nina arsutamyan portret

Փոքրիկ և մեծ տիեզերագնացը

-Հենց մեծանամ, տիեզերագնաց եմ դառնալու, թռչեմ, գնամ Լուսին ու էլ չգամ, հենց էնտեղ ապրեմ:

Երազողը ես էի, մոտ 6 տարեկան: Ամեն անգամ, երբ պառկում էի ու սկսում էի խաղալ իմ մատների հետ, որ քնեմ, մտքումս ինձ պատկերացնում էի տիեզերագնաց, թե ինչպես եմ հագնում իմ տան շորերը և առանց ինչ-որ հարմարանքի՝ նստում ուղղակի ինչ-որ ինքնաթիռ ու թռչում դեպի հեռուն, դեպի անծայրածիր իմ տիեզերքը:

Վառ երևակայություն ունեի:

Երբ գնացի դպրոց ու հասկացա, որ ինքնաթիռով չեմ կարող թռչել ու գնալ Լուսնի վրա բնակվելու, չհիասթափվեցի, ընդհակառակը՝ ամեն օր ես ուզում էի մի նոր բան սովորել, իմանալ, թե ինչպես դառնալ տիեզերագնաց, և իհարկե, բնակվել Լուսնի վրա: Անգամ պատկերացնում էի իմ Լուսնի վրայի տունը, որը շատ փոքր էր՝ նախատեսված ինձ համար: Տնիցս մի փոքր հեռու կունենայի մի փոքրիկ անկյուն, որտեղ կպահեի իմ գրքերը: Անգամ որոշել էի՝ հենց բոլոր գրքերը կարդայի, վերջացնեի, նորից գալու էի Երկիր ու լիքը գրքեր տանեի: Դե, երազում էի, ու մեծ ոգևորությունից հետո հանգիստ քնում:

Սկսեցինք ուսումնասիրել «Բնագիտություն» առարկան: Միշտ խոսում էինք գալակտիկաների, մոլորակների և նման բաների մասին, իսկ ես միայն ոգևովորված տարբեր հարցեր էի տալիս: Հետո անցանք լուսնի մասին:

-Ես մեծ սիրով կապրեի լուսնի վրա:

-Բայց չէիր կարող,- պատասխանեց ընկեր Հարությունյանը:

-Բայց եթե թռչում են, հետազոտում են, կարող են նաև ապրել:

-Թթվածին չկա:

-Ես թթվածինը Երկրից կտանեմ:

-Չես կարող:

-Չէ, ես կտանեմ:

Ես առանց հասկանալու պնդում էի, որ կտանեմ երկրից այնքան թթվածին, ինչքան որ պետք է, որ ես կարդամ բոլոր հայկական գրքերը:

Անցավ 7 տարի: Համաշխարհային պատմությունից անցանք տիեզերագնաց Յուրի Գագարինի մասին, որն առաջին տիեզերագնացն է: Հետո էլ իմացա «Ապոլլոն 11» տիեզերանավի մասին: Նրանք էլ 3 տիեզերագնաց են եղել, որոնք իրենց տիեզերանավով թռչել են Լուսին:

Երբ հեռուստացույցով ցույց էին տալիս, թե ինչպես են Երկրից թռչում Մարս կամ Լուսին ու հետո կատարում հետազոտություններ, աչքերս ամուր փակում էի ու պատկերացնում, թե ինչպես եմ Մարսից հող վերցնում, ինչպես եմ կատարում հետազոտությունները և ինչպես եմ լավ նորության մասին հայտնում մարդկանց:

-Կին տիեզերագնաց եղե՞լ է,- հարցնում եմ աշխարհագրության ուսուցչուհուն:

-Այո՛, եղել են:

-Լավ կլինի, չէ՞, որ մի օր էլ լսեք, որ Նինան թռել է լուսին ու բնակվում է լուսնի վրա:

Սկսեցին ծիծաղել դասընկերներս, իսկ ես տխրեցի, որովհետև դա իմ երազանքն էր:

Անցել է արդեն մի քանի տարի: Իսկ իմ մանկական երազանքը դեռ նույնն է. դառնալ հանրաճանաչ տիեզերագնաց, ապրել լուսնի վրա և կարդալ Երկրի բոլոր գրքերը:

astghik hunanyan

Ֆիլմերի ու սերիալների ամառս

Չկա ավելի ինքնավստահ մարդ, քան այն թղթակիցը, որը ծուլության հետ թեժ պայքարում հաղթող դուրս գալուց հետո՝ գրում ու իր մտքերն ու ապրումները շալակդ է տալիս։ Դե, էն մամա-պապաների նման, էլի, որ իրենց երեխային բառիս բուն իմաստով փաթաթում են քեռու վզին, որովհետև քեռին քեռի է, որովհետև քեռին պարտավոր է, ու որովհետև քանի քեռին կա՝ երեխեքը պիտի հարսանիքներին խեղճի վզին նստած պարեն, ծնունդներին՝ խեղճի վզին նստած մոմ փչեն, կամ խեղճի վզին նստած նկարվեն։ Լավ, ոնց որ շեղվեցի, խեղճ քեռիների տանջալից պարտականությունների մասին չեմ եկել խոսեմ։

Ուրեմն, ամեն տարի դպրոց մտնելիս քեզ հանձնարարում են նույն հիմար շարադրությունը գրել, ինչ անցյալ տարի, կամ նախանցյալ, կամ երեք տարի առաջ: Երևի հասկացաք՝ խոսքն ինչի մասին է՝ ամառային արձակուրդների մասին շարադրությունների։ Ու ամեն տարի դու պիտի օրինակելի աշակերտի ամռան մասին մի անհեթեթ շարադարություն գրես, ավելի ճիշտ՝ ստես։ Օրինակ՝ «Ես շատ եմ սիրում գրքեր կարդալ ու, ամբողջ ամառ առանց մի օր հանգստանալու՝ կարդացել եմ շատ ու շատ գրքեր, գրել եմ հազարավոր թելադրություններ, ու ես չեմ սիրում ժամանակս անտեղի վատնել»: Իսկ դրանից հետո մի քանի գրքերի վերնագրեր պիտի գրես, որ «ժուկով ժամանակով» ես կարդացել ու մի քանիսն էլ պիտի ասես, թե չես հիշում վերնագրերը, որովհետև եթե քեզ անծանոթ գրքերի վերնագրեր գրես, ու հանկարծ ուսուցիչդ դրանից հարցեր տա, դու էլ չկարողանաս պատասխանել, քեզ կմատնես։ Բայց աշակերտների մի տեսակ էլ կա, որ անընդհատ ձգձգում է շարադրություն գրելը, մինչև չեն սպառնում «2» նշանակել, ու ինքն էլ՝ մյուսների նման, ստիպված մի երկու էջ սևացնում է, ու վերջ։

Սակայն այս տարի, ի զարմանս ինձ, ոչ մի այդպիսի շարադրություն էլ գրել չհանձնարարեցին, ինչն, իհարկե, բավականին տխրեցնող էր: Հասկանում ես, որ իսկապես մեծացել ես և ուրիշ տաղտկալի սովորություններից էլ պիտի հրաժարվես։ Բայց չէ, չկարծեք՝ մեծանալու մասին եմ եկել խոսելու, էլի մի քիչ շեղվեցի։ Իրականում ողջ ամառ սպասել էի սեպտեմբերին, որ ութ տարվա ընթացքում առաջին անգամ ճիշտը գրեի այդ անիծյալ շարադրության մեջ։ Էն ծույլ աշակերտի նման (մի ամիս ուշացումով) եկել եմ պատմելու ամառային արձակուրդիս մասին, հո դեմ չե՞ք։

Դե, իհարկե գիտեք, որ 9-րդ դասարանցու արձակուրդները ոչ թե երեք ամիս են տևում, այլ երկու, ու դու պիտի երկու ամսում, 60 օրում, 1440 ժամում ու եսիմ քանի վայրկյանում (իրականում հավես չարեցի հաշվեմ վայրկյանները) հասցնես և՛ լիարժեք հանգստանալ քննություններից, պարապմունքներից ու դասերից, և՛ մի քանի գեղարվեստական գիրք կարդալ՝ հասարակագիտությանդ ուսուցչի հանդիմանությանը չարժանանալու համար։ Ես, իհարկե, ոչ մեկը հասցրեցի, ոչ էլ՝ մյուսը։

Ամսվա սկզբից կարդացի «Նոթեր Շերլոկ Հոլմսի մասին», «Աստղային կարուսել», «Մեղավոր են աստղերը» գրքերը։ Բնականաբար, Շերլոկի հետ ծանոթանալուց հետո չէի կարող սերիալն էլ չնայել, ու գրքերի հետ ջերմ շփումը կիսատ թողնելով՝ անցա սերիալին։ Պետք է ասեմ, որ ես ուղղակի տարվեցի Շերլոկով ու ամեն-ամեն ինչով, ինչը նրան էր վերաբերվում, բայց հիասթափությունն էլ սպասեցնել չտվեց։ Երբ հասա «Բասկերվիլների շանը», հասկացա, որ գրքի այդ պատմության համեմատ՝ ֆիլմը ոչինչ է։ Արմատապես փոխված էր ամբողջ պատմությունը, սկիզբը, ընթացքը, ավարտն էլ հետը: Ախր, գրքում ամեն ինչն այնքան փառահեղ է նկարագրված, այնքան փառահեղ զարգացում ու հանգուցալուծում ունի էդ հասարակ պատմությունը, որ ամեն նախադասության հետ չես կարողանում հետաքրքրությունից չայրվել։ Հետո ես իմացա «Teen Wolf» սերիալի մասին։ Եթե դու կարծում ես, որ այդ մարդագայլերի մասին սերիալը հիմարություն է կամ էժանագին կրկնօրինակ, ուրեմն մենք իսկապես խոսելու բան չունենք։ Գիտեմ, առաջին սեզոնում էկրանիզացիան այնքան էլ լավը չէ, բայց սցենարն իսկապես փառահեղ է (նայողները հերքել չեն կարող)։ Ամեն-ամեն ինչ այնքան մանրակրկիտ է մտածված, այնքան հետաքրքիր, որ դու էլ ավտոմատաբար նրանց կյանքի մեջ ես ներգրավվում, դե, կամ էլ քեզ այդպես ես զգում։ Գիտե՞ք՝ այդ սերիալն ինչն է յուրահատուկ դարձնում. գլխավոր հերոսներն անչափ համախմբված են, իրարից գաղտնիքներ չեն թաքցում, տեղեկացված են լինում ամեն մեկի զգացածի ու տեսածի մասին, հավատում են միմյանց:

Մյուս սերիալը, որ նայեցի՝ «Ռիվերդեյլ»-ն էր՝ հրաշալի դետեկտիվ ու թրիլլեր, մինչև վերջին սերիան չեք կարող կռահել, թե ով է մարդասպանը, ու ինքը՝ սերիալը, շա՜տ հետաքրքիր ընթացք ունի։ Նայեք, չեք փոշմանի։

Ֆիլմեր էլ եմ շատ նայել, բայց դժվար թե բոլորի անուններն էլ հիշեմ։ Կառանձնացնեմ «Սթիվեն Հոքինգի տիեզերքը», «Երկրաշարժ» ֆիլմերը, որոնք մեկը մյուսից լավն են, ու ի դեպ՝ իրական պատմությունների վրա հիմնված։ Երկրորդը մեր Սպիտակի երկրաշարժի մասին է, եթե չեք նայել, նայեք անպայման, դրանից հզոր ֆիլմ երևի չկարողանամ առաջարկել: «Տիտանիկը» նայեցի այս տարի առաջին անգամ ու խոստովանում եմ՝ մի կուշտ լացել եմ։ Գիտե՞ք՝ ինչի են մարդիկ լացում դրամատիկ ֆիլմ նայելիս, երբ ինչ-որ մի հերոս մահանում է, որովհետև նրանք կապվում են դերասանների, կերպարների հետ, ունենում նույն հոգեվիճակը, ինչ ֆիլմի հերոսները, այլ ոչ թե՝ որովհետև «ղզիկ» են։ Լավ, դրա մասին, որ սկսեմ խոսել, չեմ կարողանա վերջացնել, մի օր կանդրադառնամ։ «Տիտանիկը» նայելուց հետո սկսեցի նայել Լեոնարդո Դի Կապրիոյի բոլոր ֆիլմերը՝ սկսած 1991թ.-ի ֆիլմերից, երբ նա դեռ երեխա էր, բայց, դե նույնքան գրավիչ, որքան 1995 թ.-ին էր, և որքան հիմա է։ Գրքերը մնացին հետևում։

Միայն մի բանի համար եմ ափսոսում. մի քանի սերիալ էլ էի պլանավորել նայել, բայց չհասցրի, մի քանիսն էլ ուղղակի կիսատ եմ թողել։ Մյուս տարի անպայման կավարտեմ ու կկիսվեմ տպավորություններով։

Հ. Գ. Ասում են՝ ամենաարագ սերիալ նայողն եմ. մի օրում՝ 2 սեզոն, հա ի՞նչ է եղել, որ։

Milana Gevorgyan

Արի Հրազդան

Իմ քաղաքը սկսվում է լուսաբացին փողոցը մաքրող տատիկներից ու պապիկներից: Սկսվում է ժամը 7:30-ին ուսանողական ավտոբուսներին սպասող ուսանողներից ու 7:45-ին աշխատանքի շտապող Սերոժ պապիկից:

Իմ քաղաքը սկսվում է Կարինե տոտայի գրախանութից ու դեղատան դիմաց հերթ կանգնած հիվանդներից: Այն սկսվում է 1-12-րդ դասարանցիների դպրոց հաճախելուց: Քաղաքիս արևածագերը սկսվում են քոլեջի բակում սիրած աղջկան սպասող տղայից ու զինվորի գալստյանը սպասող մորից:

Քաղաքս սկսվում է Հայկի շնորհքից ու պաղպաղակի թուղթը աղբամանի մեջ գցելուց:

Այս փոքրիկ ու մի կերպ գունավորված քաղաքը սկսվում է Սուսան տոտայի խանութի պարտքերից ու նարդի խաղացող պապիկների ծերակույտից:

Դատարկված քաղաքս սկսվում է Վարդուշ տոտայից, որը բոլորի հետևից ասում է՝ աղջի, մի սրան տեսեք, անվերջ բողոքում է երկրի վիճակից ու օրը մեկին ջերմ խոսքեր է շշնջում, օրինակ՝ հողերս գլխիդ, կամ էլ բոլոր աղջիկներին մաղթում է, որ «տանողի տունը մնան»: Բայց մեկ է՝ քաղցրություն կա քաղաքումս: Քաղաքս սկսվում է «MyBookStore»-ցի Լևոնի Mercedes ավտոմեքենայից, որը լուռումունջ «MyCorner»-ի մոտ կանգնած է:

Քաղաքս վերջանում է, երբ հոգնած աչքերս տրորելով՝ փակում եմ պատմության գիրքն ու լույսն անջատում՝ մտածելով, որ վաղը Հրազդանը էլ ավելի լավը կդառնա: Քաղաքս վերջանում է գիշերվա ժամը մեկի շների հաչոցով ու Բարության պուրակի հանգչող լույսերով:
Եթե ուզում ես լինել քաղաքիս սկիզբն ու վերջը, գրողը տանի, թո՛ղ ու արի Հրազդան: Արի՛ ու հասի՛ր Սերոժներին, Վարդուշներին, Սուսաններին: Արի՛ հասիր մեզ:
Քաղաքիս սկիզբն ու վերջը լինելու համար բացականերդ շատ-շատ են, ու եթե ուզում ես այն սկսվի ու ավարտվի քեզնով, թո՛ղ ու արի Հրազդան:

Պատմություններ օվկիանոսի այն կողմից. Նեշվիլի գրադարանը

Լուսանկարը՝ Եվա Խեչոյանի

Լուսանկարը՝ Եվա Խեչոյանի

Օրեր առաջ այցելեցի Նեշվիլի գրադարաններից մեկը: Առաջին բանը, որ գրավեց ուշադրությունս՝ գրադարանի կառուցվածքային դասավորությունն է: Գրադարանը բաժանված է սրահների ըստ տարիքային խմբերի ու այդ տարիքին առանձնահատուկ հետաքրքրությունների:

Լուսանկարը՝ Եվա Խեչոյանի

Լուսանկարը՝ Եվա Խեչոյանի

Մանկական բաժինն են կազմում մանկական գրքերով լցված գրադարակները, խաղալիքները, տիկնիկային թատրոնն ու խաղահրապարակը: Մեծահասակների բաժինները համալրված են գրականությամբ (ըստ տարիքի ու մասնագիտության), համակարգիչներով, հեռուստացույցներով, վիդեոխաղերով: Որոշ ընթերցասրահներ ունեն տարիքային սահմանափակում:

Լուսանկարը՝ Եվա Խեչոյանի

Լուսանկարը՝ Եվա Խեչոյանի

Ժամանակակից մեթոդներով գրականության ուսումնասիրման հնարավորությունը գրավում է բազմաթիվ ընթերցողների, բայց միևնույն ժամանակ, մոդեռնիզացումը հանգեցնում է բացասական արդյունքների:

Լուսանկարը՝ Եվա Խեչոյանի

Լուսանկարը՝ Եվա Խեչոյանի

Գրադարանի պայմանները գրավում են նաև բազմաթիվ անօթևան մարդկանց, ովքեր կարող են մինչև օրվա վերջ զբաղեցնել գրադարանը՝ ընթերցասրահներում նստած հեռուստացույց դիտելու համար: Անվճար Wi-Fi-ի ու վիդեոխաղերի առկայությունը նույնպես գրավում է մարդկանց, բայց ոչ կարդալու նպատակով: Հետևաբար գրադարանն ինչ-որ տեղ դադարում է ծառայել իր բուն նպատակին:

Լուսանկարը՝ Եվա Խեչոյանի

Լուսանկարը՝ Եվա Խեչոյանի

Էնպես որ, միգուցե հայաստանյան գրադարանների մասնակի մոդեռնիզացումը կամ ավանդական գրադարանային մոդելի բացարձակ պահպանումն ի օգուտ մե՞զ է: Ո՞վ գիտե…

Anna Andreasyan

17 առանց «-+»-ի

Արդեն երկու ամիս է անցել, ինչ Ամերիկայում եմ։ Չէի գրում, որովհետև զբաղված էի շատ։ Բայց, ամենայն անկեղծությամբ, անհամբեր սպասում էի, երբ կկարողանամ գրել։ Երբ շատ ասելիք ունես, և դա կուտակվում է առանց արտահայտվելու, մի տեսակ գրելը դարձել է անհրաժեշտություն՝ թեթև ու հանգիստ, բավարարված զգալու համար։ Եվ իհարկե, ինչքան էլ զբաղված լինեմ, չեմ կարող չգրել 17 տարեկան դառնալուս մասին։ 1 տարի 17 առանց «-+»-ի…

Ուղիղ մեկ տարի առաջ այս օրը 16 դարձա (դե, տրամաբանական է, չէ՞) ու նույնիսկ պատկերացում չունեի, որ մեկ տարի հետո լինելու եմ այստեղ։ Այնքան անսովոր է շնորհավորանքներ ստանալ ընտանիքի անդամներից Ֆեյսբուքով և ոչ դեմ առ դեմ կանգնած։ Մյուս կողմից՝ շնորհավորանքներ ես ստանում ամերիկյան ընտանիքիդ անդամներից՝ դեմ առ դեմ։

Գիտե՞ս, ինչն է հետաքրքիր: Երբեք այսքան շատ շնորհավորանքներ չէի ստացել ծննդյանս օրը, որքան այս տարի։ էլ ի՞նչ կա դրանից ավելի հաճելի՝ զգալ, որ սիրված ես ընկերներիդ ու մտերիմներիդ կողմից։ Ժամանակ առ ժամանակ մարդիկ պետք է իրարից հեռանան տարածության առումով, որ հասկանան, թե ինչն է կարևոր և ինչը՝ ոչ, հասկանան, թե ինչքան կապված են ընկերների ու մտերիմների հետ։

Լավ, հերիք փիլիսոփայեմ։ Մի քիչ համառոտ պատմեմ՝ ինչպես եմ և ինչ եմ անում։ Արդեն հարմարվել եմ ամերիկյան կյանքին ու զգում եմ, թե ինչպես են շատ բաներ դառնում սովորական, մինչ առաջ շատ անսովոր էին։ Արդեն չեմ զարմանում, երբ չիպսը, մրգերը սեղանին են լինում ընթրիքի ժամին ու նման բաներ։ Երկու երկրներ աշխարհի երկու ծայրերից, նրանցից յուրաքանչյուրի մշակույթը զարգացել է յուրովի, այնքան տարբեր, միևնույն ժամանակ, որոշ նմանություններով։ Բայց մի բան հաստատ է, որ ինչքան էլ տարբեր լինենք, մեզ կապում է մի շատ կարևոր բան. մենք բոլորս երկիր մոլորակի բնակիչներն ենք՝ մարդիկ, և ունենք նույն զգացումները։

Հ․Գ․ Դե ինչ, ծնունդս շնորհավոր։ Սպասեք նոր հոդվածներիս։

syuzanna kharatyan

Երանի գիշեր չգար

Գիտե՞ս՝ ես շատը ինչի մասին եմ մտածում: Ինչի՞ համար է գիշերը, որ քնե՞նք, բայց ինչի՞ համար: Միջինում մարդը քնում է ութ ժամ, իսկ երբևէ մտածե՞լ ես, թե ինչեր կհասցնեինք անել, եթե գիշերը չգար, ու չքնեինք:

Սեպտեմբերի 16-ն էր: Թորոսգյուղում դասընթացի էի մասնակցում, երբ մասնակիցներով որոշեցինք՝ քնել չկա: Նստել էինք բուխարու կողքը՝ երգում էինք, արտասանում, զրուցում: Լուսացավ հաճելի միջավայրում: Դասընթացի ավարտից արդեն 15-20 օր է անցել, և մնացել են այդ լավ հիշողությունները: Իսկ եթե մեր այդ ոսկի ժամանակը վատնեինք քնելու վրա, ի՞նչ հիշողություններ էինք ունենալու:

Բոլորս ունենք նպատակներ՝ դառնալ այս կամ այն մասնագետը, կամ հասնելու տարբեր բարձունքների: Ու այդ ամենին մենք ավելի շուտ կհասնեինք, եթե գիշեր չգար: Երանի կարողանայինք և՛ գիշերը, և՛ ցերեկը, և՛ ժամանակը մենք կառավարել, որքա՜ն բան կհասցնեի անել:

Nelli Khachatryan

Ցավոտ մի հարց

Մինչ սկսելը ուզում եմ մի հարց տալ. քո պատկերացրած ապագայում դու որտե՞ղ ես: Չէ, էդ հավես փայտից կամ շքեղ տները մի կողմ թող: Խոսքս բնակավայրի՝ քաղաքի, գյուղի կամ թեկուզ երկրի մասին է: Եթե ամեն դեպքում ոչ երևակայությունից զուրկ լինելու պատճառով, այլ գիտակցության մակարդակից ելնելով՝ քեզ չպատկերացրիր օտար երկրում՝ շարունակենք:

Հերթական անգամ դասընկերոջս հետ «պաթոս-պաթոս» վիճում էի ու ասում, թե ինչքան լավ է Ճամբարակում, ու ինչքան եմ այն սիրում, երբ նա ինձ նույն հարցը տվեց: Հա, ու ես այդպես էլ չպատասխանեցի: Դե, հիմա, կարելի է ասել, ապրում եմ Երևանում, կավարտեմ, եթե ամեն ինչ իմ պլանավորածով լինի (վերևում, ներքևում կամ իմ ներսում ինչ-որ մեկին ծիծաղեցրի), կգնամ ծրագրավորման դասերի, կսովորեմ ու աշխատանքի կտեղավորվեմ:

Կներես, Ճամբարակ, բայց այս պլաններում կարծես թե չկաս, այդպես նեղացած հայացքով էլ մի նայիր: Մտածիր՝ դու ինձ աշխատանքով կապահովե՞ս: Դե, եթե ծրագրավորող դառնամ, ցանկալի է իմ մասնագիտությամբ: Երևի չէ, չէ՞:

Հետո կարո՞ղ ես այնպես անել, որ զարգանամ: Ախր, դու էլ, ոնց որ չաշխատող, տանը նստած մեկը լինես, որ հասարակությունից կտրվում, սոցիալապես չի զարգանում, աշխարհից ու կյանքի ռիթմից հետ է մնում:

Մեղադրում եմ ու մտածում, որ մենք հետ գանք ու փոխենք: Ես էլ իրավունք ունեմ մեղադրելու քո ծնողներին: Ի՞նչ անեմ, որ քո մեծ քրոջը՝ Երևանին, ավելի շատ են սիրել, ամեն ինչ նրան են տվել ու զարգացրել:

Եսասեր եմ… Դու էլ:

Տվածս հարցի շուրջ մտածեցի՞ր: Դո՞ւ էլ թաքուն Երևան պատկերացրիր: Չէ, մի արդարացիր: Գիտեմ, որ համայնքդ շատ ես սիրում: Ես էլ եմ շատ սիրում Ճամբարակը:

Բայց դու էլ դեռ մի պատասխանիր, գիտեմ, որ ցավոտ է:

artyom safaryan

Երկու էկրանավորում, բազմաթիվ կարծիքներ

Թեթև վերարկու, դասական անգլիական գլխարկ և ծխամորճ։ Սառը բնավորություն, անգերազանցելի վերլուծական միտք: Եվ ո՞վ է այս հերոսը, որը իր քաջ ընկեր Վաթսոնի հետ փորձում է լուծել տարատեսակ խորդուբորդ և վտանգավոր հանցագործությունների առեղծվածը։ Ինչպես բոլորս էլ հասկացանք, խոսքը անկրկնելի Շերլոկ Հոլմսի մասին է, որը համարվում է բոլոր ժամանակների լավագույն խուզարկուն։ Բայց այսօր ես խոսելու եմ ոչ թե գրքի, որի հետ ճիշտն ասած, «մտերմացել եմ» բանակում, այլ Հոլմսի էկրանավորումների մասին։

Ընթերցելով գիրքը՝ ես որոշեցի, որ պետք է տեսնել, թե ինչպիսին է Հոլմսը կինոէկրանին։ Առաջ ընկնելով ասեմ, որ Շերլոկը նվաճել է նաև կինոմանների փխրուն սրտերը։ Նա հայտնվել է կինոյում 200-ից ավելի անգամ, իսկ նրա դեբյուտը մեծ կինոյում գրանցվել է դեռ հեռավոր 1900 թվականին։ Մինչ այսօր էլ այդ հերոսը համարվում է իսկական լեգենդ՝ հիմնականում երկու կինոադապտացիաների շնորհիվ։ Առաջինը Մասլեննիկովի ադապտացիան է 1980 թվականին, որտեղ գլխավոր դերը հոյակապ կատարում է Վասիլի Լիվանովը, իսկ երկրորդը «Բի-Բի-Սի»-ի ադապտացիան է, որտեղ Շերլոկին մարմնավորել է Բենեդիկտ Քեմբերբետչը՝ 2010 թվականից ընթացող սերիալում։

Ես, ճիշտն ասած, սխալ եմ համարում համեմատել այս երկու սերիալները, քանի որ երկուսն էլ հոյակապ են թե՛ սյուժետային պահով, թե՛ օպերատորական, բայց ես մի քիչ նեղացած եմ ներկայիս սերնդից, քանի որ նրանք գովում են բրիտանական տարբերակը՝ մոռանալով, թե ինչ հեղափոխություն արեցին Լիվանովը և Սոլոմինը հեռավոր 1980 թվականին։ Հարկ կհամարեմ շեշտել, որ Լիվանովը արժանացել է ասպետի կոչման հենց Անգլիայի թագուհու կողմից: Նույն կոչումից ունի նաև Քեմբերբետչը, բայց ամեն դեպքում պետք է հաշվի առնել, որ Լիվանովը իր դերը հոյակապ կատարել է սովետական ժամանակներում, իսկ այդ ժամանակ նման գնահատականի արժանանալը հենց Հոլմսի ծննդավայրում թվում էր անհասանելի բարձունք։ Ինձ թվում է՝ Կոնան Դոյլը շատ կհավաներ հենց Մասլեննիկովի ադապտացիան: Սովետական տարբերակում հերոսները ավելի մարդկային են և հասարակ, այլ ոչ թե «մեգաուղեղներ» են, որոնք ուղղակի մի ակնթարթում կարող են լուծել ամենադժվար խնդիրները։ Եվ հետաքրքիրն այն է, որ Լիվանովի Հոլմսը, ի տարբերություն անգլիական կոլեգայի, չի կենտրոնացնում հանդիսատեսի ուշադրությունը իր «գերուղեղի» վրա, չնայած, որ փայլում է իր գիտելիքներով ոչ պակաս, այլ հակառակը՝ նա ավելի մարդկային և ջերմ է վերաբերվում իր ընկեր Վաթսոնին և գնահատում իր տան տիրուհի միսիս Հադսոնին։ Խորհրդային օրինակում ձգում է հենց այդ փոխհարաբերությունների քիմիան, ինչը բացակայում է անգլիական օրինակում։ Ի տարբերություն անգլիական օրինակի՝ Հոլմսը և Վաթսոնը խորհրդային տարբերակում ընկերներ են, որոնք ճիշտ է, կարծես երկու տարբեր մոլորակներից իջած լինեն, բայց հարգում են միմյանց տեսակետները։ Վաթսոնը այստեղ ուղղակի առարկա չէ, որին Հոլմսը իր հետ քարշ է տալիս ամեն տեղ, իսկ նա էլ ուղղակի հաստատում է հանճարեղ խուզարկուի յուրաքանչյուր բառը, այլ Հոլմսին հավասար կերպար, որը կարող է առաջարկել իր սեփական կարծիքը և ինչ-որ տեղ նաև հակաճառել Հոլմսին: Իսկ Հոլմսը այստեղ չի փորձում պատեհ-անպատեհ ցուցադրել իր ինտելեկտուալ առավելությունները շրջապատի և, հատկապես, Վաթսոնի հանդեպ։ Նա, ընդհակառակը, փորձում է ամեն կերպ ընդգծել իր ընկերոջ կարևորությունը իր հաջողության մեջ։ Սովետական Հոլմսը հիշեցնում է ընկերների հետ բուխարու շուրջը սուրճի և ծխախոտի ընկերակցությամբ վարվող ջերմ զրուցող ընկեր է, ի տարբերություն իր բրիտանական կոլեգայի։

Առանձին հարգանքի են արժանի դերասանները, որոնք փաստացի խաղում էին հանուն գաղափարի, այլ ոչ թե 16-19 տարեկան աղջիկների կուռքը լինելու։ Նկատվում է նրանց եռանդը և նվիրումը, ինչը, ցավոք սրտի, շատ քիչ է հանդիպում ներկայիս կինոարվեստում։ Այս յուրահատուկ ջերմությամբ ողողված ֆիլմը շատ արագ տեղ գրավեց իմ սիրելի ֆիլմերի ցուցակում։ Իսկ ինչ վերաբերվում է անգլիական տարբերակին, ես այն նույնպես շատ սիրում եմ, բայց ոչ մի կերպ չեմ կարողանում վեր դասել սովետական տարբերակից։

Բայց միևնույնն է՝ երկուսն էլ հոյակապ են։

Հ.Գ. Գուցե ես սխալվո՞ւմ եմ, գուցե դու գերադասում ես բրիտանական տարբերակը: Այդ դեպքում գրիր և հիմնավորիր քո տեսակետը:

Բերքի տոնը Վանաձորում

Լուսանկարը՝ Աննա Մելիքյանի

Լուսանկարը՝ Աննա Մելիքյանի

Ամեն տարի Լոռու մարզում նշվում է բերքի տոնը: Այս տարի այն անցկացվեց Վանաձորում, որտեղ հավաքվել էին Լոռու մարզի տարբեր գյուղերի բնակիչները:

Այդպիսի իրարանցում դեռ չէի տեսել: Գյուղացիները այնպիսի ոգևորությամբ էին պատրաստվում, որ անկախ ինձնից՝ ես էլ էի ուզում մասնակցել: Սեղաններին կարելի էր տեսնել զանազան ուտեստներ՝ միրգ, բանջարեղեն, թխվածք, հաց, պանիր՝ ձևավորված յուրահատուկ մոտիվներով:

Վանաձորի Հայքի հրապարակը մի տեսակ գյուղի էր վերածվել, նույնիսկ կովեր ու հորթեր կային: Բայց իսկական իրարանցումը սկսվեց այն ժամանակ, երբ մարդիկ սկսեցին օգտվել սեղանների ուտելիքներից: Մարդկանց մի ձեռքում փուչիկներ էին, մյուսում՝ ուտելիք: Ես էլ հետ չմնացի, անցնում էի սեղանների կողքով և հյուրասիրվում:

Լուսանկարը՝ Աննա Մելիքյանի

Լուսանկարը՝ Աննա Մելիքյանի

Չնայած իրարանցմանը՝ ամեն ինչ գեղեցիկ էր ու հաճելի, և դրան նպաստում էին նաև երգն ու գեղեցիկ պարային համարները: Տոնին ներկա էին նաև Լոռու մարզպետ Արթուր Նալբանդյանը, Վանաձորի քաղաքապետ Մամիկոն Ասլանյանը, Տեր Սեպուհ արքեպիսկոպոս Չուլջյանը:

Բերքի տոնն իսկապես յուրահատուկ է, այնքան շատ մարդիկ ու գույներ կան, այնպիսի թարմություն, որ այլևս ոչնչի մասին չես մտածում: Առաջին անգամ էի մասնակցում Բերքի տոնին և այնպիսի հաճույք ստացա, որ մյուս անգամ անպայման նորից մասնակցելու եմ:

julieta stepanyan kotayk

Իմ Հրազդանը

Հրազդան քաղաքի իմ թաղամասում չկան գեղեցիկ շինություններ, գրադարաններ, կինոթատրոններ, սրճարաններ կամ այլ ժամանցի վայրեր: Չկան առևտրի կենտրոններ, խաղահրապարակներ: Փոխարենը կա այն հատվածը, որտեղից ես ու Լիանան փոքր տարիքում ծաղկի թերթիկներ ու տերևներ էինք հավաքում, որպեսզի «ճաշ եփենք»:

Կա այն նստարանը, որտեղ թե՛ տխուր, և թե՛ ուրախ պահերին ես ու Աննան կիթառ էինք նվագում: Ու երբ նվագում, երգում էինք Սեմ Սմիթի երգերից, Արմինեն պարտադիր ասում էր.
-Երեխեք, նենց բան երգեք, որ մենք էլ իմանանք, էլի:
Միգուցե Արմինեն Սմիթի դեմ ինչ-որ բա՞ն ունի: Ո՞վ իմանա:
Կա այն պատը, որի մոտ տասնյակ ժամեր էինք անցկացնում ու Արմինեի պատկերացրած լուսանկարը ստանալու հազարավոր փորձեր էինք անում:
Կա այն բանջարանոցը, որի կողքին միշտ մեծ զգուշությամբ էինք գնդակով խաղում, որ գնդակը չընկներ այնտեղ, ու Քնար տատիկը չծակեր այն:
Կա այն տանիքը, ուր միշտ ուզում էինք բարձրանալ ու նայել աստղերին, բայց էդպես էլ համարձակություն չունեցանք: Եվ վերջապես կա այն աստիճանը, որի միջոցով պիտի բարձրանայինք տանիք, բայց մնաց մեզ սպասելով:
Այս ամենը ավելի շատ են գեղեցկացնում իմ թաղամասը, քան դա կանեին զվարճանքի կենտրոնները:
Մեր թաղամասը այնքա՜ն պինդ կապերով է մեզ կապել, որ ազատվելն անհնար կլինի: Ու այդ կապերից մեկը հենց մեր ամուր ընկերությունն է:
Հենց իմ թաղամասում են լինում ամենագեղեցիկ մայրամուտներն ու լուսաբացները: