվելուն զուգահեռ կարող ենք ամեն բան փոփոխել: Բայց կարող ենք նաև մեր խաղացանկից չհանել մի բան, որը շատ ենք սիրում: Օրինակ, մեկը խաղում ենք արդեն քսան տարի:

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Երբ շրջում ես «Ալբատրոսի» սրահներով, մի պահ մոռանում ես, որ փորձարարական թատրոնի շենքում ես: Նկարները, կոլաժները, արձանիկները քեզ տանում են մեկ Բելառուս, մեկ Ռուսաստան, մեկ Աֆրիկա, մեկ Լեհաստան… Այստեղ գործում է նաև մշտական ցուցահանդես արևելաեվրոպական ու Աֆրիկայի արվեստի ցուցանմուշներով:

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Դե իսկ «Ալբատրոսի» հետ մեր հանդիպումը պատահական չէ: Հալլանդ երկրամասի աջակցությամբ նրանք ներկայացումներ են անում դպրոցականների համար ևս: Անցնում եք Աֆրիկայի մասին, եկեք ուրեմն ներկայացում պատրաստենք: Ասենք, մեծ ձկան մասին, որն ապրում է Աֆրիկայում: Աշակերտների հետ ուսումնասիրում են թե երաժշտությունը, թե առհասարակ կյանքը, կենցաղը, խնդիրները, երեխաները իրենք էլ խաղում են դերերը, և դասագրքի չոր տվյալներն ու փաստերը դուրս են գալիս էջերից, կենդանանում:

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Դե այդքանից հետո փորձիր չհիշել ու չհասկանալ, թե ինչի մասին էր դասդ: Դպրոցական ներկայացումները նաև նկարահանվում են, ցուցադրվում հաջորդ տարիներին ևս: Արդեն քսան տարի այս գործընթացը «Ալբատրոսի» կարևոր ուղղություններից մեկն է:

«Ալբատրոսն» իսկապես անսովոր թատրոն է:

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

«Յոթերորդ կնիքը», Հովս Հալլար, Շվեդիա

«-Ո՞վ ես դու:

-Ես Մահն եմ:

-Եկել ես իմ հետևի՞ց:

-Ես արդեն վաղուց եմ քեզ հետևում»:

Վախեցա՞ք: Սա Մահվան ու ասպետ Անտոնիուս Բլոկի երկխոսությունն է Ինգմար Բերգմանի «Յոթերորդ կնիքը» ֆիլմից: Ֆիլմ, որի նկարահանումից անցել է 62 տարի, և կինոն բաժանել մինչ այս ֆիլմը և այս ֆիլմից հետո հաշվարկման:

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Մենք հիմա նույն ծովածոցում ենք` Շվեդիայի հարավում` Հովս Հալլարում: Հուլիս ամիսն է: Ճիշտ այս ժամանակ սկսեցին ֆիլմի նկարահանումներն այստեղ, տևեցին երկու ամիս: Հենց այս ծովափին են նկարահանվել ֆիլմի ամենակարևոր տեսարանները` Մահվան հանդիպումը Ասպետի հետ, շախմատ խաղալու տեսարանները, սկիզբն ու ֆիլմի ավարտը:

Մեր ուղեկցուհին` Բերգմանի վերջին ներկայացումներում խաղացած դերասանուհի Մարիա Էրիկսոնը, նույն քարափին արտաբերում է ֆիլմի այս հատվածը.

-Ո՞վ ես դու, ինչու՞ ես այստեղ…

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Քայլում ենք քարափի դժվար հաղթահարելի այս հատվածներով, պատկերացնում, թե ինչպես էր նկարահանող խումբն իջեցնում հարյուր կիլոգրամանոց տեսախցիկը, մեծ վարպետի հետ քննարկում ամեն տեսարանը, խոշոր պլանները, կրկնում յուրաքանչյուր դրվագն էլի ու էլի…

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Հարցն ասես մեզ էլ է ուղղված.

-Ո՞վ ես դու, ինչո՞ւ ես այստեղ…

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյանի

Լուսանկարը` Դիանա Շահբազյան

Անպայման փնտրեք ու դիտեք Բերգմանի «Յոթերորդ կնիքը», մենք դեռ խոսելու շատ բան ունենք:

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Մամուլի ազատությունը և մեդիա սպառողը

Մայիսի 3-ին մեր ինքնաթիռը վայրէջք կատարեց Զվարթնոց օդանավակայանում, և այդտեղ ավարտվեց մեր Սլովակիայի հագեցած մեկ շաբաթը։ Շաբաթ, որի ամբողջ ընթացքը նվիրված էր մեդիայի ազատության և մեդիագրագիտության խնդիրներին։ Եվ շաբաթ, որը մեզ համար ավարտվեց մայիսի 3-ին՝ մամուլի ազատության միջազգային օրը։

Ծրագրի ընթացքում կատարված քննարկումները, հետազոտական աշխատանքները բոլորիս ապացուցեցին, որ մամուլը շատ եզակի դեպքերում է իր իրական նպատակներին ծառայում, դա է՝ ճշմարտացի, անկախ և ոչ միակողմանի լրատվության տարածումը։ Բայց ավաղ, ներկա իրականության մեջ մեդիան ավելի հաճախ հանդես է գալիս որպես գործիք անհատների ձեռքերում, միջոց՝ մեծաքանակ դիտումների հաշվին գումար աշխատելու համար։ Այսօր գերակշռում են ոչ պրոֆեսիոնալ լրագրողները, որոնց գլխավոր նպատակը ավելի գրավիչ դեղին լրատվություն ստեղծելն է, իսկ պրոֆեսիոնալները դառնում են ամենատարբեր մանիպուլյացիոն եղանակներ կիրառելու վարպետներ։ Հեռուստաընկերություններից, հայտնի լրատվական կայքերից շատերը քաղաքական գործիչների են պատկանում, մի մասն էլ տարբեր կազմակերպությունների կողմից են ֆինանսավորվում, ինչը բերում է անկախ մամուլի իսպառ վերացմանը։

Չնայած նրան, որ Հայաստանում մինչ օրս լրատվության գլխավոր աղբյուրը, ըստ վիճակագրության, հեռուստատեսությունն է, Հեղափոխությունից հետո հեռուստատեսության նկատմամբ վստահությունը նվազեց, և ավելի առաջատար դիրքեր սկսեցին գրավել սոցիալական ցանցերը և էլեկտրոնային մեդիան։

Սլովակիայում իրականացրած հետազոտությունների արդյունքում մեր թիմը եկավ այն եզրահանգման, որ հայ ընթերցողների մեծամասնությունը աղմկալի վերնագրերով է առաջնորդվում՝ առանց խորանալու նյութի բովանդակության մեջ։ Այդ պատճառով սոցիալական ցանցերում կեղծ, վիրուսային նյութերը լույսի արագությամբ են տարածվում։ Ըստ իս, Հայաստանում տեղի ունեցած քաղաքական իրողություններից շատերը նույնպես այս կեղծ նյութերի արագ տարածման արդյունքն են։ Ինչքան հաճախ ենք մեր մամուլում հանդիպում «դուխով», «թավշյա հեղափոխություն», «շոկ», «աննախադեպ» և այլ նման վիրուսային բառերին, սրանք բոլորը միտված են նյութին ավելի ազդեցիկ երանգ հաղորդելուն։

Բայց այս ամենի մեջ շատ ավելի աղետալի է լրատվությունը կասկածի տակ չդնող ընթերցողը։ Հասարակությունը սիրում է ամեն ինչ սկուտեղի վրա ստանալ և երբեք չի ցանկանում լրացուցիչ ջանքեր գործադրել։ Օրինակ՝ քանի՞ անգամ եք ձեր սոցիալական ցանցերում կարդացած նյութի ճշմարտացիությունը փորձել ստուգել։ Կարծում եմ՝ ոչ այնքան հաճախ, ինչքան անհրաժեշտ է։

Լրատվությունը սխալ ընկալելու, այն ֆիլտրելու և անբովանդակ նյութերը տարածելու խնդիրների հիմքը բոլոր երկրներում էլ մեդիագրագիտության պակասն է։

Մեր օրերում շատ կարևոր է ճիշտ, գրագետ ընթերցողներ կրթելը։ Բայց ավաղ, այս խնդիրը մեր կառավարությունը նույնպես չի դիտարկում՝ առհասարակ չգնահատելով մանկապատանեկան մամուլի դերն ու արժեքը։ Վատ ընթերցողը երբեք լավ մամուլ չի պահանջի։ Կարծում եմ սա ձեռնտու է բոլոր այն իշխանություններին, որոնք ձգտում են բթացնել մարդկանց ուղեղները` հաղորդելով միայն այն ինֆորմացիան, որն իրենց է անհրաժեշտ։ Այդպես վարվել են միշտ և շարունակում են վարվել։

Հուսով եմ, որ մենք կունենանք գիտակից ապագա սերունդ, որը չի արժեզրկի մամուլը և այդ ոլորտի նվիրյալներին, իսկ մամուլի ազատության օրը ուղղակի օրացուցային օր չի լինի։

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

MEDIA BEHIND THE SCENES, ՍԼՈՎԱԿԻԱ, ՕՐ 7-ՐԴ

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Ուղիղ մեկ շաբաթ ամեն օր քնած էի մնում ու նախաճաշում  այն ժամանակ, երբ ճաշարանը գրեթե դատարկ էր։ Իսկ այսօր անկախ ինձանից շուտ արթնացա, ենթագիտակցորեն հասկանալով, որ գնալու ժամանակն է։

Օրը սկսեց Նավիդի և Ալիի հետ նախաճաշելով: Նրանք  մեր հարևան Իրանից են, բայց այժմ Գերմանիայում են ապրում։ Գերմանիայում ապրելով հանդերձ, նրանք իրենց արմատներից եկած արևելյան համն ու հոտը չէին կորցրել, և հենց դա էր երևի պատճառը, որ նրանց  շատ սիրեցի։ Նախաճաշից հետո նրանց մեկնելու ժամանակն էր։ Բոլորիս գրկեցին, խոստանալով, որ շուտով կհանդիպենք Հայաստանում։

Լուսանկարը` Զարինե Կիրակոսյանի

Լուսանկարը` Զարինե Կիրակոսյանի

09։00 հավաքվեցինք սեմինարների համար նախատեսված սենյակում՝  մեկ շաբաթվա ամբողջ աշխատանքը ամփոփելու համար։ Յուրաքանչյուրս մեր թիմով պետք է ցուցադրություն ներկայացներ։ Մեր թեման մեդիագրագիտությունն ու քննադատական մտածողությունն էր։ Ցուցադրության միջոցով փորձեցինք ցույց տալ, թե ինչպես կարող է մեդիագրագիտության պակասը անդրադառնալ յուրաքանչյուր անձի վրա, հատկապես կարևորելով երեխաների մեդիագրագետ լինելը և անհրաժեշտ կրթության ապահովումը։ Մնացած թիմերից ինձ համար ավելի շատ տպավորիչ էր  Իտալիայի ներկայացուցիչներից մեկի աշխատանքը, ով միավորել էր իր երկու մասնագիտությունները՝ լրագրությունը և լեզվաբանությունը։ Մի հոդվածի օրինակով նա ցույց տվեց, թե ինչպես կարող են մարդիկ լեզվաբանորեն սխալ կառուցված նախադասությունները այլ կերպ ընկալել, և ինչպես են ազդում մարդկանց վրա հուզական բառերը։

Լուսանկարը` Զարինե Կիրակոսյանի

Լուսանկարը` Զարինե Կիրակոսյանի

Այս շաբաթվա ընթացքում հասցրեցինք «Գաղտնի ընկեր» էլ խաղալ։ Ես լիտվացի Տոմայի գաղտնի ընկերն էի, ում անկողնու վրա երեկ քաղցրավենիք էի հասցրել թողնել։ Բայց ինքս գաղտնի ընկերոջից դեռ ոչինչ չէի ստացել և անհամբեր սպասում էի դրան։ Բոլոր թիմերի աշխատանքները ներկայացնելուց հետո սկսեցինք պարզել, թե ով ում գաղտնի ընկերն է։ Մեկը աչքերը փակած կանգնում էր շրջանի կենտրոնում, իսկ նրա գաղտնի ընկերը՝ մեջքի հետևում։ Հասավ իմ հերթը, կանգնեցի, և մի քանի վայրկյան հետո մեջքիս հետևում ծանոթ ձայն լսեցի, դա Յանն էր։ Յանի հետ արդեն հասցրել էի ընկերանալ, դե հասկանում եք, երկուսս էլ նույն հեռուստասերիալի սիրահարներ ենք, ինչպես կարող էինք չընկերանալ։

Լուսանկարը` Զարինե Կիրակոսյանի

Լուսանկարը` Զարինե Կիրակոսյանի

Նվերս ստացա, և գնացինք ընթրելու։ Այսօրվա ընթրիքը նման չէր մնացած ընթրիքներին, որովհետև այն վերջինն էր Սլովակիայում։ Բակում հարազատ հայկական խորովածի հոտ էր ընկել, ինչը ավելի էր ախորժակ գրգռում: Ինչ խոսք, այն, ինչ համտեսեցինք,  հայկականին երբեք չի հասնի։

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Ընթրիքից հետո դեռ երկար զրուցեցինք, երգեցինք, ու եկավ մեր գնալու ժամանակը։

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Հիմնականում նման պահերին նորմալ մարդիկ տխրում են, բայց ես այսօր տխուր չեմ, որովհետև ինչ-որ ներքին ձայն ինձ հուշում է, որ մենք դեռ հանդիպելու ենք․․․

Դե լավ, ես գնացի, մեզ դեռ Վիեննայում էլ են արկածներ սպասվում․․․

Լուսանկարը` Զարինե Կիրակոսյանի

Լուսանկարը` Զարինե Կիրակոսյանի

Media Behind the Scenes, Սլովակիա, օր 6-րդ

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Մեր թրեյնինգի վեցերորդ օրը սկսվեց շատ բարձր տրամադրությամբ։ Պատրաստվում էինք գնալ Կոշիցե, որը մեծությամբ երկրորդ քաղաքն է Սլովակիայում։ Ոգևորությունը նկատվում էր բոլորի մոտ, որովհետև 5 օր շարունակ լինելով սարերի ու գեղեցիկ բնության գրկում, մի տեսակ հաճելի էր նորից տեսնել քաղաքը՝ լի մարդկանցով ու խանութներով։ Եվ այսպես, նախաճաշից հետո բոլորս արդեն ավտոբուսի մեջ ենք՝ պատրաստ մեզ սպասվող փոքրիկ ճամփորդությանը։

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Մոտ մեկուկես ժամ տևող ճանապարհը ավարտեցինք Կոշիցե քաղաքի կենտրոնում։ Սկզբում պետք է մի փոքր շրջեինք։ Այդ կարճ ժամանակում հասցրեցինք նկատել, որ քաղաքը շատ գրավիչ ու գեղեցիկ է։ Շրջելուց հետո գնացինք տեղական հեռուստաընկերություն, որտեղ տեղակայված էին նաև ռադիոկայան և խմբագրություն։ Այնտեղ աշխատակիցներից մեկը մեզ ծանոթացրեց իր աշխատավայրի հետ։ Թեև հեռուստաընկերությունը բավականին փոքր էր, այն շատ հարմարավետ ու ժամանակակից տեսք ուներ։

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Երբ բոլոր խմբերը արդեն հեռուստաընկերության աշխատանքին ծանոթացել էին, կարող էինք արդեն քաղաքին ծանոթանալ։ Բաժանվեցինք տարբեր խմբերի և սկսեցինք շրջել։ Քաղաքի կենտրոնում մի շատ գեղեցիկ ու գոթական ոճով կառուցված տաճար կար, որը յուրահատուկ զարդ էր հանդիսանում Կոշիցեի համար։ Մի բան, որ ինձ հատկապես գրավում էր այդ քաղաքում սալահատակված փողոցներն էին, իրենց բազմազան գույներով։

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

 

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Մի քանի ժամ հետո բոլորս հավաքվել էինք պայմանավորված վայրում, որ հետ վերադառնայինք Ստառա Լեսնա։ Զարմանալիորեն հասանք ավտոբուսին հենց այն պահին, երբ սկսվեց հորդառատ անձրևը, որը հատուկ է այս տարածաշրջանին։

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Մի խոսքով, զբաղված և հաճելի օրը ավարտվեց ընկերական հանգիստ ու ջերմ մթնոլորտում՝ զրուցելով, խաղեր խաղալով ու ֆիլմ դիտելով։

Media Behind the Scenes, Սլովակիա, օր 5-րդ

Մեդիան կադրից դուրս, կամ ամբողջ Եվրոպան ափի մեջ։

Լուսանկարը` Մարիամ Բարսեղյանի

Լուսանկարը` Մարիամ Բարսեղյանի

Օրն սկսվեց Սլովակիայի` Ալպերին բնորոշ գարնանային մառախուղով։ Արդեն հարազատ դարձած մարդկանց հետ նախաճաշելուց հետո ժամանակն էր շարունակել բացահայտումները մեդիայի անծայրածիր աշխարհում։

Դենիսան՝ այս հրաշալի գաղափարն իրագործողներից մեկը, ինչպես միշտ որոշել էր օրը սկսել խաղով, որի միջոցով մենք բավականին հետաքրքիր փաստեր իմացանք մասնակից երկրների մասին հենց բնակչի աչքերով։ Օրինակ՝ Բոսնիայից ժամանած Ինդիրան կես կատակ և կես լուրջ պատմեց, որ Բոսնիայում ապրելը իսկական մարտահրավեր է, ֆինանսական խնդիրների և որոշ անհանդուրժողականության առկայության պատճառով, իսկ լիտվացի Տոման առիթը բաց չթողեց հպարտանալու Լիտվայի վայ-ֆայ ցանցով, որն ամենաարագագործն է աշխարհում։ Իսկ խաղին հաջորդեց երբևէ ամենահաջողված դասախոսություններից մեկը։

Լուսանկարը` Մարիամ Բարսեղյանի

Լուսանկարը` Մարիամ Բարսեղյանի

Մառախլապատ Ալբիոնից ժամանած Ուայսը չթողեց մեզ ձանձրանալ մառախլապատ եղանակին և բացահայտեց մեզ համար գրագետ լրագրող լինելու գաղտնիքները։ Պարզվում է, որ տեղեկատվություն գտնելը և դրա ճշմարտացիությունը ստուգելը այնքան էլ դժվար չէ, եթե իրոք գիտես, թե ինչ պետք է անել։ Իսկ տեղեկատվություն ստանալը գրագետ լրագրողի համար պարզապես նորություններին հետևելը չէ, այլ նորություններ գտնելը և դրանց ճշմարտացիության մեջ համոզվելը։ Ուայսի սովորեցրած կարևոր հմտությունները գործնականում կիրառելու ցանկությունը  շատ մեծ էր բոլորիս մոտ, դրա համար որոշեցինք մարտահրավեր նետել ինքներս մեզ։

Լուսանկարը` Մարիամ Բարսեղյանի

Լուսանկարը` Մարիամ Բարսեղյանի

Մասնակիցներս բաժանվեցինք խմբերի` կատարելու միևնույն առաջադրանքը։ Մենք պետք է գտնեինք տեղեկատվություն մեդիա աշխարհում և մեր նոր հմտությունների միջոցով ստուգեինք դրանց ճշմարտացի լինելը։ Իմ խմբի հետ գտանք բավականին հետաքրքիր վերնագրով մի նյութ, որը պատմում էր, թե ինչպես է մի տղա սպանել հարևանուհուն շարունակաբար իրեն հարցնելու համար, թե արդյոք ինքը չի՞ ուզում ամուսնանալ։ Նյութը բացի պատմությունից, ուներ նաև երկու նկար համացանցում։

Լուսանկարը` Մարիամ Բարսեղյանի

Լուսանկարը` Մարիամ Բարսեղյանի

Մեր ձեռք բերած նոր հմտությունների միջոցով պարզեցինք, որ իրականում պատմությունը չափազանց աղավաղված է, իսկ նկարներից մեկը, որում պատկերված էր, այսպես կոչված մարդասպանը, իրականում որևէ կապ չունի նյութի հետ։ Մյուս նկարը, որում դիակ էր պատկերված, իրականում ոչ կապ ուներ նյութի հետ, ոչ էլ մյուս նկարի։

Լուսանկարը` Մարիամ Բարսեղյանի

Լուսանկարը` Մարիամ Բարսեղյանի

Այս մարտահրավերը մեզ ևս մեկ անգամ ապացուցեց, որ ամեն ինչ, ինչ ցույց է տալիս մեդիան, ոչ միշտ է համապատասխանում իրականությանը, իսկ քսանմեկերորդ դարի մարդու համար ամենակարևոր բաներից մեկը մեդիագրագիտությունն է։ Ցավոք, կեղծ լուրերով այսօր տագնապալի չափով հեղեղված է հայկական մեդիադաշտը, և մեդիագրագետ լինելը դարձել է օրվա հրամայական:

Լուսանկարը` Մարիամ Բարսեղյանի

Լուսանկարը` Մարիամ Բարսեղյանի

Օրը հագեցած էր կարևոր գիտելիքներով, բայց քանի որ երկար էինք աշխատել, ժամանակն էր հագեցնել նաև մեր քաղցը։ Սեղանի շուրջ տիրում էր ջերմ ու հարազատ մթնոլորտ։ Անվերջ կատակներ, բացահայտումներ մեկս մյուսի մշակույթի մասին և բազմաթիվ հետաքրքիր գաղափարներ։ Քննարկումների արդյունքում այնքան ընդհանրություններ բացահայտեցինք մեզ հետ կողք կողքի ապրող ժողովուրդների մասին, որ թվում է, թե Եվրոպան այնքան փոքր է, որ կարող է տեղավորվել անգամ մարդու ափի մեջ։

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Media Behind the Scenes, Սլովակիա, օր 4-րդ

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Օրը սկսեցինք մեկ ժամ ուշ, քանի որ կիրակի էր: Նախաճաշից հետո սկսեց Մարտինի դասընթացը։ Այն կապված էր լուրերը վերլուծելու և դրանց թաքնված իմաստները գտնելու հետ։ Նաև խոսվեց, թե ինչքան կարևոր է քննադատական մտածելակերպը, քանի որ միշտ չէ, որ հեղինակավոր լրատվական միջոցները միշտ օբյեկտիվ են ներկայացնում իրավիճակներն ու փաստերը։ Բերվեցին բազմաթիվ օրինակներ, երբ օրինակ, նույն լուսանկարը, տարբեր անկյուններից ցույց տալիս, արտահայտում է միանգամայն իրար հակասող մտքեր ու տեսարաններ։

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Սեմինարից հետո ազգային խմբերով փորձեցինք վերլուծել մեր մեդիան, լրագրողների ոչ պրոֆեսիոնալ մոտեցումը և մեր հայրենակիցների մեդիա գրագիտության աստիճանը։ Հանդես եկանք կարճ պրեզենտացիաներով, ներկայացրինք հեղափոխության ընթացքում լրագրողների, լրատվական կայքերի ոչ պրոֆեսիոնալ մոտեցումը։ Եղան բազմաթիվ քննարկումներ, և հասկացանք, որ բոլորս էլ ունենք գրեթե նույն խնդիրները։

Հետո հերթը «եվրոպական միֆերինն էր»։ Դենիսայի գլխավորությամբ սկսվեց ակտիվ քննարկումների շարքը, որի ընթացքում ներկայացրինք մեր երկրների (ավելի ճիշտ, հասարակության) վերաբերմունքը Եվրոպական միությանը և դրա շուրջ պտտվող լեգենդները։ Ի դեպ, միայն Հայաստանն էր, որ ոչ ԵՄ անդամ էր, ոչ ԵՄ անդամ դառնալու թեկնածու, և միայն մենք էինք, որ ներկայացնում էինք մեր տարածաշրջանը (մի տեսակ հպարտ էինք)։ Քանի որ ԵՄ-ն նախ և առաջ տնտեսական միություն է, իսկ ես՝ տնտեսագետ, ապա ինչ էր մնում, քան հավեսով քննարկում կազմակերպելը։ Ներկայացրի Հայաստանի իրավիճակը, ԵԱՏՄ-ՀՀ-ԵՄ բարդ հարաբերությունները։
Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Նաև ներկայացրինք, որ մենք, բարեբախտաբար, չափից շատ եվրոպամետ, ռուսամետ կամ ամերիակամետ չենք։ Քննարկեցինք նաև brexit-ը, ԵՄ միգրացիոն ճգնաժամերը։ Հետաքրքիր ու լուրջ քննարկումից հետո մեզ սպասում էր ընթրիքը։ Մոռացա նշել, որ դեռ կեսօրից փորձում էի ֆիլմ ներբեռնել (Rope, 1948): Կզարմանաք՝ ի՞նչ կապ ուներ ֆիլմը էս ամենի հետ։ Երբ Մարտինը ներկայացնում էր սիմվոլիկայի դասընթացը, նշեց մի քանի ֆիլմեր, դրանց շարքում հենց Rope-ն էր։ Մեզ շատ հետաքրքրեց, և որոշեցինք երեկոյան դիտել։

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Ընթրիքից հետո հանգստի ժամ է, ու ես հենց հիմա գրում եմ այս նյութը։ Դե ինչ, արդեն ժամանակ չմնաց, գնամ ֆիլմը դիտելու, դուք էլ գնացեք կիրակի երեկոն վայելելու։

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Media Behind the Scenes, Սլովակիա, օր 3

Լուսանկարը` Զարինե Կիրակոսյանի

Լուսանկարը` Զարինե Կիրակոսյանի

08։00

-Դավ, Մարիամը ուշացավ, աչքիս քնած ա մնացել, սոված ա մնալու:

-Հա, հա, արագ  գրի, տես չի պատասխանում` գնամ կանչեմ:

Ինչ եմ ուզում ասել. միջմշակութային միջոցառումներին նվիրված օրը սկսեցինք մեր մշակույթին բնորոշ երկու դրսևորմամբ՝ հոգատարություն, ջերմություն և ուշանալ։ Բայց լավ, սկսեմ սկզբից:

09։10

Օրը սկսվեց լեռնագնացությամբ, գնացքով ուղևորվեցինք Տատրայի լեռներ, ի դեպ ասեմ, որ Սլովակիայում այս լեռները ունեն այն նույն նշանակությունը, ինչ Արարատ լեռը մեզ համար։ Չգիտեմ, հիշո՞ւմ եք, թե՞ չէ, բայց էս ամեն ինչը տեղի է ունենում Սլովակիայի փոքր ու հեռավոր գյուղերից մեկում, դե, իհարկե, հեռավոր գյուղ ասելով նկատի չունեմ քաղաքակրթությունից կտրված, բայց  աշխարհագրական առումով բավականին անհասանելի  տեղում։ Հա, ինչու եմ սա ասում: Տատրայի ստորոտ հասնելու համար, մինչև գնացք նստելը  մենք պիտի մեքենայով գնայինք հասնեինք գնացքի կայարան։ Մեքենա ասելով էլ նկատի ունեմ մեր երթուղային տրանսպորտին շատ նման գազել:

Լուսանկարը` Զարինե Կիրակոսյանի

Լուսանկարը` Զարինե Կիրակոսյանի

Ամեն ինչ շատ նման էր մեր իրականությանը. վարորդը վատ տրամադրություն ուներ ու արագ էր քշում: Միակ տարբերությունն այն էր, որ պատրաստ էր 50 հոգանոց խմբին տաս-տաս խմբերով տանել, բայց մի հոգի ավել չէր վերցնի: Դե իհարկե այդ ընթացքում մեր հայերի խումբը հասցրեց մտովի այդ հիսուն հոգուն կոմպակտ տեղավորել  մեքենայի մեջ, բայց ի՞նչ կարիք կար հայկական վատ փորձի փոխանակում անել։

Լուսանկարը` Զարինե Կիրակոսյանի

Լուսանկարը` Զարինե Կիրակոսյանի

10։00-14։00

Վերջապես բոլորիս տեղափոխեցին կայարան, նստեցինք գնացք ու ուղևորվեցինք Տատրայի ստորոտ: Իրականում եթե բոլորիդ անձամբ չեմ կարող տանել ու ցույց տալ Սլովակիայի անտառներն ու բնությունը, ավելի լավ է չպատմեմ դրա գեղեցկությունից, ուղղակի կասեմ, որ եթե մի օր գնաք Սլովակիա, անպայման գնացեք  Տատրա։ Մոտ երեք ժամ անտառը, լճերը, մաքուր օդն ու ձմեռվանից մնացած վերջին ձյունը վայելելուց հետո իջանք ու նորից ուղևորվեցինք Ստարա Լեսնա։

Լուսանկարը` Զարինե Կիրակոսյանի

Լուսանկարը` Զարինե Կիրակոսյանի

15։00

Էլ ի՞նչ միջազգային ծրագիր առանց մշակութային միջոցառման։ Ավանդույթ դարձած ձևով ամեն երկիր իրեն հատկացված սեղանն ու ժամանակը օգտագործեց ներկայացնելու իրենց մշակույթը:

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Դե, որտեղ հայկական սեղան, էնտեղ կոնյակ, գինի, բաստուրմա, սուջուխ, լավաշ։ Ամեն երկրի մասնակից մի առանձին ոգևորությամբ իրեն զգում էր իր երկրի  «փիառ մենեջերը». բելգիական շոկոլադ, գերմանական հարիբո, Մոնտենեգրոյի մսամթերք: Սլովակիայի պանրի տեսականու շուրջ երեկոն շարունակվեց երկար, մեզ հետաքրքրեց Մոնտենեգրոյի մսամթերքը ու Սլովակիայի տատրի թեյը, որը ի դեպ, թեյ չէր, ավելին, մեր կոնյակից էլ թունդ խմիչք էր:

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

58543282_359800914644867_3852383040839876608_n

Հյուրասիրելուց հյուրասիրվելուց  հետո թվում էր ամեն ինչ մոտենում է տրամաբանական վերջին, մեկ էլ Մարիամը սկսեց պարել մեր ժողովրդական պարերից մեկը:

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Լուսանկարը` Սուրեն Կարապետյանի

Գրեթե բոլոր մասնակիցները ոգևորությամբ ընդունեցին ու ցանկություն հայտնեցին սովորելու, իսկ էստեղ սկսվեց հայկական ավանդական «Վերվերին»։ Երկու ժամվա ընթացքում Վերվերին դարձավ Յարխուշտա, հետո Արամ Խաչատրյան՝ Էլեգիա, վալս, հետո կամաց տեղափոխվեցինք մեր ժամանակներ, ու քեֆը դարձավ փարթի։

Հագեցած օրվանից հետո, բոլորս գնացինք քնելու, մինչ վաղը, իսկ վաղը ձեզ հետ կլինի Սուրենը։