Seroj araqelyan

Դե, սիրում եմ սպորտը, ի՞նչ անեմ

Սկզբից երբ ասում էին սպորտ, ասում էի, այ մարդ, լավ է, ի՞նչ սպորտ: Նկարչություն, դե բնականաբար, պարզ է, ամեն մարդ սիրում ու գովաբանում է իր ընտրած ճյուղը, մասնագիտությունը:

Մի անգամ, երբ ներկա գտնվեցի սպորտ վարժանքների, մի տեսակ փոշմանեցի, որ սպորտի մասին այդ կարծիքին եմ եղել: Որ ասում էին սպորտ, պատկերացնում էի մարզասրահ, ծանրություն ու գերխոշոր մարդիկ:

Բայց խոսքերս հետ եմ վերցնում: Որոշեցի ես նույնպես զբաղվել սպորտով, վերջապես հասկացա, որ դա առողջ ապրելակերպ է, և արժե ժամանակ տրամադրել: Անընդհատ ուզում էի զբաղվել, բայց չէի զբաղվում: Խանգարում էր այն հանգամանքը, որ սպասում էի գյուղում մարզասրահ բացվի: Երևի ամեն ամիս չշահագործվող շենքերի նկարներ էին խնդրում տարբեր կազմակերպություններից, որ շենքը կամ սենյակներից մեկը վերանորոգեն ու մարզասրահը կառուցեն: Նկարները ուղարկվեցին: Բայց կարելի է ասել, միայն ուղարկվեցին, նկարների պատասխանը չտեսանք:

Ինչպես մեծերն են ասում, «ջանիս հասավ», ու սկսեցի իմ միջոցներով պարապել: Մի օր վազել, մի օր պտտաձող, մի օր ձգումներ, բայց ինչքան կարելի է նույն վարժությունները կրկնել: Վերջը գցեցի-բռնեցի, հայրիկից օգնություն խնդրեցի:

-Պապ ջան, քեզնից մի բան եմ խնդրում, չգիտեմ ոնց, բայց ինձ համար մի հատ «գանտել»` մարզաքար սարքի, էլի, ու քեզնից էլ ոչինչ չեմ ուզում:

-Լավ մի բան կանենք:

Մարզաքարս սարքվեց, անգամ ժամ ունեմ սահմանած մարզվելու համար` 19:30: Գիտեմ, երեկոյան այդքան էլ ճիշտ չի մարզվելը, բայց դե ամենահարմար ժամն է, որովհետև այդ ժամերին ես անելու ոչինչ չունեմ: Ու եթե ուրիշ ժամ ընտրեի, հաստատ գրաֆիկը կխախտեի, ինչը անթույլատրելի սխալ է: Ավելի ուշ իմացա, որ Նոյեմբերյանում մարզասրահ է գործում: Ճիշտն ասած, այդքան մտադրություն չունեի գնալու, որովհետև միշտ չէ, որ կարող ես գյուղից քո մեքենայով գնալ: Շատ ժամանակ գնում էի պատահական մեքենաներով, ինչը այդքան էլ հեշտ չի ու հաճելի: Ասեմ ինչու՝ շատ ժամանակ մեքենա չի կանգնում, կամ եթե կանգնում է, ապա վարորդին առաջին անգամ ես տեսնում, ու ծանոթ մարդու հետ գնալը միշտ չէ, որ ստացվում է: Մեկ-երկու գնացի, հետո ասացի՝ չէ, էսպես չի կարելի, բացի գնալը, հետ գալ է պետք:

Լսել եմ, որ նոր քաղաքապետը մեքենա է տրամադրելու ճանապարհի համար: Բայց մինչև տրամադրելը անծանոթ մարդկանց հետ ճանապարհ գնալը այդքան էլ ճիշտ չի, ու մինչև ե՞րբ:

Այ, մարդ, չէ~: Ես` իմ հին տաշտակը: Իմ գրաֆիկից լավը չկա: Ականջակալներ, մաքուր օդ, ու սպորտային տրամադրություն: Այսօր 1 տարի, 8 ամիս 13 օր է, ինչ զբաղվում եմ սպորտով: Որոշ չափով հպարտ եմ, որ ինչի հիմա հասել եմ, իմ ջանքերի շնորհիվ եմ հասել: Վարժություններ, որի կատարման մասին անգամ չէի ուզում պատկերացնել, բայց հիմա արդեն կարողանում եմ ու սպորտը թողնելու մտադրություն չունեմ, ու մտքովս անգամ չի անցել: Ու երբ ինձ համեմատում էի սպորտից առաջ և հետո, այ, այդ ժամանակ հասկացա, թե ինչու են ասում՝ մարդու մտքին տեղ լինի:

Լուսանկարը՝ Հասմիկ Գիվարգիզյանի
Վայոց Ձորի մարզ, գ. Մալիշկա

Չորրորդ եղանակը

Դեկտեմբերի 1-ին Հայաստանի մարզերում եւ Երեւանում մեր թղթակիցները նկարել են ձմեռային օրվա իրենց հանդիպած ամենավառ պահը։

Aspram Parsadanyan

Կանանց ակումբ Բերդավանում

Վերջին շրջանում արդիական թեմաներից առավել քննարկելի դարձավ կանանց ներգրավվածության խնդիրը հասարակական, քաղաքական և ռազմական հարցերում։ Դրան նպաստեց  ՄԱԿ Անվտանգության խորհրդի 1325 բանաձևի  ընդունումը, որին պետք է անդամակցի նաև Հայաստանը։

Մի շարք հասարակական կազմակերպությունների գլխավոր խնդիրը դարձավ վեր հանել կանանց խնդիրները, իրազեկել նրանց՝ իրենց իրավունքների մասին։

Ուշադրության կենտրոնում հայտնվեցին հիմնականում սահմանամերձ բնակավայրերում ապրող կանայք։ Եվ այդ պատճառով «Դեմոկրատիան այսօր» Հկ-ի աջակցությամբ և հովանավորությամբ Տավուշի մարզի Բերդավան գյուղում ստեղծվեց կանանց ակումբ, որի համակարգող և կազմակերպիչ Անահիտ Փարսադանյանն այսօր իմ զրուցակիցն է։

-Ինչո՞ւ որպես առավել խոցելի խավ ընտրեցիք կանանց։

-Դարեր ի վեր հայ կինը որոշիչ դեր է կատարել ազգային և մշակութային արժեքների պահպանման գործում։ Շատ դեպքերում դա կատարվել է ոչ տեսանելի կամ անուղղակի ձևով։ Հիմա, երբ նոր մարտահրավերների ժամանակաշրջան է, հայ կինը պետք է գործի ավելի ազատ և իր սուրբ պարտականություններից զատ (ընտանիքի բարօրություն և ներդաշնակություն), իր կարողությունների սահմանում նպաստի նաև մեր երկրի կայացմանն ու զարգացմանը։

«Կանանց ակումբը» փորձում է միավորել Բերդավանի կանանց՝ իրենց տարբեր մտքերով ու գաղափարներով։

Ակումբի գործունեության նպատակը և առաքելությունը մեկն է ՝ ստեղծել դրական և ճիշտ արժեքների ընկալման միջավայր, որտեղ կինը կարող է և՛ երեխաների դաստիարակությամբ զբաղվել, և՛ աշխատել, և՛ մասնակցել համայնքի զարգացման գործին։

«Կանանց ակումբ» ստեղծելու գաղափարի մոտիվացիա հանդիսացավ այն հանգամանքը, որ իրոք, հասարակության ամենախոցելի խավը դրանք հիմնականում կանայք են, ովքեր ի վերջո, ավելի մեծ պատասխանատվություն են կրում սոցիալական խնդիրների լուծման ճանապարհին։

Իսկ սահմանամերձ գյուղում ապրելու հրամայականը մեկն է ՝ ապրել և արարել։ Այդ մարտահրավերին դիմակայելը ավելի հեշտ է միասին։ Սերտորեն ամրապնդելով «կին-ընտանիք-հասարակություն» կապը, կանայք կտիրապետեն համայնքի հետ կապված հավաստի ինֆորմացիաներին, պատրաստ կլինեն կատարել կազմակերպչական աշխատանքներ, կզարգացնեն իրենց առաջնորդելու հմտությունները։

-Ձեր կարծիքով, որքանո՞վ է արդյունավետ ակումբի գործունեությունը։

-Յուրաքանչյուր գործունեություն այնքանով է արդյունավետ, որքանով կարևոր է տվյալ միջավայրի համար։ Բերդավանի համար «Կանանց ակումբը» արդարացված է։
Գաղտնիք չէ, որ համատարած անվստահության և անտարբերության մթնոլորտ է տիրում։ Իհարկե, դա միայն մեր գյուղի օրինակը չէ: Մարդիկ առաջնորդվում են «յոլա գնալու», «յոլա տանելու» սկզբունքով։ Վերջապես եկել է այն ժամանակը, որ յուրաքանչյուրս պարտավոր ենք փոխել մեր և մեր երկրի ապագան։ Ես նույնպես կիսում եմ այն քչերի կարծիքը, որ կյանքի դրական որակը մեր ձեռքերում է, և դրա համար յուրաքանչյուր գործունեության մեջ պետք է ընդունել կազմակերպումը, որպես առաջնահերթություն։

-Դուք գտնում եք, որ կանայք կարո՞ղ են օգնել այդ հարցում։

-Բարոյական արժեքների ընկալումը պետք է սկսել ընտանիքներից, իսկ ընտանիքի շարժիչ ուժը կինն է, մայրը։ Վերջապես երեխան ընտանիքում մոր կողմից պետք է լսի, որ գողությունը, գռփելը «լավ տղայի» արարք չէ։ Կամ էլ` ծանոթ-բարեկամով առաջ գնալը ամոթ է ու անպատվաբեր։

-Որքա՞ն է ծրագրի տևողությունը,և ինչ կուզենայիք փոխել։

-Գաղափարի իրագործման համար շնորհակալ ենք «Դեմոկրատիան այսօր» Հկ-ին։ Ժամանակագրական առումով ծրագրի տևողությունն ընդամենը երեք ամիս է, սակայն հույս ունենք, որ դասընթացները կշարունակվեն ՝ ընդգրկելով բոլոր տարիքի կանանց և աղջիկների։

Քանի որ ակումբի գործունեությունը նոր է, բնականաբար շատ հարցերում աջակցման կարիք ունենք և շատ կցանկանայինք համագործակցել այլ ակումբների հետ։ Կցանկանայի նաև, որ բոլոր կանայք ապրեն ներդաշնակ, չենթարկվեն բռնությունների, վստահեն իրենց ուժերին, չթաքցնեն իրենց՝ որոշումներ կայացնելու ունակությունները և արժանապատվորեն պատասխանատվություն վերցնեն իրագործման համար։

մարինե իսրայելյան

Օպերա

Ասում են` գյուղի ու քաղաքի երեխաները ապրում և սովորում են միանման պայմաններում: Կարծում եմ` ոչ: Խնդիրը երեխաների մեջ չէ, և մտավոր զարգացվածության տարբերություն չկա կապված միջավայրի հետ, չէ որ նույնիսկ անմարդաբնակ կղզում մարդ կարող է զարգացած լինել, եթե գոնե գիրք է կարդում: Ես ծնվել ու մեծացել եմ Տավուշի անտառասույզ Ջուջևան գյուղում և միշտ մտածել եմ իմ և քաղաքաբնակ հասակակիցներիս ունեցած հնարավորությունների մասին, և տարբերություններ, այնուամենայնիվ, գտել եմ: Հիմնական տարբերությունը մշակութային է. գյուղերը հեռու են, «աշխարհից կտրված» և չափազանց մոտ թշնամի աշխարհին: Գյուղեր, որտեղ հաճախ են հրե անձրևներ տեղում, ճանապարaհները դժվարանցանելի են, իսկ մշակութային կյանքը այնտեղ հասցնելը բավական բարդ է, կապված բազում խնդիրների հետ, և խիզախություն է պահանջում: Իհարկե, երբեմն նման խիզախներ էլ են լինում, բայց կամսարյաններն ավելի շատ են: Հետո սկսվեց ուսանողական կյանքը… Սովորում եմ ՀՊՄՀ Բանասիրական ֆակուլտետում: Շրջադարձը անչափ կտրուկ էր. միանգամից անծայր հորիզոն բացվեց երազկոտ աչքերիս առջև, բացվեց ու հոգատարորեն կանչեց իր գիրկը: Սկզբում` դասեր, պատվարժան դասախոսներ, ինչ-որ կանոններով ձևավորված կոլեկտիվ, որը աստիճանաբար վերածվեց մի մեծ ընտանիքի, և որին կոչում են «Բանասիրական 1-ին կուրս»: Բայց ամեն ինչ չվերջացավ դասերով. կուրսի ղեկավարը սկսեց գեղեցիկ ծրագրերով զարդարել մեր ուսանողական կյանքի կտավը` արժանանալով հարաճուն սիրո: Այդ վրձնահարվածներից մեկը տրվեց նոյեմբեր գեղեցիկ ամսվա տասներեքին, երբ մեր մեծ ընտանիքի մի փոքրիկ խմբով ընտանիքի մոր ղեկավարությամբ (մեզ մոտ մայրիշխանություն է), գնացինք օպերային թատրոն` «Անուշ» օպերան դիտելու: Նախկինում երբեք օպերայում չէի եղել, և իրական հեքիաթը մի քանի անգամ գերազանցեց երևակայականին: Իսկ ես երևակայել էի ո՛չ թե շենքը, ո՛չ այն ճոխությունները, որ շլացնում են ներս մտնողին, ո՛չ լույսի պարը բազմանիստ բյուրեղապակիների միջով, ո՛չ զարդարուն հասարակությունը, այլ միջավայրը. ես երևակայում էի տրամադրությունը, երազային մթնոլորտը, տեսնում էի հավերժական սիրո տարերքը բեմի վրա` սիրտս նախապատրաստելով սիրո: Իսկ մեղեդի՜ն… Երաժշտությունը, երգը փոթորկում էին բեմը, դահլիճը: Ջղերովս զգում էի երգի հպվելը, այն հոսում էր երակներովս և թնդում սրտիս մեջ, ես ապրում էի այն փոթորիկը, որին շատերը պարզապես անվանեցին «օպերա», և հազիվ ձգելով մինչև առաջին գործողության ավարտը` լքեցին դահլիճը: Ամպի տակից եկող ջուրը իմ աչքերից հոսեց, ես դարձա սիրեցյալին սպասելուց հուսալքված, թեքված ուռին, ջանգյուլում երգող այն աղջնակը, որին բախտը խարազանեց… Օպերա. մի ամբողջ տիեզերք ամփոփել այս բառի մեջ, շրթունքներով անտարբերորեն շոշափել ու անցնել այդ տառերի վրայով` չի կարելի: Օպերա` դահլիճը ափեափ լցրած զուլալ սիրո ղողանջ, խենթությունից պարող տառապանք, թևածող թախիծ և անգթություն` աշխարհին իշխող, և՛ նվաղող ճիչ սիրող աղջկա, և՛ մահ, մարդասպան, արցունք մայրական, մշուշ ու խավար: Իսկ ինչի՞ց է բաղկացած մարդու կյանքը. օրերի՞ց, ո՛չ, տարիների՞ց, կրկին` ո՛չ: Կյանքը պահերից է կազմված, ակնթարթներից, վայրկյաններից. ինչո՞ւ մարդ չի հիշում տարիները, լոկ ակնթարթներն է հիշում, որոնք դաջվում են նրա հիշողության ծալքերում, երջանիկ ու տխուր պահեր, նորաբույս ծաղկի բերկրանքը մաքուր, գարնանաբույր ցող, համբույր առաջին, ժպիտը մանկան… Ընդամենը պահեր… Այսպես հիշողությանս մեջ մնաց կյանքիս առաջին օպերան (ամեն ինչի առաջինն էլ քաղցր է ու հիշվող, նույնիսկ տառապանքինը), ո՛չ օպերային ներկայացումը, այլ «օպերա» հեքիաթային աշխարհը, բայց երբ շատ տարիներ հետո կյանքի փոթորկուն ծովը ինձ վաստակած հանդարտ ափը նետի, և ես մի օր հիշեմ այդ օպերան, ես այն հիշելու եմ մի ուղղանկյուն սև թղթիկի տեսքով, որի վրա սպիտակ մեծ տառերով գրված էր «ԱՆՈՒՇ», ներկայացման այն ծրագրի տեսքով, որը ես չէի կարող գնել, բայց ունեցա, և որի էջերի մեջ ամփոփված է իմ երիտասարդության, անկեղծության, սիրո աշխարհը, զգացածս անհարմարության վայրկենականությունն ու այն փարատող մեղմանուշ ժպիտը… Կյանքն ընդամենը պահերից ձուլված շղթա է, իսկ այդ ժպիտը իմ պարզ շղթայի մի փայլուն օղակը դարձավ… 

Բաղանիսյան պատկերներ

Այո, համաձայն եմ ձեզ հետ: Նկարները արվել են տարբեր տեղերից, և ստացվել են տարբեր տեսարաններ: Ասեմ պատճառը.  նկարել եմ խանութ գնալիս, պարապմունքի գնալիս, գյուղ իջնելիս կամ երբ հարմար կադրեր եմ նկատել: Նկարում պատկերված է իմ շրջակա միջավայրը՝ այն տեսարանները, ինչին ամեն օր ականատես եմ լինում: Ֆոտոները, ճիշտ է, այդքան էլ շատ չեն, բայց դա էլ երևի բավական է, որ զգաք, թե ինչպիսին է իմ միջավայրը: Այսպիսով՝ Բաղանիսյան պատկերներ:

maya harutyunyan

Կողպված դռները էլի բացվելու են

Իմ համայնքը` Կոթին, տարբերվում է իր գեղեցիկ բնությամբ և իր քաջ ու սահմանապահ բնակիչներով: Եթե փորձենք ձևաբանորեն վերլուծել, կարող ենք ասել, որ համայնք բառը հասարակ, իրանիշ գոյական է: Բայց գոյական լինելը երևի այդ բառի ամենանվազ հատկանիշն է: Համայնքն ինձ համար ձևաբանորեն վերլուծություն ունի, բայց երևի բառերով չկարողանամ նկարագրել, թե ինչ է ամեն անգամ կատարվում ներսումս համայնք բառը, համայնքիս անունը լսելիս: Ու երևի համարձակվեմ շեղվել ձևաբանական կանոններից, ասելով, որ համայնք բառն ամենևին էլ հասարակ գոյական չէ: Այն հատուկ է, համենայն դեպս ինձ համար՝ ամենահատուկը: Աշխարհում չի կարող լինել գեթ մեկը, ով սրտի խորքում գոնե մի քիչ սեր չունենա պահված իր համայնքի համար: Բոլորս էլ անկախ ամեն ինչից սիրում ենք մեր համայնքը, սիրում ենք մի ուրիշ սիրով, անկախ նրանից այն լա՞վն է, թե՞ ոչ: Բոլոր համայնքներում էլ կան լավ ու վատ կողմեր: Սիրում եմ Կոթիիս անկրկնելի բնությունը, բարի բնակիչներին, ժպտուն աչուկներով փոքրիկներին ու առհասարակ, սիրում իմ համայնքը իր բոլոր թերություններով ու առավելություններով հանդերձ: 

Միակ բանը, որ չեմ սիրում իմ համայնքում, բնակչության օր օրի պակասող թիվն է: Երևի հեռացողներն իրենք էլ դա չեն սիրում: Իսկ այդ քայլին գնում են կարիքից դրդված, գուցե լավ ապագայի հույսո՞վ: Ինչ-որ տեղ նրանց էլ կարելի է հասկանալ: Աշխատատեղեր չկան, իսկ ընտանիքը պահել է պետք: Մարդիկ հեռանում են, ծանր կողպեքներ դնելով տան դռներին, երբեմն՝ ընդմիշտ: Ու գուցե նրանք ընդմիշտ կորցնում են այն սերն ու քնքշանքը, որ պարուրում են իրենց հոգիները հարազատ համայնքում:

Ուզում եմ, մի օր բոլոր հեռացածներին տեսնել ծանր կողպեքները դռների վրայից հանելիս, ժպտալ նրանց ու հիշեցնել, որ ամեն ինչ լավ է լինում, երբ հավատում ես դրան: Ես հավատում եմ, որ կողպված դռներն էլի բացվելու են…

Երկու կարծիք դարձյալ նույն թեմայով՝ սերիալներ

Նախորդ հրապարակումներում մեր թղթակիցները իրենց վրդովվմունքն էին հայտնել սերիալների, հատկապես եթեր հեռարձակվող «Մերժվածը» սերիալի վերաբերյալ: Սակայն քննադատությունը միարժեք չընդունվեց: Ձեզ ենք ներկայացնում ևս երկու կարծիք:

Անիմաստ անհանգստություն

hasmik givargizyanՎերջերս թողարկվող «Մերժվածը» հեռուստասերիալը դարձել է քննադատությունների և քննարկումների առարկա: Այդ սերիալը դիտում են մեծ թե փոքր՝ անկախ սեռից: Այդ սերիալը ես նայել եմ կեսից: Մի քանի սերիա բաց եմ թողել սկզբում, մի քանիսը` մեջտեղում: Դպրոցում, փողոցում, տանը, ամենուր հիշատակվում է այդ սերիալը: Սկզբում ես այն նայում էի, քանի որ անելու ավելի հետաքրքիր բան չկար, բայց հետո, երբ տեսա, թե ինչ ոգևորությամբ է տատիկս նայում այդ սերիալը, հարցրեցի նրան, թե ի՞նչ կա դրա մեջ, որ նա այդպես ոգևորվում ու տխրում է հերոսների հետ միասին:

-Միշտ էլ հայ տենցի. փող ունեցողը չունեցողի տեղն էլի որոշել: Խեղճ, խելոք աղջիկի, բայց վա՞վ ինչ անի, որ էն պառավը սաղին խառնել իրար:

Հետո սկսեցի ավելի ուշադիր նայել այն, ոչ թե նրա համար, որ տարված էի, այլ նրա համար, որ փորձում էի զուգահեռներ տանել իրական կյանքի ու այդ սերիալի միջև:

Ես շատ երկար փնտրեցի համացանցում, ու այդպես էլ չկարողացա գտնել, թե իրականում քանի սերիայից է բաղկացած այդ սերիալը: Նշանակում է` այդքան ծանր տանել այն փաստը, որ այն ունի մոտավորապես 1500 սերիա, կարծում եմ դեռևս անիմաստ է: Ու ընդհանրապես մի բան հասկացա: Հիմա այդ սերիալը քննադատողներն ավելի շատ են, քան նայողներն ու ընկալողները: Երևի, մեր պես բամբասկոտ ազգի համար վաղուց խոսելու թեմա չէր ստեղծվել:

Բայց չէ՞ որ կարելի է պարզապես հարմարվել այն մտքի հետ, որ այն դուր է գալիս մարդկանց մեծամասնությանը:

Հասմիկ Գիվարգիզյան

***

Իչայով տարվածները

marine ghahramanyanՓողոցում, ավտոբուսներում, դպրոցներում, տանը, մի խոսքով, ամենուր, քննարկում են Իչայի և Տապուի արարքները: Ինչը ճիշտ արեցին, ինչը` սխալ, ով ինչի է արժանի, և այդպես շարունակ: Անգամ փոքր երեխաներն էլ են մեծ հաճույքով, առանց հոգնելու նստում նայում են, հետո էլ նմանակումներ անում:

Նույնիսկ դիտողների մեծ մասը, մանավանդ մեծահասակները, շատ դեպքերում հուզվում էլ են: Դե, դպրոցականների մասին էլ չասեմ: Երբ լսում են երաժշտության ձայնը, անմիջապես դասերը, ամեն ինչ թողնում, վազում են նայելու. հանկարծ մի սերիա բաց չթողնեն, որպեսզի հաջորդ օրը դպրոցում խոսելու թեմա ունենան:

Հեռուստասերիալն իր բնույթով դաստիարակչական հեռուստասերիալ է` հատկապես երեխաների համար: Սերիալը սովորեցնում է սուտ չխոսել, անկեղծ լավ մարդ լինել և ամենակարևորը` սովորեցնում է կյանքում ճիշտ ապրել:

Էհ, եթե չլիներ այս հեռուստասերիալը, տեսնես մարդկանց խոսելու թեման ի՞նչը կլիներ:

Մարինե Ղահրամանյան

erik alexanyan

Կառուցվող երջանկություն

 

Լուսանկարը` Էրիկ Ալեքսանյանի

Լուսանկարը` Էրիկ Ալեքսանյանի

Մի քանի օր առաջ սկսվեց Բաղանիսում հազվադեպ կառուցվող տներից մեկի շինարարությունը:Հազվադեպ, որովհետև մնացած մարդիկ ցանկանում են հեռանալ գյուղից, քան թե սահմանի բերանին տուն կառուցել: Տուն կառուցողը իմ հորեղբայրն է: Տան կառուցման համար իրենց օգնությունն են առաջարկել շատ գյուղացիներ: Տան շինարարությանը մենք սպասել ենք չորս տարի: Եվ վերջապես եկել է այդ պահը: Հորեղբայրս ցանկանում է մինչև Նոր տարի վերջացնել առաջին հարկի շինարարությունը: Սակայն դա կախված է եղանակից և սահմանային իրադրությունից:

Ես և եղբայրս մասնակցում ենք տան շինարարությանը: Մեր ընկերները նույնպես առաջարկում են իրենց օգնությունը: Մի խոսքով, Բաղանիսում կառուցվող յուրաքանչյուր տանը սպասում են բոլոր բնակիչները: Այն գումարը, որով հորեղբայրս կառուցում է տունը, վաստակել է անասնապահությամբ, իսկ անասունները պահել է սահմանամերձ արոտավայրերում:

Լուսանկարը` Էրիկ Ալեքսանյանի

Լուսանկարը` Էրիկ Ալեքսանյանի

Մի խոսքով, սահմանամերձ գյուղում ամեն պահը շատ վտանգավոր է. դա լինի անասուն պահել, խոտ հնձել, տուն կառուցել, թե ուղղակի խաղալ դրսում:

Բայց այսօր բոլորս ենք ուրախ. Բաղանիսում նոր տան շինարարություն է սկսվել:

serine harutyunyan

Ու երանի

Ու երանի Հայոց պատմության դասագրքի թեմաները ոչնչով չավելանային: Նույնը մնային, ու վերջ: Ու երանի ես չճանաչեի Ռոբերտին, Քյարամին ու մեր մյուս տղերքին: Հա՛, թող ես չճանաչեի նրանց, չլսեի նրանց մասին, նրանց հերոսությունների մասին: Թող նրանք Հերոս չլինեին, ու մեր կողքին հոգեպես լինելու հետ մեկտեղ, ֆիզիկապես էլ լինեին: Ամեն ինչ կտայի, միայն թե պատմության դասագիրքս չբացեի ու Ռոբերտի կամ Քյարամի անունը կարդայի, ամեն ինչ կտայի…

Դասի վերջին տասը րոպեներն են, ու արդեն ուսուցչուհուս հերթն է դաս պատմելու: «Անկախ պետականության կայացման գործընթացը», մեղմ ձայնով ասում է ուսուցչուհիս ու սպասում, որ գրքերը փակենք, որպեսզի սկսի պատմել: Մենք, ինչպես միշտ, առանց դասի երկար ու կարճ լինելը ստուգելու, գրքերը չենք փակում: Բոլորը սկսում են թերթել գիրքը, ես էլ… Ռոբերտ Աբաջյան, դասարանի լռության մեջ լսվում է ձայնս: Չհասկացա էլ, թե ինչ կատարվեց հետս… Թերթեցի ու միանգամից Ռոբերտի անունն ընկավ աչքովս: Ամեն ինչ կտայի, միայն թե պատմության դասագրքի թեմաները չավելանային, ուղղակի նույնը մնային…

Ու երանի… Մյուս դասաժամն է: Համադասարանցիներս դաս են պատմում, Ռոբերտի ու Քյարամի մասին անցյալով են խոսում: Իսկ ես անընդհատ ուզում եմ ուղղել նրանց, ասել, որ ներկայով խոսեն: Ուզում եմ ուղղել ու ասել, որ նրանք ոչ թե մահացան, այլ՝ անմահացան: Նրանք մեզ հետ են, մեր ներկայում, ու մեզ հետ են լինելու, քանի դեռ հիշում ենք նրանց, մեզ հետ են մնալու միշտ…
Ու երանի պատմության դասագրքի թեմաները ոչնչով չավելանային, նույնը մնային, ու վերջ…

davit aleqsanyan

Հայի մեծ քիթն ու օդը

Անասունները տարել էինք հանդ արածեցնելու: Ես, եղբայրս՝ Էրիկը: Դե որ պարապ չմնանք, մեզ հետ նաև վերցրել էինք «Սասունցի Դավիթ» էպոսը: Դե, առավոտյան ժամը 6-ից մինչև երեկոյան ժամը 5-ը այնտեղ էինք լինելու: Մառախլապատ օր էր, ոչինչ չէր երևում: Որոշեցինք կրակ վառել և տաքանալ: Պառկած կրակի մոտ գիրք էի կարդում, մեկ էլ Էրիկն ասաց.

-Դավ, Դավ…

-Արա, դե ի՞նչ ա, է՜…

-Արա, գիդե՞ս էս հայերի քիթը խի ա էսքան մեծ:

-Չէ, չգիտեմ, խի՞:

-Որովհետև օդը ձրի ա:

-Դու էլ կգնաս –կգաս` ապուշ-ապուշ կխոսաս:

Շարունակում եմ էպոսը կարդալ, մեկ էլ.

-Դավ, Դավ…

-Արա, դե սպանեցիր, ի՞նչ ա:

-Արա, լա տես` էն նապաստակ չի՞:

-Ո՞ւր ա:

-Նա հա՜.յ..

-Հա, էլի: Արի` կամանց մոդանանք:

Մոտեցանք, սակայն ի՞նչ. նա մեզ նկատել և փախել էր: Վերադարձանք կրակի մոտ, ու ես նորից սկսեցի գիրք կարդալ: Կլիներ 10-15 րոպե` եղբորս ձայնը չէր լսվում: Մտքիս մեջ կարդում եմ «Սանասար ասավ Բաղդասարը», ու էդ պահին Էրիկը գոռաց.

-Դավ, Դավ, արա, էն իմ շունը չի՞: Եդներն էլ Վահեի շներն են ընգած:

-Արա, արխեին, բան չի ըլէլ: Քու շունը լավ ա փախչըմ, եդները կարալ չեն հասնեն:

-Հա, նայ` Վահեի շները եդ էկան:

Ճիշտ է, եղբայրս հայի նման մեծ քիթ չունի, սակայն իր այդ փոքր քիթը խոթում է ամեն տեղ: Ու այդ ամբողջ օրը նա ինձ չթողեց գիրք կարդալ:

Մառախուղը ետ քաշվեց: Ինչպես մենք ենք սիրում ասել` «Արևի պոզը ըրեվաց», օրը սկսեց տաքանալ: Հանգցրինք խարույկը և վերադարձանք տուն: