Ազատ տարածք խորագրի արխիվներ

Երբ ես նորից երեխա դառնամ

 

Դուք ասում եք.
-Երեխաները մեզ հոգնեցնում են:
Դուք պարզաբանում եք.
-Պետք է իջնել մինչև նրանց մակարդակը:
Իջնել, խոնարհվել, կռանալ, սեղմվել:
Սխալվում եք:
Դրանից չէ, որ մենք հոգնում ենք: Այլ նրանից, որ պետք է բարձրանանք մինչև նրանց զգացմունքները:
Բարձրանանք, կանգնենք մեր ոտքերի ծայրերին, ձգվենք:
Որպեսզի չվիրավորենք…

Յանուշ Կորչակ
«Երբ ես նորից երեխա դառնամ»:

Կարևոր շաբաթ մեր կյանքում

Օգոստոսի յոթը շատ կարևոր օր էր իմ և ընկերներիս կյանքում: Մասնակցելով «Նորագույն տեխնոլոգիական ձեռներեցությունը աղջիկների համար» մրցույթին և հաղթահարելով հայաստանյան և երկրորդ փուլերը՝ մենք հնարավորություն ստացանք ներկայացնելու մեր երկիրը միջազգային հարթակում: Պետք է մեկնեինք Սան Ֆրանցիսկո: Մեծ ոգևորությամբ, սիրտներս լցված մեծ հույսով և հավատով, հրաժեշտ տալով բոլոր հարազատներին՝ բարձրացանք օդանավ: Անցանք Վիեննան, այնուհետև՝ Նյու Յորքը և վերջապես մենք Սան Ֆրանցիսկոյում ենք: Մեզ դիմավորեց մի աղջիկ՝ Մոնիկան, որին տեսնելուց և բարևելուց հետո մոռացանք հոգնածության մասին: Մոնիկան մեզ ուղեկցեց մինչև մեր սենյակ և թողեց, որ հանգստանանք, քանի որ մեզ մեկ շաբաթ ուրիշ կյանք էր սպասվում:

Հաջորդ առավոտյան ծանոթացանք մյուս ավագ և կրտսեր թիմերի, կազմակերպիչների հետ: Նախաճաշից հետո եկավ ուսուցիչներից մեկը, և սկսեցինք զրուցել այն մասին, թե ինչու ենք այստեղ, ինչն է մեր նպատակը և ամենակարևորը՝ թե ինչ ենք ցանկանում փոխել աշխարհում: Իսկ հետո մյուս խմբերի հետ ավելի մտերմանալու համար կանգնել էինք դեմ դիմաց և պետք է մեկ րոպեի ընթացքում պատմեինք մեր ստեղծած հավելվածի մասին: Հետո այցելեցինք «Կռուպտիկ» ընկերությունը: Մեզ էին սպասում փորձառու մասնագետները: Բաժանվեցինք մի քանի խմբերի և ծանոթացանք այն մասնագետների հետ, որոնք վերամշակում են ձայները և օգտագործում խաղերի մեջ: Հենց այդ ժամանակ մասնագետներից մեկն ինձ կանչեց իր մոտ, և ես պետք է փորձեի հրեշի ձայն արձակել: Իմ ձայնի օրինակով ցույց տվեցին, թե ինչպես է տեղի ունենում ձայնի վերափոխումը: Բավականին գիտելիքներ ստանալուց հետո՝ բոլոր թիմերից մեկ հոգի պետք է ներկայացներ իր թիմին և ստեղծված հավելվածը: Այսպես անցավ մեր առաջին օրը:

Հաջորդ օրը ամենապատասխանատու օրն էր. մենք պետք է ներկայանայինք ժյուրիի անդամներին: Բայց մինչ այդ բոլոր թիմերը պետք է պատրաստեին պաստառներ: Ուղևորվեցինք «Գուգլ» ընկերություն: Այստեղ ժյուրիի անդամները մոտենում էին մեր պաստառներին և հարցեր տալիս հավելվածից: Երկրորդ համարի տակ պետք է ելույթ ունենայինք մենք: Այն խնդիրը, որը դրված էր մեր առջև, մենք կատարեցինք: Այս ընթացքում մեր կողքին էր և մեզ քաջալերում էր հայկական համայնքը: Հաջորդ օրվան երևի թե ամենաշատն էինք սպասում. այց քաղաքի տեսարժան վայրեր: Ճիշտ է՝ օրը մի փոքր ամպամած էր, բայց դա մեզ չխանգարեց: Առաջինն այցելեցինք Վիկտորյա թագուհու տունը, որտեղից երևում էր քաղաքը: Մեզ հետ էր նաև էքսկուրսավարը, որը սիրով պատասխանում էր մեր բոլոր հարցերին և ծանոթացնում քաղաքի հետ: Հաջորդ վայրը, որն այցելեցինք, Ոսկե դարպասներն էին: Ճիշտ է՝ մենք չկարողացանք բարձրանալ կամրջի վրա, բայց կարևորը՝ տեսանք այն, իսկ մառախուղը, որը ծածկել էր կամրջի մի մասը, էլ ավելի խորհրդավոր տեսք էր հաղորդում: Եղանք նաև Խաղաղ օվկիանոսի ափերին, ինչպես նաև տեսանք նավահանգիստը:

Արդեն վերադարձի պահն էր, պետք է պատրաստվեինք մրցանակաբաշխությանը: Ելույթ ունեցանք հանդիսատեսի առջև և պատրաստ էինք լսելու արդյունքները: Առաջինը կարդացին մեր թիմի անունը: Այնքան շփոթված էինք, որ չհասկացանք՝ ինչու են կանչում: Կրթություն անվանակարգում մենք զբաղեցրել էինք առաջին տեղը: Բայց սա դեռ վերջը չէր: Մեր թիմին ևս մեկ անգամ հրավիրեցին բեմ: Եվ իմացանք, որ սահմանված էր ևս մեկ մրցանակ տասներկու թիմերից մեկի համար՝ «Հանդիսատեսի համակրանք»: Ունենալով երկու հազարից ավելի հանդիսատես՝ մենք կարողացանք շահել այդ մրցանակը:

Մեր վերջին օրն Ամերիկայում ամբողջությամբ անցկացրինք հայ համայնքի հետ: Եվս մեկ անգամ շրջեցինք քաղաքով մեկ: Այցելեցինք Սան Ֆրանցիսկոյում գտնվող միակ հայկական եկեղեցին: Ծանոթացանք մեր հյուրերի հետ, որոնք մեզ հարցեր էին տալիս հավելվածի, նաև ծրագրավորման մասին: Իսկ Սան Ֆրանցիսկոյի կանանց կազմակերպության տնօրենը՝ մեր շատ սիրելի Քրիստինեն, մեզ համար պատրաստել էր փոքրիկ անակնկալներ: Սա շատ կարևոր կյանքի դպրոց էր, որտեղ մենք սովորեցինք լինել հաստատակամ մեր նպատակների մեջ, ունենալ երազանքներ և դրանք իրականացնել, օգնել մեկս մյուսին, դառնալ ոչ թե թիմ, այլ իրական ընտանիք:

violeta mkrtchyan

21 տարի անց

Այսօր երևի թե հորս ամենաերջանիկ օրերից մեկն էր, հիշողությունների տեղատարափ էր գլխում, պատմում էր ու պատմում.

-21 տարի առաջ էր, որ ընդունվեցինք ԵՊՀ ռադիոֆիզիկայի բաժինը։ Ի՜նչ օրեր էին, է՜, անհոգ, երջանիկ, ուրախ։ Առավոտ շուտ տրանսպորտով հոգնած Մուղնիից հասնում էի Երևան, որ դասի նստեի ու հանկարծ համալսարանի բակում տեսնում էի ընկերներիս: «Սա՛մ, արի՛, դասի չնստենք»,- ասում էր ընկերներիցս մեկը: Դե, ինչ արած, ընկերների հետ ժամանակ անցկացնելուց լավ բան չկա, դասերը, երբ էլ ասես՝ կլինեն, բայց թանկ ընկերները միշտ չէ, որ կողքիդ են։ Մի օր դասի չէի գնացել, ընկերներս էլ, դասին չմնալու պատրվակով, վեր էին կացել ու եկել մեր տուն՝ պատճառաբանելով, թե եկել են ինձ տեսնելու։

Լուսանկարը՝ Վիոլետա Մկրտչյանի

Լուսանկարը՝ Վիոլետա Մկրտչյանի

Հիշողությունները խեղդում էին բոլորին: Լուռ նստած՝ հետևում էի հին ընկերներին. այնքան ջերմ էին, այնքան կարոտած, որ նույնիսկ 4-5 հոգով հավասար պատմում էին նույն բանը: Մեկը մյուսին հերթ չտալով՝ խոսում էին անդադար, մեզ էլ խորհուրդ էին տալիս.

-Այ, նայի՝ ինչ լավ ա սովորելը, ընդունվում ես համալսարան, լավ շրջապատ ես ձեռք բերում, ու օրերից մի օր այսպես հավաքվում եք ու հիշում ամեն ինչ՝ թեկուզ մի փոքր թախիծով, մի փոքր ափսոսանքով, որ անցել է, բայց, ի վերջո, հպարտությամբ, որ սովորել ես, հասել ես այդ ամենին:

Լուսանկարը՝ Վիոլետա Մկրտչյանի

Լուսանկարը՝ Վիոլետա Մկրտչյանի

Այսօր ընկերների ընտանիքները, 21 տարի անց, ծանոթացան միմյանց հետ, մի սեղանի շուրջ նստեցին, երեխաները դարձան ջերմ ընկերներ, իսկ շրջապատը դարձավ շատ հարազատ։ Երիտասարդ հասակում շատ էին երազում այս պահի մասին, իսկ հիմա միմյանց հետ սեղանի շուրջ են նստել, կենաց են խմում՝ ակնկալելով, որ ապագայում երեխաները նույնպես այսպես են լինելու։

Սպասիր ինձ, էլի եմ գալու

Լուսանկարը՝ Լիլիթ Մկրտչյանի

Լուսանկարը՝ Լիլիթ Մկրտչյանի

Ամեն ինչ սկսվեց անցած տարի, երբ բախտն ու լավ ընկերս ինձ ժպտացին, ու ես հայտնվեցի ճամբարում՝ որպես ջոկատավար, մինչդեռ ոչ վաղ անցյալում ճամբար էի գնում որպես մասնակից: Վճռել էի՝ մյուս տարի էլի պիտի գնամ:

2017 թիվ, հունիսի 28, Երևան: Երթուղայինում եմ. վերադառնում եմ քննությունից: Զանգահարեց ընկերս.

-Բարև՛, Լի՛լ, քեզ համար լավ լուր ունեմ:

Այդ պահին, չգիտեմ՝ ինչու, մտքովս ճամբարն անցավ, ու չսխալվեցի: Սպասում էի այդ երանելի օրվան՝ հուլիսի 24-ին (մինչ այդ հասցրի երրորդ քննությունս էլ հաջող հանձնել ու բարձր միավորներով ընդունվել ուզածս բաժինը):

Եկավ սպասված օրը, ու արդեն երկրորդ անգամ հայտնվեցի ճամբար-դրախտավայրում, որտեղ խմբվում են հարյուրավոր հրեշտակներ ու ամեն պահս անկեղծությամբ լցնում: Նրանք վերադարձնում են լիաթոք ծիծաղս, անկեղժ ժպիտս, սիրով ու ջերմությամբ են լցնում ողջ էությունս: Ճամբարում գտնում ու վերագտնում եմ ինձ, ճանաչում ու բացահայտում նոր տեսանկյուններից, հասկանում, որ ամեն ինչ էլ կարող եմ: Կարող եմ ծայրաստիճան համբերատար ու «ամենաբարի ջոկատավար»-ի չափ բարի լինել… Կարող եմ ավելին, քան կարծում եմ, ավելին, քան կարծում են: Ճամբարում սովորում ու սովորեցնում եմ միաժամանակ: Էստեղ ինձ օգտակար եմ զգում, որովհետև 20 երեխաներով եմ շրջապատվում ու նրանց համար դառնում կարևոր ու օրինակելի կերպար: Նրանք կիսում են ինձ հետ իրենց բոլոր մտահոգություններն ու ժպիտները, նրանք սիրում, վստահում ու հավատում են մինչև վերջ…

Լուսանկարը՝ Լիլիթ Մկրտչյանի

Լուսանկարը՝ Լիլիթ Մկրտչյանի

Ու հիմա էլ, երբ տանն եմ, լուսավորվում ու ջերմանում եմ ճամբարից բերած մի քանի տասնյակ բացիկներով ու նվերներով, որոնք զարդարում են սենյակիս պատերը, դարակները ու ամեն օրս ժպիտով լցնում:

Գիտե՞ք՝ կարդալուց հետո էլ համոզվում եմ, որ ճամբարն իմն է, իսկ ես՝ նրանը, ու սրտի մեծ թրթիռով սպասում եմ մյուս տարվա ճամբարային 7 հրաշք օրերին, որ էլի հոգնեմ ոտքից մինչև մազիս ծայրը, որ էլի ճաշարանում արագ ու մի կերպ հաց ուտեմ, որ էլի ուշ քնեմ, իսկ առավոտյան շուտ արթնանամ, որ էլի հանդիպեմ հին ու լավ ընկերներիս, հարազատներիս ու ծանոթանամ նորերի հետ՝ նորից հանդիպելու ակնկալիքով, որ պարզապես ապրեմ 365 օրերից լավագույն 7 օրերս:

Կյանքում շատ քիչ վայրեր կան, որտեղ կրկին ուզում ես վերադառնալ:

-Ճամբա՜ր, սպասիր ինձ, էլի եմ գալու:

Թռչունի մտածմունքը

Լուսանկարը՝ Արտյոմ Մամյանի

Լուսանկարը՝ Արտյոմ Մամյանի

Ես ապրում էի մի փոքրիկ տան մեջ
Առատ ու անփույթ,
Աշխարհքն ինձ համար կըլոր էր անվերջ,
Կեղևը կապույտ։

Նըրանից հետո աչքըս բաց արի
Մի փոքրիկ բընում,
Տեսա՝ աշխարհքը հարդից է շինած,
Ու մայրս է շինում։

Մի օր էլ, բընից գըլուխս հանած,
Նայում եմ դես-դեն,
Տեսնեմ՝ աշխարհքը տերևից շինած,
Մեր բունը վըրեն։

Հիմի թըռչում եմ հեռո՜ւ, շատ հեռո՜ւ,
Ամեն տեղ գընում,
Բայց թե աշխարհքը ինչի՞ց է շինած—
Էլ չեմ հասկանում։

Հովհաննես Թումանյան

Մենք ենք մեր Սփյուռքը

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Վերջերս մասնակցում էի մի ծրագրի, որը կոչվում էր «Երկիր ծրագիր»: Ֆրանսիայից և Հոլանդիայից մի խումբ երիտասարդներ եկել էին Հայաստան ու այդ ծրագիրն իրականացնում էին Արմավիրում ու Ստեփանակերտում: Դասընթացի ժամանակ լինում էին դասախոսություններ հայրենասիրության, մեր պատմության և սփյուռքի մասին: Այնքան հաճելի էր, որ նրանք եկել էին ուրիշ երկրից, բայց մենք ունեինք նրանցից մեր պատմության մասին սովորելու բաներ:

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Օրերն անցնում էին շատ հագեցած՝ նոր ընկերներ, խաղեր, երգեր: Նրանք մի փոքր դժվարությամբ էին հայերեն խոսում, իսկ մենք սիրով օգնում էինք, ուղղում էինք ու բառի ճիշտ արտասանությունն էինք սովորեցնում: Նույնն էլ նրանք էին անում՝ ֆրանսերեն բառեր էին սովորեցնում մեզ, բայց երբ սկսում էին միմյանց հետ ֆրանսերեն խոսել, հասկանում էինք, որ մենք ոչ մի հույս չունենք այդ լեզուն սովորելու: Ամեն մեկս ուներ իր սիրելի խմբապետին, չնայած՝ նրանք բոլորն էլ շատ լավն էին, լավագույն խմբապետների թիմն էին:

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Լուսանկարը՝ Անուշ Հովհաննիսյանի

Հաճելի էր 2 շաբաթ լինել մեծ սփյուռքի մի մասը, խոսել, ապրել, երգել նրանց նման, նրանց հետ, իսկ առանց այդ մեծ խմբի՝ կարծես ինչ-որ մի բան կորած լինի: Մեզ մնացին մեկը մեկից թանկ նկարներ նրանց հետ ու, իհարկե, արդեն հարուստ հիշողություններ: Գնացին՝ այն հույսով, որ էլի կգան, իսկ մենք անհամբեր կսպասենք, որ նորից ասենք՝ bonjour:

Խորովածի փառատոն Ախթալայում

Լուսանկարը՝ Սեդա Մխիթարյանի

Լուսանկարը՝ Սեդա Մխիթարյանի

Իսկ դու երբևէ լսե՞լ ես, որ մեր երկրում նշվում է մեր ամենասիրելի ուտելիքի՝ խորովածի փառատոնը։ Այս համեղ փառատոնը, որն ամենամյա է դարձել, այս տարի կազմակերպվել էր օգոստոսի 20-ին՝ արդեն 9-րդ անգամ։ Ինչպես միշտ՝ այն նշվեց մեծ շուքով և հանդիսավորությամբ։

Լուսանկարը՝ Սեդա Մխիթարյանի

Լուսանկարը՝ Սեդա Մխիթարյանի

Փառատոնը կազմակերպվում է Լոռու գեղեցիկ և պատմամշակութային արժեք ունեցող Ախթալա քաղաքում։ Ինչպես նշեց «Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման և պահպանաման» ՀԿ-ի նախագահ պարոն Սեդրակ Մամուլյանը՝ միջոցառման գլխավոր նպատակը զբոսաշրջության զարգացմանը նպաստելն է, ինչպես նաև՝ հայ խոհարարական ավանդույթների տարածումը։ Եվ ավելացրեց.

-Փառատոնի կազմակերպմանն աջակցել են Լոռու մարզպետարանը, Ալավերդու քաղաքապետարանը և այլ կազմակերպություններ։ Միջոցառումը կազմակերպվում է Ախթալայի սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցու բակում, որը վիճելի տարածք է մեր և վրացիների միջև, և այս միջոցառումն ապացուցում է, որ կարևորը ազգային պատկանելությունը չէ, կարևորը տոնն է, որը համախմբում է մեզ և մեր վրացի ընկերներին։ Փառատոնի նպատակներից մեկն էլ այն է, որ ախթալեցին հնարավորություն ունենա շահույթ ստանալու։

Լուսանկարը՝ Սեդա Մխիթարյանի

Լուսանկարը՝ Սեդա Մխիթարյանի

Փառատոնի մասնակիցները մրցում էին մի քանի անվանակարգերում՝ «ամենահամեղ խորոված», «ամենանորարար մասնակից» և այլն։ Ժյուրիի անդամներն էին հայտնի երգիչներ Մկրտիչ Մկրտչյանը, Դավիթ Ամալյանը և երգչուհի Լեյլա Սարիբեկյանը։ Մրցույթի արդյունքում հաղթող ճանաչվեց «Լուսաբաց» ռեստորանի խոհարարների թիմը։

Լուսանկարը՝ Սեդա Մխիթարյանի

Լուսանկարը՝ Սեդա Մխիթարյանի

Փառատոնի ընթացքում իրենց ելույթներով հանդես եկան Հայաստանում և սփյուռքում հայտնի մի քանի երգիչներ և երաժշտական խմբեր։ «Ադանա փրոջեքթը» իր ռոքային կատարումներով ոգևորեց և աշխուժացրեց մասնակիցներին և այցելուներին։ Հանդես եկավ նաև Թուրքիայում Հայաստանի ներկայացուցիչ երգչուհի Սիբիլը։ Համերգային ծրագրի երկրորդ մասում հնչեցին հայկական ժողովրդական երգեր։

Լուսանկարը՝ Սեդա Մխիթարյանի

Լուսանկարը՝ Սեդա Մխիթարյանի

Փառատոնն անցավ հետաքրքիր և ոգևորիչ մթնոլորտում։

Կյանքերի մոռացված դրվագները

Լուսանկարը՝ Մանե Հայրապետյանի

Լուսանկարը՝ Մանե Հայրապետյանի

Ջերմուկը Հայաստանի բարձրադիր քաղաքներից է՝ ծվարած բարձր ու անտառոտ լեռների ծոցում: Ես ծնվել ու ապրում եմ Ջերմուկում, տեսնում այստեղ իրականացող ամենաչնչին փոփոխությունն ու անսովոր շարժը: Այս փոքրիկ ջերմ քաղաքում ամեն բան շատ իրական է ու տարբերվող: Միայն թե այն հանգամանքը, որ տարեցտարի ավելի լքված ու նոսրաբնակ դարձող քաղաքս քիչ-քիչ կորցնում է իր զբոսաշրջային գրավչությունն ու հետաքրքրությունը, սիրուն ու հյուրընկալ Ջերմուկը դարձնում է շարքային բնակավայրի վառ օրինակ:

Ամեն տարի բազում մարդիկ թողնում են իրենց հարազատ քաղաքը, այստեղ թողնելով իրենց կյանքի թերևս ամենավառ դրվագները: Հա՛, հա՛, հենց այստեղ: Ընտանիքներ, որոնք կարող էին քաղաքի ապագայի վրա խոսուն ազդեցություն ունենալ, ընկերներ, որոնց հետ բազում ծրագրեր ունեինք. նրանք բոլորը գնացել են, և պիտի գնան վաղը: Եվ դեռ շատ-շատ են գնալու: Ինչ-որ տեղ վախենալով եմ գրում այս տողերը. միգուցե վաղվա գնացողներից մեկն էլ իմ ընտանի՞քը լինի: Քայլում ես փողոցով ու միայն տխուր ու մտահոգ դեմքեր ես տեսնում: Կամ էլ, ինչը պարզապես սարսափելի է, ընդհանրապես դեմքեր չես տեսնում: Քաղաքի վառ կողմում միայն ճստիկ թիթեռնիկների շարժն է. դե՝ մեր փոքրերի, էլի: Նրանք փողոցներով վազվզում են ու ամեն քայլողին հիշեցնում այդ նեղլիկ ու կանաչազարդ փողոցներում անցկացրած սեփական մանկությունը:

Լուսանկարը՝ Մանե Հայրապետյանի

Լուսանկարը՝ Մանե Հայրապետյանի

Եթե փոքր լինեի, կասեի՝ կմեծանամ, նախագահ կդառնամ ու ամեն բան կանեմ, որ ջերմուկցին մնա իր տանը, իր հողի ու ջրի հետ, տեր կանգնի իր տնկած ծառին ու ինքը լինի իր ծառը ջրողը, ոչ թե ինչ-որ ազգականի խնդրի, որ գա, բացի դուռը ու ջրի ներսում տանտիրոջ շունչը կարոտած ծաղիկները:

Թող ամեն մեկը ջրի իր տան դիմացի ծառն ու ծաղիկը:

anahit gasparyan charencavan

10.4-ի հասարակությունը

Ավագ դպրոց տեղափոխվելու համար յուրաքանչյուր աշակերտ պետք է ընտրի իր հոսքը՝ այն բաժինը, որտեղ խորացված ուսումնասիրելու է իր ընտրած առարկաները: Ընտրության հարցում դժվարություն չկար, ես որոշել էի՝ հաստատ ընտրելու էի տնտեսագիտականը, սակայն, իմ կարծիքով՝ դժվար էր լինելու հարմարվել նոր միջավայրին, նոր դասարանին, նոր ապրելակերպին: Իմ մտավախություններն զուր էին: Առաջին իսկ վայրկյանից հասկացա, որ «10.4 հասարակության» անդամներին Դիոգենեսը առանց վարանելու մարդ կկոչեր:

Ամեն ինչ սկսվեց այն հոկտեմբերյան օրից, երբ մեր նորաթուխ դասարանի ավագը հայտնեց, որ հաջորդ օրը մեր դասարանի Աստղի ծննդյան տարեդարձն է: Քանի որ ժամանակը սուղ էր, և մեծ անակնկալ չէինք հասցնի անել, քսաներեք աշակերտ որոշեցին դպրոց գալ մեկական փուչիկով՝ գեղեցիկ ու վառ (կարո՞ղ եք պատկերացնել մյուս աշակերտների զարմացած հայացքներն ու անվերջ հարցերը):

Այդ օրվանից ի վեր մենք ձեռք բերեցինք յուրահատուկ մի ավանդույթ՝ հնարավորության սահմաններում տոն դարձնել յուրաքանչյուր դասարանցու ծննդյան տարեդարձը:

Օգոստոսի սկիզբն էր, տարվա ամենաշոգ օրերից մեկը: Գիտեինք, որ շուտով մեր սիրելի դասղեկի ծննդյան տարեդարձն է: Պետք էր մի բան որոշել:

-Երեխե՛ք, առանց ընկեր Ղազարյանի մեր դասարանը ինչ-որ անավարտ բանի նման կլիներ, ոչ թե 10.4-ի: Պետք ա մի բան անել: Ի՞նչ առաջարկներ կան:

-Եկե՛ք մեր նկարներով օրացույց նվիրենք:

-Ի՞նչ կասեք «миллион алых роз»-ի մասին:

-Եկե՛ք Օսկարի արձանիկ նվիրենք՝ լավագույն դասղեկ անվանակարգում հաղթող ճանաչվելու համար:

Ու այսպիսի տարբերակներից հետո, որոնք հատուկ են մեր խենթ դասարանին, մենք կանգ առանք մի դասական տարբերակի վրա և որոշեցինք բոլորով հավաքվել և անակնկալ մատուցել ընկեր Ղազարյանին:

-Ժամը 11:00-ին, ում հարմար ա՝ թող գա դպրոցի բակ: Տեղում մնացածը կորոշենք:

Նշանակված ժամին, նշանակված վայրում հանդիպեցի մեր աղջիկներին: Հանդիպումը հուզիչ էր՝ սիրելի ընկերներ, կարոտած հայացքներ: Բայց ծագում էր մի շատ հետաքրքիր հարց.

-Իսկ ո՞ւր են տղաները:

Լիանան որոշեց գտնել հարցի պատասխանը: Էրիկի քնաթաթախ «ալո՜»-ն լսելուց հետո ամեն ինչ պարզ էր: Տղաները քնով էին անցել: Պետք էր ժամանակ չկորցնել: Բոլորով հավաքվեցինք մեր դասղեկի տան շենքի բակում:

- Եկեք այսպես պայմանավորվենք: Ա՛ն, ավագի իրավունքով դու բարձրացիր վերև, տո՛ւր նվերը և խնդրիր, որ ընկեր Ղազարյանը պատուհանից նայի: Մենք էլ ներքևից կշնորհավորենք, կերգենք: Կավիճ էլ ունենք, հեսա արագ մի բան կմտածենք:

Ծրագիրը լավն էր, բայց թեթև շտկման կարիք ուներ: Մենք հաշվի չէինք առել այն հանգամանքը, որ մեր դասղեկը հնարավոր է, որ տանը չլիներ: Դիմեցինք հեռախոսի օգնությանը: Լսելով նրա «ի՜նչ տիպն եք դուք» արտահայտությունը՝ թեթևացած շունչ քաշեցինք ու աշխույժ, կենսուրախ վերադարձանք տուն: Առաքելությունը կատարված էր:

Շուտով սկսվելու է նոր ուսումնական տարին: Թեպետ մեր դասարանի անվանումը փոխվելու է՝ դառնալով «11.4», բայց ոգևորությունը, ուրախ տրամադրությունը, համախմբվածությունը, յուրակերպությունն ու խենթությունները մնալու են նույնը: Եվ ամենակարևորը՝ մենք որոշել ենք առաջնորդվել նույն սկզբունքով. «Լավագույն ավանդույթները շարունակվում են»:

Ani avetisyan

Ուսանողական կյանք

Այս ամառը, համենայնդեպս՝ ամռան առաջին կեսը իմ ու 2017 թվականի ցանկացած միջին վիճակագրական դիմորդի համար մի քիչ տարբերվում էր մնացած ամառներից։ Բայց իմ դեպքում միայն առաջին կեսը։ Դե հա, երկրորդ կեսից էլ միայն այն, որ սև ու սպիտակ դպրոցական հագուստ գնելու պարտականությունից ինձ լիովին ազատված եմ զգում։

Ճիշտն ասած՝ մտածում էի, թե առաջին դասարանցիների նման պիտի ուրախանամ, անհանգստանամ ու անհամբեր սպասեմ սեպտեմբերի մեկին, ախր, ես էլ եմ առաջին, ուղղակի՝ կուրսեցի։ Չէ, սպասելիքներս դեռ չեն արդարացել, իսկ նոր ուսումնական տարվան տասը օր մնաց։ Ի՞նչ արած։ Սպասենք, գուցե սեպտեմբերյան զգացողություններս ուրիշ լինեն։ Չնայած, երբեք էլ անհամբերությամբ չեմ սպասել այդ կախարդական օրվան։

Հա, մոռացա, ուզում էի գրել, թե ինչ եմ սպասում իմ նոր կյանքից, դե, ուսումնական առաջին տարվանից, ու հատկապես՝ ԵՊՀ-ից։

Քանի որ հեքիաթների հետ այնքան էլ սեր չունեմ, չեմ պատմի իմ երազանքների համալսարանի մասին։ Իսկ եթե լուրջ՝ չեմ էլ պատկերացնում, թե ինչպես եմ ընդունելու դպրոցից համալսարան և դասարանից լսարան փոփոխությունը։ Բայց դե, ծանր չեմ տանի։ Երևի։ Հա, ու չպիտի մոռանամ, որ հին ու բարի ուսուցիչներին փոխարինելու են եկել դասախոսները։ Մեկ էլ դասերն են ավելի երկար լինելու, քան դպրոցում։

Չգիտեմ՝ ինչու, բայց մտածում եմ, որ առաջին օրը մեզ առաջին դասարանցի ենք զգալու։ Դե, անծանոթ շրջապատ, անծանոթ դեմքեր ու «բարձր դասարանցիների»՝ մեզ ուղղված հայացքները։

Հետո՞, հետո մեզ կսպասեն լսարանի փնտրտուքները, նոր ռեժիմին հարմարվելու փորձերը։ Ինձ՝ մարզային տրանսպորտից բողոքելու նոր առիթներ ու էլի նման բաներ։

Մի երկու շաբաթից ամեն ինչ տեղը կընկնի, կսկսվի սովորական դարձած ուսանողական կյանքը ու կավարտվի 4 տարի հետո։ Մինչ այդ՝ մի քիչ տրամադրվենք ուսանողական կյանքին։ Էսպես չի կարելի, չէ՞։

Դե ինչ, շուտով կսկսվեն առաջին կուրսեցիների անհավանական արկածները Հայաստանի բուհերում, դուք էլ կարող եք հետևել մեր՝ առաջին կուրսեցի թղթակիցներիս տպավորություններին։ Սա միայն նախաբանն էր։