Դեռահասության շրջանում շատերն են ցանկանում նմանվել սիրելի գրքի, ֆիլմի հերոսին: Փորձում են կրկնօրինակել նրանց սանրվածքը, բնավորությունը, պահվածքը: Ինձանից շատ ժամանակ պահանջվեց հասկանալու համար, որ հերոսներին պետք չէ էկրաններից այն կողմ, կամ գրքի թերթերի մեջ փնտրել: Չէ՞ որ ամեն մարդ էլ մի գրական հերոս է, հերոսը՝ հենց իր ստեղծած վեպի:

Իմ հերոսներից մեկն էլ քեռիս է: Շատ հեշտ է ֆեյսբուքյան հարթակում պաթետիկ արտահայտություններ անելը. «Կմեռնեմ հանուն հայրենիքիս», «Հայրենիքից թանկ բան չկա»: Բայց շատ դժվար է դա իրականում ապացուցելը, հանուն հայրենիքի որոշ թանկ բաներ իրոք զոհելը, կյանքից էլ թանկ բաներ, ինչպիսին, օրինակ, ընտանիքն է:
Քեռիս 15 տարի է, ինչ աշխատում է ՀՀ Զինված ուժերում, փոխգնդապետ է: Նրա մեծ աղջիկը, որը հազիվ ինը տարեկան լինի, հասցրել է 3-4 մանկապարտեզ ու 2 դպրոց փոխել ու դեռ երևի էլի կփոխի: Մինչև դպրոց գնալը նա Շամշադինի, Լոռու բարբառներով ու երևանցու արտահայտություններով էր խոսում: Բայց, կարծես, այս ընտանիքը այդքան էլ դժգոհ չէ այս իրավիճակից, որովհետև երբեմն պետք է ոչ թե հայրենիքը հարմարեցնել ընտանիքին, ինչպես շատերն են անում, այլ ընտանիքը` հայրենիքին:
Չի կարելի չխոսել նաև քեռուս կնոջ մասին: Աղջիկները, առհասարակ, երազում են ամուսնանալուց հետո ճամփորդել կամ մեծ ընտանիք, տուն ունենալ, բայց ոչ երբեք մի քանի ամիսը մեկ իրերը հավաքած Հայաստանի մի բնակավայրից մյուսը տեղափոխվել: Բայց գալիս է ժամանակ, երբ երազանքներն էլ են հարմարվում հայրենիքին:
Երբեք չեմ լսել քեռուցս գեթ մեկ հայրենասիրական արտահայտություն, բայց միշտ իմացել եմ, որ իսկական հայրենասերի կողքին եմ ապրում. հայրենասերի ոչ թե խոսքով, այլ գործով: Եվ ոչ թե մի հայրենասեր մարդու, այլ մի ամբողջ ընտանիքի:

Քայլում եմ փողոցով ու նայում եմ շուրջս: Տուն, ծառ, պատուհաններ, տարբեր տեսակի ու ձևի դարպասներ: Սրանց կարելի է հանդիպել գյուղական բոլոր համայնքներում: Քաղաքում մի քիչ այլ է՝ շենքեր, խանութներ, մեքենաներ: Իսկ հիմա, դադարե՛ք կարդալ նյութս ու մտածե՛ք՝ ո՞ր բառը կարող է միավորել թվարկածներս:

Արվեստ: Իմ կարծիքով արվեստն ամենուր է: Կար ժամանակ, երբ մտածում էի, որ արվեստը մշակույթի հետ կապ ունեցող երևույթ է, մոտավորապես այսպես. արվեստն ունի մի քանի ճյուղ՝ երգ, պար, նկարչություն, երաժշտություն և այլն: Անգամ դեմ էի այն կարծիքին, թե կինոն ու լուսանկարչությունը նույնպես արվեստի գործ են: Ինչպե՞ս կարող են նոր տեխնոլոգիաների հետ կապ ունեցող բաները լինել արվեստ: Լավ էի մտածում, չէ՞: Չէ, իհարկե: Հիմա կարծիքս լրիվ ուրիշ է: Նստած հավաքում եմ համակարգչով այս նյութը, նայելով մոնիտորին: Մոնիտորը ստեղծված է մարդու կողմից, ունի հաճելի դիզայն ու հարմարավետ է: Իսկական արվեստի գործ: Նայում եմ պատուհանից դուրս: Մեքենա է կանգնած: Ինչո՞վ այն արվեստ չէ: Գեղեցիկ տեսք ունի, անհրաժեշտ է ամեն տեղ:

Ես անգամ սահմանում եմ մտածել արվեստի համար: Մարդու կողմից ստեղծված և արված ամեն ինչ արվեստ է: Դե, հա: Այգիներն ու կտավները արվեստ են: Դերասանական խաղն արվեստ է, նկարչությունն արվեստ է: Ամեն ինչ արվեստ է: Ես էլ եմ ուզում արվեստի մի ճյուղով զբաղվել: Լրագրություն: Ինչի կասկածող կա՞, որ մարդկանց հետ ճիշտ շփվելը, նրանց գրագետ ու լավ ձևով նորություններ հայտնելը արվեստ է: Իհարկե, արվեստ է:

Բնությունն էլ է արվեստ, բնական արվեստ է: Բա, տեսնո՞ւմ եք, անգամ արվեստի տեսակներ հորինեցի՝ բնական ու արհեստական: Դե, պարզ է՝ մարդու կողմից ստեղծվածը արհեստական արվեստ է, իսկ անտառները, լեռները, օվկիանոսները բնական են: Մի քիչ խառը ստացվեց: Մի րոպե, ուրեմն ըստ իմ ասածի, մարդը բնական արվե՞ստ է: Հըմմ, հա, ինչի չէ՞: Արվեստ է, իսկակա՜ն արվեստ:

-Օ՜ֆ, էս ձյունն ինչո՞ւ եկավ, սառելու ա, դառնա սառույց:

Համոզված եմ, որ վերոնշյալ նախադասությունը, օրը մի քանի անգամ լսում եք ձեր ընտանիքի անդամներից, դե, կամ ինքներդ եք ասում:

Ձմեռային ճանապարհները գնալով ավելի են սառցակալում, իսկ մարդկանց կյանքին սպառնացող վտանգը  մեծանում: Քայլում ես փողոցում և հանկարծ հասկանում, որ արդեն կանգնած չես ոտքերիդ վրա, այլ պառկած մեջքի վրա` սառույցին:

Սառույցից մեծ վնաս կրեց աշխարհագրությանս ուսուցչուհին, ով ընկել և կոտրել է ոտքն ու ձեռքը:

Անհրաժեշտ է ամեն անգամ մաքրել ճանապարհները, որպեսզի նման խնդիրների առաջ չկանգնի ժողովուրդը:  Չէ՞ որ Հայաստանի Հարապետության բյուջեից, որը մինչ օրս համարվում է ճեղքված, մի կլորիկ գումար է հատկացվում ճանապարհները մաքրելու համար:

Քանի դեռ այս հարցը լուծված չէ, մեր անվտանգության համար մենք ենք պատասխանատու: Որպեսզի նման վտանգից փոքր ինչ խուսափեք, դանդաղ քայլեք, ասես շոշափելով ոտքերի տակ, դրեք ձեռնոց, և ձեռքերը գրպանում մի քայլեք, որ ընկնելու դեպքում՝ կարողանաք ձեզ պահել: Մի քայլեք շենքերին շատ մոտ. կարող է չմաքրված տանիքից սառույց պոկվել-ընկնել: Եվ եթե հնարավոր է, մի թողեք մայրիկներին և տատիկ-պապիկներին դուրս գալ գնումների. Հատկապես նրանց համար սառցակալած ճանապարհները անչափ վտանգավոր են:

Քիչ մնաց, շուտով գարուն է:

Այս տարի ֆիզիկայի դասընթացից անցանք հարաբերական մեծություններ: Ու այդ ժամանակ մտածելով՝ հասկացա, որ կյանքում ամեն բան էլ հարաբերական է: Հարաբերական է ժամանակը, լռությունը, մենակությունը, ուրախությունը, լավն ու վատը, և ի վերջո, կյանքը:

Բոլորիս հետ էլ պատահել է, երբ ժամանակամիջոցը մե՛կ թվում է կարճ, մե՛կ էլ այնքան երկա՜ր: Օրինակ, հենց դասերի առումով: Բայց չէ՞ որ նույն 45 րոպեն է:

Երբևէ մտածե՞լ եք, թե լուռ ժամանակ դուք իրո՞ք լուռ եք, թե՞ ոչ: Ես մտածել եմ: Ո՛չ, լուռ չենք: Չէ՛, չէ՛, ավելի ճիշտ, չենք խոսում, բանց «լուռ» հասկացողությունը այս դեպքում հարաբերական է: Լեզուն չի շարժվում, բերանը չի բացվում, բայց այդ լռությունը խոսուն է: Մենք այդ լռությամբ ևս ինչ-որ բան ենք ասում:

Կամ էլ՝ լավ ու վատ լինելը: «Ես լավ եմ»-ի կամ «Վատ եմ»-ի մեջ ևս հարաբերականություն կա:

Դադարի վիճակը. ես դադարի վիճակում եմ կողքինիս համար, բայց երկրագնդի պտտվելու պատճառով ես նույնպես պտտվում եմ (Այս մեկը արդեն ֆիզիկայից):

Ամեն բան էլ հարաբերական է: Նույնիսկ «հարաբերական» է հարաբերականը: