Առաջին քայլեր

Հարցազրույցը վերցրել եմ ընկերուհուցս` Միլենա Կարապետյանից, ով ցանկանում է դառնալ երգչուհի և արդեն շատ հաջողություններ ունի այդ ասպարեզում:

-Ինչպե՞ս ստացվեց, որ ընտրեցիր երաժշտությունը:

-Կարելի է ասել, ծնվածս օրվանից երգում եմ (ծիծաղում է), և երբ առաջին անգամ, 3 տարեկանում, տեսահոլովակ տեսա, շատ տպավորված էի և ամբողջ օրը երգում էի այդ երգը: Մայրիկս էլ նկատել էր դա, և քանի որ մայրիկս ունի երաժշտական կրթություն, նրա որոշմամբ ես 6 տարեկանից սկսեցի հաճախել Արմեն Դիվանյանի անվան «Արևիկ» մանկապատանեկան անսամբլ: Այդ ժամանակվանից ես այս ոլորտում եմ, և այն ինձ շատ հոգեհարազատ է:

-Ինչ-որ ուսումնական հաստատություն հաճախել կամ հաճախո՞ւմ ես:

-Ինչպես նշեցի, 6 տարեկանից հաճախել եմ «Արևիկ», որը հետագայում անվանափոխվեց «Արևներ», իսկ անցյալ տարի ավարտել եմ Գևորգ Բուդաղյանի անվան երաժշտական դպրոցը:

-Կպատմե՞ս քո առաջին ելույթի մասին: Երբ և որտեղ է կայացել:

-Առաջին ելույթս կայացել է 2009 թվականին, երբ ես 9 տարեկան էի և հաճախում էի «Արևներ» անսամբլ: Մասնակցում էի «Արևների» ամենամյա 9-րդ մրցույթ-փառատոնին:

-Իսկ ի՞նչ երգ էիր կատարում:

-Կատարում էի Լիլիթ Նավասարդյանի հեղինակած «Գարուն» երգը: Այն ինձ շատ հոգեհարազատ է դարձել և բերել է բազմաթիվ հաջողություններ:

-Մոտակա ժամանակներում որևէ ելույթ ունե՞ս:

-Այո, հունվար ամսվա վերջին Երևանի համերգասրահներից մեկում կայանալիք համերգին հանդես գալու առաջարկ եմ ստացել: Համերգը կայանալուց հետո կլուսաբանվի:

-Հիմա դու սովորում ես 11-րդ դասարանում: Ի՞նչ ես պլանավորում անել դպրոցն ավարտելուց հետո:

-Ես ինձ այլ ոլորտում չեմ պատկերացնում, այդ իսկ պատճառով մտադրություն ունեմ ընդունվել Ջազ քոլեջ կամ էլ Երևանի պետական երաժշտական կոնսերվատորիա:

-Բարձրագույն կրթություն ստանալուց հետո որտե՞ղ ես ցանկանում հանդես գալ:

-Իհարկե, սկզբում հայաստանյան բեմերում ելույթ կունենամ, սակայն կցանկանամ արտասահմանյան հանդիսատեսին էլ ներկայանալ:

-Եթե երբևէ առաջարկ ստանաս որևէ խմբից՝ այնտեղ հանդես գալու, կընդունե՞ս առաջարկը, թե՞ նախընտրում ես մեներգչուհի լինել:

-Ես կարծում եմ, որ լավ ձայն ունեցող երգչուհին կարիք չունի խմբում հանդես գալու, ինչքան էլ որ խումբը անվանի լինի, և քանի որ ես ինձ համարում եմ լավ երգչուհի, կնախընտրեմ մեներգչուհի լինել:

-Ի՞նչ ոճում ես նախընտրում հանդես գալ:

-Փոփ-էստրադա:

-Հեղինակային ստեղծագործություններ ունե՞ս:

-Փոքր հասակում գրել եմ երգեր, բանաստեղծություններ, սակայն հիմա` ոչ:

-Որևէ անհաջողություն եղե՞լ է ճանապարհիդ, որը խանգարել է առաջ շարժվել:

-Խանգարող հանգամանքներ, որպես այդպիսին, դեռ չեն եղել, սակայն եթե լինեն, ինձ չեն խանգարի հասնել իմ նպատակին:

-Ձայնագրած երգեր ունե՞ս:

-Ունեմ երկու անհատական ձայնագրած երգ` «Գարուն» և «Երևան», նաև ձայնագրվել եմ խմբակային երգերում Գևորգ Բուդաղյանի անվան դպրոցում սովորելուս տարիներին:

-Կպատմե՞ս առաջին ձայնագրված երգի մասին:

-Առաջին ձայնագրած երգս հենց «Գարունն» է, շատ լարված էի այդ ժամանակ: Երբ մտա ձայնագրման ստուդիա, միանգամից դրեցի ականջակալները, կանգնեցի բարձրախոսի դիմաց և, երաժշտությունը միացնելուն պես, սկսեցի ինքնամոռաց երգել: Երաժշտությունը ավարտվելուց հետո ինձ զգում էի մեծ բեմում: Այդ օրը երբեք չեմ մոռանա. այն տպավորվել է որպես ամենավառ և պայծառ օրերից մեկը:

ofelya hovhannisyan

Ինչպես դարձա 17.am-ի թղթակից

Ինչպես մյուս օրերը, այնպես էլ այդ օրը սովորականի նման գնացի դպրոց: Գրականության դասի ավարտից հետո, երբ պատրաստվում էինք ինֆորմատիկայի դասին, հանկարծ ներս մտավ մեր դպրոցի կազմակերպիչը ընկեր Դավթյանը և հայտարարեց, որ դպրոցում պետք է սեմինար լինի, և մենք նույնպես պետք է մասնակցենք:

Ես չէի ուզում մասնակցել, քանի որ նախապատրաստվել էի ինֆորմատիկայի թեմատիկ աշխատանք գրելուն, բայց քանի որ բոլորը գնացին, ես էլ գնացի: Երբ նստեցինք և սկսեցինք լսել, թե ինչպես են 17.am-ի ներկայացուցիչները պատմում իրենց կայքի մասին, ոգևորվեցի և սկսեցի ավելի ուշադիր լսել: Դիտեցինք կարճամետրաժ ֆիլմեր, իսկ ամենակարևորը, որ նրանք հայտնեցին, այն էր, որ մենք նույնպես կարող ենք թղթակից դառնալ, պարզապես պետք է հայտ ուղարկենք:

Երբ սեմինարն ավարտվեց, ես որոշեցի թղթակից դառնալ։ Անհամբեր սպասում էի, թե երբ են ավարտվելու դասերը, որ գնամ տուն և հայտս ուղարկեմ: Հասա տուն, ծնողներիցս թույլտվություն վերցրեցի և հայտս արագ ուղարեկցի: Այդ սովորական օրն իմ կյանքում շատ բան փոխեց: Հետագայում մասնակցեցի 17-ի գործնական դասընթացներին և արդեն 5 ամիս է թղթակցում եմ, կարողանում եմ հարցազրույց վերցնել, նյութեր գրել տարբեր թեմաներով, սովորեցի նաև լուսանկարել, ֆիլմի սցենարներ գրել, շատ լավ ընկերներ ձեռք բերեցի:

17.am-ը  մեծ փոփոխություն կատարեց իմ կյանքում, և ես կարծում եմ, որ հետագայում ավելի շատ բան կտա:

hasmik givargizyan

Հակառակ համոզմունք

Եթե արդեն անցել ես հիմնական դպրոցի նախաքննական ու քննական շրջանը, ուրեմն կարող եմ անկեղծ ցավակցել քեզ: Դու էլ մեկն ես այն հազարներից, ովքեր հիմնական դպրոցի շեմը թողել են հետևում: Ես արդեն 10-րդ դասարան եմ, ու մինչև իմ այս տարվա դասագրքերը ստանալը, մտածում էի, որ դպրոցի ամենադաժան տարիները 8-9 դասարաններն են: Իսկ պարզվեց, որ սխալվում էի հերթական անգամ, ու դրանք ամենաերջանիկ, հետաքրքիր ու հիշվող տարիներն էին:

Նախաքննական շրջան, փորձում ես վերհիշել դպրոցական տարիների ընթացքում սովորած նյութերը ամբողջությամբ: Հետո բարկանում ես ինքդ քեզ վրա, որ ինչ-որ բան չես հիշում, որ մի բառ մոռացել ես կամ շփոթել մեկ ուրիշ բառի հետ: Կարծում եմ, այս բոլորն այնպիսի բաներ են, որ պատահել են բոլորիս հետ: Բայց քննությունը բնականաբար սպասվածից հեշտ է անցնում: Դե վերջ, այս փորձությունն էլ հաղթահարեցինք: Իսկ ի՞նչ է սպասվում առջևում: Անձամբ ես միտք ունեի  փոքր ինչ ծուլանալ, արջի պես քուն մտնել մինչև 11-րդ դասարան, ու հետո էլի եռանդուն սովորել՝ արդեն միասնական քննություններին պատրաստվելով:  Հենց սկզբից ասեմ՝ իմացիր, որ եթե դու 10 տարի սովորել ես առնվազն 9-երով կամ 8-երով, ուրեմն ծուլանալը այդքան երկար ժամանակով հաստատ քեզ համար չէ: Ու  պատճառը ցածր գնահատականներ ստանալու վախը  չէ, չէ, ուղղակի, երբ դաս չես անում, կարծես մի բան պակաս լինի, օրդ կիսատ մնացած, իսկ խիղճդ փշերի վրա լինի: Ծուլանալ չկարողացա, իսկ այ, դասերի ծավալուն և դժվար լինելն իրոք սարսափեցրին ինձ: Ծուլանալու միտքը դեռ գլխիցս չեմ հանել ու  չեմ էլ ուզում ենթարկվել դրան, բայց երբեմն մտածում եմ, որ ծուլանալն ավելի հեշտ կլիներ, քան ֆիզիկայի բանաձևերը անգիր հիշելը: Ուզու՞մ ես բուհ ընդունվել, մոռացիր ծուլություն բառը: Իսկ ես գնամ ու ֆիզիկա սովորեմ, բանաձևերը դեռ անգիր չգիտեմ…

jemma petrosyan

Գրել, բայց ինչի՞ մասին

Արդեն բավական ժամանակ է, ինչ չեմ կարողանում նյութեր ուղարկել 17․am-ին։ Երբ ամեն անգամ մտածում եմ գրելու մասին, ինչ-որ մի բան խանգարում է։

Ամեն անգամ քնելուց մտածում եմ վաղվա մասին, ու երևի այս օրերի ընթացքում չի եղել մի այնպիսի օր, որ չմտածեմ գրելու մասին։ Հա, ճիշտ է, ես չեմ սիրում գրել, բայց մտածե՞լ։ Ինչպե՞ս կարելի է չսիրել «մտածել» ասվածը։ Հը՞։

Միշտ մտածում եմ, որ երբ առավոտյան արթնանամ՝ մի խորիմաստ ու հավես նյութ կգրեմ։ Չգիտեմ, է՜։ Առավոտ արթնանալուն պես փորձում եմ գրել այն ամենը, ինչ մտածում էի նախորդ գիշեր։ Մտածել ամեն ինչի մասին ու այդ ամենը միացնել իրար։

Երբ դեռ չես հասցրել մի բան գրել, տան մեծերը սկսում են քեզ գործի դնել, այդ ամենից հետո դասեր, իսկ երբ այդ բոլորը վերջացնում ես ու բոլորից թաքուն փորձում ես գրել… Ի՞նչ գրել։ Արդեն բոլոր մտքերը ցրվեցին։ Վերցնել թուղթը և գրիչը: Ես չեմ կարողանում, ու գիտե՞ք ինչու, որովհետև ես չեմ սիրում գրել , չեմ սիրում մտածածս թղթին հանձնել։ Բայց այսօր որոշեցի ինչ մտածում եմ ասել․ ասել այն ամենը, ինչ արդեն ներկայացրեցի: Որտեղի՞ց պետք է սկսել, կամ որտեղ վերջացնել։

Հա, ճիշտ եմ ասում, այս օրերին շատ գաղափարներ եմ ունեցել, բայց երբ թուղթը և գրիչը վերցրել եմ ձեռքս, ամեն ինչ հօդս է ցնդել։ Ախր, ես գիտեի, թե ինչ կարելի էր գրել, բայց մտածում էի, որ բոլորն էլ գրում են, նյութի պակաս չկա 17-ում, կհասցնեմ, հետո տեսնում էի, որ ուրիշներն արդեն այդ մասին գրել են, այդ իսկ պատճառով սպասում էի մեկ այլ թեմայի։

Վերջ, սպասելն ինձ շատ խանգարեց: Այսուհետ չեմ սպասելու, գրելու եմ հաճախ, գրելու եմ առօրյա կյանքի, ինձ հուզող խնդիրների, նորությունների, ինձ շրջապատող մարդկանց մասին։

Հոգսը

Լուսանկարը՝ Մարիետա Բաղդասարյանի

Լուսանկարը՝ Մարիետա Բաղդասարյանի

Ամեն առավոտվա պես նորից արթնացա, տաք ջրով լվացվեցի, ինձ կարգի բերեցի ու վերցրի պայուսակը, որը այնքան էր ծանր, որ երբեմն կատակում եմ, թե մեջը զրահատեխնիկա եմ պահում: Թերևս դա իմ ամենամեծ հոգսն էր թվում այդ պահին:

Առաջին դասը չեմ էլ հիշում ինչ էր, բայց լուսամուտից սկսեցի նայել: Լուսամուտը նայում էր դեպի այն թաղամասը, որտեղ բազմաթիվ տնակներ կային, որոնք ժամանակավոր օթևաններ էին Սպիտակի երկրաշարժից հետո: Այդ տնակներից մեկում ես էլ եմ ապրել: Շատ փոքր եմ եղել այդ ժամանակ, բայց հիշում եմ, որ տունը շատ փոքր էր: Հիմա դպրոցի պատուհանից նայում էի մեր նախկին հարևաններին: Նրանք դեռ այդտեղ էին: Իմ տաք ջրի փոխարեն լվացվում էին բակի աղբյուրի ջրով, որը եթե մի քիչ էլ ցուրտ լիներ, էլ չէր հոսի ու կսառչեր: Մայրը բակում սպիտակեղեն էր փռում:Պարանը լվացքի ծանրությունից թուլացավ: Քամին երբեմն քշում ու տանում էր՝ գցելով աղբյուրի մեջ ու կրկնապատկում տանտիրուհու առանց այդ էր չափազանց շատ հոգսերը:

Լուսանկարը՝ Մարիետա Բաղդասարյանի

Լուսանկարը՝ Մարիետա Բաղդասարյանի

Ու հանկարծ հայտնվեց չարաճճի որդին իր ցեխոտ գնդակով ու ավելի ցեխոտ շորերով: Չնայած չէի լսում, բայց համոզված էի, որ մայրը բարկացավ, բայց երբ որդին գնաց, տիրեց լռություն: Հանկարծ նրա զայրացած աչքերում հայտնվեցին արցունքի կաթիլներ: Մայրիկներն այդպիսին են. զայրանալուց անմիջապես հետո ափսոսում են: Նա նստեց աղբյուրի կողքի փոքրիկ փայտե աթոռին ու ձեռքերի մեջ առավ գլուխը, նայեց տնակին: Նորից նայեց լվացքին: Ցեխոտված լվացքը նորից ստիպված էր տրորել աղբյուրի սառը ջրի տակ:Ու հանկարծ որդին դուրս թռավ տնակից. նորից առնետ էր բռնել:

Զանգը հնչեց: Ավարտվեց առաջին ժամը, ծանր պայուսակս հանեցի դարակից, որ գիրքս հանեմ ու հասկացա, որ ծանր պայուսակը հոգս չէ: Իրոք, ծանր պայուսակը ամենևին հոգս չէ:

Nelli Khachatryan

Աշխարհն առանց ակնոցի և ակնոցով

-Նել, Նել, նայի տես` ինչ եմ ցույց տալիս,- ասում է քույրս ու հեռախոսը պարզում ինձանից մոտ 3 մ հեռավորության վրա: Ես աչքերս հնարավորինս նեղացնում եմ ու սկսում կկոցել՝ ինձ պահի տակ շեղաչք զգալով, իսկ քույրս հերթական անգամ ծիծաղում է և ասում.

-Լավ, կներես, մոռացել էի, որ «քոռ» ես:

Աչքերս նորից նեղացնում եմ, այս անգամ ջղային հայացք ընդունելու համար, և ուզում պատասխան հարված ուղարկել, երբ Կարինեն առաջ ընկնելով ասում է.

-Քոռը դու ես, ես կարճատես եմ:

Քանի որ կարճատեսությունը հիմա, մեղմ ասած, տարածված հիվանդություն է, համոզված եմ, որ նման իրավիճակում միայն ես չէ, որ հայտնվել եմ, բայց համարձակվում եմ ասել, որ մենք՝ կարճատեսներս, առավելություն ունենք: Դե մենք ակնոցով կարող ենք տեսնել «նորմալ աշխարհը», իսկ այ, դուք, «կարճատեսների աշխարհը» չեք կարող տեսնել նույնիսկ ակնոցով… Դե այդպիսի ակնոց չկա էլ: Ուզու՞մ ես մի քիչ պատմեմ մեր աշխարհի մասին: Մեր աշխարհում լուսինն ու աստղերը ավելի մեծ են… Մեր աշխարհում նույնիսկ դեմքերն են ավելի գեղեցիկ: Մեր աշխարհում գիշերային լույսերը այնքան… Ընդհանուր են… Չեմ կարող բացատրել, բայց գիշերային Երևանը ավելի գիշերային է:

Մեր աշխարհում մենք շշուկով չենք կարող խոսել… Դե առանց ակնոց չենք լսում, դրա համար քննության մտնելիս անպայման ակնոց ենք դնում: Ի դեպ, կարճատեսները գիրք կարող են կարդալ առանց ակնոցի, ու ընդհանրապես, մենք միայն հեռուն չենք լավ տեսնում, պարտադիր չի ամեն անգամ ասել. «Էս առանց ակնոց տեսնո՞ւմ ես»:

Հա, որ անձրև է գալիս, ու ակնոցի վրա կաթիլներ են ընկնում, դա միշտ չի, որ նյարդայնացնող է: Պատկերացրեք՝ ֆոտո եք անում, ու հետևի պլանում լույսեր կան գունավոր… Սենց մի տեսակ գունավոր գնդիկներ… Մենք այ, էդպես ենք տեսնում լույսերը… Հավես է: Այ, մեզ գոլորշին է նեղություն պատճառում, երբ նույնիսկ ցուրտ եղանակին քո շնչից ակնոցներդ դառնում են գոլորշապատ, ու իրոք դառնում ես «քոռ»:

Ինչևէ, այքանը ասացի ինքս ինձ արդարացնելու համար, պահպանեք ձեր աչքերի տեսողությունը… Գնամ գործնագործ խաղալու. «Ուժեղ խփել չկա, ակնոցներով եմ…»:

մարինե իսրայելյան

Խաղ անձրևի հետ

Անձրևներից ամենաօգտավետը, թերևս, ամռան անձրևներն են, երբ հողը, ճաքճքած հայացքը երկնքին հառած, սպասում է կենարար ջրին՝ իր զավակների փարթամությունը, հաճախ նաև կյանքը փրկելու համար: Բայց ամենագեղեցիկ անձրևները գարնանն են գալիս: Նրանց ավետաբերը քամին է  կամ ամպրոպի հեռավոր ձայնը, և կարելի է աչքով տեսնել անձրևի վազքը, իհա՛րկե, տեսնել, թե ինչպես են կաթիլները սրընթաց արշավանքով գրավում ողջ տեսանելի աշխարհը, իսկ նվագախուբը ամպրոպի ձայնով թնդացնում ու ոգևորում է իր զինվորներին: Երկնքը պատռվում է խաչվող բազմաթիվ անձև սրերից, լույսը՝ կուրացնում, իսկ աղմուկը գալիս է լրացնելու տպավորության կատարելությունը: Ճակատամարտի նմանվող այս անձրևները երկար չեն տևում, իսկ վերջում օդը լցվում է օզոնի թավշյա բույրով, երկինքը՝ պսակվում հաղթանակի ծիածանակերպ կամարով, և ներկայացումն ավարտվում է:

Հանդիսատեսը մտածում է՝ ինչու այդ գարնանային անձրևներից  մարդու սրտում էլ չի գալիս, որպեսզի պայքարի դուրս գան լավ ու վատ արարքները, մեղքերը, սխալները, հիշողությունները, թնդյունով ու աղմուկով պատերազմեն, նրանց բախումից ճեղքվի հոգին, իսկ վերջում տարածվի խղճմտանքի բույրը, մարդը կարողանա ներել ինքն իրեն, ներբեռնվել  գարնան նորությամբ, նոր կյանքի սպասումով, աշխարհը բարեփոխելու ճանապարհին զինվի ինքն իրեն փոխելու գիտակցությամբ:

Երանի՜, երանի գարնանային անձրև գար մարդո՛ւ սրտում, լվանար, մաքրեր ու տաներ անցած կյանքի մոխիրը, ծլարձակում տար սիրո ծաղիկին, լույս ծնվեր մարդու մթնած աչքերում, և հոգին հուսավորվեր ապագայի պայծառ գույներով:

Ani avetisyan

Փոխե՞նք

Թող ձախ ձեռքդ չիմանա, թե ինչ է անում աջդ: Իսկ երբ աջ ձեռքդ դողալով մեկին բարություն է անում, թող ձախդ աշխարհին չհայտնի…

-Ո՞վ ենք մենք, որ փոխենք աշխարհը, կամ մարդկանց ճակատագրերը: Եվ հետո, ի՞նչ կարող է անել միայն մեկ հոգին:

Երևի շատերդ եք լսել այս խոսքերը, կամ գուցե նաև ասել: Գուցե…

Բայց գիտե՞ք, այն ժամանակ, երբ մենք ու շատերը ինքներս մեզ փորձում ենք համոզել, որ միայնակ ոչինչ անել հնարավոր չէ, որ մի ծաղկով գարուն չի գա, կան մարդիկ, ովքեր հենց այդպես, մի ծաղկով գարուն են բերում ուրիշ մարդկանց համար: Այդ ինչպե՞ս:

Նյութերիցս մեկում արդեն ասել եմ, որ համակարգիչը չարիքից բացի կարող է նաև հրաշագործ լինել: Ֆեյսբուք սոցիալական ցանցում պատահաբար գտա մի խումբ, որի նպատակը կարիքավոր, անապահով ընտանիքներին օգնելն է: Սակայն այն ոչ թե որևէ մեծահարուստի կամ բարեգործական կազմակերպության կողմից էր ստեղծված, այլ մի խումբ մարդկանց, ովքեր ուղղակի փորձում են մեր փոքրիկ երկրում մեծ խնդիրներ ունեցող մարդկանց կարիքների մասին հայտնել ուրիշներին, միգուցե մեկն ու մեկը օգնել ցանկանա: Եվ ստացվում է:

Գիտե՞ք, օգնել ցանկացող մարդկանցից որևէ մեկը չի մտածում, որ իր հազար կամ թեկուզ հինգ հարյուր դրամի օգնությունը ոչինչ չի փոխի, նրանցից որևէ մեկը չի մտածում, որ մի ծաղկով գարուն չի գալիս: Չէ՞ որ միայն մի ծաղիկը, որ կարող է լինել տաք կոշիկ, վերարկու կամ նույնիսկ ոչինչ չարժեցող ձեռնոց, մի փոքրիկ գարուն է այդ ամենի կարիքն ունեցող մանկան համար: Իսկ որքան մեծ ուրախություն է տեսնել, որ աղքատ ընտանիքի երեխան անվասայլակ կամ հենակ ունենալու հնարավորություն է ստանում:

Ահա այդ մի ծաղկով գարունը…

Հիմա մի թեթև հաշվարկ: Ֆեյսբուքյան խումբն ունի մոտ 20 000 անդամ, նույնքան հավանում՝ էջը, եթե հաշվի առնենք, որ նրանցից շատերը նույն մարդիկ կարող են լինել, մոտավորապս ընդունենք 25-30 հազար հոգի, իսկ յուրաքանչյուր ընտանիքի կամ անհատի մասին պատմությունը մոտ 100-200 ու ավելի տարածում ունի, հավանական է, որ հազարավոր մարդիկ էլ այդպես կարող են տեսնել: Եթե ընդունենք, որ մոտ հիսուն հազարի գոնե կեսը օգնել ցանկանա թեկուզ հազար դրամով՝ բավականին գումար կստացվի: Սակայն սա տեսականորեն, գործնականում արդյունքն ավելի լավ է, կարող եք ինքներդ համոզվել…

Իսկ վերջում ուղղակի կասեմ, որ վստահաբար, օգնություն ստացող մարդկանցից ավելի երջանիկ զգում են տվողները, չէ՞ որ հրաշալի զգացողություն է տալ ու փոխարենը ոչինչ չակնկալել:

Բայցև, այս կյանքում ոչինչ անպատասխան չի մնում:

Harutyun E. Hovsepyan

Ձմռան մի օր

Ձմեռային մի օր ես և իմ ընկերները քայլում էինք փողոցներով, երբ նկատեցինք մի տարեց մարդու, որը սայթաքել և ընկել էր: Նա չէր կարողանում վեր կենալ: Մենք օգնեցինք նրան վեր կենալ և սկսեցինք զրուցել: Ես նրան հարցրեցի.

-Պապ ջան, բա ինչի՞ ես մենակ դուրս եկել տանից: Բա քո հետ հիմա ո՞վ է մնում, այ, պապ ջան, զանգենք կանչենք:

Նա հայացքը հառեց ներքև և պատասխանեց.

-Ոչ մեկը, բալես, հարևաններ էլ չունեմ: Ունեմ երեք աղջիկ, ովքեր ընտանիքներով գնացել են խոպան՝ աշխատելու:

-Բա ո՞նց ես ապրում, պապ ջան, աղջիկներդ չե՞ն օգնում:

-Աշխատում են, աղջիկներս հազիվ իրենց գլուխն են պահում:

Այս ընթացքում նա նկատեց, որ համարյա հասնում ենք իր տանը:

-Ես, ցանկանալով խոսակցությունն ավարտել լավ նոտայի վրա, նրան ասացի.

-Քեզ լավ պահի, պապ ջան, դու լավ մարդ ես երևում:

-Ես իմ կյանքը քչից-շատից ապրել եմ: Աստված ձեր սրտի չափով ձեզ տա, որ ձեր նման ջահելներ շատ լինեն, էս էրգրի վիճակը կլավանա:

-Ապրես, պապ ջան,- ասացի ես, և մենք հեռացանք:

Բարի ծերուկը մեր հետևից ժպտալով և օրհնելով, մեզ ճանապարհ դրեց: Ցավոք, Սպիտակում մենակ մնացած տարեց մարդիկ քիչ չեն:

nina arsutamyan portret

Չենք հանձնվելու

Երբևէ մտածե՞լ եք, թե ձեր դասարանն արդյոք «պատմություն» ունի՞: Ես ապրում եմ գյուղում՝ Գորայքում, իմ դասարանն ունի մի մեծ ու խառը պատմություն: Այնքան խառը, որ հնարավոր է, որ ես ինքս խառնեմ այդ պատմությունը: Կսկսեմ ամենասկզբից:

Առաջին դասարանում ընդամենը մեկ աշակերտուհի է եղել մեր դասարանում՝ Ամալյան: Իմ հերոսությունից հետո (եթե ընթերցած լինեք «Թե խելքս շատ էր կտրում» հոդվածս, ապա կհասկանաք ինչի մասին է խոսքը) մեր դասարանը դարձավ 2 հոգի: Մեզ միացավ նաև Աղավնին, սակայն Աղավնին 2-րդ դասարանից տեղափոխվեց Եղեգնաձորի դպրոց: Ես և Ամալյան միասին սովորեցինք մինչև 4-րդ դասարան: 4-րդ դասարանից մեզ միացավ մեր համագյուղացին՝ Գարիկը, սակայն Գարիկը ապրում էր Սիսիանում: Դարձանք 3 հոգի: Այնուհետև, 5-րդ դասարանից մեզ միացավ Անին, սակայն 2-րդ կիսամյակից մեզ հետ չսովորեց: Մենք՝ երեքով, ամուր «պատնեշի» պես կանգնած էինք և ցանկություն չունեինք հեռանալու իրարից:

7-րդ դասարանում էինք, երբ մեզանից 3 տարի մեծ Արկադին, ով եկել էր Ռուսաստանից, նույնպես եկավ մեր դասարան։ Հիմա կմտածեք, թե ինչպե՞ս կարող է 3 տարով մեծ լինել և ընդունվել մեր դասարան: Մեր տնօրենը, մտածելով Արկադիի ապագայի մասին, ընդունեց մեր դասարան: Տնօրենը մտածում էր, որ Արկադին կկարողանա կարճ ժամանակահատվածում հասնել մեզ: Դե, մեր տնօրենի երազանքը մեծ մասամբ չիրականացավ: Արկադին կարողացավ միայն գրել-կարդալ սովորել, և վերջ: Նա ընդհանրապես դաս չէր կարողանում պատմել, միայն ուշադիր լսում էր: Շատ սիրեց հասարակագիտություն և հայոց պատմություն առարկաները, գրականությունից լավ հիշում էր «Սասունցի Դավիթ» էպոսը: Նա անընդհատ մտածում էր, թե դասերն ավարտելուց հետո տանն ի՞նչ նոր, հետաքրքիր զբաղմունք գտնի:

2016 թվականի մարտի 29-ին լրացավ Արկադիի 18 ամյակը, և արդեն պետք է ծառայության անցներ հայկական բանակում, սակայն դպրոցը խանգարում էր: Մեր համառ Արկադին որոշեց, որ պիտի անպայման ծառայի և գնաց, դիմում գրեց, որ գնա բանակ։ Մի քանի ամիս հետո զինծանուցում եկավ այն մասին, որ պետք է հուլիսի 19-ից ծառայության անցնի հայկական բանակում: Արկադին ծառայում է Լեռնային Ղարաբաղի Ջաբրայիլի զորամասում: Ես հպարտանում եմ, որ մեր ավագ ընկեր Արկադին իր նման խիզախ զինվորների հետ հսկում է մեր երկրի սահմանը:

Արկադիի հեռանալուց հետո դասարնում դարձյալ մնացինք 3 հոգի՝ ես, Ամալյան և Գարիկը: Ամալյան 16 տարեկան է և երազում է դառնալ թարգմանչուհի։ Գարիկն արդեն 17 տարեկան է: Գարիկը սեպտեմբերից արդեն որոշել էր, որ պետք է դառնա ճանապարհային ոստիկան, սակայն չգիտեմ ինչու, կամ ինչպես, փոխեց իր որոշումը և որոշեց դառնալ հայ ազգին պիտանի սպա: Դե, մնացի ես: Ես 15 տարեկան եմ և մասնագիտության ընտրության հարցում ամենաշատը ես դժվարացա։

-Վե՛րջ, դառնում եմ ուսուցիչ, չէ՛ դեսպան, հըմմ․․․ Վարսահարդա՛ր,- և այսպես ամեն օր:

Մի օր վերջապես հասկացա, թե որն է իմը, իմը տուրիզմն է: Երազանք և նպատակ է դարձել դառնալ տուրիստական գործակալության մի անդամ, մի մասնիկ:

Մեր դասարանն այս համաճարակներից զերծ չմնաց։ Հիվանդացել են Ամալյան և Գարիկը: Դե ես էլ դեռ դիմադրում եմ, որ մեր դասարանի դուռը չփակվի: «Գլուխս կախ» գնում եմ դպրոց, միայնակ 7 ժամ դաս անում և գնում տուն:

Ես ցանկանում եմ, որ մեր այս փոքրիկ դասարանը ավելի չփոքրանա, որ 12-րդ դասարանում դեռ դասարան մնացած լինի․․․